Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 36 dakika önce
ABD-İsrail-İran Savaşı’nda bir ay geçti. Dünya savaşı konuşuyor. Bölgesel aktörler, klasör aktörler savaşta perde arkasında. Peki savaş nereye gidiyor? Bundan sonra ne olacak? Senaryolar ne? İnceleme haberimizde uzman isimleri sorduk.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:20İRAN'IN DİNİ LİDERİ
00:30Artık hedefte ABD, İsrail, İRAN'ı amansızca saldırıyor.
00:34Her ne kadar haçlı sefer mantığıyla davransa da beklentileri şu dolar petrolü kontrol edebilmek için ve küresel sistemin başında kalabilmek
00:45için öyle bir savaşa ihtiyaç var.
00:48Çünkü ister Hürmüzboğazı, ister Babülmendüboğazı veya Venzevele'deki savaşı da yani petrol bölgelerini ve boğazları kendi kontrolünde olması gerekir.
01:01Bunun için de ikinci eteba başladı. Yani Venzevele'den sonra İRAN Hürmüzboğazı'na başladı.
01:33İRAN Hürmüzboğazı
01:37Üstlerine saldırılar yaptı. Peki bundan sonra ne olacak? Savaş tıkanma noktasında mı? Senaryolar ne?
01:44Venzevele'de uyguladığı modeli burada da farklı bir şekilde belki uygulayıp o aldığı yanlış istihbarat ya da manipüle edilmiş belki bilgilerle
01:52de içeriden desteğin geleceğini ve İRAN halkının bir şekilde kapıyı açacağını ve bu sürecin Venzevele gibi daha kolay, daha kontrollü
02:01gerçekleşebileceğini belki ön görmüşlerdi.
02:05Yine kazanımlar noktasına geldiğimizde zaten açık olan Hürmüzboğazı'nın tekrar açılması için şu anda ABD mücadele ediyor gibi görünüyor.
02:14Amerikan Başkanı Trump ateşkes olabilir dedi ancak saldırılar yine sürdü.
02:30İsrail hakikaten ABD'nin verdiği tahliplerin ötesinde özellikle enerji santrallerine, temiz su aratma noktalarına ya da sivil halk yapıya zarar
02:40verecek hedefleri şu anda vurmaya devam ediyor ve ABD'nin de buna eşlik ettiğini biliyoruz.
02:46Şimdilik ateşkes konuşulsa da fiiliyatta ortada süren bir savaş var.
02:51Ateşkesin olma ihtimali yüksek görülse de İsrail'in ateşkes olmaması için İRAN'a saldırdığı yönünde derin bir inanç var.
02:58Peki gerçekten İsrail tek başına savaşın sürmesine neden olabilir mi?
03:02İsrail şu anda kazananı görüyor ama önümüzdeki birkaç sene içinde de İsrail de bunu adım adım gerilemeye ve bu kazanımlarını
03:10da hep bırakmak zorunda kalacak başka ülkelerin çıkarını zedelediği için.
03:17ABD ve İsrail İRAN'a saldırıyor ancak artık görünen bir şey var.
03:21O da İRAN'ın kolay lokma olmadığı.
03:23Bazı uzmanlar Amerika'nın İRAN'da bataklığa saplandığını söylüyor.
03:26Irak, Afganistan, Vietnam'da olduğu gibi Amerika bu savaşı kazanamaz diyor.
03:31Gerçekten Amerika bir savaş bataklığında mı? Savaşın uzama ihtimali de var.
03:35Henüz önümüzde bir barış planı yok. Henüz önümüzde bir uzlaşma planı yok.
03:40Ama ABD'nin bir şekilde bu tablodan onurlu bir çıkış planı aradığını kesinlikle söyleyebiliriz.
03:46Ama iki ülkenin de savaşı giriş sebepleri ve beklentileri özellikle son haliyle oldukça farklılaşmış durumda.
03:53Bu savaş eğer günlerce, aylarca hatta yıllarca sürerse ne olacak?
03:58Uzayan yıpratma savaşı İRAN'ın üstüne mi gelecek?
04:01Amerika askeri İRAN'ın ana karasına çıkarsa ne olacak? Bundan sonrası meçhul.
04:05Orta Doğu için yıpratma oldu, Orta Doğu için yeni bir düzel oldu ve olacak da.
04:10Dolayısıyla yıpratma, yıpratmadan ziyade var olma yok olma işine girdiler de sektordur.
04:18İşte İRAN görüyorsunuz nasıl yani çok zorlanıyor. Her ne kadar dirense de zorlanıyor.
04:23ABD ve İsrail'in ve hatta İRAN'ın bu bölgede bir kara savaşı olmadan hiçbir şey olmaz.
04:30Dolayısıyla kara savaşının da başlaması yeni yeni başlamak üzere.
04:34Bu da bir iki üç gün içinde başlaması söz konusu demektir.
04:38Bu özellikle köprüler ve iç altyapılara bombalar başladıktan sonra adım adım kara savaşına gidiliyor demektir.
04:46Ama şu biliniyor, Amerika Orta Büyüklükteki savaşlarda galibiyet kazanamıyor.
04:51Bu da aslında süreci ortaya çıkaracak bir belirti gibi görünüyor.
04:54Yani Beyaz Saray'ın girişliği bu savaşın kazanamama ihtimali yüksek gibi görünüyor.
04:59Uzmanlar böyle diyor.
05:01Hepsi kayıp etmek zorunda. Başta ABD çünkü hem güveni hem de beklediği şekilde sonuca gidemedi.
05:07İRAN keza büyük kayıplara uğradı.
05:09İsrail şu anda kazananı görüyor ama önümüzdeki birkaç sene içinde de İsrail de bunu adım adım gerilemeye ve bu kazanımlarını
05:18da hep bırakmak zorunda kalacak başka ülkelerin çıkarını zedelediği için.
05:24Ve İran'da rejim değişikliği olabilir mi?
05:26Şu ana kadar İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, İran'ın mini güvenlik konseyi sekreteri yani Hamaney'den sonra ülkenin
05:34başına gelen Ali Laricani, İsrail'in suikast saldırılarında hayatını kaybetti.
05:39Ama İran'da rejim devrilmedi.
05:41ABD'nin yaptığı şu anda liderleri değiştiriyor.
05:44Liderlerin değişmesi, birisi gider birisi gelir ama rejimi değiştirmedi.
05:47Rejimi değiştirmediği sürece hiçbir şey değişmez.
05:50Senaryolardan bir tanesi savaş.
05:52Özellikle Mossad'ın İran'ın Kürt bölgelerinde örgütlenmeye çalıştığı, PKK terör örgütünün İran kolu Pejrak'ı bölgeye sahaya sürmeye çalıştığı
06:00iddiaları var.
06:01İran içerisinde farklı gruplara, farklı sözler, farklı taahhütlerde bulunduklarını da biliyoruz.
06:06Nasıl şu anda Pejrak ve PKK, SDG gibi grupları ya da bölgedeki bütün eli silahlı olan grupları mobilize etmek için
06:15oldukça istekli olan ya da İsrail'e hizmet edecek şekilde çalışmaları ya da çatışmalara katılmaları için motive eden bir İsrail
06:23varsa,
06:24tabii ki bunun bütün bu çatışmaların uzun vadeye yayılması ve Orta Doğu'nun çok daha büyük bir kaosun içine sürüklenmesi
06:30gibi bir senaryo varsa şu anda maalesef en riskli senaryo bu görünüyor.
06:35Ama şu ana kadar bir bölünme yok, rejim değişikliği olmadı. İç savaş olur mu, olmaz mı bunu zaman gösterecek.
06:49Ahvaz ve Belucistan bölgelerinde de durum kritik. İran'ın etnik yapısının farklılığı, ABD-İsrail tarafından kullanılabilir mi?
06:57Bu bölgelerde bir değişiklik, bir sıkıntı yaşanabilir mi? Henüz durum sakin ama gelecekte ne olur bilinmiyor.
07:04Savaş nereye gidiyor? Üç senaryo ortada.
07:07Bu bölgeyi çok daha fazla birbirine karıştıracak İran ve diğer Körfez ülkeleri üzerinden bir Şii-Sünni ayrışması falanlanmıyorsa,
07:15şimdilik henüz bir kazanım elde ettiğini söyleyemeyeceğiz.
07:17Ama en başında savaşa girme sebepleri sadece Hürnüz-Boğaz ya da Çin'le olan stratejik rekabetten ziyade,
07:24bu bölgeye çok daha uzun sürecek bir kaos miras bırakmaksa,
07:28İsrail'in genişleme alanını bundan faydalanarak önünü açmaksa,
07:33ülke içerisinde, diğer çevredeki bütün ülkeler içerisinde biz zaten İsrail'in, Mossad'ın ve diğer istihbarat örgütlerinin bütün gruplarla iletişim
07:42halinde olduğunu biliyoruz.
07:43İçeride çatışma ihtimali doğabilecek bütün grupları zaten desteklediklerini biliyoruz.
07:47Kısa sürede bir ateşkes olabilir mi? Uzayan yıpratma savaşı İran'ın işine gelir.
07:52Rejim değişikliği ihtimali ortadan kalktı mı? Ya da iç savaş çıkar mı?
07:56Bunlar sonrasında ne olacak? Ya da bunlardan hangisi olacak bunu zaman gösterecek.
Yorumlar

Önerilen