00:00Ngayong vacation, isang tradisyon para sa maraming batang Pilipino, ang circumcision.
00:05Bukod sa pagiging bahagi ng kultura, mahalaga rin po itong usapin pagdating sa kadusugan at tamang pangangalaga sa katawan.
00:15Importante yun ha, maging saya kasi baka someday magkaroon ka ng lalaking anak.
00:19Kaya naman, para mas maintindihan po natin yung kahalagaan nito,
00:23So, pakakasama po natin si Dr. Samuel Vincent Erastorsa, urologist na magbibigay linaw sa mga malagang impormasyon patungkol dito.
00:31Magandang araw po, Doc. Welcome sa Rise and Shine, Pilipinas.
00:35Good morning po to Rise and Shine, Pilipinas and good morning to everyone.
00:40Hi Doc! Lesi po ito. Una po sa lahat, ano po ba yung proseso ng circumcision?
00:47O sa Tagalog ay tuli? At ano po ba yung ideal age sa pagsa-circumcise?
00:54So, ang circumcision ay pagtanggal ng extra skin sa ari ng lalaki.
01:00Ang tawag natin po doon ay prepuse.
01:02So, pag pinanganak isang lalaki, may extra skin yun na nagko-cover sa buong ari niya.
01:09And circumcision is taking out that excess skin para lumabas yung ulo niya.
01:16So, yan po yung circumcision. It's a surgical procedure po.
01:20Ay! O, Doc. Kasi parang sa ngayon, yung mga babies, sinisircumcise na agad?
01:28O, o. Okay lang ba yun, Doc? O dapat ba? Talagang may exactong age ba dapat na magpatuli?
01:37Actually, may pag-aaral yan, no? And mostly sa US yan, sa abroad yun, no?
01:41For them, ang pinaka-ano talaga, best circumcision would be within the first month of life.
01:48Pagka-ano, panganak pa lang, no?
01:51Unang buwan ng pagka-panganak.
01:53And, kaso dito sa atin sa Pilipinas, no? Because of religious preference natin, cultural preference,
02:02yung pagtutuli natin is between 8 to 12 years old.
02:06But, sa pag-aaral, pinaka-best would be first month of life.
02:11Oh, okay. Well, ano po yung makabagong technology na, medical technology na ginagawa sa ngayon dito sa Pilipinas?
02:24Kasi naalala ko, Doc, mong 80s, eh kami po'y ano eh, 1980s, mga nakadipok-pok, mga nakapalda kami.
02:33So, ano bang kaibahan sa medical technology ngayon, Doc, sa proseso nito?
02:39Well, wala naman talaga masyado, no? Kasi yung pupok naman, sobrang tagal na talaga yan, no?
02:44Still, ginagawa pa rin sa probinsya yan. Pinaka-madali, no?
02:48Readily available sa mga tao. Pero, mas mataas din ang risk.
02:53No? Pagdudugo at saka infection.
02:56So, ngayon, nung ginagawa natin is, yung talagang aseptic technique,
03:01ibig sabihin, dapat wala talaga infection.
03:03Ah, we still do, cut out the skin, tiyatanggal pa rin na.
03:08Maraming pamamaraan na.
03:11Which is like, ah, ginagamit, gamitan namin, tinatawag na gomko, no?
03:16Parang nialagay lang dun sa, ano, sa aaring ng lalaki,
03:19nakapalibot yun, puputulin na kagad yun.
03:22Mm-hmm.
03:23Gomko.
03:23Then, recently, gumagamit na rin kami ng tinatawag na laser, no?
03:27Ah, nagiging uso na rin yung laser, ha?
03:30Nung umuso yung laser sa surgery,
03:33na yun, tumataas rin ang, ano, ang demand for lasers sa surgery.
03:39Kasi, mas less ang bleeding.
03:42Mm-hmm.
03:42So, yan po yung mga latest na.
03:45And then, may tinatawag kami ng mga staplers.
03:48Dati, mano-mano, pag tinatahi yung, ano, yung, yung, ano, yung, balat,
03:54ngayon, tapay na putol, diretso na kagad na tahi na yun.
03:59Isahan na lang.
03:59So, mas mabilis.
04:00Mabilis.
04:01Mas malinis.
04:02Mas, ano, mas, ah, less ang bleeding.
04:05At the same time naman, mas mahal din.
04:07Mm-hmm.
04:07Ayun lang.
04:08Well, curious lang ako, Doc, ha?
04:10Dahil, alam naman natin, dapat sinabi mo,
04:12ang ideal age ng pagpapatuli ay nasa 8 to 12 years old.
04:16Pero kayo po, Doc, bilang isang doktor,
04:19naka-experience na po ba kayo ng pasyente na medyo may edad na,
04:23saka palang nagpatuli.
04:25Delikado po ba ito?
04:27Well, ang ano naman talaga is,
04:30walang ideal age talaga per se.
04:32Anytime pwede ka magpatuli.
04:35But based on our culture talaga kasi,
04:37nandun kaya sa 8 to 12.
04:39Kasi pag pumasok ka na ng school na ng 13 years old,
04:42kawawa ka talaga sa klase.
04:44Alam mo naman yung mga kalakihan pagkatapos ng,
04:47but hindi na masyado ngayon.
04:49Dati, pagkatapos ng summer break,
04:52yung mga bakong tuloy bigla maghata.
04:54O sinong hindi tuloy dito, pakitaan tayo.
04:57So meron cultural pressures.
05:02Pero walang sinasabi na pinaka-ideal talaga na age talaga.
05:07Dapat 8 to 12.
05:08Kahit 15, 16, 17, 18, 19, okay yun.
05:12Kasi number one, is that ready yung pasyente.
05:18Ready yung bata.
05:18Kasi minsan, 8 years old, hindi pa sila ready.
05:22Napipilitan lang.
05:23So kaya dyan, kakaroon nag-iyakan,
05:27nag-doon ka na, nag-start ka na tumuli.
05:29Biglang tatalon-talon yung pasyente.
05:33Kasi yung kabadin nila.
05:34So, for me, baka mas ideal between 11 to 12
05:39kapag medyo aware na sila kung anong gagawin talaga,
05:42naiintindihan nila mabuti, ready na yung psych nila.
05:46At kung hindi pa talaga sila ready physically,
05:48tsaka mentally, sinasabi ko, walang worries.
05:52Pwede pa rin tuloy niyan 13 years old.
05:54Pwede pa rin 14 years old.
05:56Pwede rin 15 years old.
05:57Ang maganda ngayon, hindi na masyadong,
06:00wala na masyadong peer pressure ngayon sa eskwelahan
06:04tungkol dito.
06:06Hindi katulad ng mga palahon natin.
06:09Oo, tapos sabay-sabay pa ang mga nakapalda.
06:11Oo, ganoon kami nung bata kami.
06:13Lima kami magpipinsan ng mga nakapalda kami.
06:15Naging bonding eh na tuwing summer.
06:17Yan sa lalas po, hindi na tayo nagpapalda.
06:20Dati kasi nakapalda,
06:22kasi ayaw mo matouch yung awin niya
06:26pagkatapos ng circumcision.
06:29Kasi sensitive pa siya.
06:30Pero ngayon, immediately after surgery,
06:33actually,
06:34hindi siya advice na namin na
06:35maglagay na kagad ng brief.
06:37Ilagay na yung brief na
06:39tama-tama lang na nag-hug siya,
06:41na hindi siya gagalaw-galaw.
06:42Kasi pag medyo snug yung brief,
06:45mas better yun kasi hindi siya gagalaw-galaw.
06:48Pag maluwag, yun yung medyo masakit.
06:50Gagalaw-galaw siya,
06:52tatama-tama sa brief,
06:53tatama-tama sa shorts or pantalon.
06:56Yun yung medyo may kuryente,
07:01masakit.
07:02So, wala nang palda-palda ngayon.
07:05Pinapag-brief na kagad namin.
07:07Okay, Doc.
07:07Bachelor brief or yung ordinary brief.
07:10Okay, Doc,
07:11safe ba yung ginagawa ng araw
07:13na nilalangkasan ng dahon?
07:14Oo, dahon ng bayabas.
07:16Dahon ng bayabas.
07:17Kasi daw para mas mabilis gumaling.
07:22Yung bayabas po,
07:24mayroon talaga ang antibacterial properties,
07:26but it has to be prepared properly.
07:28Hindi yung katulad ng ginagawa
07:30ng tagapupuk na
07:34kinagat-kagat niya,
07:35pagkatapos pag ginagat,
07:37saka ibabalot doon.
07:38So, yan,
07:39that is prone to infection po talaga.
07:42And yung iba din naman,
07:44ginagawa,
07:44pinapatalong kagad sa dagat,
07:47pala daw maghilom kagad.
07:48Sa ilog.
07:49Yes.
07:49Yung salt by itself,
07:52may antibacterial,
07:53but
07:54kapag madumi yung tinalunan yung ubig,
07:57ilog or dagat,
07:59matahas din na ang rate ng infection po.
08:01So, hindi po in-advise yun.
08:03Ang in-advise na po is
08:04daily cleaning,
08:05maligo na kagad,
08:08linisin mabuti,
08:09wash na mabuti,
08:10keep it dry.
08:14Ayun.
08:15O, yan ay,
08:15yung mga kabataan.
08:16Huwag matakot,
08:17huwag matakot.
08:18Napaka,
08:18parang ano lang yan,
08:19kagat lang nanlanggam.
08:20Huwag mo.
08:23Ayun,
08:23maraming maraming salamat po,
08:25Dr. Samuel Vincent G.
08:27I-restorza
08:27sa pagbibigay po sa amin
08:29na mahalagang impormasyon.
08:30Maraming salamat, Doc.
08:31Thank you, Doc.
08:33Salamat po.
08:34My pleasure.
Comments