00:13April
00:14April
00:15na naman!
00:15Palapit na naman ang deadline para sa
00:17Filing ng Income Tax Return
00:20o ITR
00:22sa Bureau of Internal Revenue
00:24o BIR
00:26Pero sa totoo lang
00:28All year round po ang mga transaction doon na madalas, matagal, at kung minsan ipabalik-balik pa.
00:37Sinilip natin yan sa pagpapatuloy ng ating special report kontra red tape.
00:43Dahil kung taga-BIR ka, dapat nagsisilbi ka.
00:50Bawal ang red tape.
00:53Nakatutok si Darlene Kai!
00:58Ang sabi nga, bukod sa kamatayan, may isa pang bagay na tiyak daw sa mundo.
01:04Yan ay ang pagbabayad ng buwis.
01:08Kapag namili ka, tuwing sweldo, nagre-legosyo, nagbenta ng ari-arian,
01:16kahit mga ari-ariang ipapamana sa iyong mga kaanak oras na ikaw ay mamatay, may babayarang tax.
01:22Pagdating sa usaping tax o buwis, ang Bureau of Internal Revenue, BIR, ang ahensyang namamahala rito.
01:29Noong 2025, mahigit 3 trilyong pwiso ang nakolektang buwis ng BIR.
01:35Ang buwis na yan ang ginagamit sa pagpapatakbo ng mga serbisyong pampubliko,
01:40mula sa edukasyon, mga ospital, infrastruktura, flood control, pati sahod ng mga namamahala at nagtatrabaho sa gobyerno.
01:48Sa mga RDO or Revenue District Office, nagsisimula yung proseso sa pagkuhan ng number dito.
01:54Dito pa lang ay idedetermine o malalaman na nila kung tama at kumpleto yung mga requirements at dokumentong hawak mo.
02:01Kapag may mali o kailangang i-correct o may kulang, kailangang bumalik ng taxpayer hanggang sa makumpleto nila ito.
02:08Sa ilang transaksyon, katulad ng transfer of business, kailangan mo nang dumaan sa iba't ibang counter
02:13para doon sa prosesong tinatawag na routing or verification of records.
02:18Dito, dapat ilang oras lang tapos na ang iyong transaksyon.
02:22Pero iba yan sa naranasan ni Angelita sa isang RDO dito sa Cavite.
02:26Sa pagkuhan ng tax identification number o TIN ID para makapagsimula sa trabaho,
02:31inabot siya ng apat na araw sa pagkumpleto ng requirements.
02:35Yan daw ay kahit nagpasa na siya ng requirements online.
02:39Pangapat na po ako, balik-balik dito po.
02:41Ha? Pangapat na? Bakit?
02:42Kasi po ma'am, mahirapan. Minsan nakakahabol ka, minsan hindi po.
02:47So, anong oras ka dumating dito?
02:49Eight po. Hindi natapos ako, I think, mga two na.
02:52Opo.
02:53So, six hours?
02:54Yes. Six hours ka po nakaupo dyan.
02:57Kailangan talaga pasipagan po ang PILA.
02:59Nakuha ko po yung PIN number, but online na naman ulit po para sa ID.
03:04Si Grace, pangalawang araw naman ang dumarayo para maayos ang verification at update ng TIN ang kanilang negosyo.
03:11Kasi, nung unang bumalik ka, kailangan mo pang i-comply yung ganito.
03:14Hindi na lang yung isahan na kung anong requirements na needed mo bago ka bumalik para dare-derecho sana.
03:20Sa isang RDO naman sa Batangas, nakilala namin si Nika.
03:24Hindi niya tunay na pangalan.
03:25Pang-apat na araw na rin niyang tinatrabaho ang business registration ng kanilang sari-sari store.
03:31Silubukan daw niya ito gawin online, pero hindi niya ma-access ang portal nang hindi updated ang kanyang mga detalye.
03:36Kaya personal pa rin siyang nagpunta.
03:39The first time I came to BIR, I came in late.
03:43So, nakapasok naman ako kaya lang nag-cut off na.
03:45So, I was told to come back.
03:47So, the next time that I came back, so medyo maaga na ako.
03:52And then, kaso naman, after 30 minutes, nag-offline yung system.
03:58So, we were told to walang kasiguruhan how long it would take.
04:02So, I decided to leave.
04:05Pagbalik kinabukasan, sinabihan siyang kulang ang dala niyang requirements.
04:09Sa pang-apat na araw, nakuha na niya ang business registration.
04:13Yun nga lang, sa pabalik-balik ko, it could have been done in a day.
04:18Kaso, ilang beses akong pauli-uli just to get it.
04:22Sa inilabas na listahan ng Anti-Red Tape Authority,
04:25lumalabas na pangatlo ang Bureau of Internal Revenue
04:28sa top 10 most complained government agencies sa bansa.
04:33Sa 336 na complaints na natanggap ng BIR-59 dito
04:37ang nasa jurisdiction ng ARTA o ARTA-related,
04:40kung saan top violations ang hindi pagproseso sa tamang oras,
04:44mga kasong kailangang sumailalim sa policy or regulatory review,
04:47at ang hindi pag-asikaso sa mga aplikante sa loob ng oras ng trabaho.
04:54Sa pananaw ni Raymond Aguilar, chairman ng PCCIO,
04:57Philippine Chamber of Commerce and Industry,
04:59may lugar pa para mapasimple ang mga proseso ng BIR.
05:03Sometimes you have to go through so many channels.
05:05Trying to solve what issues they have is very complex.
05:09The requirements for all the documents is not easy.
05:12And it disrupts your day-to-day operations.
05:15One of the issues with BIR is the redundant requirement of documents after documents.
05:21Whenever there is red tape, whenever there are delays,
05:26there is room for corruption.
05:29Diba?
05:29Pabilisan natin ito.
05:32Ayon sa BIR, bilang nagseserbisyo sa milyon-milyong taxpayer sa bansa,
05:37kinikilala nila na may mga pagkakataong hindi naaabot ang inaasahang antas ng servisyo.
05:42Nakikita raw ang feedback mula sa ARTA para matukoy ang kakulangan at mapahusay ang karanasan ng mga taxpayer.
05:47Sabi nila, sa 336 na reklamo laban sa BIR, 330 dito ang naresolba,
05:53patunay ng pagsisikap ng ahensya na agarang matugunan ng mga problema.
05:57Sa mga pangunahing concerns na lumabas sa ARTA report,
05:59ito raw ang mga bagay na kanilang pinagtutuunan ng pansin
06:02sa paglunsad ng BIR Dares Reform Agenda noong January 2026.
06:07Kabilang ang 27 ongoing digitization initiatives ng ahensya.
06:14Hindi naman namin tinatanggi na talagang may mga pagkakataon na down yung ORUS
06:18o yung online registration and update system.
06:21And priority ho natin yan, ini-enhance ho natin yan para maiwasan nga
06:25yung mga times na down siya sa system.
06:27So yun naman ho talaga ang ultimate goal na as much as possible,
06:31kung maaari 100% na ng BIR processes ay digital na,
06:35hindi wala ng face-to-face interactions para maiwasan nga yung
06:41yung corruption.
06:43Patuloy din nilang tinitignan kung paano pa mapapagaan at mapapasimple ang sistema.
06:48Tulad ng pagbabawas ng mga dokumento,
06:51paglilimita sa isang letter of authority lang
06:53ang posibleng matanggap kada taxable year
06:56at ang pagpapalaganap pa ng taxpayer education.
07:00Dagdag pa ng BIR,
07:01handa rin silang tumulong sa tatlong taxpayer na nabanggit sa ulat na ito
07:04upang ma-review ang kanilang mga kaso at matugunan ang kanilang mga hinain.
07:08Hopefully with the reforms that we are doing,
07:10may pauunawa namin sa mga taxpayers na sana mabago ang kanilang perception.
07:14Una, makita nila ang BIR na katuwang nila sa pagpapaunlad ng ating bayan
07:20at maunawaan nila ang pagbabayad ng buwis ay hindi dapat i-consider na burden,
07:24kundi isang source of pride,
07:26isang contribution na ipagmamalaki nila sa nation building.
07:30Ang buwis ay mula sa dugot pawis ng bawat Pilipino.
07:34Kaya responsibilidad ng gobyernong iparamdam sa atin ang say-saya talaga ng pinaghirapan natin.
07:40Mula sa pagkulekta hanggang sa paggamit ng bawat piso.
07:45Darlene Kay, nakatutok 24 oras.
Comments