00:00Ngayong pagpasok po ng 1 ng Abril, ating pinibigyan po kayo atensyon ng celebration po ng Autism Acceptance Month.
00:06Kung na niyan, sa malaki pong pagtitipon, ang muling magagana para iparating ang mensahe ng pagtanggap at pagumahal sa ating
00:13mga kababayang nasa Autism Spectrum.
00:15Kaya ngayong umaga, makakapanayin po natin ang National Spokesperson ng Autism Society Philippines na si Ms. Mona Magnoveluz,
00:23o mas kilala bilang mighty magulang. Magandang umaga po at welcome back to Rising Giant, Pilipinas.
00:27Good morning. I am so happy to be back. Salamat po sa ulit na pag-imbita.
00:32Thank you again for joining us today. Alright, it's the month of April. It's the time of the year again.
00:38Ano po ba ang tema ng ating pong celebration at pagdiriwang ng Autism Acceptance Month ngayong 2026?
00:44Ang World Autism Acceptance Month po kasi, globally, na-celebrate natin yan.
00:49Pero ngayong taon, napaka-relevant nito sa Pilipinas sapagkat kakapasa lang po sa ating Senado,
00:56ang National Autism Care Support and Inclusion Bill.
01:02So, sana po, ngayong taon ay magkakaroon tayo ng relevant legislation para sa autism community.
01:10At we feel that this is a very important milestone po para tuluyang magkaroon ng autism acceptance and inclusion dito
01:21sa ating bayan.
01:22Well, ma'am, isa po sa pinakamalaking event ng Autism Society, PH, yung Angel's Walk.
01:29Kailan, saan, at anong oras po ito gagaripin para sa mga gustong sumuporta?
01:35Opo. Alam naman po natin na itong Angel's Walk for Autism, since 2000 po ito, no?
01:40At ngayong taon, magkakaroon po tayo ng 11 cities, sabay-sabay.
01:47Magkakaroon ng walk on April 26, which is a Sunday.
01:52Ibat-iba pong oras, pero dito sa Pasay, sa MOA Arena, magkakaroon po ng walk,
01:59or ng program starting at 7 a.m. hanggang alas 11 na po yan, pagbukas ng mall.
02:08So, usually po, bago tayo mag-walk, magkakaroon tayo ng isang program na nagse-celebrate
02:13ng talents at ng accomplishments ng mga taong may autismo ngayong taon,
02:19including po ng ating mga leaders na tumulong sa ating pamayanan.
02:24Last year po, ang nanalo po ay si Senator Risa Ontiveros for all of the work that she is doing
02:31with our community.
02:32Ngayong taon po, napakagaling po kasi ng mga programa sa Quezon City,
02:36kaya bibigyan po natin ang parangal si Mayor Joy Belmonte.
02:41Alam mo, ang saya ng event na ito.
02:44Naka-attend na rin ako nitong autism walk na ito.
02:47At ang dami rin mga influencers and celebrities also joining this.
02:50Showbiz na showbiz.
02:51Oo, and to saka maganda kasi na yung platform din sila to widen the advocacy.
02:56Now, talking about also, sabi mo nga kay Mayor Joy,
02:59ano yung mga ilan sa mga programa rin na ginagawa ng ilang mga LGU,
03:03na maganda rin pamarisa ng ilang mga LGUs para ma-isulong natin itong advocacy.
03:08Alam mo, napaka-importante po yung community-based rehabilitation programs.
03:12So, Quezon City is among the many LGUs na nagkaroon ng isang center
03:18para po magkaroon ng libreng therapy ang mga vulnerable communities
03:23na may mga anak na may iba't-ibang kapansanan.
03:27So, meron po silang physical therapy, may occupational therapy, may speech therapy.
03:33Lahat po na kailangan ng mga batang may kapansanan para umunlad at gumanda ang buhay nila.
03:39Well, gano'n po kalaki yung suporta ng mga LGUs and even yung mga private organizations sa Autism Philippines sa
03:48ngayon?
03:48Actually po, talagang we are very lucky for all of the support.
03:52Kasi nga po, we are in 106 cities all over the country.
03:56Lumaki na po ng medyo-medyo ang Autism Society Philippines.
04:00And meron po talagang suporta ang mga LGUs dun sa aming community chapters.
04:07Ang mga public sectors, including the agencies, talaga po we are trying to coordinate with them
04:13para magkaroon ng programa para sa taong may autismo.
04:18NCDA po ang nagli-lead niyan.
04:21Sa private sector naman po, we are happy to report na napakarami na pong mga Autism Inclusive Employers.
04:29So, we started a program in 2016 called ASP Autism Works.
04:34And since then, since boutique hiring po kami, siguro na almost 300 individuals on the autism spectrum
04:43and positions have been filled across 11 provinces.
04:48So, yan po ay tuloy-tuloy na lumalaki sapagkat dumadami po ang ating mga employers
04:54na talagang nagbibigay ng importansya sa talent on the autism spectrum.
05:00Ngayong taon po, we are honoring Book Nook, which is a space within a certain mall
05:08na nag-hire din ng kanilang mga book ambassadors on the autism spectrum.
05:14Dumadami na po.
05:15Yes, it's a very good development.
05:16Masaya.
05:17Going back doon sa nabanggit ninyong bill,
05:19na hopefully ay talagang maging isang batas,
05:22ano po ba ang mga salient points nitong batas na ito
05:26and hopefully mapasa rin sa Congress na malaking tulong po?
05:29Alam nyo po, itong batas na to, we are not asking for a building.
05:34Ang hinihingi po namin ay road map.
05:37Kasi po ang autism, napakahirap intindihin para sa isang government agency.
05:42Ano ba yung accommodations na kailangan nila?
05:45Especially since ang autism po is an invisible disability.
05:51At dahil hindi nakikita, mas mahirap intindihin
05:54at invisible siya to policymakers.
05:57So, ito pong batas na ito, unang-una ay humihingi ng isang road map
06:02bawat ahensya para po magkaroon ng protections,
06:09para magkaroon ng support.
06:11Hindi lang sa health, hindi lang sa education.
06:13Kasi lumalaki po ang mga batang may autismo.
06:16Magiging adult sila.
06:17Kailangan nila ng protection in our justice system.
06:20Kailangan nila ng economic empowerment.
06:22So, we are expanding the view of autism
06:26para hindi lang po para sa mga bata.
06:28Doon din sa mga vulnerable adults.
06:31Sa kalimba karoon po ng road map, ano pong magiging direction ito
06:35o awareness para sa ating mga kaubayan
06:37para makihalubilot, matutong umintindi sa mga persons with autism?
06:44You know, it's going to go beyond acceptance and awareness.
06:48Action po talaga ang kailangan natin.
06:50So, halimbawa sa justice system,
06:53kailangan po ng protocols, ng policies
06:55para kung merong taong may autismo
06:58na maging either a victim or a witness
07:02or an accused in a crime, may protocol.
07:05Diba?
07:06Kailangan po natin ng series of education seminars
07:12for those in the transport sector.
07:15Meron po tayo experience last year
07:17na medyo hindi naintindihan yung taong may autismo
07:20in a public vehicle.
07:22So, marami pa pong ibat-ibang areas
07:24within our government and private and public sectors
07:28na kailangan pa ng mga programs, education, policies
07:33para makatulong sa mga taong may autismo
07:36at mga pamilyang nagmamahal sa kanila.
07:38Well, all these things will be highlighted
07:40sa gaganaping Angel's Walk
07:41at sa mga marami pang activities.
07:43Sa mga gustong sumali,
07:44kailangan ba nila mag-register
07:46para dun sa ating event na ito?
07:47Tama po.
07:48Ang ASP, Angel's Walk for Autism po,
07:51ay libre.
07:51So, open po ito para sa lahat.
07:53Kung nasaan mang bayan kayo,
07:5711 cities po tayo, no?
08:00Mag-register lang po kayo
08:02gamit ang Facebook.
08:03Nandun po ang links natin
08:05kung paano kayong mag-register.
08:07Autism Fields.
08:08Or sa lahat po ng aming mga social media accounts,
08:13makakahanap kayo ng link
08:14para makapag-register.
08:16So, may Angel's Walk maging sa mga probinsya?
08:18Opo.
08:19Importante po sa amin yan.
08:21Alright.
08:22Maraming salamat po, Ms. Mona,
08:23sa pagbabahagi sabi ng mga aktividad
08:25patungkol sa Autism Acceptance Month.
08:28Suportahan po natin ito, mga ka-RSP.
08:30Thank you very much, Ms. Mona.
08:32Maraming salamat.
Comments