- 12 saat önce
Dr. Gökberk Durmaz, Doğu Akdeniz’de İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs’ın Türkiye’yi dışlayan enerji ve güvenlik projeleri geliştirdiğini, ancak bu girişimlerin fizibilite sorunları nedeniyle zayıfladığını belirtti. Türkiye’nin Mavi Vatan doktrini doğrultusunda bölgede kararlı bir duruş sergilediğini vurgulayan Durmaz, NATO içinde ise ABD başta olmak üzere müttefikler arasında ciddi görüş ayrılıkları yaşandığını ifade etti. Yunanistan’ın adaları silahlandırmasının uluslararası hukuka aykırı olduğunu söyleyen Durmaz, Türkiye’nin hem Doğu Akdeniz’de hem de çevre coğrafyalarda etkin ve belirleyici bir aktör olmaya devam ettiğini dile getirdi.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Bu şüphesiz elbette İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rumk yönetimi Türkiye'ye hem alternatif bir geçiş güzergahı hem alternatif bir
00:09enerji koridoru hem de milli güvenliğimizi tehdit edecek şekilde
00:13Türkiye'nin özellikle Doğu Akdeniz'deki askeri ve ticari menfaatlerine akamete uğratmayı hedefleyen politikalar ve projeler peşindeler.
00:23Bu yeni de değil, daha önce EastMed adı verilen bir projeleri de vardı, alternatif bir petrol boru hattı projesi vardı.
00:32İsrail'den başlayan, Güney Kıbrıs açıklarından Yunanistan'a doğru uzanan, oradan da Avrupa'nın içlerine uzanan.
00:37Ancak fizibilite ve coğrafi gerçeklikler elbette bu özellikle Yunanistan üzerinden giden, Güney Kıbrıs üzerinden giden hatların ve koridorların daha faydalı
00:52olmadığı yönünde ortaya raporlar koyunca
00:54ABD tarafı da bu projeden çekilmişti hatırlayacaksak.
00:58Şimdi özellikle Türkiye'nin bu sürecin içerisinde kendinin savunma anlamında, mavi vatan doktrini kapsamında Libya ile yapmış olduğu önemli iş
01:09birliği
01:09ve bu iş birliği ile birlikte artık Doğu Akdeniz'deki menfaatlerini gözeten, kollayan, bunun için askeri unsurlarının donanmasını kullanmaktan bir an
01:20bile tereddüt etmeyeceğini doğrudan açıklayan bir Türkiye Cumhuriyeti Devleti var.
01:25Ve bu anlamda baktığımızda da Türkiye'nin bölgesindeki etkin rolü sadece içeri kapalı bir ülke olarak değil, komşularıyla ilişkilerini azami
01:37seviyeye çıkarmaya gayret eden
01:39ve aynı zamanda da kendisine oluşabilecek bütün askeri, ekonomik ve politik tehditleri bertaraf etmeye kararlı bir devlet tavrında.
01:47NATO ile ilgili kısmında ise sorunuzun, tabii şu dönemde herkesin, herkesten kastım bütün ülkelerin,
01:55NATO'dan beklentileri farklılaşmış durumda.
01:57Herkesin NATO ihtiyacı farklılaşmış durumda.
02:01Örneğin ABD tarafı NATO'ya artık biz bugüne kadar çok emek verdik, çok yatırım yaptık.
02:08Bugünden sonra NATO bizim menfaatlerimizi korusun ve bizim için elini taşın altına koysun.
02:14Askeri operasyonlarımıza, tırnak içerisinde ve haklı olarak söylüyorum, haksız askeri operasyonlarımıza da iştirak etsin gibi bir yaklaşımı var.
02:23Tabii bu yaklaşım gerçekleşmediği için ABD Başkanı ve Üst Yönetimi NATO'ya öfkeli.
02:29Bu NATO'ya olan öfke sadece ve sadece belirli müttefiklere odaklanmadı bu sefer.
02:35Bu sefer genel olarak bir öfke var ve Avrupalı müttefikleri başta olmak üzere NATO'nun varlığından şikayetçi olan bir Trump
02:43yönetiminde karşı karşıyayız.
02:46Öte yandan baktığımızda ise NATO ile ilgili sorular ve sorunlar Yunanistan ile Türkiye arasında zaten birçok aşamada devam etmişti.
02:55Yunanistan bir dönem kendi içindeki siyasi çekişmelerden mütevellit NATO'dan ayrılmış.
03:01Sonrasında bizim 80 ihtilali sonrasında o zamanki yönetimin tekrar icazet vermesiyle NATO'ya müdahil olmuşlardı.
03:09Şimdi ise NATO'daki Türkiye'nin etkin, saygın ve caydırıcı rolü Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve bazı NATO üyelerini açıkçası
03:20huzursuz, mutsuz, tedirgin etmektedir.
03:22Tabi bu tedirginlik sebebiyle de alternatif arayışlarına girmek gayretindeler.
03:27Oysa ki bir NATO müttefiki olarak Yunanistan ve Türkiye, Yunanistan'ın adaları hukuka ayrı aykırı bir şekilde silahlandırması,
03:37hatta bu silahlandırmayı yaparken NATO'ya üye olmayan Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve İsrail gibi iki farklı Türkiye'ye hasmane
03:47tutumlar benimseyen ülkeleri de işin içerisine katmaları
03:51oldukça riskli bir NATO müttefiklik, bir komşuluk hukukuna sığmayan bir yaklaşım.
03:57Türkiye'de bu anlamda baktığımızda bütün gayretlerini bu tehditleri bertaraf etme yönünde ilerletiyor.
04:03Ancak Doğu Akdeniz'deki gündem şu anda İran ve İsrail ve ABD arasındaki çatışmalardan bir miktar daha ikinci plana da atılmış
04:12gibi gözüküyor.
04:13Ama sizin de ifade ettiğiniz gibi bu dönemin bana göre en önemli ve en riskli konularından bir tanesi de bu
04:19olarak karşımıza çıkıyor.
04:20Biz Türkiye'nin etki alanını konuşurken uluslararası ilişkilerde Türkiye Türkiye'den büyüktür gibi bir cümle kullanıyoruz.
04:28Tabi bu cümle kimi uluslararası ya da ulusal kamuoyu açısından masalsı bir cümle olarak geliyor ancak realiteye baktığımızda gerçekten böyle.
04:37Çünkü Türkiye tarihsel birikiminin getirdiği imparatorluk bakiyesi olması nedeniyle ya da o coğrafyalarla gerçekten samimi ilişkiler kurması nedeniyle
04:48ki bu coğrafyalar arasında yakın komşumuz olarak nitelendirebileceğimiz Balkan coğrafyası var örneğin.
04:54Balkan coğrafyasında şu anda Bosna'da, Kosova'da, Sırbistan'da, Makedonya'da, Arnavutluk'ta cereyan eden herhangi bir hadiseye Türkiye'nin duyarsız kalması
05:04yahut da orada cereyan eden hadiselerin Türkiye'yi etkilememesi mümkün mü? Elbette değil.
05:09Benzer bir şekilde Kafkasya'da, Kafkasya'da Karabağ sorunu yaklaşık 92'den bu yana devam eden ve gerçekten coğrafyadaki ilişkileri kilitleyen bir sorundu.
05:19Türkiye o süreçten bugüne kadar Azerbaycan'la ilişkilerini en üst perdede konumlandırdı.
05:25Ama bununla birlikte de Ermenistan'la da ilişkilerini bir şekilde optimize etmeye gayret etti.
05:32Şu anda da Karabağ Savaşı'nın orasında malumunuz özel temsilcimiz Sayın Serdar Kılıç Beyefendi'nin de vesilesiyle, vasıtasıyla
05:38buradaki süreçler yeniden iyileştirilmeye de gayret ediliyor.
05:42Ve orada o bölgede olduğu gibi işte Karadeniz'in karşı kıyısında, Ukrayna Savaşı'nda Türkiye yine belirleyici, karar verici, sonuca
05:53etkileyici ve sürece etkileyici bir aktör.
05:55Bunu Tahıl Koridoru Anlaşması'nda gördük elbette.
05:58Bakıyoruz Türkiye'nin güneyinde ve doğusundaki diğer hadiselere, Irak Savaşı'ndan bu tarafa,
06:04Türkiye'nin Irak'taki varlığı gerek PKK unsurlarıyla terörle mücadele açısından, gerekse de Irak'taki merkezi yönetiminin istikrara kavuşması açısından
06:14buna Kalkınma Koridoru projelerini de ekleyebiliriz.
06:17Kalkınma Koridoru'yla da önemli adımlar ve atılımlar yapıyor yapma gayretinde Türkiye.
06:21Ve oradaki sınır kapılarının daha da aktif hale gelmesiyle birlikte artık bölgede terörün, istikrarsızlığın, çatışmanın hakim olduğu değil,
06:31uluslararası ticaretin, dış ticaretin, kalkınma yollarının ve karşılıklı refahın hakim olduğu bir coğrafya inşa etme gayretinde.
06:41Suriye'ye bakıyoruz, Suriye Savaşı'nın başından bu tarafa.
06:44Türkiye oldukça dikkatli, oldukça temkinli ama Suriye'deki meselelerin doğrudan da içinde yer almak durumunda kaldığı yer yer.
06:51Ve şu anda baktığımızda Suriye'nin yeniden inşa sürecinde Türkiye yine etkin ve başat bir rolünde oynuyor.
06:58İsrail ve bölgeyi istikrarsızlaştıran politikalarına baktığımızda da Türkiye'nin tavrı en baştan bu tarafa hiçbir zaman zikzaklı olmadı.
07:06İsrail'in buradaki hem Filistin'e karşı, Gazze'ye de karşı hem de Lübnan'a karşı yapmış olduğu saldırılarını tamamen
07:15reddeden kınayan bir yaklaşımı var Türkiye'nin.
07:17Çünkü Türkiye şunun çok farkında, Sayın Cumhurbaşkanımız da bunu net olarak ifade etti.
07:20İsrail'in sınırlarımızda gözü var dedi.
07:23Ve böylesine bir jeopolitik gerçeklik varken Türkiye zaten bölgesindeki hadeselere duyarsız kalamaz.
07:30Hiç kimse de sizin başta ifade ettiğiniz gibi Türkiye'nin bölgesindeki gelişmelere duyarsız kalmasını bekleyemez.
07:36Şimdi adalar, uluslararası anlaşmalarla silahsız kalması gereken topraklar.
07:42Ancak Yunanistan çok uzun süredir bunu ihlal ediyor.
07:44Bugünün konusu değil, İlyada destanı ile hatta bunu gündemde tutuyorlar.
07:48Aşil Kalkanı diye bir isim tercihleri var.
07:51Ki İsrail, Yunanistan'ın Türkiye'ye karşı ittifakında burada şu soruyu da sormakta fayda var.
07:56Amerika Birleşik Devletleri bu işin neresinde?
08:00Şimdi maalesef Amerika Birleşik Devletleri NATO'yu eleştiriyor.
08:05Trump yönetimi NATO'nun varlığını ve NATO'nun kendilerine fayda sağlamadığını tenkit ediyor ama
08:10buna müttefikler zaviyesine de bakmak lazım.
08:13Özellikle Türkiye açısından baktığımızda, Türkiye'nin tehdit olarak, milli güvenliğini tehdit olarak algıladığı bütün meselelerde
08:21NATO müttefiki olan ABD doğrudan Türkiye'nin karşısına kendisini konumlandırıyor.
08:27Neler bunlar diye bakalım.
08:28Irak'ın istikrarsızlaştırılması, şu anda İran'ın istikrarsızlaştırılması,
08:33Suriye'deki gerişen olaylarda ABD'nin Suriye iç savaşına su taşıması,
08:37öte yandan baktığımızda Orta Doğu'yu kan gölüne çeviren İsrail vahşetine ABD'nin sonsuz sınırsız desteği,
08:44bunlar yetmezmiş gibi sizin de bahsettiğiniz Yunanistan meselesinde
08:48ABD'nin doğrudan taraf olarak Yunanistan'da örneğin Girit'te konumlandırdığı donanma kuvvetleri
08:56ya da Dede Ağaç'ta yığınak yapması,
08:59tabi Dede Ağaç'taki ve Girit'teki yığınakları Rusya'ya karşı olduğunu iddia ediyor ABD ama
09:04oradaki yığınakların Rusya'yla bir alakası olduğuna ben kanaat getirmiyorum.
09:08Orada doğrudan Türkiye'ye karşı yapılan bir silahlanma var.
09:11Ve adalarla ilgili meselede adaların mülkiyetinin şu anda kullanımının Yunanistan'da olması
09:18dahi uluslararası hukuk açısından tartışmalıyken,
09:20Yunanistan'ın silahsızlanmaması gereken bu adalara silahsızlanma gayreti
09:25aslında hem klasik bir Yunanistan şımarıklığı, bir Yunan şımarıklığı,
09:31hem de Avrupa Birliği ve ABD tarafından tıpkı İsrail gibi
09:34kendisine olan bu açık çek ve kredinin sonsuz olarak süreceğine inanan bir yaklaşım.
09:41Tabi Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin bu konudaki politikaları
09:45Ege Adaları, Adalar Denizi ile ilgili hem adalar konusunda
09:48hem de oradaki diğer kıta sahanlığı, fır hattı gibi meselelerde
09:52çok net oldu, yıllardır net oldu.
09:55Savunma sanayimiz bu seviyede değilken de Türkiye bütün imkanlarını o anlamda seferber ederek
10:01oradaki milli güvenliğini ve milli menfaatlerini tehdit eden her türlü problemi
10:06bertaraf etmeye ısrarlı bir şekilde gayret etti.
10:09Şu anda da adaların silahsızlandırılması ile ilgili
10:12Sayın Cumhurbaşkanımızın, Dışişleri Bakanımızın net ifadeleri oluyor.
10:15Ve bu net ifadelerin sonucunda Yunanistan maalesef adalara daha da silah taşımaya yönelik adımlar da atıyor.
10:22Ve bu anlamda aslında Türkiye-Yunan ilişkilerini de zedeleyen bir unsur olarak Yunanistan karşımıza çıkıyor.
Yorumlar