Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 23 dakika önce
Ekonomist Muhammet Bayram’a göre gübre, petrol ve lojistik maliyetlerindeki artış gıda fiyatlarını doğrudan yukarı çekecek ve enflasyonu tetikleyecek. İşçilik maliyetlerinin de yüksek olması, üreticiler için fiyat artışlarını hızlandıran bir zemin oluşturuyor. Devletin planlı üretime verdiği destek ise maliyetleri sınırlayabilecek bir adım olarak öne çıkıyor. Öte yandan savaşın etkisiyle küresel ticaret yollarındaki riskler artarken, bu durumun yeni bir enflasyon dalgası ve küresel ekonomik şok yaratabileceği belirtiliyor.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00Burada gübre ve üre fiyatlarının artması doğrudan gıda ürünlerinin fiyatlarını etkileyecektir.
00:06Ama baktığımızda gıda ürünlerinin üretilmesi için zaten payı az olsa bile bir bahane arayan maalesef üretici için de bu gerçekten
00:15güzel bir fırsat olacak.
00:16Çünkü baktığımızda gıda fiyatını etkileyen en büyük unsur işçilik yani tarım işçileri.
00:22Tarım işçilerinin yövmeye fiyatları bir hayli yüksek az kırıcıktan dolayı.
00:25E baktığımızda mazot fiyatları gübre fiyatları zaten çiftçiyi zorlayan unsurlardı.
00:30Hem petrol artıyor hem gübre fiyatları artıyor.
00:33Gübre fiyatları her ne kadar tabii ürünlerine değişse de yüzde onlar seviyesinde olsa bile gıda fiyatlarının artışı da maalesef tetikleyecektir.
00:41Bu da enflasyon içerisinde gıdanın payında yani aylıkta ve yıllıkta gıda enflasyonu payı yükseldiği için yıllık enflasyonunda ve aylık enflasyonunda
00:50maalesef arttırmış olacak.
00:51Tabii devletimiz burada planlı üretim yapan çiftçilerle alakalı yeni bir burada alan açtı.
01:00Bu alanda nedir?
01:01Eğer siz planlı üretim kapsamında devletin belirttiği alanlarda devletin belirttiği ürünleri ekip biçiyorsanız mazotu tamamen devlet karşılayacak.
01:11Gübre fiyatların da yüzde ellisini devlet karşılayacak.
01:14Yani siz eğer yani burada bir verimli bir ova olduğunu düşünün bu ovada biz işte meyvecilik mi yapalım yoksa arpa
01:22buğday mı ekelim ama devlet diyorsa ki arpa buğday mı ekmeği meyvecilik yapma mesela burada bir haşaş üretimi yap ya
01:30da burada bir ayçiçek üretimi yap diyorsa ve çiftçi eğer bunları üretiyorsa Samet Bey burada ne olacak?
01:36Artık petrol fiyatlarla alakalı artış gıda fiyatı etkilemeyecek gübre fiyatı artış gıda fiyatı etkilemeyecek ama baktığımızda şu anda daha üretilmeyen
01:45bir ürün olsa bile yani şu anda gübre atılmayan gıda ürünleri de var.
01:50Ekranlarımızda Lübnan ve Beyrut olunca yıllar öncesindeki Beyrut limanındaki patlama da akıllara geliyor.
01:55Çünkü bu patlama şaibeli bir patlamaydı.
01:59Şu anda bu ebarelerin de İsrail tarafından olduğunu yani patlatılmanın kim tarafından yapıldığından net bir şekilde anlayabiliyoruz.
02:05Orada yine gübre silosu vurulmuştu Samet Bey.
02:09Yani aslında bu bir günde olan bir savaş değil.
02:12Maalesef yani bu katliam şebekesinin yıllarca planlayarak getirdiği bir unsur.
02:18Beyrut'tan başladılar, İsrail'e sıçrattılar ve tekrar bütün Orta Doğu'ya sıçratmak istiyorlar.
02:22Ama burada hesap ederekleri şey şu.
02:25Yani 850 tane tomahaf üresinin kullanıldığı, tomahaf üresinin depolarda azaldığı,
02:31işte Pentagon'un bu noktada uyardığı, işte yine tekrar ABD, federal hükümetinin borçlanmak için FED'e gittiğini,
02:39ya bunların tamamı aslında ABD'nin köşeyi sıkışmasıyla alakalı.
02:43Ve Andolajansı'nın haberinden sonra da biliyorsunuz Birleşmiş Milletler bir görev gücü kurmak istedi gübre fiyatıyla alakalı.
02:50Bu sadece bizi ilgilendiren bir durum değil.
02:52Yani dünya ticaretini evet etkilen bir unsur.
02:54Yine Katar'da en az %15'lik bir kısmı dünya gübre piyasını elinde bulunduran bir ülke.
03:01Ve baktığımızda tabii gübre ve üre de zaten bu petro kimyeli ürünlerle bağlantılı ürünler.
03:06Şimdi burada da Birleşmiş Milletler bir görev gücü kurmasının temel nedeni,
03:10ya biz yıllardır özellikle pandemiden beri enflasyona çok uğraştık,
03:14bir daha enflasyon dalgası gelirsek biz bunun alttan kalkamayızın açıklaması.
03:18Çünkü baktığımızda Almanya'da Alman bir otomobil markası araba üretmeyi bırakıp
03:24maalesef İsrail'e savaş ekipmanları üretecek.
03:28Yani burada baktığımızda enflasyona karşı mücadele edemeyen,
03:32vatandaşını takme edemeyen bir o kadar da işte krallara hayır protesto galiba değil mi?
03:37Yani Amerika'daki protesto, yani Trump'un protesto bunların tamamı aslında
03:42tüm dünyayı etkileyecek bir çıkmaza sürüklüyor.
03:45Ve gübre fiyatlarının artması demek Samet Bey, yani petrol fiyatları gibi olmayacak.
03:49Baktığımızda biz geçen hafta öncelikle bir 5 liralık bir indirim gördük,
03:54sonra 6 liralık bir artırım gördük.
03:56Ve cumartesi itibariyle pompa fiyatları 6 lira daha arttı.
03:59Ama Brent petrol inerse tekrar biz indirimi göreceğiz.
04:03Peki biz indirimi gübre fiyatlarını görebilecek miyiz?
04:06Kesinlikle göremeyeceğiz.
04:07Çünkü orada yüksek maliyetlerle gübreler üretildiği için,
04:10gübre ve üret, bunlar tamamen lojistik fiyatlarının artmasıyla birlikte,
04:15çünkü lojistik fiyatları neden arttı diyoruz?
04:17Şimdi dünyanın iki tane arttırma mekanizması var.
04:19Birisi Basra Körfezi, diğeri Kızıldeniz.
04:22Şimdi Babel Mendeb Boğazı, yani Husilerin Yemen'deki,
04:26Husilerin olduğu bölgede daha dün ihtimali bir açıklama yaptılar.
04:29Biz burayı kapatacağız diye.
04:31Buyurun bir de buradan bakalım olaya.
04:33Yani Basra Körfezi kapatıldı, Kızıldeniz kapatıldı.
04:36Kızıldeniz neden önemli.
04:38Tamam bir ayağı İsrail'e çıkıyor ama orada Süveyş kanalı üzerinden,
04:41Mısır içerisinden yine tekrar dünya Avrupa'ya ve diğer Amerika üzerine
04:46bir aktarım mekanizması var.
04:48Yani Çin'den, Hindistan'dan gelen malların aktarılması bu iki yol üzerinden yapılıyor özellikle.
04:53Şimdi bunların ikisi kapatılırsa ne olacak?
04:55Rota Ümit Burunu'na kırılacak.
04:57Şimdi Ümit Burunu'na kırılması demek,
05:00işte hep filmlerde görürüz ya eski denizcilerin böyle fırtına denizlerde boğuştuğunu.
05:04Evet, tam da fırtına denizlerin olduğu Ümit Burunu'nda bütün o gemiler,
05:09maliyetler daha da artarak oradan geçecek.
05:12Ve bu da maalesef işte gübre fiyatları arttı, petrol fiyatları arttı, taşıma maliyetleri arttı.
05:18Bunların tamamı enflasyon olarak geri dönecek.
05:21Ve Trump ve işte aslında bu ben EPSİ'nin çetesi diyorum,
05:25EPSİ'nin çetesinin ortaya çıkardığı bir savaşın son bulması kaçınılmaz bir son bana göre.
05:31Çünkü dünya buradan geri dönülemeyen evlere geçmek üzere.
05:36Yani bu yüksek enflasyon Avrupa'yı bitirmekle birlikte başta ABD'yi bitirecek.
05:41Bu da tüm dünyada bir küresel şok oluşturacak.
05:44İşte küresel şokların öncüsünü nerede görürüz biz Samet Bey?
05:47Yapay zeka kaynaklı şirketlerin borsadaki çok ciddi düşüşleri var.
05:51Yani yüzde on, yüzde on beş.
05:53Şimdi yüzde on, yüzde on beş diyoruz ama yani trilyonlar dolarlık bir bedel üzerinden yüzde on düşüş gerçekten yatırımcının çok
06:00büyük bir kaybı demek.
06:01Peki Trump neyin üzerine kuruyordu kendi ekonomik sistemini?
06:04Yapay zeka üzerine kuruyordu.
06:06Yani Suudi Arabistan bile diyor ki bir trilyon dolarlık yapay zeka yatırım yapacağım ABD'ye diyor.
06:10Şimdi tüm bunlar küresel ticareti, küresel ekonomi derine etkileyeceği için ben bu savaşın çok uzun sürmeyeceğini, yani uzun sürmemiz gerektiğini
06:20düşünenlerdenim.
06:22Burada tabii her ne kadar üçün beş yüz tane ABD askerinin İran kıyalarına indirileceği, harkadasına indirileceği konuşulsa da burada hem
06:29Trump hem de İsrail derisinden de dışarısından olan tetkilere bence çok fazla kayıt dışı kalamayacak.
Yorumlar

Önerilen