- 10 saat önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:29İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Çünkü Trump İran'a 48 saat süre vermişti. Boğaz'ın açılmaması halinde İran'daki elektrik santrallerinin vurulacağını söylemişti.
00:40Şimdi neler olacağını konuşacağız konuklarımızla değerli izleyenler.
00:53Hemen konuklarımı tanıtmak istiyorum. Ayşe Küçükalyan Limoncuoğlu, Cihan Günyel Stüdyo'da bizimle birlikte hoş geldiniz.
00:59Hoş bulduk.
01:01Evet Amerikan Başkanı Donald Trump'ın dün gece yaptığı açıklama çok önemli.
01:0648 saat süre vermişti. Neredeyse 24 saatini geride bırakmak üzereyiz.
01:11ABD İran'ın Hürmüz Boğazı'nı koşulsuz açmasını istiyor.
01:16Ama İran'dan da bu isteğe olumlu bir yanıt gelmedi. Beklendiği gibi Hürmüz üzerindeki baskısını sürdüreceğini İran söyledi.
01:26Diğer taraftan İsrail'den Netanyahu'dan da özellikle Avrupa ülkelerini ABD'nin müttefiklerini savaşa davet eden açıklamalar geliyor.
01:34ABD'nin de Hark Adası üzerinde hakimiyet kurma iddiaları daha fazla konuşulmaya başlandı.
01:41Amerika Birleşik Devletleri buraya asker çıkaracak mı? Bir kara harekatı gerçekleştirecek mi?
01:46Tabii konuşulan konulardan biri Ayşe Hanım.
01:48Sizinle başlayalım.
01:50Trump'ın bu tehdidi sizce bir gece yarısı tabii biz hemen son dakika olarak verdik.
01:56Amerikan Başkanı Donald Trump'ı Hürmüz'ün kapatılması, Hürmüz üzerindeki baskılar çok mu sıkıştırdı?
02:0248 saat süre verdi ve elektrik santralini, elektrik altyapısını vuracağını söyledi ki bunun bir savaş suçu olduğunu söylemeye gerek yok
02:10sanıyorum.
02:11Bu sıkışmışlığın bir göstergesi mi?
02:14İran'dan gelecek yanıtın böyle olacağını tahmin etmiyor muydu?
02:17Amerikan Başkanı stratejik olarak bu savaşı sizce iyi yönetiyor mu?
02:21Stratejik olarak iyi yönetmediği ortada çünkü eğer şayet stratejik olarak iyi yönetmiş olsaydı Amerikan Başkanı bugün gördüğümüz üzere sürekli olarak
02:31koşullarında değişimler yapmazdı.
02:34Yani ilk açıkladığı savaş başlarken ilk yaptığı açıklama İran'daki rejimin devrilmesi yönündeydi.
02:40Nükleer kapasitenin yok edilmesi yönündeydi.
02:42Aynı zamanda füze kapasitesinin İran'ın yok edilmesi yönündeydi.
02:46Bunlar gerçekleşmedi.
02:48Şu an Hürmüz'ün açılmasına kilitlenmiş durumdayız.
02:51Dolayısıyla aslına baktığımızda savaş içerisinde süreci iyi öngöremediğini söylememiz mümkündü Donald Trump'ın.
02:59Çünkü şayet öngörmüş olsaydı bu şekilde sürekli olarak birbiriyle çelişen farklı açıklamalar yapmayacaktı.
03:07Ki Hürmüz noktasında da İran'ın aslına bakarsanız bu kapasitesini kullanabileceğini yani hem Amerika Birleşik Devletleri'nin bölgedeki müttefiklerinin vurulabileceğini
03:17hem de İran'ın Hürmüz'ü kapatacağını öngörememiş olduğunu görüyoruz.
03:22Ya da bunun kısa sürede olacağını düşünmüş olabilir.
03:25Dolayısıyla aslında savaş dediğimiz süreç biraz da her iki tarafın kapasitesiyle ilişkili olduğu kadar ne kadar dayanacağınıza ne kadar süreyle
03:34bunu yöneteceğinize ilişkin de bir süreçtir.
03:37Burada yanlış okumaların olası olduğunu genel anlamıyla söyleyebiliriz.
03:42Hem yanlış okuma hem karşı tarafı yanlış algılama hem İran'ı yanlış algılaması söz konusu olmuş olabilir.
03:49Donald Trump'ın ki sürekli olarak değişmesi itibariyle ve İran'a yapılanlar ya da İsrail ve ABD ikisinin istediği noktada
03:58istediği kadar başarı elde edemediğini gözlemliyoruz.
04:02Ki unutmamak lazım İran'da rejimin hayatta kalması öyle ya da böyle bir başarı olarak kabul edilebilecekken ABD için başarı ilk
04:13açıkladığımız şekilde kendisinin açıkladığı şekilde en azından İran'daki rejimin devrilmesi olacaktı.
04:18Dolayısıyla bu sağlanamadı ve sürekli koşullar değişiyor.
04:22Ben genel anlamıyla yanlış algıladığını operasyonel faaliyetleri iyi yönetmediğini ve süreç içerisinde çeşitli değişikliklere gitmek zorunda kaldığını düşünüyorum.
04:33Aslında bu durum bir diğer taraftan da barışın koşullarının ortaya konulmasıyla ilişkili.
04:40Ama baktığımızda sürece genel olarak baktığımızda İran'ın henüz barışa tam olarak hazır olmadığını gözlemlerken ABD'nin daha belki savaştan
04:54geri çekilmeye yönelik adımlarından söz edebiliriz.
04:57Evet tabi burada ABD'nin tehdidi üzerine İran'da net bir tehdit savurdu.
05:03Hünmüz Boğazı'nın tamamen kapatılacağını böyle bir durumda söyledi.
05:07Diğer taraftan enerji altyapısının hedef alınması durumunda da bölgedeki Amerikan müttefiklerinin yine enerji altyapısının hedef alınacağını söyledi.
05:17Diğer taraftan tabi Harkadası üzerine ABD'nin bir kontrol sağlama isteninin olduğu net bir şekilde ortaya çıkıyor.
05:25Amerikan Hazine Bakanı Scott Bassant bir açıklama yaptı.
05:29Tabi Hazine Bakanı'nın bu konuyla ilgili konuşması da ilginç.
05:33İran'ın Harkadası'na asker göndermek dahil tüm seçeneklerin masada olduğunu söylemiş Bassant.
05:40Alihan Bey şimdi Harkadası çok konuştuk yayınlarımızda.
05:43İran'a çok yakın mesafede bir ada küçük bir ada ve ABD'nin burada bir toprak hakimiyeti elde edebilme imkanı
05:52var mı?
05:52Amerikan askerlerini buraya çıkartması Trump açısından trajik sonuçlar doğuracağı yönünde hep değerlendirmeler vardı.
06:01Savaşın gidişatında biraz önce konuştuğumuz gibi stratejik olarak kontrolü kaybetmiş bir ABD izlenimi ortaya çıkıyor.
06:09Burada Trump'ın bu açıklaması biraz toparlama isteği mi?
06:15Yani biraz tüm dünyaya ve İran'a gücünü gösterme çabası olarak yorumlanabilir mi?
06:21Tabi bir tehdit savuruyorsanız 48 saat sonra o tehditin bir karşılık bulması gerekiyor.
06:26Amerikan Başkanı'nın istediği gibi işlerin yoluna girmesi gerekiyor.
06:3048 saatte olduğunda öyle olmazsa ne olacak?
06:3448 saatte olduğunda öyle olmazsa olabilecek birçok aslında senaryo var.
06:39Tek bir şeyle bence bunu sınırlayamayız.
06:44Baktığımızda Türkiye'de bile yankıları olacak bir takım olaylar yaşanacağına ben eminim bir kere.
06:50Çünkü en başta burada Amerika'nın yapacağı bayağı ciddi bir hatalar zincirinin üzerine konuşuyoruz biz.
06:59Çok ciddi bir problem var.
07:02Amerika Ayşe Hocam'ın da söylediği gibi ilk başta ortaya bir takım hedefler koyarak çıktı.
07:08Bu hedeflerin de neredeyse hiçbirini gerçekleştiremedi.
07:11En başta evet şunu yaptı.
07:13İran'ın dini liderini öldürerek bir adım atmış oldu.
07:17Fakat bunun devamında gelenlerin hepsi Amerika'ya eksi yazdı bugüne kadar olanların.
07:21Özellikle de İsrail'le beraber hareket ediyor.
07:24Hatta İsrail'in Amerika'yı kontrol ediyor imajı.
07:26Bütün dünyada Amerika'nın imajına oldukça negatif şekilde bir etki bıraktı.
07:33Ve bu etkinin neticesinde de biz şunu görürüz aslında.
07:36Trump da panik halinde ve benim tahminim açıkçası Trump kendi kurmaylarını etrafına topluyordur ve fırçalıyordur.
07:42Beni bu işe niye soktunuz diye.
07:43Ben şunu merak ediyorum çünkü Trump beni pek şaşırtmadı bugüne kadar açıkçası.
07:48Çoğu kişi sürekli süt müze uğradığını söylüyor Trump'la ilgili ama ben bir Zelenski'yi fırçaladığı zaman biraz şaşırmıştım.
07:54Bir de ikinci de bu iş oldu aslında.
07:56Benim tahminim bayağı bir düşündüm ettim ve şu sonuca varıyorum.
08:01Bush yani küçük Bush şeye Afganistan'a saldırdıktan sonra şeyleri beğeni reytingleri çok yükselmişti.
08:12İnanılmaz bir destek görmüştü Amerika'da.
08:14Sanırım bu seçime doğru giderken dediler ki Trump'a da sen de İran'a saldır senin de şeyin yükselsin beğeni
08:21Amerikan toplamındaki beğeni yükselsin dediler ama
08:23bu tabii ki tam tersi bir etki yarattı.
08:26Çünkü biz ne 2001-2002 yılındayız ne de dünya aynı dünya.
08:30Ben o zaman lise öğrencisiydim.
08:32Şimdi üniversite hocasıyım.
08:33Düşünün o kadar değişmiş yani.
08:35O yüzden de baktığımız yerde şunu görüyoruz aslında.
08:40Bu operasyon yapılsa bile ve hatta Amerika adayı alsa bile ki çünkü İran bunu engelleyemez.
08:45Açık konuşuyorum.
08:46Yani engellemeye çalışır ama uzun vadede illa alacağım dediği anda Amerika alır bunun sonuç itibariyle.
08:52Fakat sonuç üstüne ne kazandıracak Amerika'ya asıl problem bu.
08:57Bence onu düşünmek lazım.
08:59Tabii Hürmüz Boğazı üzerindeki İran baskısından ve kontrolünden bahsediyoruz.
09:03İlginç bir açıklama var.
09:04İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu üyesi Alaaddin Burucerdi bir televizyon programında açıklama yapmış.
09:11Ve İran'ın 47 yıl sonra Hürmüz Boğazı'nda yeni bir egemenlik anlayışı ortaya koyduğunu söylemiş.
09:16Ve ülkesinin boğazdan geçen bazı gemilerden 2 milyon dolar geçiş ücreti aldığını belirtmiş.
09:22Ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerde ücret alınmasının ise İran'ın gücünü gösterdiğini savunmuş.
09:28Şimdi burada savaşla birlikte buradaki açıklamada olduğu gibi İran 47 yılda yapamadığını Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyeti bu krizle birlikte ortaya
09:38koymuş mu oluyor?
09:39Yani tüm dünyaya kabul ettirmiş mi oluyor?
09:41Bu 2 milyon dolar da gemi başına gerçekten çok büyük bir miktar İran için önemli bir gelir.
09:48Gerçekten böyleyse bu açıklamada olduğu gibi Burucerdi'nin söylediği gibi İran tam anlamıyla Hürmüz üzerinde 47 yıl boyunca hayal ettiği
09:56hükmü koymuş oluyor.
09:59Ve tamamen kontrolü eline geçirmiş oluyor.
10:01Amerika'nın başkanını herhalde böylesine çok üst tondan bir açıklama yapmaya zorlayan durum da biraz bu herhalde doğru mu?
10:09Olabilir bir de şeyi merak ettim.
10:102 milyon dolar acaba hangi ülkelerin?
10:12Bazı gemiler ifadesi.
10:14Bazı ama işte şunu gösteriyor gerçekten o ücreti almışlarsa Eren Bey hangi ülke ise onların da enerji anlamında ne kadar
10:22aslında zorda olduklarını bize gösteriyor.
10:252 milyon dolar vermişlerse gemi başına bunu kabul etmişlerse bu maliyeti demek ki çok ciddi alan ülkeler hangisi ise bir
10:31baktığımızda enerji arzında sıkıntı olduğunu görüyoruz.
10:34Şimdi zaten bazı veriler baktığımızda bize Hürmüz boğazında işlerini zaten Trump adına iyi gitmediğini gösteriyor da hani sahanın dışında bakalım
10:43şöyle durumlarla karşılaştık.
10:46NATO gelsin dedi, Güney Kore, Japonya, Çin gelsin dedi sağlayalım dedi.
10:50Herkes kaçıyor mu? Herkes kaçıyor.
10:51Hocam herkes kaçtı ondan sonra şu adımı gördük.
10:54İran'ın açık denizlerdeki tankerlerindeki petrolün satışındaki kısıtlamalar kalktı.
10:59Bir de üstüne üstlük Rusya'nın yine açık denizdeki petrol tankerlerindeki kısıtlamak kalktı.
11:05O da 245 milyon varil olduğu söyleniyor.
11:08Bu siz zaten böyle ellerini avuşturmuyor mudur?
11:10Tabii onun şimdi siz de görmüşsünüzdür birçok aslında sitede de bu sefer şey var Ukrayna savaşına yansımaları Rusya'ya ne
11:18kadar faydası olacak oradaki savaşı ne kadar değiştirecek diye.
11:21Hatta iddialardan birisi şu bu fiyatların artışı ve satışlarla beraber yaptırımların kaldırmasıyla bahar ayında Rusya'nın çok ciddi bir tekrar
11:30askeri harekata başlayacağı yönünde bilgiler geliyor.
11:33Bir de tabii diğer yansıması ne oraya?
11:36Amerika'nın çok fazla derecede elindeki hava savunma füzelerini tükettiği için kendisine lazım olduğu ve bunu da Ukrayna'ya satmasında
11:44da temin etmesine de veyahut da vermesine de artık problem olduğu yönünde.
11:47Şimdi buradaki baktığımızda yaşanan durumun şimdi nasıl Hürmüz Boğaz'ı bakıyoruz dünya ekonomisine etkilerine diğer taraftan Ukrayna savaşına olan etkilerine
11:58yani bir yerde kalmıyor birçok aslında belki bölgesel sorunu veyahut da başka diyebileceğimiz geniş el pazede birçok sorunda çetiklediğini de
12:07söyleyebiliriz.
12:08Öyle bir problem var ama Hürmüz Boğaz'ı veyahut da Basra Körfezi'nde şu belli ki Trump'ın tam olarak
12:15istediğini aldığını göremiyoruz.
12:17Hatta bunun alt metninde başka okumalar da görüyoruz.
12:20Özellikle İran'a ait Ebu Musa gibi adaların ki Birleşik Arabi Emirlikleri ile şu an bir de aslında bu adalar
12:26üzerinde çok savaşın bir diğer yansıdığı kısmı var.
12:30Çünkü mesela örneğin Ebu Musa Adası 1921-71 yılları arasında İngiltere'nin kontrolünde İngiltere bölgeden çekip Birleşik Arabi Emirlikleri bağımsızlığını
12:40almadan önce İran'ın mesela bu adaları stratejik görerek aldığını biliyoruz.
12:44Şimdi Birleşik Arabi Emirlikleri de sürekli olarak buna karşı çıkıyor.
12:47Bir de ülkelerin arasında belki çok dolmuş diyebileceğimiz gün yüzüne çıkmayan problemler de çatışma ihtimalleri yani veyahut da çatışmanın alt
12:55metnini oluşturan başka yaklaşımlar da ortaya çıktı.
12:59Ama şimdi krizin yansımaları devam ediyor.
13:02İngiltere'de %20 petrole bir anda baktığımızda bir yansıması olmuş durumda.
13:09Bu haftaki rakamı bilmiyorum açıklamadı ama bir önceki hafta Avrupa Birliği'ne 3 milyar euroluk ek bir bütçe masraf getirmişti
13:16vatandaşlarına.
13:17Asya ülkelerinde örneğin Sri Lanka'da çarşamba günleri resmi tatil edilmiş.
13:22Enerji alımında yani daha doğrusu araçlara siz gidip de benzin mazot aldığınızda kısıtlama var.
13:29Filipinler'deydi sanırım yanlış hatırlamıyorsam memurlar bir gün evden çalışma zorunluluğu getirilmiş.
13:35Küresel ekonomiyi veyahut da enerji arzını oldukça etkilemiş bir durumla karşı karşıyayız.
13:40Ama Trump'ın madem siz İran'a savaş açacaktınız hocalarım da dediği gibi stratejide yani ABC'de hiçbir plan yok gibi.
13:49Hayır sadece sanırım A planı var.
13:51Evet yani sadece A planı var gibi onun dışında hiç başka plan yokmuş gibi değil mi hocam?
13:55Evet şimdi bir takım yansımalar da var.
13:58Axios'un iddiaları var o son dönemde çok yakın Trump'a.
14:01Trump'ın ekibinin bir beyin fırtınası içerisine girdi.
14:04Savaşın 2-3 hafta sürebileceği ama sonrasında barış müzakereleri yapma yönünde.
14:10Hatta Birleşik Arabi Mütleri Katar diğer taraftan Mısır'ın da şimdilik aracı olarak mesajlar iletti.
14:16Fakat orada da masanın çok eğer o iddialar doğruysa masa çok kurulacak gibi durmuyor.
14:21Çünkü Amerika'nın istekleri tamamen Natanz, Fordo ve İspan nükleer tesislerinin kapatılması,
14:28nükleer daha doğrusu uranyum zenginleştirmesinde baktığımız santrivüclerin veyahut da bunlarla ilgili makinelerin
14:34tamamen sonlandırılması, füze sayısının binle sınırlandırılması,
14:38tüm vekil güçlerine desteğini kesmesi yönünde olduğu ifade ediliyor.
14:41Zaten bir önceki müzakerelerde masaya oturduğunda bu zaten aynı şekilde masaya konmuştu.
14:48İran'ın kabul etmediği şartlardı.
14:49Bunun tersine iddialarda da İran'ın çok ciddi istekleri oldu.
14:54Orta Doğu'da İran'ın Amerika'nın üstlerini kapatması, baktığımızda savaş tazminatının ödenmesi
15:00ve Hürmüz Boğazı'nın da uluslararası bir hukuk çerçevesinde tekrardan düzenlenmesi yönünde istekleri var.
15:06Masa kurulur mu?
15:07Şu an itibariyle sanki baktığımızda hocam her iki tarafın da şartları, her iki tarafın oturup da kabul edilebileceği gibi durmuyor.
15:14Ama şunu söylemek lazım, İran Savaşı veyahut da Hürmüz Boğazı bununla bağlantılı olarak
15:20Amerika sanki çok bir plan içerisinde hareket ediyormuş gibi durmuyor.
15:26Yani hocama da burada katılmak istiyorum.
15:27Özellikle İsrail'in peşine takılmış bir Amerika algısı inanılmaz yükseldi.
15:32İşte hepsinin dosyalarının etkili olduğu söyleniyor birçok birçok.
15:36Hepsi spekülasyon bunların tabii ama hepsi çok etkili hocam.
15:39Evet, yani en azından şöyle bir algı oluştu hocam.
15:41Yarın öbür gün tabii yani savaşın bir an önce bitmesini ben temenni ediyorum.
15:45Nasıl biterse bitsin ama şu algıyla hep akıllarda kalabilir.
15:50Ya Trump'ın dosyaları vardı ve bu dosyaların karşılığında gidip de savaş açtı diye de bir algıyla da karşı karşıya.
15:57İkinin enteresanı galiba yok.
15:59Yani yani olma ihtimalinden daha yüksek bu arada bunu biliyoruz değil mi?
16:04Yani hani bu Epstein dosyaların üzerinde Trump'ın kendisinin yok gibi.
16:08Etrafındakiler için konuşamam.
16:09Çünkü biliyorsunuz yani bu adı alındığı zaman bu partiler yapılırken meşhur partiler vs.
16:14Trump'la adam küs zaten yani.
16:16Hani öyle bir tarafı var işin.
16:18Ama bir hukuku da var.
16:19Efendim?
16:19Bir hukuku da var.
16:20Ama o araları bayağı bozukmuş.
16:22Husumet varmış yani aralarına.
16:23İşte o Bokaraton'daki, Flörida'daki bir ne denir ona?
16:27Gayrimenkul devir meselesinden.
16:28Aynen aynen.
16:29Gayrimenkul devir meselesinden bayağı araları bozulmuş.
16:31Hani o yüzden de hani başka bir şey de çıkabilir, başkalarınki çıkabilir ama ben şanssenin açıkçası Trump'ın bir şeyin
16:39çıkma ihtimalini düşük görüyorum yani.
16:40Trump'ın daha çok çok özlediğim uzatmadan.
16:43Trump'ın geçmişiyle ilgili Avrupa medyasında bir ara çok ciddi iddialar vardı.
16:49İşte özellikle Stalin tarafından söylendiği, iddia edilen tırnak içerisinde söylüyorum aptal iş adamları kendisinin gönderdiği.
16:58Onun da bu iş adamlarından oldu.
17:00Aslında Sovyetler Birliği'ne çalıştı.
17:02İlk çıktığı çıkış yaptığı New York'taki bulunduğu lokalin yani mahallenin çok ciddi aslında o dönem Rusların yerleştiği ama
17:10Sovyetler Birliği ajanı çok oldu.
17:12Onlarla beraber iş yaptığı ilk işi yanlış hatırlamıyorsam.
17:16Çek Cumhuriyeti'nden yani Çekyalı sanırım.
17:18Onun Doğu Avrupa istibaratıyla olan bağlantı.
17:21Şimdi ki de Doğu Avrupa'lı.
17:21Evet hocam ama ilk işi yanlış hatırlamıyorsam.
17:24Ama Doğu Avrupa'lı kadınları beğeniyor olabilir. Normal bir şey.
17:26Doğu Almanya istibaratıyla ilk işinin çok ciddi o dönemler iş birliği içerisinde olduğu gibi çok fazla şey var.
17:32İşte bu naylon fatura işlerine girdiği avukatların New York'ta özellikle davaları düşürdüğü yönünde.
17:40Çok problemli canım aslında finansal geçmiş.
17:43Onlar belki plana çıkabilir ama.
17:45Yani çok batıp çıkıyor falan.
17:46O hikayesi çok bizde bilinmiyor da en az iki kere falan iflas edip tekrardan kuruyor ediyor.
17:52Bir şeyler yapıyor falan.
17:53Aile de zengin.
17:54Falan karışık bir hikaye yani.
17:55Oraya gelene kadar iki kere biraz karışık o doğru.
17:57Yani o beklendiği gibi değil.
18:00Farklı dosyalar çıkabilir Trump'la ilgili.
18:03Aslında mesele biraz da bundan mı kaynaklanıyor olabilir.
18:06Tabii bunların hepsi varsayım.
18:07Evet.
18:07Spekülasyon üzerine konuşuyoruz.
18:08Spekülasyon üzerine konuşuyoruz.
18:10Ama sizlerin de belirttiği gibi tüm dünyada bu konu konuşulduğu zaman Epstein dosyaları ve o dosyaların bir anda ortaya çıkmaya
18:19başlamasıyla birlikte Amerikan Başkanı Donald Trump'ın İsrail'le birlikte politikalarını yürütmeye daha istekli olduğu yönünde yorumlar var.
18:27Az önce siz A planı dediniz.
18:30B planı, C planı, D planı yok mu?
18:32Yani burada Amerikan Başkanı'na kurmayları ya da danışmanları şöyle mi dedi.
18:36Yani biz Hamane'yi ve yanındakileri öldürürsek İran diz çöker ve biz de istediğimizi yaparız.
18:42İran'da isteyen çıkar.
18:43Ve belki de İran'da bir rejim değişikliği mutlaka yaşanacak.
18:48Şimdi tabii ki Trump özel bir karakter.
18:51Farklı bir Amerikan Başkanı.
18:52Ve geçmiş dönemdeki Amerikan Başkanlarından biraz daha farklı bir yönetim ve dünyayı algılama tarzı var.
18:58En azından o şekilde ifade edelim.
19:01Şimdi burada ne olursa olsun Amerika Birleşik Devletleri var.
19:05Yani Amerikan Başkanı bir karakterde ve stilde olursa olsun.
19:10Yani burada gerçekten sadece A planı bir bahsettiğimiz ilk saldırıyı yapalım, şahı alalım sonrasında iş biter.
19:18Düşüncesiyle Amerika Birleşik Devletleri'nin hareket etmiş olma ihtimali var mı?
19:21Yani bu görünen o ki var.
19:24Yani çünkü bize gelen koşullar bugüne kadar geldiğimiz süreçte başka bir opsiyon ortaya çıkmadı.
19:31Trump'ın ilk planı şuymuş anlaşıldığı kadarıyla.
19:35Yani biz bir operasyon yapalım, Hamene'yi öldürelim.
19:39Ondan sonra nasıl olsa rejim içerisinden bazı unsurlar ortaya çıkacaklar.
19:44Ve İran'da rejimi bilebilecekler.
19:45Birkaç ay öncesinde unutulmaması gerekiyor ki biz İran'da toplumsal hareketleri konuşuyorduk ki 2010'lu yılların başından itibaren çok sayıda aslında
19:56isyan dalgası İran'da vardı.
19:59Alternatif bir şey ortaya konulamadığı için şu ana kadar Trump hakkında en azından Trump'ın bakış açısı olarak baktığımızda bu
20:06görünüyor.
20:07Çünkü çok özür dileyerek araya gireceğim.
20:10Lütfen sıcak bir gelişme var.
20:12İran'dan İsrail'in orta kesimini hedef alan yeni bir balistik füze saldırısı gerçekleştirilmiş ve çok büyük bir saldırıdan bahsediyoruz.
20:23Ve CNN Türk bu görüntüleri elde etti ve işte o görüntüleri ekrana getireceğiz.
20:29Kameraman Halil Kahraman'ın görüntüleri.
20:31Türkiye İsrail'in orta kesiminde işte İran füzesi.
20:44Evet şu ana kadar herhangi bir önleme çabasını göremedik biz.
20:50O çok konuşulan havada parçalanan füzelerden biri mi bilemiyorum ama işte sonrasında yavaş yavaş.
21:01Hedefine doğru ilerliyor ve tabii ki engellemeyi önlemek için gördüğünüz gibi yön değiştiriyor.
21:11Ve sonrasında işte bakalım hedefi vuracak mı?
21:16Kameraman Halil Kahraman'ın görüntüleri değerli izleyenler.
21:18CNN Türk kameramanı çok başlıklı bir füze olduğu belirtiliyor.
21:24Bizim de tahmin ettiğimiz gibi editörümüz Türkan'ın o bilgiyi de bana göndermiş.
21:32İşte sirenler çalıyor.
21:34İsrail'in orta kesiminde bu görüntüler CNN Türk kameramanı Halil Kahraman tarafından görüntülendi.
21:42İran füzesi tabii ki çok fazla İran füzesi, çeşitli füzeler kullandığını
21:49ve özellikle savaşın bu günlerine geldiğimizde 23 gün geride kalmışken çok farklı füzeleri kullandığını
21:57ve özellikle savaşın son günlerinde daha ağır başlıklı füzeleri kullandığını biliyoruz.
22:10Ve İsrail'deki tahribatın da çok fazla olduğunu gördük.
22:14Özellikle Dimona ve Arat'a yapılan saldırılarda olduğu gibi neredeyse Arat'ta bir mahallenin yok olduğunu da
22:21dün canlı yayında ekranlarınıza getirmiştik.
22:25Şimdi burada Ayşe Hanım sözünü kestim çok özür diliyorum.
22:31Dün Arat saldırısında da bu çok konuşulmuştu.
22:33Bunun üzerine aslında biraz konuşmak gerekiyor.
22:35Burada da bir önleme çabası görmedik biz.
22:37Bundan önce 12 gün savaşında da savaşın ilk günlerinde de özellikle bir İran füzesi geldiğinde
22:43çok sayıda hava savunma füzesinin havada bu füzeleri önlemek için çaba sarf ettiğini görüyorduk.
22:51Ama dünkü Arat saldırısında, Dimona saldırısında da hava savunma sistemleri çalışmadığı,
22:56İsrail'de de bu tartışmalara neden olmuştu.
22:59Burada da hava savunma sistemlerinin devreye girmediğini en azından bu görüntüden söylemek doğru.
23:05Burada hava savunma sistemi çöktü mü Ayşe Hanım sizce?
23:08Zayıfladığı aşikar.
23:10Yani şöyle aslına bakarsanız İsrail'in demir kubbesi yakından, daha yakından gelen füzeleri korumak üzere tasarlanmış.
23:19Böyle dört kademeli bir yapı.
23:22Ama dünden bugüne İran'dan İsrail'e 400 tane balistik füze atıldığını zaten İsrail ordusu sözcüsü açıkladı.
23:31Ve saldırılarda devam ediyor.
23:34İsrail'in içlerine kadar vurulduğunu da görüyoruz.
23:37Farklı noktaları vuruluyor İsrail'in.
23:40Aslında bu bir aşamada şunu gösteriyor bize.
23:44İran'ın beklediğimizden fazla, dünya kamuoyunda ifade edilenden daha fazla sayıda balistik füzesi varmış.
23:50Yeni füzeleri de zaten bu süreçte ortaya çıkardı.
23:53Ve bunları aslında biz savaş süreci içerisinde deniyoruz.
23:58Demir kubbenin füzeleri tutmamasının çeşitli gerekçeleri olabiliyor.
24:03İlk bakışta şunu ifade etmek lazım.
24:06Eğer bir yerleşim yeri dışına düşürecekse bu füze genellikle demir kubbe ona müdahale etmiyor.
24:12Onun dışında çok ve fazla sayıda olan saldırının aynı anda gerçekleşmesi.
24:18Ve az önce gördüğümüz gibi aslında böyle parçalanarak ilerleyen füzelerde de nereye gideceğinden çok emin olamayabiliyor.
24:26Bir yorulmuş olabilir artık.
24:28Çünkü çok sayıda füze geldi.
24:30Dünden bugüne, bugüne kadar gelen süreçte.
24:34Bir diğer taraftan da aslında Dimona saldırısıyla beraber,
24:37dün olan saldırılarla beraber aslında yeni bir sayfanın da biz savaş etrafında açıldığını görüyoruz.
24:44Yani sıklıkla bu füzelerle karşı karşıya kalacağız.
24:47Bir de genel anlamıyla baktığımızda çok sayıda füze var.
24:52Yani İran'ın elinde yaklaşık böyle 3 bin, 4 bin tane başlıktan söz ediliyordu.
24:57Savaşın başladığı günden bugüne kadar yaklaşık 5 bin tane kullanıldığını gözlemciler söylüyor.
25:03Bu beklentilerin üzerinde sayıda, üzerinde en azından füze gücüne sahip olduğunu ve tahrip gücüne sahip olduğunu da bize gösterdi.
25:13Çünkü İran kapasitesini geliştirmiş durumda.
25:15Dün Hint Okyanusu'na da füze attılar.
25:18Dikkat ederseniz bekleyentilerin üzerinde, hem analistlerin beklediğinin üzerinde,
25:24hem ABD'nin beklediğinin üzerinde, hem İsrail'in beklediğinin üzerinde füzesinin olduğunu gözlemliyoruz.
25:31Kimileri yeni teknoloji bunların, kimileri eski teknoloji.
25:34Dolayısıyla şunu söylüyorlar aslında, ilk savaşın başlarında kullanılan eski füzelerle İsrail'in ve ABD'nin oyalandığı,
25:43bugün daha yeni teknolojileri olan füzelerin ön plana çıkarıldığından bahsediliyor.
25:49Bu da aslında hem psikolojik algının, yani savaştaki psikolojik üstünlüğün İran'a bize geçtiğini gösteriyor.
25:58Hem de ABD'nin ve İsrail'in daha böyle kaybeder pozisyonda bulunduğunu gösteriyor açıkçası.
26:07Bunu ifade ediyor.
26:08Kaybeder derken...
26:09Yani savaşı kaybedecek değil, maliyeti çok yüksek olduğu için.
26:12Savaşı, yoksa hani karşılaştırılamaz.
26:15Bunu söylemek lazım hocam, bunu unutuyorlar çünkü yanlış anlamayın.
26:18Karşılaştırılamaz.
26:19Bunu söylemek lazım yani.
26:20Savaşı kazanmaktan anladığımız şeyle ilgili biraz.
26:23Yani sizin...
26:24Kazanabileceği bir durum yok İran'da.
26:25Böyle büyük isteklerle gelip istediklerinizi elde edemezseniz de kaybetmiş olursunuz.
26:32Mesele sadece bir tarafı...
26:35Nereden baktığınızda göre değişir.
26:37Yani İran'ı kazanabileceği bir savaş değil bu çünkü.
26:40En başından beri öyleydi.
26:41İran kazanamayabilir ama ABD ve İsrail kaybı...
26:45O net kaybetti.
26:45Böyle bir şey de beraberlik İran için iyi bir sonuç yani.
26:48Öyle bakmak lazım.
26:48Tek bir devrim muhafızının hayatta kalması iyi bir sonuç.
26:52Mesele bu yani aslında.
26:54Böyle bir maçtan beraberlikle dönmesi yani.
26:56Bir puan iyidir İran için bu durumda.
26:58Buraya geliyoruz.
26:59Ayşe Hanım 5000'in üzerinde füze fırlatıldığını söylemişti.
27:03O rakamları da isterseniz detaylı olarak verelim.
27:06İran 28 Şubat'tan bu yana bölge ülkelerine 5354 füze ve insansız hava aracıyla saldırı düzenlemiş.
27:17Ve saldırıların hangi ülkelere daha yoğunluklu olduğuna baktığımızda ilginç bir sonuç ortaya çıkıyor.
27:23Hep İsrail aklımıza gelebilir ama.
27:25Birleşik Arap Emirlikleri %39.30, İsrail %15.78, 15.30 Kuveyt, %12 Suudi Arabistan, %7 Bahreyn, %5 Ürdün, %4 Katar.
27:41Bu saldırıların gerçekleştirildiği ülkeler.
27:44Şimdi Alihan Bey buradan baktığımız zaman tabii ki İsrail'e saldırıları ön plana çıkıyor.
27:51Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail, İran'ın karşısında duran en önemli taraflar.
27:56Ama burada özellikle körfez ülkeleri arasında Birleşik Arap Emirlikleri'nin çok uzak ara önde çıktığını görüyoruz.
28:02Yani neredeyse saldırıların bu gönderdiği 5354 saldırının yaptığı saldırının %40'ı Birleşik Arap Emirlikleri'ne yapılmış.
28:10Diğer ülkelerden ayıran özelliğini Birleşik Arap Emirlikleri'nin.
28:15Yani burada bir kere hükümetle İran'ın herhalde o bölgede Suudi Arabistan'ı bir kenara koyarak söylüyorum.
28:21Arası en kötü olduğu hükümet o.
28:23Bir.
28:24İkincisi de aynı zamanda bölgede şimdi aynısını Bahreyn'e yapamazsınız.
28:29Çünkü Bahreyn'deki Şii nüfus çok fazla.
28:32Bunu tehlikeye atarsınız.
28:34Birleşik Arap Emirlikleri daha en şey duran nasıl diyelim?
28:38Birleşik Arap Emirlikleri'le ilgili bir de şeyde de rekabet var hocam.
28:42İsrail'le beraber onlar özellikle Yemen açıklarındaki Şkodra Adası, Somayland bunların her biri de aslında Husilerin gözetlenmesi, denetlenmesi ve saldırı
28:53düzenlenmesi.
28:53Veyahut da İran'ın bu bölgeden özellikle geçiş rotalarından Yemen'e transfer edeceği askeri desteğin tespit edilmesi üzerine olunca.
29:02Yani Birleşik Arap Emirlikleri'le İsrail biraz bölgede çok geniş çapta da politikaları var.
29:07Yani stratejik ortak diyebiliriz herhalde.
29:09Onu derseniz kızlar Birleşik Arap Emirlikleri dekiler ama çıkarları uyuşuyor diyelim şu aşamada.
29:17Doğru herhalde tabir bu olur.
29:20Özellikle Yemen'deki isyancılara karşı beraber hareket ediyorlar yani.
29:26Ama Yemen'deki isyancılara karşı hareket etmek de çok kötü bir şey mi o da ayrı bir şey.
29:31Çünkü Yemen'deki isyancılardan bahsedince de onların da neler yaptığından bahsetmiyoruz.
29:35Biz maalesef biraz bizde bu tarz işleri romantize etme meselesi olduğu için şeye bakmak lazım yani.
29:43Bence onların da yaptığı şeyler az değil yani hani Türkiye'de olsaydı aynı şekilde bir kalkışma onun da onun hakkında ne
29:51düşündük onu düşünerek yorumlamak daha doğru olur diye düşünüyorum.
29:54Fakat tabi en önemli mesele burada aslında iş Basta Körfezi'ne sıkışmış kalmış bir durumda.
30:01Biz zaten şöyle bir problem var biliyorsunuz oraya Araplar Arap Körfezi diyor İranlar şey İran Körfezi diyor Fars Körfezi diyor.
30:09Biz Türkler Basta Körfezi diyerek aslında hadi bizi karıştırmayın diye bir şey oluyoruz.
30:15Ama işte zaten onun çatışması hatta bundan 8-10 sene evvelsek hatta yani 5 sene evvelsek kadar filan İran içinde
30:25İran yönetiminden memnun olmayan gruplar işte Türkler vesaire diye hep şey derler.
30:30Yani o İran'ın Körfezi Bakan kısmında yaşayanlar da aslında normalde Arap'tı.
30:34İran devleti onların bir kısmını zorunlu olarak sağa sola göç ettirdi.
30:38Bunları anlatmazlar Türkiye'de ama ben anlatayım.
30:40Biraz orayı daha karışık bir etnik yapıya çevirmeye çalıştı ama asıl o bölgede yani İran tarafında da Basta Körfezi'nin
30:47orijinal olarak yaşayanlar Arap'tı.
30:50Hatta o yüzden de bugün hala işte o bir meşhur bir slogan vardır.
30:56Hatta işte o meşhur traktör maçlarında filan da atılır.
30:58O şey diye biter Haliç Arabilerindir diye biter.
31:01Yani Körfez Araplarındır diye biter.
31:04İran ama işte oradaki ne diyeyim Körfezi'nin kuzeyindeki demografiyle oynadığı gibi elinden geldiğince güneyindeki demografiyle de oynamak istiyor.
31:13Onu da söyleyelim.
31:14Evet bu saldırıların büyük çoğunluğunun Körfez ülkelerine gelmesi çok önemli.
31:20Burada Körfez ülkeleri derken Amerika Birleşik Devletleri'nin hedef alındığını söylemek doğru mudur?
31:24Yani burada zaten İran'ın iddiası bu yönde.
31:26Özellikle Körfez ülkelerini tam anlamıyla karşısına almamak için.
31:30Yani bu söylem doğru mu?
31:32Bu yüzdelere baktığımız zaman tabii yüzde 15, yüzde 16 gibi İsrail ve diğer taraftan Ürdün var.
31:39Yüzde 5 yani yüzde 80'i bu bölgede Körfez ülkelerine yapılmış saldırıların gerçekten bu oran çok fazla.
31:50Evet şimdi bu saldırılara baktığımızda bir de kimin işine yarayacaktı bu süreç ona da bakmak gerekir alt metninde.
31:58Şimdi İsrail memnun mudur bu durumdan?
32:00Bana sorarsanız memnumdur.
32:01Çünkü burada baktığımızda Körfez ülkelerin de zayıfladığını görüyoruz.
32:05Şimdi Amerika'nın bu bölgedeki üstleri sadece benim yine tahmini ama hep düşündüğüm bir şey vardı.
32:12Sadece bu bölgedeki ülkelere bir güvenlik şemsiye sağlamak değil.
32:16Aynı zamanda da İran'a karşı İsrail'in bir ön cephesini oluşturuyordu.
32:20Bir anlamda durum böyle olduğunu düşünüyorum ama.
32:23Başarmış gibi ama değil mi?
32:25Evet hocam ya şöyle ya ben şunu söylüyorum yani söylemek isterim bu noktada.
32:29Şimdi Körfez ülkelerinin hedef alınmasıyla beraber şunu görüyorduk.
32:34Önceden bir mezhepsel çekişme vardı bölgede ama sanki bir mezhepsel çatışma noktasına gitme anlamındaki risklerini taşıyor.
32:42Bir başka süreç güvenlik hafızaları önemlidir.
32:46Nereden tehdit geldiğine dair.
32:47Şimdi Körfez ülkelerinin bundan sonra hep algısı şu şekilde olabilir.
32:51Bize saldırı İran'dan geldi ve bizim bütün tehdit algımızda baktığımızda doğumuz veyahut da İran üzerinde şekillenme ihtimali yüksek.
33:00Amerika'nın dışında herhangi bir güvenlik şemsiyesi sağlayabilecek Körfez ülkelerine olacaktı bir aktör de yok.
33:07Bu sizin çok daha fazla Amerika'ya bağlı halini sağlayabilir.
33:09Peki Körfez ülkeleri bu başınıza İsrail yüzünden geldi diye düşünürler mi?
33:14Yani düşünmüş olsalar da bunun politika geçirilişinde herhangi bir ters şeyi görmüyoruz.
33:20Yani çok basit bir şeylere bakalım.
33:22Bahriye'nin için İsrail mi tehdittir?
33:24Hocam bahsetti yoksa İran mı tehdittir?
33:26İran.
33:27Nüfusun kendisi Şii ağırlıklı yönetim.
33:30Mutlak monarşi, Sünni mezhebinden, Birleşik Arap Ünlükleri bakalım, İbrahim Anlaşmaları ve İsrail'le işbirliği içerisinde.
33:40Şimdi bunların her birini değerlendirdiğimizde tehdit kim?
33:43Mutlak monarşilerle yönetilen ülkeler var ve şunu bir ara Netanyahu söyleymişti.
33:47O koltuklarda oturuyorsunuz.
33:49Hani bizim sayemizde çok da fazla ses çıkartmasanız iyi olur diye.
33:53Şimdi ülkelerin şöyle bir bakmak lazım.
33:58Coğrafi büyüklüklerine bakalım, nüfus kapasitelerine bakalım.
34:01Ordu kapasitelerine.
34:02Ordu kapasitelerine, insan kalitesine, teknoloji veyahut da askeri üretim noktasında neredeler?
34:08Bunların hepsinde hemen hemen geri kalmış ülkelerden bahsediyoruz.
34:12Bir de bunların dışında şöyle bir şey var.
34:14Salt şöyle düşünmemek gerekir.
34:16İran'ın hepsi Şii, Körfüz ülkelerinin hepsi Sünni diye bir durum yok.
34:21Suudi Arabistan'da da baktığımızda Şii nüfusu var.
34:23Diğer yerlerde de var.
34:24Körfüz'ü de orkene.
34:25Çok haklısın olacağım.
34:26Şimdi bunların harekete geçme, bunları tehdit olarak acaba bize karşı ayaklanırlar mı durumu var.
34:32Şimdi benzer durum İran'ın olduğu gibi.
34:34Niye?
34:35Çünkü çok yoğun bir Türk nüfusu da var, Arap nüfusu da var.
34:38Şimdi bunların her biri eğer şunu söyleyeceksek İran için tehdit olarak algıladığı bir süreçse benzeri Orta Doğu ülkelerinde de var.
34:46Yani burada da Şii nüfusu olan yapıları görüyoruz.
34:50Kapasiteleri çok mümkün değil.
34:52Coğrafya olarak, coğrafyanın çöl arazilerine sahip olması, nüfusu birçok faktörden İran'ı dengeleyebilirler mi?
35:00Pek onu mümkün değil.
35:02Zaten dengeleme durumları olmuş olsaydı belki bu kadar...
35:05Ama dengelemeyecek tek faktörü orada Amerika kendi eliyle zaten onu indirdi.
35:09Saddam yani.
35:10Evet, öyle bir durum da mevcut.
35:14Mısır çok burada kritik noktadadır.
35:16Biraz Suudi Arabistan'ın politikasında özellikle nüfus anlamında dengeleme açısından Mısır yanında.
35:22Biz baktığımızda Mursi'nin de iktidardan indirilmesinin arkasındaki yaklaşımlardan birinde Mısır'ın aslında Suudi Arabistan veyahut da Körfez politikasının dışına
35:33çıkmaması yönünde atılan adımlardı.
35:36Şimdi böyle olunca da Eren Bey ne olacak?
35:38Amerika Güvenlik Şemşesi'ne belki daha fazla bağımlı hale gelen, daha fazla Amerika'dan silah alan...
35:44Ya şöyle bir şey, bu itiraz da gelebilir.
35:47Ya silah alacaklar da nüfusu ne, durumu ne.
35:49Belki bir kendilerini güvenlik hissinde tutma durumu var ama tehdit algısı ben şöyle düşünüyorum.
35:57Bundan sonra hep İran'ın üzerine kurulmuş olacak.
35:59En azından uzunca bir süre.
36:00Ama bir çiziyorum.
36:01Bunda İran'ın da kabahati var.
36:03Amerika'nın Irak'a işgali başladığından beri bundan iki sene evvelsine kadar bütün Orta Doğu'da at koşturdu.
36:10Yani İran'ın yaptıkları da biraz insanları Amerika'ya ve İsrail'e doğru itti maalesef.
36:14Yani meşrulaştırılma ayrı bir tartışma.
36:18Bence meşrulaştırmaz.
36:19Ama durduk yere de, yani olmadı bütün bunlar.
36:23Yani durduk yere de herkes bir günde kalkıp ben artık İran'ı sevmiyorum diye uyanmadı yani.
36:26İran'ın yaptıkları da, yani Hizbullah'ın yaptıkları, Lübnan'da olanlar, Suriye'de olanlar zaten...
36:33Suriye'de olanlar çok kırılma yarattı hocam.
36:34Sejim hususların ötesinde korumayı kastediyorsunuz.
36:36Irak'ta yaşananlar mı? Suriye'de...
36:37O, eğer İran'ı seviyorsanız öyle adlandırabilirsiniz ama...
36:41Hiç öyle diyeyim.
36:41Yani İran'ın yaptığı şuydu, İran bu vekil grupları kullanaraktan, vekil terör örgütü olan grupları kullanaraktan...
36:50Deşe saçtı Orta Doğu'da yani.
36:51Hani bir de bu tarafı da var.
36:53Kesinlikle bence İsrail'le hiçbiri yapmayı meşrulaştırmaz.
36:56Ayrı bir şey.
36:57Ama yani bu işler de durduk yere de olmadı.
37:00Yani bu insanlar da durduk yere panikleyip o tarafa savrulmadılar yani.
37:04İran her güç boşluğundan yararlandı diyorsunuz hocam.
37:08Evet aslında Cihan Bey...
37:09Yaralanması gereken de fazla yaralanmıyor.
37:11Cihan Bey'i doğrulayan bir gelişme birkaç gün önce gerçekleşti.
37:14Körfez ülkelerinin ABD yaklaşık 16 milyar dolarlık silah satışını onayladı.
37:20Aslında sizin de dediğiniz gibi Körfez ülkelerinin bu olaya refleksi biraz sizin söylediğiniz yönde gelişiyor.
37:28Evet hatırlayalım hocalarımın vaktini almadan.
37:30Şimdi Katar'da Hamas yetkililerine İsrail saldırı düzenledi.
37:35Katar'ın kendisine ait olan Petri hava savunma sistemleri işte İsrail'e karşı da işlemedi.
37:40Böyle de bir durum var.
37:41Yani arka tarafları İran'a dönüyorlar ama arka tarafları da şöyle söyleyelim.
37:46Yani batı tarafları da çok güvence altında değil.
37:49Orada da İsrail var.
37:51Şimdi aslında baktığımızda bir tarafta İsrail, bir tarafta İran.
37:55Belki Körfez ülkeleri için de çok zorlayıcıdır ama hocamına bir destek yapmak isterim.
38:00Bence Suriye ve Irak'taki gelişmeler de sorarsanız çok etkili oldu.
38:05Yani iç savaş süresince orada Hizbullah, bunun dışında Afganistan ve Pakistan'dan getirildi.
38:11Haştiş abinin yaptıkları.
38:12Evet Irak sahasında gelişmeler.
38:14Aslında bence o mezhepsel kırılmaları çok daha fazla derinleştirdi.
38:18Ama işte bunları kim bu kadara, bu işe, bu raddeye getiren İran oldu yani.
38:22Bunu da kabul etmek lazım maalesef.
38:24Tekrar söylüyorum, İsrail'le kucak kucağa diyelim oturmayı meşrulaştırmaz.
38:30Ama gene de hani bu işin de bir anda da adamlar uyanıp bu şeye gelmediler.
38:34Yani bir günde bu işler bu hale de gelmedi bence.
38:37Trump diyordu 47 senedir konuşup duruyorlardı diyordu en son saldırı düzenlenmeden önce.
38:42Körfez ülkelerde eğer çok sıkıştılarsa böyle kafayı kaldırıp kuzeye doğru bakacaklar.
38:46Olacak, bitecek bu iş yani.
38:49Bu iş çözerse gene Ankara çözer.
38:51Evet tabii ki Ankara'nın da diplomasi trafiği devam ediyor.
38:55Özellikle Dışişleri Bakanı FİDA'nın Körfez gezisi çok önemliydi.
38:59Ama bu gezisi sonrasında yaptığı açıklamada bölgesel bir savaşa doğru evrilebilir dedi.
39:04Bu yaşanan sıcak gelişmeler.
39:07Bu da yani orada yaptığı görüşmelerden elde ettiği izlenimin çok da pozitif olmadığı yönünde yorumlanabilir.
39:12Diğer taraftan yine Hürmüz'e dönelim.
39:14Tabii Hürmüz'de enerji arzıyla ilgili dünyada önemli bir kriz ortaya çıktı.
39:18Sizin de belirttiğiniz gibi özellikle Asya ülkeleri çok büyük problem yaşıyor.
39:23Güneydoğu Asya ülkeleri çoğunluğu alıcıları uzak doğuda Japonya önemli alıcılardan.
39:31Tabii Çin'i de söyleyebiliriz ama İran'la Çin'in arasındaki ilişki nedeniyle tabii ki İran istediği petrolü oradan çıkarabiliyor
39:38mu?
39:38Ayrı bir konu.
39:39Ama diğer taraftan şöyle bir istatistik de ortaya çıktı.
39:42Ters taraftan baktığımız zaman körfez ülkeleri açısından da hayati önem taşıyan bir boğazdan bahsediyoruz.
39:49Sadece işte enerji satıp para kazanmayla ilgili değil gıda arzıyla ilgili çok büyük problemler yaşamaya başladılar.
39:55Ve şunu da belirtelim körfez ülkeleri ülkesine göre yüzde 80 ile yüzde 98 arasında gıdasını kendi ülkelerinin dışından temin ediyorlar.
40:05Ve çoğunluğunda Hürmüz boğazından geçiriyorlar.
40:08Ve önemli bir açlık sıkıntısıyla karşı karşıya kalmış durumdalar.
40:12Yani bu kriz hem enerji açısından hem gıda arzı açısından.
40:16Turizmde.
40:17Tabii diğer taraftan.
40:19Derinleşecek gibi görünüyor.
40:21Burada NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'den bir açıklama geldi.
40:25CBS News kanalına konuşmuş.
40:28Rutte, müttefik ülkelerin Hürmüz boğazının yeniden açılmasına destek verme konusundaki tereddütleri hususunda
40:35Amerikan Başkanı Donald Trump'tan anlayış istemiş.
40:38Ve açıklamalarının detaylarına baktığımız zaman Amerikan Başkanı bunu istedi.
40:46Ama tabii ki NATO üyesi ve önde gelen ülkeler bu konuda biraz tereddütlü davranıyor.
40:55İfadelerini kullanmış.
40:57Biraz zamana ihtiyaçları var demiş.
41:01Ve yakın zamanda o belirli çalışmalar yapıldıktan sonra Trump'a destek verebilirler ifadesini.
41:08Siz başlangıçta şöyle ifade ettiniz.
41:11Yani yalnız kaldı.
41:12Hiç kimse bu işin içine girmeyi istemedi.
41:15Trump'ın çağrılarına karşılık vermedi.
41:18Rutte'nin bu çıkışında da biraz anlayışlı ol.
41:20Başkan Trump ifadesinde zaman kazanmaya çalışıyor aslında.
41:25Neden peki NATO müttefikleri Amerika Birleşik Devletleri bu konuda yalnız bırakıyor?
41:30NATO müttefikleri Amerika Birleşik Devletleri yani NATO müttefiklerinin büyük bir çoğunluğu zaten Avrupa Birliği üyesi olan ülkeler.
41:36Grönland'ı daha iki ay kadar önce Donald Trump kendisine istediği için NATO üyesi ülkelerle yani Avrupa Birliği ve NATO
41:44üyesi ülkelerle Donald Trump arasında zaten genel bir açmaz söz konusuydu.
41:48Ve kendi sınır güvenliklerini sağlayamıyorlardı.
41:52Bunu unutmamak lazım.
41:53Burada özellikle bize haber verilme, Almanya'dan gelen açıklama bu yöndeydi.
41:58Bu bizim savaşımız değil bize haber verilmeden gerçekleşti.
42:01Rutte aslında buna benzer bir sistemde bulunmuş onu da aktaralım.
42:05Ülkelerin buna hazırlanmak zorunda olduğunu söylemiş ve Amerika Birleşik Devletleri'nin bu ülkelere haber vermediğini.
42:14Bu saldırıdan haberimiz yoktu ifadesiyle.
42:16Saldırıdan haberimiz yoktu ve belirsiz bir savaş.
42:20Ne kadar süreceği bilirsiniz, hedefinin ne olduğu belirsiz.
42:23Amerika Birleşik Devletleri'nin Avrupa müttefikleri neden bu süreç içerisinde yıpranmayı da doğalsınlar?
42:29Japon başbakanına söyledi.
42:32Söz görüşmayı çok iyi bilirsiniz.
42:33Hayır, şu şey değil ya.
42:35Pearl Harbor'u bastı.
42:36Pearl Harbor'u.
42:37Sürpriz ya bu dedi.
42:38O yüzden söylemedik dedi.
42:39Ama ondan sonra sürpriz değildi dedi.
42:41Japonlar sever sürpriz dedi.
42:42Pearl Harbor'u var dedi.
42:43Ama sürpriz değildi dedi sonra.
42:45Hayır, onlara Japonlara sürpriz dedi yani.
42:49Japonlar sürpriz yapmayı iyi bilirler gibi bir şey söyledi.
42:52Yanlış hatırlamıyordum.
42:52Onlar sürprizleri severler dedi.
42:54Onlar sürprizleri sevdiği için bu da Japonlara sürpriz olsun diye yaptık dedi.
42:57Japon başbakanı da buz kesti orada.
43:00Dondu kaldı.
43:01Yani şey enteresan tabii.
43:02İki cüdyos savaşı öncesi yokmuş gibi davranmak zorunda oldukları için Almanlar ve Japonlar hatırlatıldığı zaman böyle far tutulmuş tavşan gibi
43:11oluyorlar.
43:12Bakıyorlar evet.
43:13Amerika Birleşik Devletleri terk etmemiş miydi unutmaları gerektiğini?
43:16Müttefiklerin de buranın üzerinde.
43:17Öyleydi ama Amerika Birleşik Devletleri o zaman Donald Trump yönetiminde değildi.
43:21Donald Trump döneminde onun istediği şekilde olması icap ediyor.
43:25Avrupa'nın bu açıklamasından.
43:26Ve acı hiç hatırlamak istemedikleri süreçleri sürekli Almanya ile Avrupalıların, Japonların yani böyle illa yönüne getirip onları bir söyleme gereği
43:36hissediyor.
43:37Ama hocam çok kısa bir şey giremiyoruz.
43:39Özür dilerim.
43:39Buyurun hocam.
43:40Şu İki cüdyos savaşı hatırlatmaları çok fazla yapılmaya başladı.
43:44Putin'e de geçen oluyor bir bir buçuk sene oluyor şeyi sormuşlardı.
43:48Baltık ülkeleri üzerindeki planınız nedir?
43:50Ribbentrop Molotov paktını hala gerçek görüyor musunuz falan diye.
43:53Çok fazla İki cüdyos savaşı referansı yapılmaya başladı.
43:58Yani bir yandan akademik olarak benim anı çalışma alanımdan biri olduğu için hoşuma gidiyor.
44:01Ama bir dünyada yaşayan bir insan olarak da beni biraz ürkütüyor.
44:05Aynı anda.
44:07Yani Allah sonumuzu hayır etsin demek herhalde.
44:09İki cüdyos savaşı çok doğal değil mi?
44:11İkinci Dünya savaşı öncesindeki dönemde de böyle kalkanın istediği yere konduğu bir dönem yaşadık.
44:18Ve her gün yeni bir olay gerçekleşiyordu.
44:21Hocam dediğiniz gibi özellikle şeyi düşünün bir de işte sizin bizden daha iyi bileceksinizdir kesinlikle.
44:27Özellikle mesela Yunanistan gibi ülkelerde sürekli bir çalkantı ve sürekli bir hükümet değişimi hatta yanlarda ise rejim değişimi oluyor.
44:33Şimdi de aynı şeyi görüyoruz.
44:35Mesela şimdi bakın Macaristan'da seçim var.
44:36Bugün veya yarın yanlış yani saat bile öyle bir şey yapamadım.
44:41Bakın mesela belki de Viktor Orman'ın gittiğini göreceğiz.
44:43Bir ihtimal var.
44:44Orman çok hedefli bu hocam.
44:46Efendim?
44:46Ukrayna'ya yapılacak yardımı yine bloke etmiş.
44:49Anketler çünkü kafa kafaya çıktı.
44:51Çıkıyor Macaristan'da mesela.
44:52Yani bu bir domino etkisi başlatabilir mesela.
44:57Peki Rutte'nin bu açıklamalarından biraz zamana ihtiyaçları var.
45:02Bu konuda çalışıyorlar.
45:03Yani müttefikleri ABD'ye Hürmüz konusunda yardım edecek mi sizce?
45:08Ben aslında üç...
45:09Yani onları çok ilgilendiriyor mu sizce Hürmüz konusundaki kriz?
45:13Yani Avrupa'yı ve Avrupa ülkelerini çok fazla etkilediğini söyleyebilir miyiz?
45:16Tabii ki NATO'yu bir tarafa bırakırsak Japonya'yı ABD'nin net müttefiklerinden biri çok net ilgilendiriyor.
45:24Çünkü Japonya petrolünün büyük çoğunluğunu Hürmüz boğazından geçirerek alıyor.
45:27Ama diğer taraftan Avrupa ülkelerinin yüzdesi Hürmüz boğazını göz önüne aldığımız zaman bir hayli düşük.
45:34Onları çok fazla ilgilendirmiyor mu?
45:36Bu yüzden mi çok fazla uzak duruyorlar?
45:39Yok ben öyle olduğunu düşünmüyorum.
45:40Birkaç tane bence sebep var.
45:41Bunlardan bir tanesi şöyle bir durum var.
45:44Amerika deniz aşırı bir kıtada.
45:48Fakat bu bizim Arap Bağrı'nda da gördüğümüz, şimdi İran'da da görebileceğimiz güç boşluğu ve göç akını.
45:55Göçle beraber devlet altı veyahut da terör örgütlerinin ortaya çıkması.
46:00Unutmamak gerekir ki Türkiye itibariyle Avrupa sınırları başlar, batı sınırı başlar.
46:04Buradan gelecek bir göç akını 90 milyonluk nüfustan bahsediyoruz.
46:08Yani bölgenin istiklarsızlığı ve bölgedeki çatışma potansiyelinin ve bununla beraber yaşanacak tüm insani krizlerin ilk yansıma noktası Avrupa oluyor.
46:17Şimdi Avrupalılar bence bu süreci bu şekilde okuyorlar.
46:21Yani coğrafya olarak da bakıyorlar.
46:23İkincisi, şimdi Starmur şu açıklamayı yapmıştı geçen hafta.
46:27Bu bir NATO misyonu olarak başlamadı ki biz savaşa dahil olalım.
46:31Veyahut da baktığımızda yine Avrupa Birliği'nin sanırım Almanya Şansölyesi'nin sözcüsü şu açıklamayı yapmıştı.
46:43Herhangi bir NATO'nun müdahale edebileceği hukuki bir zemin yok.
46:47Ben üç tane şey çok dikkatimi çekti bu süreçte.
46:50Trump'ın koltuğa oturduğundan beri gelip bugün karşısına yaptığı politikaların belki de bir yansıması olarak.
46:57Bir, Avrupalı transatlantik ilişkileri çok geriye götürdü Batı müttefikliğini.
47:02Avrupalı NATO üyesi olsun, birlik üyesi olsun buradaki Avrupalıları tamamen dışlayan hatta ulusal strateji belgesinde Avrupa'yı köhnemiş, geri kalmış
47:13bir yer olarak tanımlayan.
47:15Aciz içinde hatta.
47:16Efendim hocam?
47:17Hatta aciz içinde tanımlayan.
47:19Çok haklısınız.
47:20Bir de üstüne Ukrayna-Rusya barış görüşmelerinde Avrupa güvenlik mimarisine rağmen Avrupalı müttefiklerini dışlayıp artık birçok karar alma mekanizmasında ve
47:29hatta bu tür bir savaşı açacaksa hiçbir şekilde müttefikleriyle istişare etmeden.
47:36Eskiden şunu da görürdük.
47:38Hocalarım benden daha iyi bilir.
47:39Biz genelde operasyonlarda İngiltere ve Fransa'yı çok ciddi yanına alırdık.
47:43Evet.
47:44Çoğu politikalar.
47:44İngiltere'ye özellikle.
47:45Evet ve şimdi ikisini de görmüyoruz.
47:48Hatta Macron'la çok dalga geçme durumları var.
47:51İsminden gözlüğüne kadar sürekli hor gördüğü bir Avrupalı müttefiklerinin.
47:56Ben biraz bu süreç içerisinde sanki bunu biraz intikam mı desek demesek mi bir önüne koydular diye düşünüyorum.
48:05İkinci çok belki enteresan gelişme.
48:07Zelenski o kadar Beyaz Saray'dan kovduğu şey yaptı.
48:10Şimdi körfez ülkeleri Ukrayna'dan şahat siyahlarına karşı drone'lar alıyor mücadele etmek için.
48:19Uzmanlarını gönderiyor.
48:20Üçüncüsü de belki şöyle garip gelecek ama bir biliyorsunuz işte Kürt kartını veyahut da ne diyelim terör örgütleri kartını kullanmak
48:30istedi.
48:31İddialar arasında durum şu.
48:32Ya siz Suriye'de böyle yaptınız sattınız burada da aynısını bize yaparsınız deyip tartıştıkları çok da yanaşmadıkları anlamında yani iddialar mevcut.
48:43Bence sanki Trump'ın politikaları biraz İran savaşında geldi gitti sanki önüne düşmüş gibi görünüyor.
48:52Özellikle şu çok ciddi ortaya döküldü Avrupalı müttefikleri biraz süreci intikam şeklinde de okuyor gibi ama tabii kendi aklı gerekçeleri
49:02var.
49:03Savaşın en yakın olduğu nokta baktığımızda Avrupa coğrafyası ilk etkilenecek yer orası.
49:08Çünkü bence şunu da biliyorlar veyahut da düşünüyorlar burada Amerika değil burada İsrail'in tamamen kendi varlığını İran'ın çökertilmesi
49:20rejiminin veyahut da istikrarsız bir hale getirilmesi üzerine kurduğu bir gerçeklik var ki uzun elimli bir politikadan bahsedeceksek.
49:27Bu İsrail'in politikası bu da bence Avrupalı müttefiklerini Trump'ın oldukça bu konuda çekimser kalmasına ve adımlar atmasına da
49:38engel olan bir başka yaklaşım olduğunu düşünüyorum.
49:41Hatta ben bir ekleme yapayım buraya İngiltere'de malum o Nacil Faraj'ın partisi o reform partisi yükselişe geçmişti bayağı en
49:48öndeydi hala en önde ama Trump'ın yaptıklarından sonra Faraj da Trump'ın arası iyi olduğu için Faraj'ın o
49:54ivmelenmesi yavaşladı.
49:56Yani o da enteresan mesela yani Trump'ın yaptığı hamleler İngiltere'de yani o kadar artık şey olmuş ki bu herhalde
50:04Irak'tan kalan o İngilizlerin ağzında Irak'tan kalan o tat hala geçmemiş belli ki Amerika'yla beraber böyle bir operasyona girmek
50:11istemiyor İngiliz halkı kesinlikle.
50:13Bir destek açıkladılar ama düşük düzeyli bir destek açıkladılar.
50:16O biraz şey.
50:17Böyle hani gönlün olsun.
50:19Aynen ha laf hani böyle Trump bizde falan diye.
50:22Trump'ı da kızdırdı İngiltere'nin tamamen destek vermemesi sonradan bu destek açıklamasını yapması hatta net bir şekilde istemiyoruz onların
50:31desteğini de demişti Trump.
50:33Artık süremizin sonuna gelmeye başladık.
50:38Biraz önce ekrana getirmiştik İran'dan İsrail'in orta kesimine ya da falan bir balistik füze saldırısı vardı.
50:45CNN Türk kameraları o görüntüleri kaydetmişti.
50:49Bir kez daha ekrana getireceğiz kameraman Halil Kahraman'ın görüntüleri.
50:52İşte çok başlıklı balistik füze olarak nitelendiriliyor.
50:58Ama çok ilginç hep konuşulan anlatılan bir durum.
51:02Net bir şekilde Halil Kahraman'ın vizörüne yansımış durumda.
51:05Hava savunma sistemlerini kartı etmek için tam anlamıyla S'ye çizerek ilerleyen bir işte balistik füze görüyoruz.
51:15Tabii İran'ın kapasitesini, füze teknolojisini hangi noktaya kadar geliştirdiğini gösteren önemli bir gösterge olduğunu söyleyebiliriz.
51:26Tabii konuklarımızın da yorumlarında dinlemiştik.
51:30Özellikle savaşın yakın zamanlarına doğru şu günlerde o kapasiteyi en uçta kullandığını ve elindeki en etkili füzeleri
51:43özellikle ABD, müttefikleri, körfez ülkeleri ve oradaki üslerle İsrail'e gönderdiğini hep konuşuyoruz.
51:52İşte kameraman Halil Kahraman'ın görüntüleri ve altta da siren sesleriyle birlikte İsrail'in orta kesimini hedef alan bu çok
52:03başlıklı balistik füze İran'dan ateşlenen ve hiçbir hava savunma sisteminin devreye girmediğini gördük.
52:12Tabii burada Ayşe Hanım'ın yorumu da önemliydi.
52:14Hava savunma sistemleri füzenin yerleşim yerlerinin dışında yani hedef alınan noktanın dışında bir yere düştüğünü tespit ettiklerinde devreye girmiyor.
52:25En azından öyle söyleniyor.
52:27Ama tabii ki bu yön değiştiren füze söz konusu olduğunda bu riski almaktana kadar doğru bilemiyoruz açıkçası.
52:34Çok teşekkür ediyoruz Ayşe Küçük, Alihan Limoncuoğlu, Cihan Günyal programa katkılarınızdan dolayı noktaladık efendim iyi geceler.
Yorumlar