- 2 hafta önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00İran'dan paylaşılan açıklamaları da değerlendireceğiz hep birlikte.
00:04Bunlar çok önemliydi, çok kritikti.
00:07Biz de bu konuyu Londra Enerji Kulübü Başkanı Mehmet Öğütçü ile birlikte konuşacağız.
00:12Sayın Öğütçü şu an bizi bekliyor.
00:14Hoş geldiniz efendim yayınımıza.
00:17Hoş bulduk efendim.
00:18Az önce İran'ın paylaşmış olduğu uyarılarla birlikte başladık aslında enerji konusuna.
00:24Siz bu uyarılar çerçevesinde ne okuyorsunuz İran'ın açıklamalarında?
00:30Aslında okuma son derece basit.
00:32Yani İran diyor ki benim canımı yaktığınız sürece ben de sizin canınızı yakarım.
00:37Bu işten aslında en zararlı çıkacak olanların başında da körfez ülkeleri geliyor.
00:41Çünkü bu savaşı biz başlatmadık.
00:43İsrail ve Amerika başlattı ama maliyetini biz ödüyoruz diyor.
00:47Çünkü şimdi İran'ın Harkadası vuruldu biliyorsunuz.
00:51Oradan petrolünün %90'ı ihraç ediliyordu.
00:54Son gelen haberler doğruysa eğer İran'ın en büyük doğalgaz üretim tesislerinin olduğu South Park'da vuruldu deniliyor.
01:04Ki Katar'da bitişiktir bu biliyorsunuz.
01:07Dolayısıyla durum İran açısından giderek zorlaşıyor.
01:13İran bir de doğalgazını satmadığı için yeterince dünyanın en büyük rezervlerinden birisine sahip üreticilerinden birisi ama yaptığımlar dolayısıyla bize ayrış
01:21kimseyi satamıyor doğrudur.
01:22Önemli bir kısmını petro kimyada kullanıyordu.
01:26O tesisler de vurulmaya başlandı.
01:28Larijani siz de bahsettiniz.
01:30Suikast sefan gitti.
01:32İstihbarat başkanı.
01:33Bütün bunlar aslında İran'ı diz çökmeye götürmüyor.
01:38Trump'ın istediği gibi.
01:39Daha da sertleşiyor.
01:42Ve halk, rejimden hoşnut olmayan halk da rejimin arkasında hizalanmaya başlıyor.
01:48Çünkü böyle bir ortamda muhalefet ihanetle eş değer görüldüğü için.
01:53Ve bunca vurulmaya rağmen Hürmüz'ün hemen kıyısındaki yeni füze tesisleri vuruldu diyor Amerikan donanması ama.
02:02Evet.
02:03İran çok daha küçük varlıklarla, küçük teknelerle, daha küçük dronlarla zarar vermeye devam ediyor.
02:10Yani köyfez ülkelerini düşünün.
02:11Amerika'dan yüz milyarlarca dolarlık savunma sistemleri aldılar.
02:15Amerikan güvenlik şemsiyesi altındaydılar.
02:17Şu anda yaşanan durum yirmi otuz bin dolarlık dronlarla büyük tahribat olabildiğini de gösteriyor.
02:24Onun için bu galiba şeye dönüştü artık.
02:28Yani sonu gelmeyecek bir savaşa dönüştü.
02:30İran kesinlikle pes etmez.
02:32Kara kuvvetlerini göndermeye kalkışsanız oradan çıkmaları Vietnam'dan daha beter olur.
02:39Kürt bölgesinden giriş konuşuluyordu.
02:42Muhafızları Kürt eyaletine Irak sınırına yakın birliklerini gönderdiler.
02:49Orada tahkimat da yaptılar.
02:51Dolayısıyla şu anda galiba Trump da sıkışmış vaziyette.
02:55Evet.
02:56Yakın diziyoruz.
02:57Dün yakın adamlarından bir tanesi istifa etti.
03:01Biz İsrail'in co politik kartı gibi oynuyoruz burada.
03:04Dedi terörle mücadele merkezinin başındaki kişi ve istifa etti.
03:09Başkan yardımcısı Buans hiç ortada gözükmüyor.
03:12Çünkü o istememişti bu savaşı.
03:14Kongreden büyük baskı geliyor.
03:16Fiyatlar artıyor.
03:17Pampa fiyatlar Amerika'da.
03:18Gerçi Kasım'daki seçimde epey vakit var ama.
03:21Dolayısıyla Çin ve Rusya kenarda keyifli izliyorlar herhalde durumu.
03:27Rusya en keyifli Rusya'dır diye tahmin ediyorum Sayın Öğütçü.
03:30Evet yani bazen İranlılara istihbarat desteği verdiğini de duyuyoruz.
03:37Hatta savaş başlamadan birkaç gün önce biliyorsunuz ortak tatbikat yapmışlardı hürnümüzde.
03:42Nasıl siz Rusya-Ukrayna savaşında Rusya aleyhine Ukrayna'ya istihbarat desteği veriyordunuz.
03:48Biz de şimdi bunu ilan etmeden İran'a sağlıyoruz diyorlar galiba.
03:53Avrupalılar yanaşmak istemiyorlar.
03:55Trump'a diyorlar ki bu savaşı sen başlattın.
03:58Bu NATO savaşı da değil.
04:00Ki ortak düşmana karşı beraber çarpışalım.
04:04Onun için bizden askeri destek istemene de uçak gemileri göndermemizi, gemileri eskort sağlamamızı da isteme bizden demeye getiriyorlar.
04:12Durum çok karışık.
04:13Yani hem Afrika cephesinde hem İsrail'de hem İran'da şimdi bir yandan İsrail aslında büyük iş başa ölüyor.
04:21Bir yandan da Beyrut'u bombalıyor.
04:23Yüzlerce insanın hayatını kaybetmesiyle yolaştı.
04:27Maalesef 900'e yaklaştı ölü sayısı Lübnan'da da dediğiniz gibi.
04:31Evet yani bir de gözlerden kaçan bir yer daha var.
04:36Onu dikkatinizi getirmek istiyorum.
04:38Bu savaş İran'a karşı başlatılmadan 3 saat önce aynı gün 28 Şubat'ta Afganistan, Pakistan savaşı başladı.
04:49Evet.
04:50Şu an manşetlerde görmüyoruz çünkü Ukrayna, Rusya, Lübnan ve İran savaşı kadar gözde değil.
04:56Evet.
04:56O da hani o büyük stratejik vizyonun, planın varsa öyle bir şey onun bir parçası olarak görülmeli.
05:03Çünkü bu sadece İran'a yönelik bir saldırı olarak görürsek büyük resmi kaçırmış oluruz.
05:07Peki Sayın Ölçü özellikle bugün Irak petrolünün de Ceyhan Boru hattı üzerinden transferi ne ilişkin imzalanan anlaşmayı nasıl değerlendiriyorsunuz?
05:20Bu noktadan sonra savaşın kazananları listesinde artık Türkiye'yi de almak mümkün mü?
05:30Şimdi orada herkes bir arayış içerisinde.
05:36Yani Körpriz'deki üreticiler alternatif güzergahlar bulabilirler mi petrolü göndermek için?
05:43Çünkü üretim durdu.
05:45Bütün rafineleri gönderdi.
05:46Depolar doldu.
05:48Üretimi durduğunuz zaman yeniden başlatmak çok zor olacaktır.
05:51Suudi Arabistan buna kısmi bir çözüm buldu.
05:54Yaklaşık 3,5-4 milyon varilini Kızıldeniz'e gönderiyor.
06:00Bin kilometrelik bir boru hattıyla.
06:03Birleşik Arap Emirlikleri Fugeira üzerinden göndermeye çalışıyor.
06:06Irak ise elinde aslında Türkiye kozu vardı ama bunu çok önceden stratejik öngörüyle değerlendirmesi gerekiyordu.
06:14Şu anda sıkışık bir dönemde Türkiye kozunu yani kuzeye petrolünü göndermesi mümkün ama çok pahalıya mal olacak.
06:24Ve hacim düşük olacak.
06:26Çünkü biliyorsunuz Kerkük'ten çıkıp Kürt bölgesinden geçip Ceyhan'a giden bir boru hattı var.
06:31O Musul Kerkük'teki petrolü ve Kürt bölgesindeki petrolü taşıyabilir.
06:37Ama esas büyük üretim Basra havzasında.
06:40Basra'dan Kerkük'e nasıl getireceksin?
06:42Sahil Hazır'da öyle bir at yapıyor.
06:45Tankerlerle taşısanız, araçlarla taşısanız, kamyonlarla taşısanız bunun maliyeti çok yüksek ve hacimde düşük olacaktır.
06:52Aslında bu bir fırsat dediğiniz gibi Basra'dan zaten Ceyhan'a uzanacak bir kalkınma yolu zaten planlanıyordu biliyorsunuz.
07:02Buna mutlaka o demir yollarına paralel bir şekilde Telekom'un da ve petrol doğalgaz boru hattında ilave edilmesi lazım.
07:11Ve bunun kararını şimdi alıp hızla uygulamaya sokmak lazım.
07:15Çünkü hürmüz her zaman risk olacaktır.
07:17Bu Türkiye için bir kazançtır tabii ki.
07:19Ceyhan'ı gerçek anlamda bir petrol termini haline getirecektir.
07:23Ama bu arada bizim tabii kayıplarımız da artıyor.
07:26Petrol fiyatları yükseliyor.
07:28Şu anda 100 dolar dediğiniz ama tekrar 120-150'yi bulması savaş uzadıkça şaşırtıcı olmaz.
07:34Ama Türkiye güvenli bir liman olarak enerjide Azerbaycan, İran petrol doğalgazını, Rusya doğalgazını, petrolünü ve bu arada Irak'ın daha
07:45büyük üretimini uluslararası piyasalara ulaştırmakta çok önemli bir rol oynayabilir.
07:50Ama bunu hemen şimdi başlatmak lazım.
07:52Kararını hemen almak lazım.
07:53Evet.
07:54Çünkü alınan karar çok kısıtlı miktarda.
07:57200-250 bin var.
07:58Bizim konuştuğumuz rakamlar içerisinde çok önemli bir şey değil.
08:02Peki.
08:03Siz de biraz aslında ifade ettiğiniz başta ama Rusya'nın biraz da karını konuşmak gerekiyor sanırım şu andan itibaren.
08:12Çünkü belki de Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Cumhuriyetçi kanadın da Trump'a oldukça fazla eleştiri yöneltmesinin nedeni ambargoları tamamen bu
08:26süreçte kaldırması aslında Trump'ın, Hindistan'ın önünü açması bu noktada.
08:31Ve dolayısıyla hiç dahil olmadan ya da perde arkasında dahil olup hiçbir şey kaybetmeden uzaktan kazancını katlayan ülke Rusya oldu
08:42bu süreçte.
08:43Bu süreç devam ederken kazanç daha da katlanmaya devam eder mi sizce Rusya adına?
08:50Şimdi dediğiniz gibi Rusya bu savaşın kazananlarından bir tanesi oldu.
08:53İki alanda bir tanesi Ukrayna Savaşı artık manşetlerden düştü.
08:58Rusya orada ilerlemeye devam ediyor.
09:01Çok fazla dirençli görmüyor.
09:03Batıdan da batı dikkatini çünkü İran'a çevirmiş vaziyette.
09:07İkincisi de Rusya'ya karşı uygulanan yaptırımlar ve ikinci yaptırımlar var.
09:14Amerika diyor ki tamam Birleşik Milletler kararı değil bu.
09:17Uymak zorunda değilsiniz benim yaptırımlarımı ama
09:19eğer uymazsanız ben sizin şirketlerinize, şahıslarınıza çok ciddi Amerika'da yaptırım uygularım diyor.
09:26Bu Hindistan'ı, Türkiye'yi ve Çin'i çok ciddi bir şekilde caydırdı.
09:31Dolayısıyla Rusya'dan en fazla petrol alan bu üç ülke biz dahil hem de iskontola iyi fiyatlar bunu büyük ölçüde azalttık.
09:39Kimileri durdurmaya kadar gitti.
09:40Ama bu yaşanan kriz en fazla Asya Pasifik ülkelerini vurduğu için,
09:45Türkiye'den onlar daha çok Amerika almıyor.
09:47Amerika'nın payı yüzde üç bile değil.
09:48Avrupa Birliği de o kadar.
09:50Petrol de en azından, elencil de değil ama.
09:53Dolayısıyla Amerikan hazinesine baskı geldi ve Hindistan'a yönelik olan yaptırımlar,
09:59Rus petrolü alma konusunda otuz günlüğüne askıya alındı hazine tarafından.
10:04Dolayısıyla önümüzde otuz gün Rus petrolü hem de indirimli değil,
10:07Brent fiyatını çok daha üzerinde satabilecek.
10:10Bence bu süre uzayacak da Çin'de isteyecektir aynı şeyi.
10:13Bizim de istememiz lazım.
10:15Çünkü Rus petrolünü bizim rafinelerimizle işlemek, iç piyasaya ve dışarıya satmak oldukça elverişliydi.
10:22Fiyatı da düşüktü nispeten.
10:23Türkiye'de bence bu istisnayı tıpkı Hindistan gibi istemeli, Çin de isteyecektir.
10:29Biliyorsunuz Trump nisanın başında, daha doğrusu marş sonu nisan başında Çin'e gidecektir.
10:35Bütün bu gelişmeler çerçevesinde o gezisini bir ay daha erteleme talebinde bulundu Çinlilere.
10:41Herhalde Çinliler de kabul edecektir.
10:43En yakın müttefikini Amerikalılar bombalarken başkanını da Pekin'de ağlamak istemeyecektir Çinliler'de.
10:50Her ne kadar çok heyecanlı olduğunu ifade etse de Donald Trump, siz bu konuda biraz daha Çin'in temkinli olacağını
10:57düşünüyorsunuz anladığım kadarıyla.
11:01Beş bin yıllık bir medeniyet, bütün adımlarını o stratejik öngörü ve imbitten geçirerek alan bir ülke.
11:09Dolayısıyla bir de biliyorsunuz Tayvan konusu var Güney Çin denizinde.
11:13Herkes bu krizlerden istifade edip Çin'in Tayvan'ı işgal edebileceğini ki bunu da meşru kılabileceğini Trump'ın Greenland, Küba,
11:22Venezuela, İran şeylerinin kararlarından sonra düşünüyordu.
11:25Ama Çin böyle bir şey yapmadı çünkü bunun sonuçlarının da farkında.
11:29Öyle bir askeri müdahale bulunacağına ben ihtimalle vermiyorum tabii ki.
11:32Ama Trump'la Xi Jinping'in yapacakları görüşme ister Nisan'da olur ister Mayıs'ta bence dünyadaki yeni bölüşüm, yeni düzenin temellerini
11:44atma konusunda çok önemli bir eşik olacak gibi gözüküyor bana.
11:48Dolayısıyla şimdiden.
11:50Ve Trump bile 73 olarak gidemeyecek galiba oraya.
11:52Eğer İran'daki çözülemezse, Hürmüz Boğaz'a açılamazsa, yani İran saldırılarını durdursa bile uzun bir süre güvensizlik olacaktır.
12:00Gemiler geçmek istemeyecektir, sigorta, navlun bedelleri çok yüksek olacaktır.
12:04Evet.
12:05Dolayısıyla Pekin'e gittiğinde elinin güçlü olmasını istiyordu Trump ama tam tersi bir sonuçla karşı karşıya.
12:10Dolayısıyla belki gidişini hızlandırabilmek için savaşa ilişkin daha olumlu adımlar, yani olumlu derken insanlık adına olumlu adımlar duyabiliriz belki önümüzdeki
12:23yakın gelecekte gibi geldi bana sizin söylediğinizi düşündüğüm zaman.
12:27Çünkü Çin'i bir teraziye, İran'ı bir teraziye koyduğumda kesinlikle ve kesinlikle Çin ağır basıyor.
12:34Onun için oradaki politikayı kesinlikle ihmal etmeden İran'ı ikinci plana rahatlıkla atabilecek bir Amerikan başkanıyla karşı karşıyayız.
12:43Son kez.
12:44Amerika, İsrail atmak istemez tabii ki.
12:46Biliyorsunuz Netanyahu 40 yıldır beklediğimiz bir fırsattı diyor.
12:50Amerika'yı tekleyen büyük ölçüde oydu.
12:52Trump bu işi kolay çözeceğini düşünmüştü.
12:54Yani 28 Şubat'ta lider kadrosunu ortadan kaldırdım.
12:57Diz çökerler, Hürmüz Boğazı'nda açarım, kahraman olarak çıkarım bu işten.
13:02Venezuela'da yaptığım gibi diyordu.
13:04Ama öyle olmadığı İranların çok çetin ceviz olduğunu gördük.
13:08Savaşı akıllı bir şekilde, akıllı diyorum İran açısından akıllı çevirerek kaydı.
13:13Hatta Türkiye'ye de, Azerbaycan'a da sıçrar mı diye konuşuyoruz.
13:17Bu bahsetmiş olduğunuz Patriot savunma sistemi de bizim kara kaşımız, kara gözümüz için gelmedi.
13:23Bir zaman da istedik onları biliyorsunuz, vermediler.
13:27Şimdi NATO ülkelerini tehdit ettiği için Yunanistan biliyorsunuz Girit Adası'ndaki tesisler var.
13:35Kırmızı İngiliz sütleri var.
13:37Türkiye üzerinden uçan İran füzelerini, belki Türkiye'ye hedef almıyor onlar.
13:42Türkiye üzerinden geçip bu hedeflere giderken Türkiye üzerinde vuruluyor.
13:45Parçaları da bize düşüyor tabii ki.
13:47Dolayısıyla burada da bizim akıllı davranmamız gerekiyor.
13:49Yani NATO kara kaş, kara göz için beşinci madde gelince Türkiye'yi koruyor gibi algılamamak lazım bu işi.
13:55En azından şu anda bulunduğumuz aşamada.
13:58Peki Sayın Öç'ü son sorum aslında aşağı yukarı bir tahminde bulundunuz ama çok istikrarlı bir yükseliş ya da çok
14:08yapıcı bir düşüş görmüyoruz.
14:11Brent Petrol'de zaten şu süreçte dalgalı bir şekilde ilerliyor.
14:15Ama siz o dalgalanmanın marjını düşünecek olursak eğer maksimum nereleri görebileceğimizi savaşın bu şiddette devam etmesi söz konusu olursa az
14:26önce İran'ın servis etmiş olduğu haber yani Katar'daki Birleşik Arap Emirlikleri'nde Petrokimya Enstitüsü için o çalışan rafineriler vurulursa
14:37eğer bir de hesabı onu kattığımızda Brent Petrol'ün kaçları görebileceğini düşünürsünüz?
14:44Şimdi şöyle bakmak lazım.
14:45Birincisi petrol arzında bir daralma oldu.
14:50Hürmüz'den geçemedikleri için gemiler yaklaşık 20 milyon varilinden bahsediliyor.
14:55Bunun belki 5 ile 7 milyonu alternatif bir zevklerle gidebilir ama dünyada 12-15 milyon varilik bir açığı karşılayacak hiçbir
15:03ülke yok şu anda.
15:05Dünyanın en büyük üreticisi bu arada biliyorsunuz Amerika.
15:07Evet.
15:08Bu işten kimin daha fazla istifade edeceği de size fikir verebilir.
15:12Yani bu savaş bitse bile ki bitecek gibi gözükmüyor İran'a İran'ın da kazandığı İsrail ve Amerika'nın da
15:20kazandığını gösteren bir el sıkışma olmazsa her taraf ben kazandım diyebilmek zorunda buradan çıkmak için.
15:27Kimse yenildim diyemez.
15:29Aksi takipte savaş devam edecektir.
15:31Bu durumda Uluslararası Enerji Ajansı ki ben uzun yıllar çalıştım orada her üye ülkesine 32 üye ülkesine diyor ki en
15:40az 3 ay ithalatına yetecek kadar petrol rezervinin olması lazım stratejik.
15:45Bunun bir kısmı 1.2 milyon milyar varil vardı.
15:50Bunun 400 milyonu piyasaya sürüldü.
15:52Fiyatları hiç etki etmedi.
15:55Hala bir 800 var piyasaya sürülebilecek.
15:58Ama deneme yanılmayla da görüyoruz ki bu iş sadece arzla alakalı değil.
16:03Psikolojik yönünde var işin piyasalarda.
16:05Evet.
16:06Nalgun ücret, sigorta ücretleri, aklınıza gelebilecek bütün hususlar.
16:09Ve güven en önemlisi de o.
16:11Ben hep onu tekrarlarım.
16:12Her yerde insan ilişkilerinde, elektrisi ilişkilerde de önemlidir.
16:163G, güven, güven, güven.
16:18Güven sarsıldı artık körfeze, hürmüze.
16:21Dolayısıyla bundan sonraki dönemde fiyatları öngörmek adeta falcılık gibidir.
16:27Ama bu gidiş biz geçmişte 2008'de gördük.
16:30147 dolarlara kadar çıkmıştı.
16:32Eğer savaş uzarsa birkaç hafta daha, şu anda 19. gündeyiz galiba.
16:37O zaman hiç kuşkunuz olmasın.
16:39150'in üzerine de çıkar.
16:41Ama bu kısa süre.
16:43Bir süre sonra tek tutacaklar.
16:45Yıl ortalaması olarak alırsanız, normal ortalamaya yine geliriz.
16:49Bunlar sadece bir sıçramadır kriz dolayısıyla.
16:52Peki, normaline doğru gerilemesi Brent petrolün.
16:56Hızlı mı, yavaş mı olur sizce?
16:58Çünkü o güven sarsıldığı ifadeniz bir süre daha arzın zor olacağını gösteriyor aslında.
17:04Öyle değil mi Sayın Ölçü?
17:07Hızlı olacağını zannetmiyorum.
17:09Çünkü İran biter, başka bir yer başlar.
17:11İşte Pakistan, Afganistan dedik.
17:13Orası da tesadüfü seçilmedi.
17:15Çünkü hemen Hürmüz Boğazı'ndan çıktıktan sonra Gıvadar Limanı vardır Pakistan'ın, Derin Su Limanı.
17:22Çin'in en önemli arterlerinden, damarlarından bir tanesidir.
17:28Oradan Pakistan ekonomik koridoruyla bizim Doğu Türkistan dediğimiz Takaşkara kadar uzanan bir hat vardır.
17:34Oranın da vurulması anladığım kadarıyla düşünülüyor.
17:38Yani eğer Amerika çok büyük bir şey başlattıysa, bu saçma sapan bir savaş değil de o büyük küresel vizyonun ayaklarından
17:47birisiyse bu krizlerin devam edeceğini öngörebiliriz.
17:50Çünkü Küba'da sıra diyor.
17:51Küba'yı işgal eden, ele geçiren başkan olmak istiyorum diyor.
17:54Evet.
17:54Küba'dan sonra nereye gidecek bu işler?
17:59Eğer bu konuda uluslararası piyasalarda da bir algı oluşursa, bu krizler devam edecek diye fiyatların sürekli düşmesini kimse beklemesin.
18:10Zaten normali, yani arz-talep dengesi olsun sadece, geopolitik yansımaları olmasın, fiyatların 60 ile 80 dolar arasında cevher etmesi gerekiyor.
18:20Şu andaki anormalite var.
18:23Ama dünyada normal değil.
18:25Bu anormallik devam ettiği sürece, hele hele Trump iktidarda kaldığı sürece, göreceğiz Kasım'daki seçimde acaba kanatları biraz kırkılacak mı?
18:35Kongre'de gücünü kaybedecek mi?
18:37Ama görünen o ki belli bir vizyon çerçevesinde hareket ediliyor.
18:42Bu Trump'ın kaprisi çılgınlığı olarak görülmesin.
18:44Amerika'nın yeni dünya vizyonuyla alakalı bir şey.
18:47Buna karşılık Çin'in de var tabii kendi vizyonu.
18:49Onlar biraz daha saklıyorlar elindeki mühimmatları, gelecekteki krizleri.
18:55Peki, çok teşekkür ediyoruz efendim aktardıklarınız için.
18:58Çok sağ olun.
19:00Ben teşekkür ederim.
Yorumlar