00:02Nalululung ba ang inyong mga anak sa paglalaro ng online games?
00:06Mag-iingat po dahil kamakailan may mga estudyante na sumali raw sa GC
00:12o yung group chat sa loob ng online game pero ang kanilang naging kausap,
00:17mga miyembro ng isang diumanoy terrorist group?
00:25Simpleng paglalaro ng online games ang inaatupang ng kanyang anak na si Tony,
00:29hindi niya tunay na pangalan.
00:30Yan ang buong akala ni Esmeralda, hindi niya rin tunay na pangalan.
00:34We're on the same room, tapos gumalaw ako, tumayo ako, magpapalit siya ng tab agad.
00:40O pag kunyari, naiiwan siya mag-isa sa room, sinasara niya yung pinto.
00:44Hanggang sa isang araw, laking gulad niya ng pumatok sa kanilang bahay ang mga otoridad.
00:50So hindi ko alam ano nangyari, may nangyari ba sa school?
00:54Meron ba siyang sinaktan?
00:56Para umabot ng ganon, may involve yung authorities.
00:59Nakakatako.
01:01Ayon sa mga taga-anti-cybercrime group ng Philippine National Police,
01:05ang anak niya raw may nakakausap na delikadong mga tao.
01:08Ang gain?
01:10May mga sinasend silang mga videos about sa mga school shooting,
01:15paano gumawa ng mga handguns.
01:24All ng games tulad ng room blocks,
01:27nagiging daan daw ng mga pinag-ihinala ang extremist na grupo para i-brainwash ang kabataan na maging bayulente.
01:34When you're ready, wee!
01:36Sa unang pagkakataon,
01:38itinetallye ng PNP Anti-Cybercrime Group sa RRRREcibo
01:42ang ilang impormasyon tungkol sa kasong ito.
01:46I will turn down my school.
01:48Ito raw ang nakababahalang social media post ng anak ni Esmeralda
01:51na itatago namin sa pangalang Tony,
01:54isang grade 6 student.
01:55Ayon sa guidance counselor ng paaralan,
01:57Hindi raw niya kailanman nakitaan si Tony
01:59ng pagiging marahas sa kanilang klase.
02:03Yung si Jante namin, masiyahin siya.
02:05Actually, ang sabi pa nga sa section nila,
02:08siya yung parang mascot ng grupo.
02:11Pero bakit kaya niya nagawang magpost
02:14ng nakababakalang mensahe?
02:17Dahil nga sa lagu nila sa Roblox,
02:20may nagsend sa kanya ng link.
02:22Kinlink niya, nakalago niya yung mga tao na yun.
02:24Doon na nagsimula na makausap niya, makasalamuhan niya.
02:28Dagdag pa ng bata, may reward system daw sa loob ng grupo
02:32sa tuwing sumusunod sa mga pinagagawa ng kanilang mga kausap.
02:36So akala niya, naglalago lang din sila.
02:38Itong mga ginagawa ay papagawa sa kanya.
02:41May karampatang points.
02:44Nakipagugnayan ng resibo sa PLB Anti-Cyber Crime Group.
02:48Sa eksklusibo naming pag-uusap,
02:51ibinahagi ng agensya ang nakalap nilang mga impormasyo
02:54tungkol dito.
02:55Direktor, kailan at paano na-discovery
02:59ng PNP Anti-Cyber Crime Group na nagagamit ho
03:03sa violent extremism
03:05at sa hindi wastong klase ng asal ng mga bata?
03:08Yung ganyan ho, yung mga online gaming platforms.
03:10Meron ditong mga kalaro.
03:12They might be terrorists or they might be individual with violent conviction.
03:21Ang iba dito ay linilipat at nag-uusap nila sila sa chat group
03:26na separate na rin sa virtual gaming.
03:29Doon, nagkakaroon na ng mga possible na mind conditioning.
03:34Mula sa online game, inililipat daw ang usapan sa iba pang messaging applications
03:38kung saan pwedeng mag-uusap sa private chats, voice calls at mga group server.
03:44Base sa investigasyon, hindi na mga minor de edad ang kausap ng mga bata online.
03:49Accordingly, merong silang nakalaro na outside from their group.
03:53Ito ay foreign speaking, nakalaro nila, na minamindset sila sa mga ganyan na sistema.
04:01Ipinakita rin ng PNP Anti-Cyber Crime Group sa RRRRRRASibo
04:05ang mga materyales na kanilang natukoy.
04:08Galing daw ito sa mga pag-uusap ng ilang kabataan sa nasabing grupo online.
04:13Lumalabas dito, merong mga shooting, merong mga execution,
04:19compilation ng mga beating, accidents, beheading.
04:25It requires response, mga potential na terroristic actions.
04:32And of course, like mga bombing, mga threats.
04:36So we act on this immediately.
04:38Dahil naniniwalang labis nang na-expose sa mga bata
04:41sa pangumagitan ng kanilang cyberpatrolling,
04:43natukoy na ng PNP-ACG ang pitong estudyanteng edad pito
04:48hanggang labing pito.
04:50February 2, 2026,
04:52nagsagawa na ng rescue operation ng PNP Anti-Cyber Crime Group
04:55sa mga estudyanteng maaaring sumanib na
04:57sa paniniwalang nihilistic violent extremism
05:01o labis na karangasan.
05:03After nung nangyari,
05:05actually, mas concerned siya sa pagpasok niya sa school
05:09kesa dun sa naging action niya.
05:12Nung sinabi sa kanya na mag-homeschool muna siya,
05:16dun siya umiyak.
05:17Siyempre, natakot ako para sa future ng anak.
05:20Hindi ko alam mayroon na ba siyang record,
05:22hindi ko alam kung anong mangyayari sa kanya.
05:25Sabi ng PNP, hindi nila alam kung nasan itong mga tao ito.
05:28And medyo naging at ease na lang ako
05:30nang sinabi nilang wala sila dito sa Pilipinas.
05:34Makaraan ang isinagawang rescue operation
05:36ng PNP Anti-Cyber Crime Group
05:39dito po sa mga estudyante.
05:40Na-recover din nila ang bawat cellphone
05:43ng mga mag-aaral.
05:44Nasa gallery, ang tactical gloves na ito.
05:47Ang ilang klase ng Pilip,
05:50ang disenyo SS.
05:52Ito ho ang dreaded hit squad
05:54nung panahon ng Nazi ruler na si Hitler.
05:57Larawan din ng isang helmet
05:59ang nakita ho sa cellphone
06:00ng isa sa mga bata.
06:02Pati na ho, yung isang larawan
06:04ng M16A1 Automatic Rifle.
06:08Ang guantes na ito na color brown
06:10at sa ilalim, isang tactical vest.
06:13Sa investigasyon po ng PNP ACG,
06:16yung mga kagamitang ito na ginagamit po sa combat
06:18ay sinasabing pinabibili sa mga estudyante
06:21at kanilang gagamitin
06:23sa oras na ilunsad na yung pag-atake.
06:29Paalala ng PNP sa mga magulang.
06:30Bantayan ang tinatawag na
06:32screen time ng mga bata.
06:35Lalong-lalo na at hindi malayong
06:37kasalukuyang palindawi ito ang nangyayari
06:38sa iba't-ibang sulok online.
06:41Ano ang dapat bantayan namin
06:42sa mga gaming habits
06:44ng mga anak namin
06:46na naglalaro online?
06:48Yung time limit sa paglalaro
06:50o sa paggagamit ng mga online,
06:53i-check siyempre yung mga kausap
06:55sino ang kalaro
06:56at huwag babayaan na
06:58siya na lang ay palaging mag-isa.
07:01Pagsisiguro ng PNP,
07:03patuloy silang nakikipagunglayan
07:04sa mga otoridad
07:05sa iba't ibang bansa
07:06para matukoy ang mga nasa likod
07:08ng pangikayat ng karasaan online.
07:10We have a shared platform
07:12pertaining to anti-terrorism concern.
07:17This platform focuses on terrorism,
07:22nihilistic violence,
07:23potential mass shooting.
07:25So they are providing us also information.
07:28Shared reports indicating
07:30that those kids are linked
07:34with a certain platform.
07:37Nakausap ng RRRRRASIBO
07:40ang developer
07:41na nasa likod ng roadblocks.
07:43Ayon sa kanila,
07:44hindi pa sila makakapagbigay
07:45ng opisyal na pahayag sa ngayon.
07:47Pero siniguro nila
07:48na i-investigahan nila
07:50ang kaso ito
07:51at makikipagunglayan
07:53sa mga otoridad
07:53para sa karagdagang informasyon.
07:56Ayon naman sa kanilang website,
07:58kabilang ang karasaan.
07:59Sa lista kanila
08:00ng restricted content policy,
08:03dagdag pa nila
08:04sa kanilang content moderation policies.
08:06Mayroon daw silang pinagkakatiwala
08:08ang flagger program
08:09na siyang magbabantay
08:10sa anumang usapin
08:11o kilos
08:12na kaugnay ng karasa.
08:16Ayon sa isang child psychiatrist,
08:19makalagang maagapan agad
08:20ang ganitong panganib online.
08:22Lalong-lalo na
08:22may tuturing pa rin daw na
08:24formative years
08:25ng bata
08:26ang edad na
08:27labindalawa
08:28hanggang labing pitong taong gulang.
08:30Ang mga bata,
08:30madali silang mainganyo,
08:32madali silang mahikayat
08:33kasi yung brain nila
08:35para pa siyang sponge.
08:36So,
08:37magpo-form siya
08:37kung paano siya
08:38pino-form,
08:40mabubuo yung
08:41sa isipan nila.
08:42Sa pagkahumaling
08:43ng mga minority edad
08:44sa mga laro online,
08:45hindi rin daw malayo
08:46na hindi na nila
08:47nalalaman
08:48ang depresya
08:49ng online world
08:50sa realidad.
08:51Ito yung magiging
08:52way of life nila
08:53kasi ang akala nila
08:54ito na yung normal.
08:55Ito yung tama.
08:57So,
08:58ang nangyayari sa kanila,
08:59nagiging
09:01reality nila.
09:03Yung maling paraan.
09:05So,
09:05yun ang gagawin nila
09:06kasi akala nila
09:07yun ang tama.
09:08Pag narito tayo
09:09sa ganitong situation,
09:12kinakailangan
09:12pakinggan natin
09:13yung anak natin.
09:14Dapat hindi natin
09:15siya tatakutin
09:16kasi lalo siyang
09:17magtatago.
09:18Kaya kinakailangan
09:19yung nanay
09:20magkaroon
09:20ng open communication
09:22para hindi
09:23natatakot sa kanya.
09:25Kilala dapat
09:25ng mga nanay
09:26kung sini nakakausap nila.
09:28Dapat alam ng nanay
09:29kung ano yung nilalaro nila.
09:31Mayigit isang buwan
09:32mula ng bisitahin
09:33ng mga police
09:33at social worker
09:34si Tony.
09:35Patuloy raw
09:36na umiigi
09:36ang kalagayan
09:37at pag-iisip
09:37ng bata.
09:38May regular na
09:39sesyo na rin daw
09:40si Tony
09:41sa isang psychiatrist.
09:42Pag kinakausap namin siya,
09:44walang galit.
09:45It's in a calm manner
09:47na kailangan
09:48maintindihan niya
09:49na mali yung ginawa niya.
09:51Mas okay na siya ngayon.
09:52Mas madami na siyang
09:53physical activities.
09:55Yung time niya
09:56sa mga kaibigan niya.
09:57Mas naging
09:58sociable siya.
10:00Malaking aral din daw
10:01ang napulot ni Esmeralda
10:02sa nangyari.
10:03Payo niya.
10:03Sa mga kapwa-magulang,
10:05huwag pabayaang bumabad
10:06ang mga bata
10:06sa internet.
10:07Siguro kailangan na lang
10:09din natin na
10:09i-educate
10:11yung mga bata
10:12as kung kailan sila
10:13marunong na gumamit
10:14ng internet.
10:15I-guide natin sila
10:16kung ano ba yung mga tama.
10:18Ano ba yung
10:19kailangan nilang iwasan.
10:21Hindi natin makokontrol
10:22kung ano yung makikita nila online.
10:24Sa panahong bahagi na
10:26ng bawat tao
10:27ang maglaan ng oras online.
10:29Bata man o matanda,
10:31may mga pangalid na sadyang
10:33lumanapin.
10:34Panawagan ng mga otoridad,
10:35agad ipagbigay alam
10:37ang anumang kapahamakan
10:38na makikita
10:39online.
10:40Kung sakali ho
10:41na yung makakapanood
10:42sa atin niya yung director,
10:43merong same case
10:44sa kanila mga anak,
10:45paano ho sila
10:46makikipagunglayan
10:47sa mga otoridad?
10:47Sa pinakamalapit
10:48na ECG units,
10:50pwede po sila lumapit
10:52kung meron
10:52ng mga ganitong
10:54situation
10:54para ma-evaluate natin,
10:56ma-assist natin
10:56kung sino ang mga
10:57kanilang mga kalaro.
10:58Then of course,
10:59sa pinakamalapit
10:59na policy stations.
11:01So kung ito naman
11:02ay sa behavioral na
11:03na kailangan ng
11:06psychosocial intervention,
11:08so pinakamalapit
11:09na social work,
11:09office,
11:10or sa mga
11:11private psychological
11:13center or
11:14clinic.
11:20Maraming salamat
11:22sa panunood.
11:23Mga kapuso,
11:24para masundaan
11:25ang mga reklamong
11:25nasolusyonan
11:26ng resibo,
11:28mag-subscribe lamang
11:29sa GMA Public Affairs
11:30YouTube channel.
Comments