00:00Kazakistan'da kritik referandum yarın zengin doğal kaynaklarıyla ünlü ülkenin anayasasının yüzde 84'ü değişecek.
00:08Ülkede süper başkanlık modeli gevşetilecek. Artık tek meclisli parlamento olacak.
00:15Millileşme hamlesi çerçevesinde Kazakçanın resmi esas dil olarak tanımlanması bekleniyor.
00:28Orta Asya'nın büyük ülkesi Türkistan bölgesinin merkezindeki ülkelerden Kazakistan'da anayasa referandumu var.
00:3520 milyon 500 bini aşkın nüfusa sahip ülkede 12 milyon 461 bin 796 kayıtlı seçmen bulunuyor.
00:45Anayasa reformunun stratejik hedefi devlet yapısını ve bağımsızlığı güçlendirmek, vatandaşların refahını arttırmaktır.
00:52Yeni anayasa, küresel zorluklara zamanda verilen bir yanıt ve devletin uzun vadeli istikrarı için bir temeldir.
00:58Reform, vatandaşların haklarını korumaya ve toplumla gerçek bir diyalog sağlamaya yönelik modern ve etkili bir siyasi model oluşturmaktadır.
01:05Reformun temel önceliği birey hayatıdır. Hak ve özgürlükler resmen en yüksek değer olarak ilan edilmiştir.
01:11Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömer Tokayev reformları kapsamındaki referandum için 12 milyon 586 bin 413 oy pusulası basıldı.
01:20Ülke içinde ve dışında toplam 10 bin 411 sandık kuruldu.
01:24Seçim komisyonu çalışmalarını tamamladıklarını söylüyor.
01:30Seçmenler Kazakistan Cumhuriyeti'nin yeni anayasasını kabul ediyor musunuz sorusuna evet veya hayır şeklinde yanıt verecek.
01:38Kazakistan Orta Asya'da yani Merkez Asya bölgesinin en önemli ülkelerinden bir tanesi.
01:45Anayasa referandumuyla ilgili bir süreç yaşanıyor. Bu çok önemli bu bölge.
01:50Özellikle Sovyet döneminden sonraki süreçte uzun yıllar Nazarbayev yönetiminde kaldı.
01:57Nazarbayev yönetimindeyken burası daha çok böyle merkezi konumdaki Nazarbayev ve ailesi tarafından yönetilmiş gibi oldu.
02:05Ama daha sonra Kanlı Ocak sonrası Nazarbayev'in Haziran 2022'de gücü bir nebze de olsa elinden alındı.
02:12Süper başkanlık yetkileri toparlandı ve ülkedeki anayasal imtihazları kaldırıldı.
02:19Şimdi ise yeni bir süreç var. Türkçe'nin bir versiyonu olan Kazakça artık resmi dil olarak kabul edilmeye çalışılıyor ki
02:27referandum sürecinde de bunların oylanması bekleniyor.
02:31Yeni anayasa 11 bölüm ve 96 maddeden oluşuyor. Mevcut anayasayı %84 oranında değiştiriyor.
02:38Anayasanın ön sözünde Kazakistan'ın binlerce yıllık büyük bozkır tarihinin mirasçısı olduğu vurgulanacak.
02:45Yeni anayasa taslağına göre Kazakistan'da iki meclisli parlamento sistemi kaldırılarak kurultay adıyla tek meclisli parlamentoya geçilecek.
02:54Yeni düzenleme ile hiç kimsenin iktidarı zorla ele geçiremeyeceği belirtilirken halkı temsil etme yetkisi cumhurbaşkanı ve kurultaya ait olacak.
03:02Siyasi partilerin ve sendikaların yabancı şirketler veya yabancı ortaklı kuruluşlar tarafından finanse edilmesi yasaklanacak.
03:10Kazakça devlet dili olarak korunacak. Rusya ise eşit dil statüsünde olmayacak.
03:15Rusya ise eşit dil statüsünde.
Yorumlar