00:00Halkbank değerlerin davetini sunar.
00:02Halk ister Halkbank yapar Halkbank.
00:40Çaycuma ilçemiz Zonguldak ilimizde tarım ve hayvancılık yönünden en ileri diyebileceğimiz potansiyeli sahip bir ilçemizdir.
00:48Çünkü coğrafyamız bizim başta bahsettiğim gibi Karadeniz coğrafyasına sahip.
00:53Haliyle üretim alanlarımız dar, engebeli ve çok parçalı.
00:58Ancak Çaycuma'mızda bu diğer ilçemizden uzanan kısmen daha iyi.
01:19Şimdi Manda, yani sığır türleri içerisinde şöyle söyleyeyim size, en dayanıklı türlerden bir tanesi.
01:28Sığır'a göre söylüyorum tabii ki, en dayanık türlerden bir tanesi ve çok hisli bir hayvan.
01:34Yani az önce sizler de gördünüz, çok hisli bir hayvan sizi çok dikkatli süzer, böyle sizi tanımaya çalışır.
01:40Çok güzel bakışlara sahip, çok güzel bir hayvan. Az önce birlikte tecrübe ettik zaten bunu.
01:49Ben Manda'lardan çok korkuyordum ama gayunvalidem bana bir boğru işte, Manda'nın altını sağlamı altı tuttu.
01:57O anımı hiç unutmuyorum.
01:59Ben evleninceye kadar hiç Manda görmedim.
02:02Buraya geldim, evlendim.
02:04Manda'lar şey, böyle arkamdan bile koşuyordumlar.
02:07Kırmızı giyindiydim.
02:08Kırmızıya düşmanla, Manda'lar.
02:11Eve zarıp koştum, kaçtım eve.
02:21Çaycuma, Manda yordunun en önde gelen özelliklerinden bir tanesi,
02:25kaymağının iki parmak kalınlığında olması.
02:28İkinci özelliği, su oranının çok küçük olması ve kuru olması.
02:35Kaşığı batırdığınızda, sert bir tabakayla karşılaşırsınız.
02:40ve yemesi de böyle, ağzınıza böyle bir katılı hissedersiniz.
02:45Ve kaymağın tadını hissederek o şekilde tüketirsiniz.
02:54Şimdi Manda ahırda bakmakla olmaz.
02:57Manda merada gezecek.
02:59O çamura yatacak.
03:01O çamurun çiğini alacak.
03:05Manda rahatsız olan bir hayvan değildir.
03:21Çaycuma Manda yoğurduğunu diğer yerlerinden ayıran,
03:25örneğin komşu il ve ilçelerimizde de var Manda yoğurdu.
03:28Ama Çaycuma Manda yoğurduğunu diğer yerlerinden ayıran en büyük özellik,
03:31geleneksel üretim metotları.
03:37Evzü Besmeli'yi çekip hayvanlarımı temizliyorum.
03:40Ondan sonra malağını katıp savuyorum.
03:43Sağma işlemini yapıyorum.
03:44Önce temizliğini yapıyorum tabii.
03:47Ondan sonra memelerini falan yıkıyorum.
03:50Havla kurutuyorum.
03:51Ondan sonra sağma işlemini yapıyorum.
03:53Sağdıktan sonra eve götürüp süzüyorum.
03:57Süzdükten sonra da tencereyi burada yapacağım şimdi.
04:03Tencerenin içine taş koyuyorum.
04:06Süzdük taşırmasın diye.
04:08Onun taşını koyup ondan sonra sobanın üstüne koyuyorum.
04:11Sobayı yakıp da.
04:18Şimdi Çaycuma Manda yordunun aslında doğuşu kırsalımızdaki köylülerin kendi imkanlarıyla
04:25bunu yıllardan beri tarihsel boyutunda üretebilmelerinden kaynaklanmıştır.
04:30Ve biz bunun paralelinde Çaycuma Ticaret ve Sanayi Dostu olarak Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin teşvikiyle
04:37coğrafi işaret başvurusu talebinde bulunduk.
04:40Bundaki amacımız da buradaki derme çatma parçalanmış bir şekilde üreticilerimizi aslında bir disiplin altına almak.
04:53Çaycuma Manda Yoğurdu Mayıs ayı itibariyle coğrafi işaret aldı.
04:58Yaklaşık bir iki yıllık süreçten sonra aldı bunu.
05:002018'in başlarında Çaycuma Ticaret ve Sanayi Dostu başvurusunu yapmıştı.
05:07Gelişmelerleri takip ederek tabii ki tescillenmesi için bir süreç gerekiyordu.
05:12Bu sürecin sonunda Mayıs 2020 yani yaklaşık olarak bir ay önce coğrafi işaret aldı.
05:18Çaycuma Manda Yoğurdu ismi tescillendi.
05:28Ticaret ve Sanayi Odası'ndan böyle abim orada çalışıyor benim.
05:32Dedi ki böyle böyle tarifini isteyenler şey yapılacak dediler.
05:36Ondan sonra ben de nasıl yapıldığını mektube güzel gelen yazdım.
05:41Sağma işleminden, yapma işlemine, mayılım işlemine.
05:44Ondan sonra böyle yeme işlemine kadar hepsini mektube yazdım.
05:49Abimler gönderdi Ankara'ya.
05:52Orada da onaylamışlar herhalde.
06:00Manda demiştim en önemli özelliklerinden bir tanesi dayanıklı olması.
06:04Özellikle doğal koşullara karşı, soğuk havaya çok ciddi bir direnci var.
06:11Daha da hani toparlayacak olursak insanoğlunun evcilleştirmiş olduğu en ilkel sığır türü diyelim manda için.
06:20En ilkel tür ve hastalık noktasında da özellikle hastalıklara direnci de çok yüksek bir sığır türü manda.
06:28Buna karşılık da az önce de söylediğim gibi çok da kıymetli bir ürünü olan manda sütünü elde ediyoruz mandalardan.
06:41Mayalama süresi bunu normalde biz parmağıyla bakıyorduk da ben kursa gittim.
06:47İlçe tarım müdürlüğü sağ olsun kurslar yaptıydım.
06:50Kursa gittim orada Nazlı hocamız vardı.
06:54Nazlı hocamız bize dereceyle yapmamızı öğretti.
06:56Yazlı 40 dereceyle mayalıyorum.
06:59Kışlı 45 dereceyle böyle 100 derecem var.
07:04Ondan şeyli mayalıyorum.
07:06Ondan sonra mayaladıktan sonra yazlı 3,5 saatte tutuyor.
07:11Kışlı da 4 saatte tutuyor.
07:13Tuttuktan sonra biraz böyle şeysi gidiyor açıyorum kenarlarını.
07:17Böyle sıcaklığı gitti mi buzdolabını koyuyorum.
07:21Ondan sonra yarınki güne kadar kıvamına geliyor.
07:24Bir gün sonra yemeği yemeği yemeği yemeği yemeği yemeği yemeği.
07:42Manda yoğurdu, çaycuma manda yoğurdu maalesef soğuk zincir kanalıyla uzak noktalara taşınabilecek diyorum.
07:50Bu konuda da zaten biz bunu şu anda köylerde yöresel üreticilerimiz pazarlara taşıyarak yerinde satış yapıyorlar.
07:59Veyahut da dışarıdan gelen misafirlerimize ikram ediyoruz.
08:03Mutlaka dışarıdan gelen misafirlerimize yanına bir bakraç yoğurt vererek gönderiyoruz.
08:09veya kendimiz şehir dışına gittiğimizde değerimiz olan çaycuma manda yoğurdunu büyük şehirlerde gittiğimiz yerlerde hediye olarak getiriyoruz.
08:22Müzik
08:23Şimdi benim daim müşterilerim var.
08:26Zaten arıyorlar, sipariş veriyorlar.
08:28Onları veriyorum.
08:29Artında pazarda tezgahında satıyorum.
08:31Sıcak havalarda şey alacağım şimdi.
08:34Böyle soğutucu şeyler var.
08:36Onlardan alacağım inşallah nasip olursa.
08:39Ona daha önceden şey yapıyordum.
08:41Böyle dondurucularda su donduruyordum.
08:43Şişenin içine koyuyordum.
08:45Böyle selenin içine su koyuyordum.
08:47Bakra içine gitmeyecek şekilde.
08:48O buzu da koyuyorum.
08:50Yani ekşimemesi için.
08:51Öyle yapıyordum.
08:57Müzik
08:58Tabii ki kenara atamayacağımız bir konu da manda yoğurdunun yapım metodu.
09:04Yani özellikle yöremizde bayanlar yapıyorlar bunu.
09:08Hanım çiftçilerimiz diyeceğim biz onlara.
09:11Çünkü bizim çiftçilerimiz de diyeceğiz onlar.
09:12Bunların yaptığı metotlar da geleneksel metot.
09:15Yani özel bir içine katkı maddesi katılmıyor.
09:18Ve tamamen sadece ve sadece manda sütü ve manda yoğurdu mayasından yapılan bir ürün.
09:23Geleneksel metotlar da yapılması da lezzet ve aromasının farklılığını oluşturuyor.
09:31Müzik
09:32Manda sütünü muhallebisi çok güzel olur.
09:35Hiç şeker atmaya gerek yok.
09:36Zaten sütünü içerken hiç şeker atmaya gerek yok.
09:39Çünkü çok tatlı.
09:40Bir de koyu.
09:42Ondan sonra ayranı da çok güzel oluyor.
09:44Ben içmeyim ama yapıp eriyorum evdekiler içiyor.
09:48Ondan sonra işte peynir de güzel oluyor.
09:51Ama tereyağını da hiç yapmadım denemedim.
09:54Tere yapmasını bilmiyorum daha onu öğreneceğim inşallah.
09:58Tereyağını yapmasını.
10:04Manda yoğurdu yani çok büyük rahatsızlıkları olanlara bile romatizmadan başlayın yani insan vücudunda çok büyük etkinlikler var.
10:17Tabii bu şey de çok geç kalınmış.
10:21Bu marker alınmakta çok geç kalınmış bir olay diye düşünüyorum.
10:26Ama inşallah sağ olsun ticaret odasımız Allah razı olsun çok büyük başarılarla bu tescillemeyi aldı.
10:35Biz de burada bununla gurur duyuyoruz.
10:41Müzik
10:43Doğrusunu söyleyeyim mi?
10:45Ben hiç yoğurt yiyemiyorum.
10:47Yapıyorum ama süt, yoğurt yiyemiyorum.
10:50Ailem yiyor ama
10:53Süt, yoğurt yiyemiyorum.
10:54Teral içinde olduğum için demek ki
10:56çok olduğu için bıkkınlık mı geldi ne bileyim.
10:59Ben önceden yiyordum.
11:0020 seneden beri yiyemiyorum.
11:13Manda sütünü inek sütüne göre değerlendirecek olursak
11:17Manda sütü inek sütüne göre yaklaşık %60 daha fazla kalsiyum içerir.
11:21Kuru maddesi inek sütüne göre yine 2 kat daha fazla.
11:26Özellikle sütün en değerli kısmı süt yağı kısmı da yine inek sütüne göre 2-2,5 kat daha fazla.
11:34Bu yönleriyle manda sütü insanların beslenmesinde çok çok daha önemli bir rol oynuyor.
11:41Hatta şunu da unuttum ekstra söyleyeyim.
11:44Manda sütünün protein oranı da inek sütüne göre yaklaşık %11 daha fazla.
11:53Müzik
11:54Yine yapan insanlarımızın da yaş sınırı var.
11:57Yani gençlerimiz bunu çok yapmıyor.
11:59Maalesef yani ondan da üzülüyoruz.
12:01Devlet olarak biz eğitimle veya devletimizin sağladığı desteklemelerle sürekli destekliyoruz.
12:09Ancak ne kadar biz desteklesek de kısıtlı kalıyor.
12:13Yani bir anda ısıçlama yapamıyor.
12:15Yine de biz ısrarla ve sabırla bunu devam ettirmeyi düşünüyoruz.
12:20Müzik
12:21Ya onlar okudukları için pek merak etmeyolar.
12:24Hayvandır önceden çok hoşlanıyordumlar.
12:26Şimdi hiç hayvandan kaçıyorlar.
12:29Aslında alıştıracağım sınavlar bitsin de.
12:32İkisini de alıştıracağım sınavları bitince.
12:35Müzik
12:43Şimdi coğrafi işaret ve tescil almış Çaycuma manda yoğurdu gerçekten biz efsane diyoruz.
12:51Yani gerçekten özellikle bizim bu yoğurdumuzu efsaneleştiğimiz kendimiz değiliz.
12:56Bunu tadanlar.
12:57Şimdi yapan insanlarımız evet geleneksel yapıyorlar.
13:01Hakikaten hiçbir hile hurda katmadan sadece sadece manda sütünden ve ondan elde ettikleri yaptıkları yoğurdu mayasından yapıyorlar tekrardan.
13:10Yıllardır mayalarını aynı maya kullanıyorlar.
13:12Yani haliyle başka bir ürün katmaksızın doğal saf manda yoğurdu.
13:20Müzik
13:22Ben şimdi bu işi kayınvalidemden öğrendim.
13:25Kayınvalidimi ta babaannesi, anneannesi zamanından yüz yıldan beri bu böyle devam ediyormuş.
13:31Kayınvalidem de o geleneği hiç bırakmamış.
13:35Annesinden götürmüş mandaları.
13:36Burada da bakmaya devam etmiş.
13:38Ondan sonra ben evlenince de bana devretti.
13:42Yapmayı öğretti işte böyle boğura çoğura.
13:46İlk baştan korka korka alıştım ama şimdi daha çok seviyorum.
13:49Kendim çok seve seve yapıyorum bu işi.
14:03Müzik
14:05Ya bizim bu topraklarımızla atılacak bir toprak değil yani.
14:08Bu insanlar ya bu toprağı işlersen.
14:12Ya toprak anadır ya.
14:13Anadır.
14:14Bunun üstü yok yani.
14:15Ben bu kadar biliyorum.
14:19Müzik
14:212018'de manda yoğurt yarışması olduydum.
14:24Bu sefer 20 seneden beri ilk defa yoğurt yarışmasında birinci oldu.
14:29Daha önce oldum aslında da bu pazar arkadaşları yani yoğurt yapan arkadaşlar beni hep kandırıyordunlar.
14:36Akşam mayalaca sabah kötülce ediyordunlar.
14:38Ben de hep öyle yapıyordum.
14:40O da tabii katım olduğundan dereceye giremeyordum.
14:44O yüzden hep kaybediyordum.
14:45Aslında ilçi tarım üdüllüğündeki bir veteriner arkadaşa tanıştım.
14:50İki gün önceden mayalaca ediyordu bana.
14:53Ben de öyle yaptım.
14:54Onu sözüyle yaptım.
14:55Ondan sonra dereceye girdik.
14:57Birinci olduk manda yoğurt yarışmasında.
15:02Otlaklarımızın kalitesini bozmadan ama otlaklardan da mandalarımızı ayırmadan bir süt elde etmemiz lazım.
15:09Ben yoğurt yapmayı yani mandaları görmeyi, salmayı, yoğurt yapmayı kayınvalidemden öğrendim.
15:16İlk yoğurdumda yaptığımda kayınvalidem benimkinden daha güzel olmuş dedi.
15:20Daha çok beğendi.
15:46Halk Bank değerlerin davetini sundu.
15:48Halk ister Halk Bank yapar Halk Bank.