00:00Bukas pa ang nakalululang taas presyo sa petrolyo pero ramdam na ang epekto nito sa pagkain, sa delivery at shipping
00:07fees at pati na sa pamasahe at ilang biyahe ng barko.
00:10At ang singil naman sa kuryente, posibling tumaas ng 16% ang sa Energy Department.
00:16Saksi si Darlene Cai.
00:21Parang pagtumba ng mga dominong epekto ng malawak ang taas presyo sa produktong petrolyo dahil sa sunod-sunod na dulot
00:27nito sa iba't ibang sektor at bilihin.
00:30Tulad sa agrikultura at pagkain.
00:32Nauna ng nagmahal ng hindi baba pa sa isandaang piso kada kilo ang ilang klase ng isda sa Bulungan Seafood
00:38Market sa Paranaque.
00:39Limandaang piso kada banyera naman ang iminahal ng isda sa Balintawak Market sa Quezon City.
00:44At hindi na kada kilo kong ibenta para kayani ng budget ng mamimili.
00:48Binabawasan namin sa timbang. Kami na lang bahala dumiskarte, nga mano yung isda namin.
00:53Pati ilang gulay tulad ng talong, kalabasa at kalamansi nagmahal din.
00:58Nag-adjust ng konti na kumita.
01:00Sa pang-araw-araw. Pambayad ng mga bayarin. Pwesto. Kailang gumita, marami kami pinapasahod.
01:06Mahal na kasi ang gaso sa delivery dahil sa pagtaas ng presyo ng langis.
01:09Para pumabawi namin yung diesel na itinaas nila.
01:14Kapiktalo na rin.
01:15Dapit?
01:16Kasi ay araw-araw kami bumabiyahe.
01:19Sa lawag City, Locos Norte, bihira nang pumalaot ang ilang mangingisda dahil sa sobrang mahal ng gasolina.
01:26May mga naglalatagbuna ng mga fish cage para makapagparami ng tilapia.
01:30Pati epekto sa shipping fee, hindi raw may iwasan lalot ayon sa Alliance of Concerned Truck Owners and Organizations.
01:3750% ng kanilang operasyon ay gumagamit ng diesel.
01:41Nagsisimula na kaming mag-advise sa aming mga clients.
01:45Inevitably also, increase sa aming services.
01:50And this could account for at least 20 up to 30% of increase in transportation service.
01:59Ilang transport group na ang humiling na payagan silang magdagdagpasahe sa jeepney, mga city bus at TNVS.
02:06Naganoon siya na rin ang pansamantalang taspasayang ilang shipping companies sa Cebu.
02:09Pati temporary suspension ng ilang biyahe bilang pagtitipid sa krudo.
02:14Nagtaas na rin ang pasahe sa Roro ang ilang kumpanyang may biyahe papuntang Zamboanga City at Isabela City, Basilan.
02:20Ang epekto sa bayarin sa kuryente, posibleng sa Abril maramdaman ayon sa Department of Energy.
02:25Maaring 16% ang itataas niyan base raw sa kanilang simulation.
02:29Coal only had a slight increase but the transportation insurance is more expensive now.
02:34Liquefied natural gas is now triple from P12 to about more than P25.
02:41Yes, there is an impact and I think we're trying to find ways to mitigate that.
02:50Not only on the grid area but also on off-grid kasi diesel-based nila.
02:55So we'll report that once we have more definite plans and calculations.
03:02Bilang bahagi ng pagtitipid, ipinatutupad na ang four-day work week sa mga ahensya ng gobyerno,
03:08alinsunod sa utos ni Pangulong Bongbong Marcos.
03:11Ang Department of Social Welfare and Development, sinigurong hindi raw maaantala ang kanilang mga programa at serbisyo.
03:17Nananatiling fully operational din ang ilang serbisyo ng PhilHealth.
03:20Ang GSIS, sinigurong bukas ang kanilang service counters, kabilang ang lobby at pensioner's lounge mula lunas hanggang biyernes sa pamamagitan
03:29ng adjusted frontline shifts.
03:31Patuloy rin ang operasyon sa SSS branches sa pamamagitan din ng shifting work schedule.
03:35Susunod din daw ang Department of Justice pero babalansin daw nila ito para hindi maapektuhan ng access sa hostisya ng
03:42publiko.
03:42Sa Department of Education, work from home tuwing biyernes ang mga kasamang non-teaching at related teaching personnel habang patuloy
03:49nasusundin ang teaching personnel ng nakatakdanan nilang schedule.
03:52Ang Korte Suprema, magkakaroon ng flexible work arrangement sa kanilang mga opisina maging sa Court of Appeals, Sandigan Bayan at
03:59first at second level ng mga korte.
04:01Basta hindi raw dapat maging dahilan ito para i-cancela o ipagpaliba ng mga pagdimig na nauna ng nakaschedule.
04:09Bakit nga ba hindi pwedeng lagyan ng cap o hangganan ng taas presyo sa mga produktong petrolyo?
04:14Ipinaalala ng Energy Department na wala silang kapangyarihang kontrol ng presyo dahil sa Oil Deregulation Law.
04:20Kung nga amyendahan ng batas, ayon kay Garin, maaari raw makatulong pero sa ngayon ay nakatoon sila sa agarang mga
04:26solusyon.
04:27The oil deregulation doesn't only speak about prices. There are other things that it regulates.
04:37So maybe an amendment to the law, not the entire law. If Congress wishes to do so, that's their legislative
04:47action.
04:48Kanina tinalakay na sa kamarang panukalang bigyan ng Pangulo ng Kapangyariyang suspendihan ng excise tax sa langis.
04:54Sakaling matuloy yan, ayon sa DOE, 6 hanggang 10 piso agad ang tapiya sa presyo ng kada litro ng diesel
05:01at gasolina.
05:01It can be suspended 1 month, 2 months, 6 months, depends on the wisdom of the committee.
05:09But it could be a limited authority on the present.
05:12What is up for consideration is not the abolition but rather just the empowerment of the president
05:18so that the president can validly make a decision whether to suspend, to reduce itong ating mga excise tax on
05:28fuel.
05:28Nag panukala rin ang economic manager sa Pangulo ng ibang paraan para maibsa ng epekto ng krisis sa Middle East.
05:35Kasama na dyan yung fuel conservation and then of course yung mga subsidies for the most vulnerable,
05:41especially those producers of food transport sector in general.
05:46Sa Merkoles, nakadakdag magkaroon ng pagdinigang House Ways and Means Committee tungkol sa panukalang batas na nagbibigay ng emergency power
05:54sa Pangulo
05:55na suspendihin ng excise tax sa mga produktong petrolyo.
05:59Kung sakali na is-certify as urgent ng Pangulo ang panukalang batas na iyan,
06:03sa susunod na linggo ay maaaring na raw itong maaprobahan ng Kamara.
06:07We recognize that this is a challenge we must face head on,
06:12which is why the House of Representatives will work with the executive
06:16to focus on the measures that will help cushion the effects of rising oil prices.
06:21Pag-aaralan rin ng Senado ang paghahain ng parehong panukala.
06:25Discuss it and hopefully we'll be able to come up with something that would be able to address
06:30the would-be problems that we will be encountering.
06:34Para sa GMA Integrated News, ako si Darlene Kay, ang inyong saksi.
Comments