00:00Burçak dün akşamki iftar yemeği önemliydi. Neden? Çünkü ilk kez Dışişleri Bakanı Hakan Fidan bu savaşla ilgili resmi açıklamalarda bulundu.
00:09Biliyorsun günlerdir sadece yapılan yazılı açıklamalarla yetiniliyordu.
00:13Hakan Fidan bir süredir ciddi bir diplomasi trafiği yürütüyor.
00:17Bölge ülkelerinin dışişleri bakanlarıyla, Avrupa ülkelerinin dışişleri bakanlarıyla yani ilgili tüm ülkelerin dışişleri bakanlarıyla arda arda telefon görüşmeleri gerçekleştiriyor.
00:29Bu anlamda hem yapacağı değerlendirme hem de bu savaşın seyrine ilişkin tespitleri önemli olacaktı.
00:36Nitekim dün akşam tüm bunlar soruldu.
00:40Öncelikle şununla başlayalım.
00:42İran'ın bölgedeki saldırıları Türkiye'ye yönelir mi? Böyle bir ihtimal var mı?
00:47En önemli, en kritik soru buydu.
00:50Hakan Fidan çok kısa ve net bir yanıt verdi.
00:53İran konusundan bağımsız olarak konuşuyorum dedi.
00:56Türkiye kendini her zaman korur.
00:59Bunun için gerekli iradeye de, yeteneğe de sahibiz ifadesini kullandı.
01:05Başka da bir yorum yapmadı bu konuda.
01:07Elbette bu savaşla ilgili genel değerlendirmeleri de vardı ve olası senaryolara ilişkin tespitleri de.
01:13Hakan Fidan dedi ki, gelişmeler hem bölgemizin geleceğini hem de küresel istikrarı riske atabilecek nitelikte.
01:19İran'ın bölgedeki Arap ülkelerinde bulunan ABD üstlerini doğrudan hedef alması,
01:25atılan adımların daha büyük bir bölgesel güvenlik krizine dönüşme ihtimalini artırıyor.
01:31Bunun altını çizdi.
01:32Bu riski çok ciddi olarak gördüklerini de vurguladı.
01:35Bir başka önemli riski de Hürmüz Boğazı'nın kapatılması olarak ifade etti.
01:41Küresel finans ve enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açabilir dedi ve bu durumun Amerika'yı kısa sürede bir şekilde sonuç
01:50almaya zorlayabileceğinin de altını çizdi.
01:53İki önemli tespiti vardı süreçle ilgili.
01:56Bir, ilk aşamada saldırıların İran'ın bölgedeki vekil unsurlarında çok belirgin bir hareketlenmeye yol açmadığı yönündekiydi bu tespit.
02:06Hizbullah tarafından bazı hareketlilikler oldu ama vekil güçler belirgin bir hareketlenmeye henüz geçmedi dedi.
02:13İkinci önemli tespiti de rejim değişikliği sonucunu doğuracak ölçekte bir dalgalanma şu an için görünmüyor ifadesiydi.
02:23Malum Amerika'nın öncelikli tercihlerinden birisi rejim değişikliğiydi.
02:28Hem Amerika'nın hem İsrail'in ancak Hakan Fidan şu an için İran'ın içinde rejim değişikliği sonucunu doğuracak ölçekte
02:35bir dalgalanma görünmüyor.
02:37Tespiti dikkat çekti.
02:39En olumsuz senaryo ne?
02:42Elbette en olumsuz senaryo çatışmanın tırmanması ve bölgeyi içine çekmesi.
02:47Hakan Fidan da bu tespitte bulundu.
02:49Peki körfez ülkeleri İran'ın kendi ülkelerinde bulunan Amerikan üslerine dönük saldırılarına yanıt veriyor mu?
02:58Verecek mi?
02:59Burada enteresan bir yanıt verdi Hakan Fidan.
03:02Resmi olarak deklare etmiyorlar ama bölge ülkelerinin İran'a karşılık verdiğine dair bazı iddialar var dedi.
03:10Bu iddiaları biz de duyuyoruz.
03:12Bu da doğru olabilir ifadesini kullandı.
03:14Şu ana kadar bölge ülkelerinin İran'a müdahalede herhangi bir girişimde bulunmadığı yönünde bilgiler vardı.
03:21Ama Hakan Fidan diyor ki kendilerine dönük saldırılara kısmi yanıt veriyor olabilirler.
03:27Bu iddialar bize de geliyor ve doğru olabilir.
03:30Tabi burada İran'ın da bir maliyet üretme amaçlı hareket ettiğinin altını çizdi bölge ülkelerine saldırarak.
03:37Yani özellikle enerji hedeflerini bombalayarak körfez ülkelerinde maliyeti arttırmak ve körfez ülkelerinin günün sonunda Amerika üzerinde savaşı durdurması bitirmesi yönünde
03:48baskı yaratmasını sağlamaya dönük bir strateji izlediğini söyledi.
03:52Ancak bunun da bir risk barındırdığını ve İran aleyhine gelişebileceğini de ifade etti altını çizelim.
03:59Yani bölge ülkelerini savaşın içine çekme olasılığı ve Amerika üzerinde baskı kurmaları olasılığından biraz daha yüksek görünüyor şu aşamada.
04:09Kıbrıs'la ilgili kaygı var mı? Bu da önemliydi.
04:12Biliyorsun oradaki Güney Kıbrıs'taki İngiliz üstüne bir saldırı olmuştu ve İran'dan ciddi bir tehdit yönelmişti Güney Kıbrıs'a.
04:20Acaba Kuzey Kıbrıs'ı da ilgilendirecek, içini alacak bir güvenlik riski söz konusu olur mu diye sorduk.
04:26Dışişleri Bakanı Kuzey Kıbrıs için çok fazla risk olduğunu düşünmüyorum an itibariyle dedi.
04:33Güneyde de riskin sınırlı olduğunu düşünüyorum.
04:36Sivil tesisler için çok fazla bir şey olmayabilir ifadesini kullandı.
04:40Yani sadece Güney'deki İngiliz üstleri üzerinden hedefleme yaptığını İran'ın ifade etti.
04:47Dün de altını çizeyim KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman'la Dışişleri Bakanı arasında bir telefon görüşmesi gerçekleşti ve bu durum konusunda bir
04:56değerlendirme yapıldı.
04:57Peki Türkiye'nin hazırlıkları neler?
05:00Askeri, güvenlik, siyasi, ekonomik ve enerji boyutlarını ayrı ayrı çalışıyoruz dedi Hakan Fidan.
05:05Olası senaryolara göre atılabilecek adımlar masada.
05:10Bunun altını çizdi.
05:10Tabii ki Türkiye'nin temel isteği ve önceliğinin karşılıklı saldırıların durdurulması ve yeniden diplomasiye dönülmesi olduğunun da altını çizdi.
05:19Bunu da bütün görüşmelerimizde açık şekilde ifade ediyoruz dedi.
05:23Avrupalılarla yapılan görüşmelerde birlikte ortak çalışmayı önerdiklerinin altını çizdi.
05:28Körfez ülkeleri şu an ciddi bir durumla karşı karşıya ummanla konuşuyoruz.
05:33Umman hala bir şeyler yapmaya çalışıyor.
05:36Amerikalılarla konuşuyoruz demekle yetindi.
05:38Buradan da anladığımız şu an diplomasiye, müzakere masasına dönülmesine dönüp henüz bir ışık görünmüyor ufukta.
05:46Peki bu savaş ne zaman biter?
05:48Esas soru bu.
05:49Hakan Fidan'ın bir takım değerlendirmeleri oldu.
05:53İkiye böldü.
05:54Bir minimum hedef, iki maksimum hedef Amerika ve İsrail için.
05:58Bu hedefler tamamlandığı zaman biter mesajını verdi.
06:01Minimum hedefi de İran'ı onları tatmin edecek bir askeri yetersizliğe ulaştırmak olarak tarif etti.
06:09Maksimum hedef için de rejim değişikliği dedi ki İsrail'in işte İran'ın elindeki kabiliyetleri öncelikle hedef aldığını ama şimdi
06:17şimdi artık sadece bu kabiliyetlerin değil rejimin de hedefinde olduğunun altını çizdi.
06:23Öncelikle savaşın süresiyle ilgili minimum hedefin yerine gelmesi gerektiği düşüncesinde Ankara.
06:30Hakan Fidan da dedi ki bu belli bir askeri operasyon silsilesini içerecek.
06:35Ancak İran'da geniş bir coğrafya var.
06:38Füze sistemleri, radar sistemleri, hava savunma sistemleri, elektronik harp sistemleri, deniz kuvvetleri birçok yere dağılmış vaziyette.
06:46Yani çok kısa bir zaman aralığında bu hedefe ulaşmanın pek de mümkün görünmediğini ifade etti.
06:53Bir başka önemli konu da bu meseleyle ilgili İran'daki PKK varlığıydı, Pejak konusuydu.
06:59Ve tabii bunun yine bölgede terör unsurlarını harekete geçirip geçirmeyeceği idi.
07:05Hakan Fidan dedi ki Haziran ayındaki 12 günlük savaşı hatırlattı.
07:09Orada bir kıpırdanma görülmüştü, emaresi görülmüştü.
07:14Şimdi bir kımıldama olur mu olmaz mı yakından takip ediyoruz dedi.
07:18Orada farklı Kürt grupların bir araya geldiğini hatırlattı.
07:23Ve rejimle ne kadar savaşacaklar, hedefleri ne olacak yakından takip ediyoruz ifadesini kullandı.
Yorumlar