00:00İran yine istihbarat krizi yaşıyor.
00:04CNN Türk Dış Haberler editörü sevgili Enver Kaptanoğlu stüdyomuzda.
00:08Bu arada Çanakkale 18 Mart Üniversitesi öğretim üyesi doçent doktor Sayın Fatih Fuat Tuncer de uzaktan bağlantıyla yayın konuğumuz.
00:17Sayın Tuncer hoş geldiniz.
00:20Hoş bulduk Tunç Bey. Merhabalar Enver Bey.
00:21Teşekkür ederim.
00:23Sevgili Enver hoş geldin sen de.
00:25Şimdi bu görüntü dün de paylaştığımız ilk anda Havane'in hayatını kaybettiği konutunun değil mi?
00:34Uydu görüntüsü.
00:37Buradaydı, değildi. Birçok spekülasyon yaşadık belli bir saate kadar.
00:42Ama biz şimdi bu görüntüyle başlayalım. Bu görüntümüze ne söylüyor?
00:46Şimdi öncelikle şuradan başlayalım isterseniz. Biraz kronolojik olarak da anlatayım.
00:51Dün sabah geldiğimizde ilk kez biz bu savaşın başladığını nasıl duyduk?
00:58İlk kez İsrail Savunma Bakanı İsrail Katz önleyici bir saldırı başlattık diye duyurdu.
01:07Ve bu saldırının 8.30 civarlarında başladığı açıklandı.
01:12Hemen akabinde Ali Hamaley'in konutunun hedef alındığı İsrail tarafından açıklandı.
01:20Ve anında İran Haber Ajansı dedi ki Ali Hamaley Tahran dışına çıkarıldı ve güvenli bir noktada açıklaması yapıldı.
01:29Ancak anlıyoruz ki, bugün anlıyoruz onu, aslında o dakikalarda saldırı düzenlenmiş, konutu vurulmuş ve o saldırıda da Ali Hamaley İran
01:41'ın dini lideri hayatını kaybetmiş.
01:44İran tabii neden böyle bir açıklama yaptı?
01:47Bu binada sadece Hamaley mi hayatını kaybetti?
01:51Onun yanında diğer çok üst düzey isimler de vardı, oraya da geleceğim.
01:57İran, bunun Hamaley'in Tahran dışında güvenli bir yerde olduğunu açıklayarak,
02:02kendisini aslında rejim için biraz zaman kazanmak için bunu açıklamış olabilir.
02:09Şimdi gelelim senin dediğin noktaya, çok önemli nokta.
02:12Çünkü bu artık İran'da bir istihbarat ve güvenlik açığı ve krizi daha.
02:20Yani özellikle bakın 2024'ten bu yana, hatta daha 2021'den bu yana İran'ın bu istihbarat açığı başına çok büyük bela
02:31getirdi.
02:33Şimdi New York Times'ın da anlattığı üzere, CIA zaten aylardır takipteymiş,
02:39uydu görüntüleriyle, dronlarla bir şekilde Hamaley'in yerini tespit etmeye çalışıyorlarmış ve edilmiş anladığımız kadarıyla.
02:46Ancak önemli nokta şu, bu saldırı hiç kimse İranlıların kendisi dahil,
02:54Amerikalılar da yönetimi geçiyorum ve İsraililer, Amerikan basınıza dahil hiç kimse bu saldırının gündüz saatlerinde,
03:02sabah saatlerinde güneş ışığı varken yapılacağını tahmin etmiyordu.
03:07Çıklıkta gece yapılan operasyon.
03:08Neden böyle oldu?
03:09Çünkü baktığımızda haberlere, işte bu istihbaratı alıp saldırıyı öne çekip hemen harekete geçti.
03:18İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri neyin haberini aldı?
03:22İşte Hamaley'in rezidansında, yerleşkesinde çalışma ofisi de bulunuyor.
03:27Burada üst düzey İranlı yetkililerle önemli bir güvenlik konulu toplantı yapacağı bilgisini aldı ve hemen hava kuvvetleriyle buraya gelip vurdular.
03:40Yine edindiğimiz bilgilere göre bu konuda, bakın şu anda uydu fotoğrafı vurulduktan sonraki halini görüyorsunuz ki,
03:4730 çok, nasıl diyeyim, çok şiddetli yıkım gücü yüksek bomba kullandığı belirtiliyor.
03:5530 adet.
03:56Evet, 30 tane bu yerleşkeye attı Hamaley'in hayatını kaybettiği bu saldırıda.
04:02Bu yerleşke nereden başlıyor, nereye kadar devam ediyor?
04:05Aslında bakın, sanırım biraz daha şöyle genelden bakmak gerekirse, burası şuradan anladığım kadarıyla buradan bir yol geçiyor,
04:15Cadde, Tahran'da. Şu nokta ve şu alan...
04:20Çok geniş bir arazi içinde.
04:22Aynen, çünkü bunun aslında, şimdi fotoğraftan gözükmüyor, alt kısmında Cumhurbaşkanlığı Sarayı da var.
04:28Cumhurbaşkanlığı ofisi de orada.
04:30Devamında.
04:30Aslında, evet, evet. Yani burası aslında Hamaley'in evi değil, çalışma ofisinin bulunduğu yer, kendisi de oradaymış.
04:37Şimdi, asıl sorun şu, burada, Hamaley'in burada, o saatte burada olduğunu, üst düzey yetkililerle bir toplantı yapacağı bilgisini İsrail
04:49ve Amerika Birleşik Devletleri nasıl elde etti?
04:53En önemli soru bu.
04:54Acaba içeriden yine bir bilgi mi sözler?
04:56Çünkü bu toplantıyı çoğu İranlı yetkili dahi bilmiyordur.
05:02Yani böyle bir saldırı beklenirken, Hamaley'in yerini çoğu İranlı bile bilmiyordur.
05:07Böyle bir toplantı, yani küçük dar bir çember içinde yapılacak bu toplantının bilgisi,
05:14İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri'ne nasıl gitti?
05:18İçeriden o kadar çok bilgi sızıyor ki, son beş yılda özellikle, bakın, yani en son işte dini liderleri Ali Hamaley
05:28bu bilgi sızıntısı nedeniyle hayatını kaybetti.
05:32İsrail ve İran tarafından vuruldu.
05:34Bundan önce nükleer fizikçisi, nükleer bilim insanı Muhsin Fahrizade yine İsrail'in saldırısıyla Tahran'da nokta atışıyla vuruldu.
05:46Ya hiç mi ders olmaz?
05:47İsmail Haniye, Hamas'ın lideri, yani kaldığı yatak odasına nokta atışıyla,
05:55Kasım Süleyman'i Bağdat'taki havaalanında yine Amerika tarafından vuruldu ama,
06:00onun orada olduğunun bilgisi nasıl gene Amerikalılara sızdı?
06:06Bakın yani çok büyük güvenlik açığı var.
06:08Hatta buna şeyi de ekliyorum, Lübnan'da Hizbullah lideri Hasan Nasrallah'ın öldürüldüğü saldırıyı hatırlayalım ki buna çok benziyor.
06:17Orada da İran Kudüs gücünün İsmail Haniye başındaki isim Nasrallah'la birlikteydi,
06:27Nasrallah'la görüştü ve ardından oraya saldırı düzenlendi, Nasrallah öldürüldü.
06:32Yani Haniye yerini tespit etmiştir, sızdırmıştır demiyorum ama en azından İranlı en üst düzey yetkililerden, askeri yetkililerden biri oradaydı.
06:42Orada, onun orada olması nedeniyle çok büyük bir aslında koruma ve gizlilik olması gerekirken,
06:49İsrail onun orada olduğunu haber alıp o saldırıyı düzenledi.
06:53Burada da aynı şey oldu.
06:54Bakın İran istihbaratı, İran güvenlik aygıtları, birimleri 5 yıl içinde çökmüştür.
07:02Bu çöküntünün zirve noktası bu.
07:05Dün Ali Hamaney'in burada toplantı yapacağı ve orada olduğu bilgisi Amerika Birleşik Devletleri'ne ve İsrail'e nasıl ulaştı?
07:15Bir de şuna dikkat çekmek istiyorum.
07:17Tuğçe Aslanayp bir yandan bu uydu fotoğrafı üzerinde konuşurken, bakın İsrail Savunma Bakanı duyurdu dedim yayının başında.
07:28Biz İran'a bir saldırı başlattık şeklinde yapmadı duyuruyor.
07:32Bakın o sabah, dün sabah bunu anlayamadık.
07:35Önleyici bir saldırı başlattık diye yaptı duyuruyor.
07:39Neden önleyici?
07:40Neyi önleyici?
07:41Neye karşı bir önlem?
07:42Bunu düşünmedik ki o işin sıcaklığıyla, çünkü savaş başlamıştı artık.
07:48O işin sıcaklığıyla bunu sorgulamadık ama şimdi sorguluyoruz.
07:51Önleyici saldırı demek ki buymuş.
07:54Yani İranlıların Hamaney'in hedef alındığını bildiğini ve buna çok ağır tepki vereceğini, beklediklerini,
08:03bunu önlemek amaçlı bir saldırı düzenlediklerini, hemen ardından zaten gelen haberleri hatırlayalım.
08:09Dün yine seninle yaptığımız yayında.
08:11Birçok kentte birçok füze üretim tesisi, füze fırlatma tesisleri, özellikle İran'ın misileme yapacağı noktalar vuruldu ki o misilemenin şiddetini
08:21azaltmaya çalıştılar.
08:23Demek ki önleyici saldırı bundan dolayı kaynaklanıyormuş.
08:28Şimdi burada tabii iki önemli unsuru öne çıkarmamız lazım.
08:32Bundan sonra ne olacak?
08:34Şimdi Hamaney, İran dini lideri, en üst mertebedeki kişi hayatını kaybetti.
08:41Bu bakın yani gerçekten şu anda Orta Doğu'daki en büyük olay son yıllardaki.
08:47Yani o kadar önemli bir süreçten geçiyoruz ki hep birlikte Orta Doğu bölgesi Hamaney'in öldürülmesiyle.
08:53Gerçekten ben meslek hayatıma başladığımdan bu yana yaklaşık 25 yıllık süreçte Orta Doğu siyasetinde etkili olan kim varsa şu anda
09:04%90'ı, %95'i hayatta değil.
09:06Son 3 yılda oldu bunların çoğunda.
09:08Öyle bir değişimden geçiyoruz.
09:10Şimdi Ali Hamaney'in hayatını kaybetmiş olması İran'da rejim değişikliği söylemini nasıl etkileyecek?
09:21Yani İran halkı daha çok birleşecek mi?
09:24Birlik olup dış müdahaleye karşı mı duracak?
09:28Yoksa bu bir çözülme getirip, bu rejim değişikliğinin önünü açıp İran rejiminin tamamen yerli bir olmasına mı gidecek?
09:37Peki şu anda dünden bu yana şu saate kadar yapılan askeri faaliyetlerle bunun olmayacağını görüyoruz.
09:48Peki bu nasıl olabilir?
09:49Şimdi bir yeni lider seçecek.
09:52Hemen bu süreci başlattı İran, açıkladı.
09:54Gelecek yeni lider İran'da herkesin tarafından özellikle siyasilerden bahsediyorum.
10:02Tanınacak mı?
10:03Bir siyasi çekişmeyi başlatacak mı?
10:07Şimdi özellikle Başkan Donald Trump, Amerikan Başkanı Donald Trump ile İsrail'in rejim değişikliği vurgusu hemen mi?
10:15Yani Hamaney'in ölümüyle mi olacak?
10:17Ki benim yorumum öyle olmayacak.
10:19Bu bir süreç.
10:21Yani bundan sonra belki de rejim değişikliği 6 ay, 1 yıl sonra olacak.
10:25Şimdi İran'ın bu sefer içinden daha çok karışıklıkla bir rejim değişikliğine gidebilir.
10:33Çünkü askeri müdahale ile rejime inananları, Ali Hamaney'e inananları, onun etrafında toplananların fikrini değiştiremezsiniz.
Yorumlar