Doğum: 29 Ekim 1926, Sinop'ta doğdu. - 27 Şubat 2011’de Ankara’da vefat etti.
Eğitim: İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Fakültesi mezunu; Almanya'da doktora yaptı
Akademik Kariyer: Türkiye'nin ilk yerli motor üretim girişimlerinden biri olan Gümüş Motor'un kurucusudur.
Siyasi Kariyer:
1970'te Milli Nizam Partisi'ni kurdu
1980 darbesi sonrası siyasi yasaklı oldu
1996–1997 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti'nin 23. Başbakanı olarak görev yaptı
Refah Partisi, Fazilet Partisi ve Saadet Partisi'nin kurucu liderliğini üstlendi
28 Şubat Süreci: Başbakanlığı döneminde laiklik karşıtı eylemler gerekçesiyle askerî müdahaleye maruz kaldı. Bu süreçte hükümeti istifaya zorlandı.
Milli Nizam Partisi (1971) ve Refah Partisi (1998) Anayasa Mahkemesi tarafından kapatıldı
Erbakan, laiklik karşıtı eylemlerin odağı olduğu gerekçesiyle siyasi yasak aldı
🧭 İdeolojisi
Milli Görüş:
İslamî değerleri merkeze alan, ahlaki ve manevi kalkınmayı savunan bir siyasi doktrindir
Batı karşıtı, yerli ve milli sanayiye dayalı ekonomik model önerdi
D-8 (Developing Eight) oluşumunun mimarı olarak İslam ülkeleri arasında iş birliğini teşvik etti.
Eğer Necmettin Erbakan Türkiye’de istediği “Adil Düzen”i ve “Milli Görüş” ideolojisini tam anlamıyla hayata geçirebilseydi, ülkenin siyasi, ekonomik ve toplumsal yapısı bugünkünden oldukça farklı olabilirdi. Bunu birkaç boyutta düşünebiliriz:
🏭 Ekonomi
Faizsiz sistem: Erbakan’ın “Adil Düzen” anlayışı, faizsiz bir ekonomik model öngörüyordu. Bankacılık ve finans sektörü köklü biçimde değişebilirdi.
Sanayi hamlesi: Yerli ve milli üretime dayalı ağır sanayi yatırımları öncelik kazanır, Türkiye’nin dışa bağımlılığı azalabilirdi.
Havuz sistemi: Kamu kaynaklarının tek merkezde toplanması kalıcı hale gelir, bütçe disiplini farklı bir şekilde şekillenebilirdi.
🌍 Dış Politika
Batı’ya mesafeli duruş: NATO ve AB ile ilişkiler sınırlı kalabilir, Türkiye Batı blokundan uzaklaşabilirdi.
İslam ülkeleriyle ittifak: D-8 gibi oluşumlar daha güçlü hale gelir, Türkiye İslam dünyasında liderlik rolü üstlenebilirdi.
Anti-emperyalist çizgi: Küresel sistemde alternatif bir blok kurma çabası öne çıkardı.
🧭 Toplumsal ve Kültürel Yapı
Manevi kalkınma: Eğitim ve kültür politikaları İslamî değerler ekseninde şekillenirdi.
Laiklik tartışmaları: Devletin laik yapısı büyük ölçüde dönüşebilirdi, bu da toplumsal kutuplaşmayı artırabilirdi.
Sosyal adalet: “Adil düzen” söylemiyle gelir dağılımında farklı bir sistem kurulabilirdi.
⚖️ Siyasi Yapı
Askerî vesayetle çatışma: Erbakan’ın düzeni, ordu ve bürokrasiyle sürekli gerilim yaratabilirdi.
Parti sistemi: Milli Görüş hareketi tek ana akım siyasi çizgi haline gelebilirdi.
Demokrasi: İslamî değerlerle uyumlu bir demokrasi modeli öne çıkabilirdi, ancak bu model Batı tipi liberal demokrasiden farklı olurdu.
#NecmettinErbakan #MilliGörüş #AdilDüzen
Yorumlar