00:00Paglulunsad ng Tri-City Justice Zone sa Eastern Visayas ating pag-uusapan kasama si Department of Justice Undersecretary Nicholas Felix
00:08T.
00:08USEC in charge ng Interagency Council Against Trafficking.
00:11USEC, magandang tangali po.
00:16Salamat sa pag-imbita sa inyong programa.
00:18USEC, una po sa lahat, ano po ang pangunahin layunin ng paglulunsad ng Specialty Justice Zone sa mga lunsod ng
00:25Takloban, Ormok at Kalbayog
00:27at bakit po sila natukoy bilang online sexual abuse and exploitation of children hotspots sa Eastern Visayas?
00:35Yung Justice Zone, ang layunin ng Justice Zone ay mag-cover ng mga sudad o ng mga lugar kung saan
00:42mas mapapaganda pa ang pag-pag-ugnayan
00:44ng mga iba-ibang mga, ng iba-ibang mga membro ng Justice Sector.
00:49Kasi ang JSEC, kasama dito ang Judiciary, ang DOJ at ang DILG.
00:54So, napakabraming mga ahensya dyan ay kasama talaga dito sa trabaho ng contibustisya, para tumulong sa ustisya.
01:01So, nakabraming Justice Zone na tayo dito sa buong bansa.
01:05At may kita naman natin, tuwing nagkakaroon ng Justice Zone, gumaganda talaga ang pag-ipag-ugnayan ng maiba-ibang mga
01:10Justice Sector actors.
01:12Kung bakit naman napili ang tatlong sudad na ito para maging Anti-USAIC Justice Zone,
01:18hindi naman ito ibig sabihin na may problema doon ng Anti-USAIC.
01:23Ang ibig sabihin lang ay, kasi ang problema naman natin sa USAIC, ano yan, nationwide yan, no?
01:28Madami mga lugar dito sa bansa natin ay may mga kanya-kanya problema ng USAIC.
01:32Ba't nakita lang namin ang potensyal ng tatlong sudda na ito na maging mga specialized Justice Zones sa laban konta
01:39USAIC?
01:40USAIC, paano po mapapalakas ng Tri-City Specialty Justice Zone ang koordinasyon ng mga agensya ng pamahalaan sa imbisigasyon,
01:49prosecution, and resolution ng online sexual abuse and exploitation of children at child sexual abuse or exploitation material cases?
01:57Well, unong-una yun, yung magiging familiar lang sa isa't isa, yung mga iba-ibang Justice Sector actors.
02:02Malaking bagay talaga ito na hindi tayo nagtatabaho in silos na hiwa-hiwalay tayo.
02:08So, yung makikilala lang natin ang isa't isa, mula sa kapulisan, sa piskal, sa mga huwis at sa mga tao
02:17sa mga correction cluster, malaking bagay na ito.
02:20Pangalawa, yung mga capacity building, joint capacity building, nakakatulong din yan, no?
02:25Tapos, halimbawa kung may mga pulisya na kailangan ipasa within the local government, malaking tulong din yan.
02:31Okay. And Yusek, isa po sa mga hamon, di umano, ay ang pag-aatubili, yung pagiging hesitant ng mga victims
02:38na tumistigo laban sa kanilang sarili magulang o kaanak.
02:42Ano pong mekanismo ang ipitutupad ng DOJ upang maprotektahan at mahikayat ang mga batang biktima na magsalita o magsumbong?
02:50So, madaraming mekanism na ipitutupad na dati ang IACAT at NCC o SAIC para solusyonan itong problema na ito, no?
02:59Uno-una na dyan yung mga tinatawag natin na video in-depth interview, no?
03:05Kung saan maaga pa lang, sa umpisa pa lang, ay yung batang biktima ay ini-interview na ng isang interdisciplinary
03:12panel na may fiskal, may pulis, may social worker.
03:16At binibidyo ito, no? Para yung video na yun, ang gagamitin na ayon sa mga alintuntunin ng Korte Suprema ito,
03:25para hindi na kailangan mag-testigo ulit yung bata sa Korte, no?
03:29Gagamitin na yung video na yun.
03:31Isa pang proseso upang masalbay yung mga bata na mag-testigo laban sa sariling mga guling nila, ay yung tinatawag
03:38natin yung plea bargaining.
03:40Talagang hinihimok natin yung mga akusado na mag-plee bargain na lang, no?
03:46At kung mag-plee bargain, di na talaga dadaan sa bahamang proseso ng paglilitis, no?
03:50Kung saan iprepresenta pa yung biktima.
03:52So, mga, yun, no? Dalawang huli yun sa mga halimbawa ng mga tools na ginagamit natin.
03:58And also, paano po tinutugunan ng DOJ yung usapin naman po ng mga bata na nagiging sangkot sa USAIC dahil
04:04po sa kahirapan?
04:05At ano po yung mga intervention programs para po sa kanilang rehabilitation at reintegration?
04:12Yung ano, yung co-chairperson natin dito sa IACAT at sa NCC, NDSWD, no?
04:16At isa pa sa mga member din natin, yung NACC, National Authority for Child Care.
04:21So, kung pagtapos masalba yung bata, eh dapat medyo malayo yan sa pamilya niya, no?
04:27At malayo yun naman yan kung halimbawa na nakulong, nakulong yung tatay o yung nanay na may kinalaman sa procurement.
04:34So, kadalas ang ginagawa dyan, naghahanap ng mga alternative care, maaibig sa mga kamag-anak tulad ng lolo at lola.
04:40O kung mahirap na talaga, ay magiging ward sila ng state at eventually, popot up for adoption, no?
04:47Tapos bukod doon, yung mga immediate needs nila, no?
04:50At sinasagot din ng estado yan through DSWD at similar agencies.
04:55Okay. Sa mga kaso naman po na kinasasangkutan ng foreign national society,
05:00paano po pinalalakas ang DOJ ang international cooperation at legal action
05:04laban po sa mga dayuhan sangkot sa mga ganitong krimen?
05:09Yung mga law enforcers natin, mayroon sila isang samahan
05:15nakasama mga foreign law enforcement agencies doon.
05:19Ito yung PAICAC, Philippine Internet Crimes Against Children's Center.
05:23Dito sa PAICAC, nakipag-ugnayan sila, nagkakaroon sila ng exchange and information
05:29at sa pamamagitan nito, yung buong krimen ay talagang nakikita.
05:35Hindi lang yung mga magulang na binubugaw yung sabiling mga anak nila dito sa Pilipinas,
05:40pero pati din yung pedophile abroad na kinukontrata itong mga magulang na ito.
05:49Mga nakwanag din po, kasi po ayon po sa Justice Sector Coordinating Council,
05:53layunin ng justice zones na mabawasan yung delay at duplication ng proseso sa justice system.
05:59Paano po mapapabilis ang pagresolban ng USAIC at ISям cases sa ilalim po ng Tri-City Justice Zone?
06:07Ano yan? Tulad ng sabi ko kanina, yung pagiging pamilyar na mga justice sector actors sa isa't isa,
06:13Malaking bagay na ito.
06:15Dahil doon pa lang, malalaman nyo na
06:17kung isang ahensya na gawa na nyo yung dapat gawin,
06:20di na kailangan ulitin ito.
06:22Tapos yung nasabi ko niya kanina,
06:24halimbawa yung video in-depth interview.
06:26Malaking bagay ito.
06:28Dahil dito sa video in-depth interview,
06:30nadyan yung social worker,
06:31nadyan yung fiscal,
06:32nadyan yung law enforcer.
06:34At dahil isang beses na lang,
06:35talagang may reminig yung kwento ng bata,
06:38di na kailangan ito paulit-ulit pa.
06:40At higit sa lahat,
06:42hindi na ma-re-traumatize yung bata
06:44sa pinagdaanan nila.
06:45Yung sexedatus po ba natin,
06:47like perhaps at least for the previous year, 2025,
06:50gano'n po ba katalamak ang osaik
06:52dito sa ating bansa?
06:55Ayun, osaik naman,
06:57mahipap talagang i-accurately measure yan
07:00dahil natatawag natin na hidden crime yan.
07:03Ngunit may mga kasamahan tayo,
07:05isa na dyan,
07:06yung International Justice Mission,
07:08isang NGO,
07:09na gumawa ng study
07:10kung saan sinukat niya
07:12ang maaaring incidence ng osaik dito sa Pilipinas.
07:19At nasahabi nila na more or less
07:20mga kalating milyon,
07:22mga Pilipinong bata
07:23ang nabibigta mo dito sa tip osaik.
07:25And also, Yusek,
07:27sa ulat po,
07:27maglalaan ang DOJ
07:29ng mas maraming resources
07:30para suportahan itong mga justice zones.
07:33Ano-ano po yung mga particular na resources na ito,
07:36personnel o technology na ilalaan para sa programa?
07:40Una-una yung budget, no?
07:42Kasi kami naman,
07:42pinagpala kami ng mas malaking budget pala
07:44lalo galing sa Kongreso
07:45para doon sa NCC o osaik.
07:47Ito yung parang opisina namin dito sa DOJ
07:50na kinukuha ito yung osaik.
07:51Tapos yung mga tao,
07:52ongoing namin yung efforts namin
07:54na mag-hire ng mga additional personnel.
07:56Tapos, yung mga tao namin
07:58tsaka yung fondo namin,
07:59ginagamit namin yan para,
08:01among other things,
08:02para mag-train, no?
08:03Na mga iba-ibang mga justice sector actors
08:05within the country.
08:06Hindi lang ito mga police,
08:08hindi lang ito mga fiscal,
08:09pati yung ultimo mga immigration agents,
08:12mga prosecutors,
08:13mga social workers,
08:14maski mga tourist workers,
08:16ay nakakatanggap din yung training sa amin dito.
08:18Tapos, yung,
08:19yung,
08:19simpeng pakikipuugnayan lang, no?
08:21Napaka-importante yan,
08:22dito sa labong kong to osaik, no?
08:24Na kung saan talaga
08:26lahat ng member agencies,
08:28lahat ng stakeholders,
08:29mula sa pamalaan,
08:30sa private sector,
08:31sa mga komunidad
08:32at sa mga NGOs,
08:33ay nakapagtipon-tipon
08:35upang mas mabuting
08:36makapag-ugnayan sa isa't isa.
08:38Okay.
08:38Yusik, tama po ba,
08:39binanggit din po
08:39na nadagdagan ang bilang
08:41ng judges sa prosecutors
08:42gaya po na nabanggit nyo kanina.
08:43From your perspective po,
08:44paano po makakatulong ito
08:46sa mas mabilis na paghawak
08:47ng child sexual abuse cases
08:48dito sa ating bansa?
08:51Hindi lang yung numbers, no?
08:53Pati yung kalidad nila.
08:54Kasi itong mga,
08:55itong batas, no?
08:57At yung mga kaso na konta osaik,
08:58very specialized ito, no?
09:00May mga certain,
09:01certain techniques
09:02at certain trainings,
09:03particularly sa magiging
09:04mas sensitibo sa mga biktima
09:06na hindi naman agad-agad
09:08nalaman ng mga who-wist
09:10at ng mga fiscal, no?
09:12Kaya kung mayroon tayong
09:13mga ganitong training,
09:14talagang matitiyak namin
09:16na hindi lang magiging
09:16mas may efficient
09:18pero magiging mas may puso
09:20yung trabaho natin dito
09:21konta osaik.
09:22Okay, balikan po natin,
09:23Yusik,
09:23yung Tri-City Specialty Justice Zone.
09:26Paano po titiyakin ito
09:27na yung mga biktima ng osaik
09:29ay makatatanggap
09:30ng sapat na psychosocial support,
09:32legal assistance,
09:33and protection services
09:34habang gumugulong po
09:35yung investigasyon sa kaso?
09:38Okay, doon papasok yung
09:40regional at mga local
09:42na DSWD, no?
09:43Talagang sila ang nakatoka dyan
09:45para sa psychosocial support
09:46at sa iba-ibang pa mga
09:47mga uri na support
09:48na maaming mabigay natin
09:50sa mga biktima ng osaik.
09:52Okay.
09:52And napag-usapan na po ba,
09:54Yusik,
09:54kung may plano pang palawakin
09:55ang Justice Zone sa bansa
09:57at saan-saan lugar po ito
09:59kung sa kasakali naasahan?
10:01Yes.
10:02Ano sa ngayon,
10:02di ko lang alam kung
10:03ano yung eksaktong bilang, no?
10:04Pero may mending Justice Zone
10:06sa buong bansa, no?
10:07Baka halos umabot na ng 20, no?
10:10At kada taon naman,
10:12ang JSEC ay nagtatarget
10:13ng apat na Justice Zone, no?
10:15So, abang-abang lang tayo
10:16kasi ang alam ko naman
10:19sa taon na ito,
10:20may ilang pang naka-plano
10:21ang mga Justice Zone launch.
10:22Hindi ka kailangan osaik Justice Zone ito, no?
10:24Pwede yung regular Justice Zone
10:26o pwede yung mga
10:27iba pang thematic Justice Zone
10:28dahil, halimbawa,
10:29may mga Justice Zone
10:31na anti-for the environment,
10:33anti-trafficking
10:34at iba pa.
10:35So, abangad na lang natin
10:36ang mga sunod na hakbang
10:38ng JSEC.
10:39Okay.
10:40Yung sa ikpahabol ko lang po
10:41na tanong, no?
10:41Kung sakasakali po
10:42na medyo wala pong kakayahan
10:44yung mga pamilya
10:44na gusto sumangguni
10:45o humingi ng tulong
10:47dito sa mga Justice Zones
10:49na nabanggit natin, no?
10:50Libre po ba yung mga servisyo?
10:53Ah, yes.
10:54Libre talaga yung mga servisyo
10:55na may bibigay dito, no?
10:57At kung talagang kailangan nyo
10:59at mismo abugado,
11:01kung kailangan nyo ng abugado,
11:02yung public attorney's office
11:03kasama din yun
11:04sa mga stakeholders
11:05dito sa mga Justice Zones
11:06at maabi din maging
11:08mayroon silang tutulong sa inyo
11:10sa mga pangailangan yung legal.
11:12Okay.
11:12On that note,
11:13mensahe nyo na lang po
11:14sa ating mga kubayan,
11:15Yusek.
11:17So,
11:19nagpapasalamat kami
11:19sa JSEC
11:21na ipundar.
11:23Naipundar na naman
11:24ang Tri-City Justice Zones
11:25dito sa Leyte,
11:27sa Kalbayo
11:27at sa Ormok, no?
11:29Napakalaking hakbang ito.
11:30Hindi lang sa
11:31administration of justice
11:32at para sa awareness din, no?
11:34At para sa laban natin
11:35konta OSAEK.
11:37So,
11:37sana lang maging
11:38mas maalam na
11:39ang ating mga kababayan
11:40lalo
11:40sa mga issue
11:41nito ng OSAEK
11:42upang matulungan nyo kami, no?
11:44Na talagang
11:46natunin na
11:47masuk po na ito.
11:49Okay.
11:49Maraming maraming
11:49salamat po sa inyong oras
11:51at sa impormasyon
11:52under Secretary
11:52Nicholas Felix T.
11:54Under Secretary in Charge
11:56ng Inter-Agency Council
11:57Against Trafficking.
11:58Thank you, Yusek.
Comments