00:00Thank you so much for joining us.
00:38Thank you for joining us.
01:00Pabila sa mga buhay na isinang kanilang nasabat, ang 26 na suno o leopard coral grouper.
01:05Ito ay tili-trade ng buhay.
01:07Meron kasi sa Palawa na live fish industry kung saan na-export yung ating mga suno palabas ng Palawa papunta
01:16sa ibang bansa.
01:17Pero mga suno raw na kanilang mga nasabat, oversize pala.
01:20Ang inaalaw lang natin according sa PCSD admin order ay 32 centimeters hanggang 47.5.
01:28Yan lang yung allowed na size para i-trade.
01:32Hindi man sila kaya nga nagkaroon tayo ng issue on over-harvesting at saka yung over-fishing.
01:38And this is highly regulated sa Palawan Council for Sustainable Development.
01:42Pinagbabawal natin yung joveniles na mahuli as well as yung spawning populations.
01:49Malipan dito, may narecover din silang isang buhay na maming at tatlong buhay na panter grouper.
01:54The three pieces of panter and one piece of mamen are all endangered species, which are banned species hindihan siya
02:02pwedeng kolektahin.
02:03Ang protocol is kung buhay siya, ibinabalik natin sa isang area, most probably isang marine protected area.
02:12Mahalala ng PCSD.
02:13Marine resources are not commodities but shared natural heritage.
02:18Their protection ensures ecological balance, food security and sustainable development.
02:23Sa bayan naman ng Rojas, sa probinsya ng Palawan pa rin,
02:26may isa pag critically endangered species ang nasagip din na otoridad.
02:30Anong hayop naman kaya ito?
02:32Kuya Kim, ala na!
02:38Ito ang panggulin o balintong na nasagip kamakailan sa sityo taradungan sa Rojas, Palawan.
02:43Ayon sa ulat ng MENDRO o Municipal Environment and Natural Resources Office,
02:48tinatayang may bigat itong 3 kilos at sukat na 36 centimeters.
02:52Matapos itong suriin, napag-alaman na meron itong sugat.
02:56Gayunman, ligtas itong naibalik sa kanyang natural habitat.
03:00Ang balintong ay kabilang sa critically endangered species o mga hayop na nanganganib ng maubos.
03:05Isa rin ito sa most trafficked mammal sa buong mundo.
03:08Samatala, para malaman ng trivia sa lingkod ng viral na balita,
03:10ay post o ay comment lang,
03:12Hashtag Kuya Kim, ano na!
03:14Laging tandaan, kimportante ang may alam.
03:16Ako po si Kuya Kim, at sagot ko kayo, 24.
03:25Magandang gabi mga kapuso!
03:26Ako po ang inyong Kuya Kim na magbibigay sa inyo ng trivia sa likod ng mga trending na balita.
03:30Ang buhok ng isang babae mula kagayan aksidenteng sumabit sa ginagamit niyang pampakintab sasakyan.
03:37Paano kaya siya nakawala?
03:41Ito ang ginagamit para i-polish o pakintabi ng ating mga sasakyan.
03:45Ang umiikot itong pad o wheel.
03:48Kaya ang burahin ng malilit na gaskas.
03:50Ang tawag dito, buffing machine.
03:54Ang tiga-abulog kagaya na si Armelin.
03:56Na-curious kung paano ito gumagana.
03:58Kaya nung pinipinturahan nila ang kabakailan ng kanilang sasakyan,
04:02ang buffing machine kaya raw napagdisikitahan.
04:05May gumagawa po noon.
04:07Naiinggit po ako kay Kuya na gumagawa po.
04:10Kasi parang gusto ko rin po maitry para ma-experience.
04:17Pero ang buhok ni Armelin aksidenteng sumabit sa buffing machine.
04:26Napindot-pindot ko po yung switch-on niya.
04:28Napindot-pindot ko po kaya hanggang dito po yung nakain ng machine.
04:34Paano kaya bakakawala si Armelin sa sitwasyong ito?
04:38Kapag ginugupit ang ating buhok,
04:40hindi tayo nakakaramdam na sakit.
04:41Pero kapag binunod ito mula mismo sa ating scalp o anit,
04:44tayo ay nasasaktan.
04:46Ang ating buhok kasi gawa sa isang protein na tinatawag na keratin.
04:49Ito'y matuturing na patay na cells.
04:51Wala rin itong nerves.
04:53Kaya kapag ito'y ginupit,
04:54hindi tayo nakakaramdam ng sakit.
04:56Ang buhay na bahagi ng ating buhok naman
04:58ay nasa loob ng hair follicles sa ilalim ng balat.
05:00Meron naman itong nerve endings.
05:03Nasistimulate mga nerves na ito kapag ito'y binubunod.
05:05At may signal ng sakit na napupunta sa utak.
05:09Kaya naman ramdam sa anit ni Armelin
05:11ang sakit nang ito'y aksidenteng sumabit sa buffing machine.
05:14Payo ng eksperto.
05:15Patay natin agad o i-unplug ang makina.
05:18Siguraduhin natin na wala ng kuryenteng dumadaloy
05:21para maiwasan natin ang aksidente.
05:24Gumamit din tayo ng mga kagamitan na may matalim na talim.
05:28O meron tayong buffing wheel rake.
05:30Mag-iingat din tayo na sana huwag masira ang rotor
05:33o yung buffing wheel na tinatawag.
05:36And then lastly,
05:37dahan-dahan po natin putulin
05:39at alisin po yung buhok
05:41hanggang sa tuluyan na nating marilis
05:43yung pagka-apalupot.
05:45Bagay daw na ginawa naman ni Armelin.
05:47Buti hindi po ako nakalboh.
05:49Dahil sa nangyari,
05:51nagkapasaraw ang kanyang noo.
05:52Mga one week po na masakit.
05:55At ang kanya raw natutunan mula sa karanasang ito.
05:58Wag pong mangyalam ng
05:59hindi mo trabaho
06:00tapos kapag ka magaganan ka po is
06:03dapat magtali ka ng buhok.
06:05Kapag siya naman daw ang gagamit
06:06ng buffing machine,
06:07kailangan talaga magdoble-ingat.
06:10Ang kanya kasing record-breaking na buhok
06:12talaga namang takaw sabi.
06:20Ang may hawak ng Guinness World Record
06:22para sa longest hair on a living female person
06:25hawak ni Alia Nasirova ng Slovakia.
06:28Ang kanyang buhok may habang
06:30257.33 centimeters
06:32o 8 feet and 5.3 inches
06:35para ma-achieve ang kanyang
06:36napakahabang buhok.
06:38Hindi niya raw ito pinapagupitan.
06:40Umaasa siya
06:40ang nasungkit niyang world record
06:42maging inspirasyon
06:43sa ibang ma-enjoy
06:44ang human beauty
06:45at maging natural lang.
06:47Sa matala,
06:48para malaman ng trivia
06:49sa likod ng viral na balita,
06:50i-post o i-comment lang
06:51hashtag Kuya Kim.
06:52Ano na?
06:53Laging tandaan,
06:54kimportante ang may alam.
06:56Ako po si Kuya Kim
06:57at sagot ko kayo
06:5724 oras.
07:04Mga kapuso,
07:05alam nyo ba
07:05na ang mga naiiwan
07:07o tinatapong mga
07:08fishing gear sa laot
07:09nagiging banta
07:10sa ating dagat
07:11at sa marine species
07:12na naninirahan dito?
07:14Ito ang tinatawag
07:15na ghost fishing.
07:16Ang lumalalang problema
07:18nito,
07:19ipapaliwanag sa atin
07:20ni Kuya Kim.
07:21Kuya Kim,
07:22ano na?
07:27Ang nalambat
07:28na mga banging islang ito
07:29na mula sa Blayan,
07:30Occidental, Mindoro.
07:31Hindi mga isda,
07:32kundi...
07:33Dalawang pawikan to,
07:34mga idol!
07:35Dalawang pawikan!
07:36Sabit-sabit na ang mga lapat!
07:39Isa pa,
07:40mamaliit na dito
07:41ang isa!
07:41Kwento ng uploader
07:42na si Jobel J.
07:43Ang mga manging isda
07:45sa video,
07:45kanya raw mga kaibigan.
07:47Papauwin na raw
07:47sila noon
07:48nang madaanan nila
07:49ang isang lambat
07:50na palutang-lutang
07:51sa laot.
07:52Tininingran
07:52kung may laman na isda
07:54at paghanap
07:55buhayan nila.
07:56Ngayon,
07:56nung pagsisid
07:57nung kasama niya,
07:58ang nakita po
07:59ay pawikan.
08:01Akala pa nga nila,
08:02yung isang pawikan
08:03ay patay na.
08:05Box turtle.
08:06Ang mga natrap na pawikan,
08:08agad nilang inalis
08:08mula sa lambat.
08:14At sa kanila,
08:15ito pinakawalan.
08:32Ang mga narescue na pawikan,
08:34isang green sea turtle
08:36at isang hawksbill sea turtle.
08:38Hinala nila
08:39Jogaljay
08:39ang lambat
08:40kung saan sumabit
08:41ang mga ito.
08:41Itinapon o di kaya
08:42naiwan
08:43mula sa isang malaking parto.
08:45Yung lambat na po yun, sir,
08:46anod po,
08:47ritaso
08:47na binitawan sa laot.
08:50Siguro yung pawikan
08:51ay nangangain
08:52doon ng isda.
08:53Bali,
08:53natrap sila doon
08:54sa lambat na yun.
08:55Dito kasi sa amin,
08:56ay talagang dumadami.
08:58Ang problema,
08:59yung natatrap sila
09:00sa mga lambat na anod.
09:02Ang tawag
09:03sa pagkakatrap
09:04na mga lamandagat
09:04sa mga naiiwang
09:05fishing gear sa laot,
09:06kaya ng lambat,
09:09malaking problema ito.
09:11Nagdudulog kasi ito
09:11ng polisyon
09:12sa ating karagatan.
09:13Habang ang mga natatrap
09:14ng mga marine species dito,
09:16hindi basta-basta
09:17nakakatakas.
09:18Kaya sila'y namamatay
09:19sa kutom
09:20o pagkakasakal.
09:21Pwede rin ito
09:22makahuli ng mga wildlife.
09:23Ito yung tinatawag
09:24na bycatch
09:25o hindi sinasadyang
09:27pagkahuli.
09:28So dapat pakawalan
09:29agad yung mga mahuli.
09:30Paglalasan ito
09:31galing ito sa mga
09:32inabandon
09:33na mga nets.
09:34Pwede yung mga maliliit
09:36na mga manunisa
09:37o pwede yung mga
09:38commercial fisheries dito.
09:40Ang aming paalala
09:42sa ating mga kababayan
09:43na naghahanap buhay
09:44sa laot,
09:45maging responsable palagi.
09:47Sa bawat lambat kasi
09:48na inyong napapamayaan,
09:49ang ating tagat
09:50ang nasisira
09:51at ang mga nabuhuhay dito
09:52ang nagdurusa.
09:54Ito po si Kuya Kim
09:55at sagot ko kayo
09:5524 Horas.
10:02Sa China,
10:03nahuli kamang pagsulpot
10:05ng napakalaking sinkhole.
10:08Ano ang naging resona
10:09biglang
10:10sa biglang pagguho
10:11ng kalsada?
10:12Kuya Kim,
10:14ano na?
10:18Nilamo ng paramba
10:19ang mga taga-Sanghai, China.
10:22Nakabahagi ng kalsadang ito
10:24sa Minhang District.
10:25Biglang nalang,
10:26umuho.
10:27Ang butas
10:28isa raw sinkhole,
10:29ayon sa otoridad.
10:30Nailikas naman daw
10:31kaagad ang mga residente
10:32at uang naitalang
10:33casualty sa insidente.
10:35Ang sinkhole,
10:36maaari bunso daw
10:37ng naulat na water leakage
10:38na sinasagaw
10:39ang metro line sa lugar.
10:41Kuya Kim,
10:42ano na?
10:44Ang sinkhole
10:45ay isang malaking butas
10:46o hukay sa lupa.
10:47Nabubuo ang mga ito
10:47kapag masyadong nabababag
10:49sa tubig ang lupa,
10:50lalo na
10:50pag binubuo ito
10:51ng limestone.
10:52Ayon naman sa pag-aaral,
10:53ang pagsulpot
10:54ng dumaraming sinkhole
10:55sa ating planeta,
10:56isa sa mga epekto
10:57ng climate change.
10:59Dahil kasi sa pagbabago
11:00ng ating klima,
11:01mas malalakas
11:02at mas napapadalas
11:03na ngayon ang pagulan.
11:04Ang mga pagulang ito
11:05nagpapabilis
11:06sa pagkakapunaw
11:07ng limestone
11:07sa ilalim ng lupa.
11:09Nakakatakot man,
11:10lalo't napakadelikado
11:11ng mga sinkhole,
11:12meron naman ngayong
11:13modernong teknolohiya
11:14na maaari makatulong
11:15sa pagdetect ng sinkhole
11:17bago pa man ito smulpot.
11:18Ang mga eksperto,
11:20gumagamit kayo
11:20ng satellite radar
11:21para makita
11:22ang paglubog ng lupa
11:23bago pa ito
11:24tuluyang bumagsak.
11:25May mga AI
11:26o artificial intelligence models din
11:28na tumutulong
11:29sa pagpredict
11:29ang high-risk zones.
11:31Ang mga sinkhole,
11:32maring sumulpot
11:33ng biglaan.
11:35Nakakakabamang pakinggan,
11:36pero hindi ito
11:37dapat kinakatakutan.
11:38Dapat pinakahandaan.
11:40Laging tandaan,
11:41kiimportante
11:42ang may alam.
11:43Ito po si Kuya Kim
11:44at sagot ko kayo
11:4524 Horas.
11:52Sa mga magkasintahan
11:53dyan na tila
11:54nawawala na ng
11:55spark sa isa't isa.
11:56Itrawan challenge
11:57na pwede niyong gawin
11:58ngayong Valentine's Day.
12:00Literal kasing
12:01makakaramdam kayo
12:02ng spark.
12:03Anong paandar ba ito?
12:05Kuya Kim,
12:06ano na?
12:11Ang mga magkasintahan
12:12kumasa sa challenge na ito,
12:13nakaramdam daw
12:15ng spark.
12:16Asing literal na kuryente.
12:22Kapag daw kasi magkikiss,
12:23matapos kuskusin
12:24ng kumot
12:25ang buok ng isa,
12:26tila si Raway
12:27nakukuryente.
12:28Ang tawag dito,
12:30static kiss challenge.
12:31Isa sa mga kumasa,
12:32ang magkasintahan
12:33Jelly Atramsi
12:34mula Davao del Norte.
12:36Pinay ko sa kanya,
12:37totoo bang may spark?
12:39Golong ako.
12:40Paano ba ito ginagawa,
12:41Jelly Atramsi?
12:42Kumuha siya ng kumot
12:43tapos sabi niya,
12:45yung muko ka,
12:45tapos pinatong niya
12:46yung kumot sa buhok.
12:48Tapos ginikit namin
12:49yung lips namin.
12:50Ito talaga,
12:51nashock kami
12:51kasi may spark
12:53tapos may tunog talaga
12:54na parang nakuryente ka.
12:56Pero sandalian lang,
12:57isang beses lang po
12:58namin ginawa yun
12:58kasi hindi na namin alam
13:00yung deeper explanation
13:01kung bakit
13:02nagkakaganan.
13:03Pero bagit nga sila
13:04nakuryente?
13:05Kuya Kim,
13:06ano na?
13:07Ang spark o kuryente
13:09na nararamdaman
13:10ng mga kumakasa
13:10sa static kiss challenge,
13:12hindi dahil sa kilig.
13:13Kundi dahil sa static electricity
13:15o electrostatic charge.
13:17Kapag kinukuskus kasi
13:18ang kumot sa ating buhok,
13:20nagkakaroon ng
13:20electrostatic charge
13:21build-up sa ating katawan.
13:23At kapag naglalapit
13:24ang dalawang may magkaibang
13:25charge,
13:26nandidischarge ito.
13:27Kaya may maliit na spark
13:29o parang tusok
13:30na pakiramdam.
13:31Karaniwan namang maliit
13:32at hindi delikado
13:32ang static shock.
13:33Pero iwasan itong gawin
13:35kung may nakakabit
13:35sa iyong sensitive
13:36na medical device.
13:38Huwag din gagawing
13:38malapit sa mga
13:39flammable materials.
13:40At syempre,
13:41dapat may consent
13:42o permiso
13:42ng iyong kaparter.
13:44Laging tandaan,
13:45kimportante ang may alam.
13:47Ito po si Kuya Kim
13:48bumabati sa inyo
13:49ng malikayang araw
13:50ng mga kapuso,
13:51mga kapuso.
13:52Happy Valentines to all!
Comments