- 11 saat önce
Prof. Dr. Şenay Yalçın, Suriye’nin iç savaş öncesinde önemli bir petrol ve doğalgaz üreticisi olduğunu, ancak savaş ve altyapı tahribatı nedeniyle üretimin büyük ölçüde düştüğünü söyledi. Suriye’nin yüksek petrol ve doğalgaz rezervlerine rağmen enerji krizi yaşadığını vurgulayan Yalçın, altyapının onarılması ve enjeksiyon sistemlerinin kurulmasının şart olduğunu belirtti. Türkiye’nin enerji tecrübesiyle Suriye’ye destek vereceğini, ABD ve Katar’la birlikte enerji yatırımlarının başlatıldığını ifade etti. Enerji iş birliğinin yalnızca ekonomik değil, bölgesel güvenlik ve istikrar açısından da kritik olduğunu kaydetti.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Suriye'yi yıllardır izliyoruz. 13 yıldan beri nasıl sıkıntıları şehrisinde...
00:052011 yılında başlayan iş savaşının sonrasında...
00:10...tüm dünya gibi Türkiye'de izliyor.
00:132011 öncesi...
00:15...bir ara günde 600 bin varil bazen...
00:20...450 bin varil'e ulaşan petrol üretimi olan bir ülke Suriye.
00:25Yine keza günde 21 milyon metreküp doğalgaz üretimi...
00:30...fakat bu savaşların, bu iç kargaşanın sonunda gelinen nokta...
00:35...şu anda günde 80 bin varil'e düşmüş bir üretim var.
00:40Ne kadar bir petrol var ki Suriye'de?
00:44Suriye'de...
00:45...aslında şöyle diyelim, ispatlanmış rezerv...
00:50...mümkün ve muhtemel rezervde adlandığımız üç kategoride rezerv...
00:55...veller ilan edilir.
00:57Şu anda Suriye'de zaten...
01:00...ispatlanmış 2,5 milyar varilden fazla petrol var.
01:05Ancak aslında bu miktarın 7 milyar varil civarında olduğu...
01:10...artık biliniyor.
01:12Keza doğalgazda, karada...
01:15...300 milyar metreküp'e yakın bir rezervi ve...
01:20Akdeniz'de, Doğu Akdeniz'de biliyorsunuz...
01:22...bizimle münhasır ekonomik bölgesi deki...
01:25...kesişen bir ülke.
01:26Orada da 900 milyar metreküp'e yakın...
01:30...bir doğalgazdan söz ediliyor.
01:32Varlık içinde yokluğu çeken...
01:35...enerji açısından bir ülke düşünün...
01:37...gelinen noktada ve...
01:39Bunun için bir güce...
01:40...ihtiyacı var.
01:41Bu güç içinde Türkiye'ye işaret ediliyor.
01:43Aynen öyle.
01:44Yani düşünün ki...
01:45...günde ancak 3-4 saat elektrik...
01:47...verilebilen hanelere...
01:49...ki...
01:50...enerji olmadan...
01:52...hiçbir şeyi çalıştıramayız...
01:53...ekonomi, sağlık...
01:55...eğitim...
01:56...diğer alanlara baktığınız zaman...
01:58...enerji hayati bir...
02:00...öneme sahip.
02:01Gelinen noktada...
02:03...2011 öncesinde...
02:05...bahsettim...
02:06...2013-17 arasında...
02:08...İŞİD'in...
02:10...bu bölgeleri...
02:12...enerji bölgelerinin...
02:13...kontrol altına aldığını görüyoruz.
02:15...daha sonra...
02:16...2017-24 arasında da...
02:18...SDG, YPG'nin...
02:20...kontrolüne geçiyor...
02:21...ve bunlar kendi...
02:23...ekonomik...
02:24...yapıları...
02:25...ıyorum...
02:26...işim...
02:27...menfaatler için...
02:28...kullanıyorlar.
02:29Eee...
02:30...gelinen noktada...
02:31...şu anda...
02:32...bölgelerin...
02:33...enerji...
02:34...kontrol...
02:35...kontrol...
02:36...kontrol...
02:37geçmiş durumda. Tabii
02:38altyapı bakımsız olduğu için
02:40altyapı
02:42hasar görmüş durumda. Söz gelimi
02:44sadece... Önce altyapı düzenlemesi
02:46mi yapılacak? Evet.
02:47Bu çok önemli. Mesela kaynak doğru
02:49yönetilmeli deniliyor ya. Burada...
02:52sizin söylediğiniz altyapıdan
02:53başlıyor. Çıkarıma kadar
02:55olan süreç mi?
02:57Bu süreçte aslında petrolün
02:59çıkarılabilebilmesi için enjeksiyon
03:01sistemi...
03:02...sistemler var. Bugüne kadar
03:03o iç savaş içerisinde
03:05enjeksiyon yapılmamış.
03:07Yani rezervler çekilebilir de
03:09öyle bir sıkıntı da var. Öte
03:10taraftan...
03:12...derin deniz
03:13hattına sahip
03:15limonları...
03:17yakın, yeniden onarılması,
03:19faaliyete geçirilmesi gerekiyor.
03:22Elektrik hatlarının
03:23faaliyete geçirmesi gerekiyor.
03:26Ve hepsine önemli...
03:27sağlık, hastaneler, diğer alanlarda
03:30asgari enerji sağlayan...
03:32...çevrim santrallarına ihtiyaç var.
03:34Hali hazırda.
03:35Bunun için Türkiye zaten...
03:372024'te bu yeni rejimin sisteme
03:41hakim...
03:42olmasından itibaren 2025'te...
03:45...adımları attı ve...
03:47Amerika, Katar ve Türkiye...
03:49...7 milyar dolarlık bir enerji...
03:52...ilk etapta hemen destek verecek...
03:55...anlaşması...
03:57...yaptı.
03:58Doğalgaz çevrim santralları...
03:59...4000 MW gücünde...
04:00...1000 MW gücünde de...
04:02yenilebilir enerji...
04:04...kapsamında güneş...
04:06...sistemlerini kurmak...
04:07...çin zaten çalışmalar başladı.
04:09Öte taraftan biliyorsunuz...
04:10...Ağustos'un başında...
04:12...Suriye'ye...
04:13...Kahranmaraş Türk yolundan...
04:15...ayrılan 93 km'lik bir bor...
04:17...rahtlığıyla...
04:18...kilis üzerinden...
04:20...Haleb'e ve Humus'a...
04:21...ulaştırılacak...
04:22...bu rahatları...
04:24...faaliyete geçti...
04:25...bu da epey uzun bir süre...
04:26...bu...
04:27...aslında...
04:29...yılda...
04:30...2 milyar metreküp...
04:31...şu anda...
04:32...doğan...
04:32...salga sağlayış şekilde...
04:33...akış başladı...
04:34...2 Ağustos'ta başladı...
04:35...bu çok önemli...
04:36...Cansu...
04:37...suyu yani...
04:38...bir nevi...
04:38...çok önemli...
04:39...bir de Şenay Bey...
04:40...şunu da merak ettim...
04:41...şimdi bakan...
04:42...Alparslan...
04:43...Bayraktar...
04:44...şunu söyledi...
04:45...şu ifadeyi kullandı...
04:46...işte...
04:47...kay...
04:47Kaynaklar uzun yıllardır kötü şartlarda yönetildi Suriye'de.
04:52Düzgün yönetemezseniz, yanlış yönetirseniz kaynakları kaybedersiniz.
04:57Kaybedimi nasıl oluyor?
04:58Tam da biraz önce bahsetmeye çalıştım ama tam izah edemedim.
05:02Kaynak kaybı şöyle, enjeksiyon sistemleri vardır.
05:07Kol çıkarma sırasında belli bir basınç yapısıyla...
05:12Kaynağın yukarıya alınması ve oradan da dışarıya aktarılması şekli.
05:17O bakımlar yapılmadığı için hızlı bir desteğe ihtiyaç var.
05:22Bu konuda da Türkiye'den daha güvenilir bir ülke Suriye için meclisi...
05:27Nasıl destek sağlayacağız?
05:29Artı şu, Türkiye biliyorsunuz...
05:32Karada ve denizde doğalgaz, petrol arama noktasında...
05:37gerekli enerji teknolojilerine sahip gabardaki durumu biliyoruz.
05:42Şu anda günde 80 bin varilin üstünde üretim yapılıyor.
05:47Bu becerisini, bu enerji teknolojilerindeki sahip olduğu potansiyeli...
05:52Suriye'ye taşıyarak önce altyapı için bir kere parça değişimleri...
05:57ne gerekiyor?
05:58O petrolü çıkartan sistemler içerisinde bakımı...
06:02Önce onlar yapılacak yine yatay ve dikey...
06:07enjeksiyon sistemleriyle kaynağın kaybedilmemesi için gerekli tedbirler alın...
06:13Şu anda Suriye zaten Türkiye'yi davet ediyor bu hususta.
06:16Bize yarın...
06:17yardım edin diyor.
06:18Önümüzdeki günler bu bakımdan çok önemli.
06:21Bir de...
06:22tabii ki Türkiye'nin enerji merkezi olma noktası...
06:27burasındaki hedeflerin de aslında bir parçası buradaki kazanacağı...
06:32kazanımlar diyelim, kazanacağı deneyim değil de yeter miktar deneyime sahip...
06:37Zaten Suriye öyle bir nokta ki Asya'nın Akdeniz'e açılan...
06:42bir stratejik konumda olan ülkesi.
06:45Biz bu yardımı yapacağız.
06:47Bize ne faydası olacak?
06:49Bize faydası bir kere bunların hepsi mutlaka...
06:52bir belli ekonomik gelir karşılığında yapılacak...
06:57bir şey.
06:58Yani HİBE şeklinde değil.
06:59Ama böyle...
07:01ezi...
07:02bir şekilde...
07:03vahşi bir kapitalizm mantığıyla yapılacak bir yardım olmayı...
07:07diyecek.
07:08Suriye'nin varlığı, Suriye'nin toprak bütünlüğü bizim...
07:12güvenliğimiz, milli güvenliğimiz açısından önemli.
07:15Yani asıl bizim kazanma...
07:17Suriye'nin kendisine yeter bir enerji sistemine sahip olması...
07:22ekonomi şartlarının dönmesi, refahın sağlanması bizim...
07:27güney taraftaki güvenliğimiz açısından çok önemli.
07:31Hem oradaki...
07:32ayrılıkçı Kürt gruplarının kontrol altında tutunması...
07:37hem İsrail'in bölgedeki yayılmacılığını önleme açısından çok önemli.
07:42onun için orada sadece ekonomik açıdan düşünmemek gerekiyor bunu.
07:47buradaki şimdi bu iyileşmenin diyelim...
07:50işte Türkiye'nin de yardımı olacak...
07:52burada petrol konusunda önemli...
07:55petrol ve doğalgaz konusunda önemli...
07:57önemli bir ülke haline gelecek olan Suriye'ye...
08:00tekrar geri batı darbesi...
08:02gelmesi mümkün değil çünkü denklemler değişti...
08:07yani yıllardır Suriye'yi izliyoruz...
08:10son 50 yıldaki gelişmelere...
08:12bakacak olursanız...
08:13Rusya'nın kontrolüne girdi...
08:14Amerika'nın kontrolüne girdi...
08:16ama bir...
08:17bir türlü kendisine gelemedi...
08:20dolayısıyla tekrar bir müdahale...
08:22suçlusu olamaz bu noktadan sonra...
08:24bana göre söylüyorum tabii ki bunu...
08:26çünkü...
08:27Türkiye'nin varlığı...
08:28oradaki...
08:29yapısı icabı...
08:31ve...
08:32büyüttüğü...
08:33politikalar...
08:34ayrıca Türkiye'nin sahip olduğu...
08:35şu andaki güç açısı...
08:37açısından...
08:38yani savunma sanayindeki...
08:40sahip olduğu güç açısından da...
08:41artık...
08:42bu bölgeye kontrol noktasında...
08:44bu niyette olan insanlar...
08:46daha...
08:47temkin...
08:47belli davranacaklardır...
08:48Asıl bundan sonra...
08:49Suriye...
08:50eğer...
08:51eski zamana...
08:52üretim noktalarına gelirse...
08:54Suriye'nin 2011 öncesi...
08:56ihracat...
08:57yüzde 35'i...
08:58petrol ve doğalgaz...
08:59gelirleriydi...
09:00yani sadece kendisine...
09:01kullan...
09:02kullanmıyor...
09:03aynı zamanda da...
09:04ihraç ediyordu...
09:05yine...
09:06gayri safi...
09:07milli...
09:07hastalığının...
09:08yüzde 20'si...
09:09petrol ve doğalgaza...
09:11bu kısım...
09:12Erizov'u ifade ediyor...
09:13Bu kısım...
09:14Rimelan denen...
09:15bölgeye...
09:16ifade ediyor...
09:17Daha buralarda sağlandı gerekli kontrol ama henüz daha buralarda sağlandı.
09:22Öyle ki düşünün ki yani bu bölgeye...
09:27Kontrol sağlandıktan sonra SG'de YPG ve...
09:32SGDG hükümete, eski Suriye hükümetine 30 dolardan...
09:37...vanvarili petrol satıyordu.
09:39Yani rejime asıl ülkenin kendi petrolü kendi parayı...
09:42...bile alın vaziyetteydi.
09:43Bir kısmını da Irak'taki İHB yönetimine...
09:47...Kuzey Irak Kürt yönetimine satarak oradan gelir sağlıyordu.
09:50Ama şimdi denge...
09:52Suriyeler değişti.
09:53Yani Suriye'de enerji denklemi yeniden oluşturuluyor.
09:56Bu...
09:57Aslında çok önemli.
09:58Ve şu anda bu devizör tarafın...
10:02...çıkartılan petrol şu anda biraz daha fazla çıkartmaya başladı.
10:07Eskiden boru hatları vardı.
10:09Buradan ve buradan Suriye'nin...
10:12Akdeniz'e açılan bölgesine giden hatlar vardı.
10:16Ama şimdi...
10:17Tabi o hatlar da hasar gördü.
10:19Onun için de öncelikle tankerlerle taşım...
10:22...söz konusu ve bu hatların da boru hatların da...
10:25Tabi ki...
10:27...imar edilmesi, yeniden yapılması lazım.
10:30Limanlara büyük gemilerin...
10:32yaklaşabilmesi için...
10:34...limanların derin...
10:35...şekli de...
10:37...bir hale gelmesi için...
10:39...yatırımlar gerekiyor.
10:40Yani şu anda...
10:41Üç aşamada...
10:42...düşünecek olursak...
10:43...Suriye'deki...
10:44...enerji...
10:45...boyutunun...
10:46...gelişmesine...
10:47...yönelik...
10:48...birinci ilk aşamada...
10:49...kısa vadede yapılacak iş...
10:51...bir an önce...
10:52...doğalgaz çevrim santrallarının...
10:54...faaliyete geçmesi ki...
10:56...şu anda yapılıyor...
10:57...yakın zamanda da...
10:58...bunların faaliyetini...
10:59...gelişini göreceğiz...
11:00...4000 MW gücünden...
11:01...söz ettim...
11:02...doğalgaz çevrim santrallarından...
11:04...bir taraftan...
11:06...limanların...
11:07...onarılması...
11:08...bir yapıya kavuşturulması...
11:10...altyapının yapılması...
11:12...burada...
11:13...biraz önce bahsettiğim...
11:14...enjeksiyon sistemler...
11:15...ve diğer sistemden oluşturulması...
11:17...uzun vadede ise...
11:18...kalıcı...
11:19...sürdürülebilir...
11:20...stratejik ortaklığa girmesi...
11:22...Türkiye'nin de zaten...
11:23...hedefi bu...
11:24...Suriye'nin de...
11:25...menfaati burada...
11:26...Aksi halde...
11:27...olmaz...
11:28...aslında Suriye...
11:29...eskiden beri...
11:30...hep...
11:31...Akdeniz'e açılan...
11:32...kapı olarak...
11:33...görüldü...
11:34...daha önce...
11:35...boru hatları...
11:36...düşünmüştü...
11:37...İran...
11:37...üzerinden gelen...
11:38...bir boru hattı...
11:39...Irak'ı geçip...
11:40...Suriye'den...
11:41...hem...
11:42...Akdeniz'e...
11:42...hem de...
11:43...Lübnan üzerinden...
11:44...Akdeniz'e...
11:45...ayrıdığı şekilde...
11:46...bir proje hazırlanmıştı...
11:47...fakat yaptır...
11:47...kırımlar dolayısıyla...
11:48...bu proje...
11:49...duruldu...
11:50...2010 civarında...
11:52...sonra...
11:54...ondan önce aslında...
11:55...2009 yılında...
11:57...çok daha...
11:57...önem bir...
11:58...proje vardı...
11:59...Katar'dan...
12:00...gelecek olan...
12:01...bir doğal...
12:02...gaz boru hattının...
12:03...Suudi Arabistan...
12:04...Ürdün...
12:05...Suriye üzerinden...
12:07...Türkiye'ye...
12:08...ulaştırılması...
12:09...şekliyle...
12:10...oradan da Avrupa'ya...
12:11...geçecek şekilde...
12:12...hatta...
12:12...Nabukoyla...
12:13...birleştirecek şekilde...
12:14...ama...
12:15...Suriye o zaman...
12:16...işte yaptığı yanlış...
12:17...bir ölçüde de...
12:18...cezası demeyeceğim...
12:19...ma sıkıntılarını...
12:20...şimdi çekiyorum...
12:21...Rusya Federasyonu...
12:22...müttefik...
12:23...müttefikte...
12:24...ve Rusya...
12:25...Avrupa'ya...
12:26...doğal gaz...
12:27...sağladı...
12:27için kahir ekseriyetini Rusya'nın o menfaatini korumak için bu
12:32zor rahatlığına hayır dedi izin vermedi o zaman izin verirseydi belki şimdi fark
12:37farklı Suriye görmüş olacaktık yine İran üzerinden gelen
12:42Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaşacak hatlar vardı o da yaptırımlar dolayısıyla
12:47rafa kalktı yani Suriye hep gündemde oldu onu demeye çalışıyorum ama şu
12:52şimdi biliyorsunuz Türkiye'den Suriye'ye ulaşan bir doğal gaz boru hattı var
12:57Suriye'nin içerisindeki doğal gaz boru hattının Akdeniz'e ulaşanların tamiratı söz konusu
13:02Türkiye'nin de bu konuda tecrübesi var hem denizlerdeki tecrübesi
13:07hem de karadaki tecrübesi çok önemli bir de bu bahsettiğim şu anda
13:12çalışan kuyuların haricinde yeni kuyuların açılması söz konusu asıl Türkiye
13:17orada devreye girecek
13:18işte Karadeniz'de Gabar'da da doğal gaz konusunda bir
13:22tecrübemiz hakim Şener Bey siz oradan Rakka'yı gösterin ben de burada
13:27genel Türk ekipleri de efendim Emrah Çakmak burada görüntüledi petrol sağlığı
13:32sağlarınız Suriye'nin petrol sağları Burası Rakka Rakka'da
13:37Şenay Bey gösteriyor evet Suriye haritasında bakın o bölgeye intikal
13:42sahal ediyor burada pek çok petrol sahası var o sağlar
13:47başlarda yapılan çalışmaların görüntüleri bunlarda nasıl olacak şimdi buradaki
13:52altyapı sistemi değiştirilecek burada işte bir kazın mı yapılacak önce ilk etap
13:57hafta yapılması gereken ilk şey nedir mesela burada altyapıyı değiştirmek adli
14:02altyapıyı tamir etmek ve gerekli parça desteğiyle
14:07ayağa kaldırmak yani daha önce 600 650 bin varil
14:12gündeki üretimi 80 bin var ile düştüğünü düşünecek olursak ne kadar azal
14:17aldığını burada görebiliyor bayağı geniş bakın mesela Emrah şu anda eliyle de
14:22bu gösteriyor bakın bak geniş
14:27geniş bir sağdan söz ediyoruz aslında bu konuda yani
14:32gözde görülebilir aslında bu konuda avantaj şöyle
14:37Türkiye'de biliyorsunuz petrol ulaşabilmek için coğrafi yapı
14:42için icabında binlerce metre aşağı inmek durumundasınız işte Gabar'da 2000
14:473000 metreden söz ediyoruz buralarda 100 metre
14:52metreler seviyesinde indiğin zaman petrole ulaşabiliyorsunuz avantaj bu
14:57yani kısa sürede altyapının ııı hızlı tamiratı ile
15:02yönetimin tekrar ilk etapta 200 bin ondan sonra da 400 bin varilere
15:07ulaşması işten bile değil ama burada tabi ııı Amerika ııı aslı
15:12aslında bu altyapının tamirinde o da destek verecektir ama eee kolay kolay
15:17yani Rusya Suriye'den asker çekeceğiz diye son zamanlarda tekrar
15:22gündem edildi kolay kolay kolay olmayacak çünkü özellikle ııı rime
15:27olan bölgesindeki işte bu bölgenin bir bölümüşe Rojava bağı özerk
15:32bölgesi diye adlandılan bir bölge var onun içerisinde yer alıyor ııı buralardan kolay
15:37kolay kolay vazgeçmeyecektir yani şu anda rejimin şimdiki rejimin el
15:42elde ettiği bu petrol sahaları yanlış hatırlamıyorsam 13 bölgeyi elde etti ama daha
15:4717 bölge var yani ııı rejimin şu andakisi
15:52sahip olduğu bölgede yaklaşık bir buçuk milyar ııı varilik bir petrol kapasitesi
15:57siyasi var ama öbür tarafta dört milyarın üstünde bir yapı var daha
16:02daha yani ııı bu bakımdan da direniliyor biliyorsunuz burada henüz tam bir teslimat
16:07olmadı ııı ve Suriye'de tabi bunları bildiği için adım adım gidiyor şu ana kadar
16:12izledikleri politikalarda fazla bir faso da olmadı yani hep Türkiye'yi yanında hissi
16:17hissetti Türkiye'nin gücüne güveniyor bu da önemli ııı ve birlikte bu
16:22bu işi ııı bir noktaya taşıyacaklarını da biliyorlar onun için başka ülkede
16:27Türkiye'den yardım istemiyor ııı Türkiye'den yardım istiyor ve bu altyapı içinde şu anda
16:32ııı birkaç milyar dolarlık iki üç milyar dolarlık yatırıma ihtiyaç
16:37var ııı bunun için zaten ııı bahsettim yedi milyar dolarlık
16:42dolarlık bir anlaşma imzalanmıştı bir bölümü orada ama altyapı için değil
16:47altyapı için ayrı bir ııı yatırıma ihtiyaç var bunun için Çin iştahlar
16:52iştahlanıyor Amerika iştahlanıyor Rusya iştahlanıyor hala ııı bu
16:57devam ediyor yani ııı Suriye'nin petrolü ııı eğer iyi işletilse
17:02işletilseydi bugünkü ııı bir Dubai gibi olabilirdi ııı ama maalesef
17:07ııı şu anda gelinen noktada halk perişan yüzde doksan yirmi beş
17:12milyon nüfusun yüzde doksanı ııı yoksulluk sınırının altında yaşıyoruz
17:17ııı mı
Yorumlar