00:00Dünya Donald Trump'ın ikinci başkanlık dönemiyle yeni bir döneme
00:29geçiş yaptı.
00:31Özellikle 2026 yılının başlangıcı mevcut küresel düzenin geride kaldığını düşündüren
00:36gelişmelere sahne oldu.
00:38Amerikan Başkanı Donald Trump'ın hamleleri bu düşünceyi daha da güçlendirdi.
00:42Güçlüğünün yapmak istediğini yaptığını zayıfın katlandığı bir dünya düzenine doğru
00:47gidiyoruz.
00:48Fakat buna uyum sağlamak tabii ki güvenliği getirmeyecek.
00:52Bu cümle aslında mevcut uluslararası düzenin artık çalışmadığını kabul eden bir batılı
00:57itiraf olarak da görebiliriz.
00:59Mevcut düzen sona eriyor mu diye sorduğumuzda evet gerçekten 1991 sonrası yani Soğuk Savaşı
01:06bitmesinden sonra kurulan artık uluslararası düzen fiilen sona eriyor diyebiliriz.
01:11Ama tabii bunu aniden büyük bir çıkış olarak değil aşamalı bir sancılı geçiş olarak
01:16görmek daha doğru olacaktır.
01:18Bunun en büyük emarelerinden biri tabii ki uluslararası hukukun artık geçerli olmadığı,
01:23bağlayıcı olmadığı bir döneme girmiş olmamız ve kuralların güçlü olan için esnek,
01:28zayıf olan için katı olduğu bir dönem.
01:31Bunu en yakın gördüğümüz çevre coğrafyamız zaten en önemli örneklerden biri.
01:35Egemenlik ilkesi büyük güçlerin çıkarlarına ters düştüğünde tabii ki göz ardı edilebiliyor.
01:402026 yılı Amerika'nın Venezuela'ya müdahalesiyle başladı.
01:45Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro Amerika tarafından alıkonulduğu ülke dışına kaçırıldı.
01:51Bu o güne kadar dünyada görülmeyen bir adım olarak kayıtlara geçti.
01:56Dünya Amerika'nın ulusal egemenlikleri ve uluslararası hukuku hiçe saydığı konusunda hemfikirdi.
02:02Bu gelişmeyi yine Donald Trump'ın bitmek bilmeyen tehditleri takip etti.
02:07Right now we are going to do something on Greenland whether they like it or not.
02:122026 yılına başladığımızda gerçekten bütün dünya hiç de beklemediği bir Donald Trump'la karşılaştı.
02:20Ne yaptı Donald Trump?
02:21Evet Venezuela'ya bir müdahalede bulunacağını hepimiz bekliyorduk.
02:26Ancak hepimizin beklemediği bir müdahale gerçekleştirdi.
02:30Amerika Venezuela liderini alıkoydu ve ülke dışına kaçırdı.
02:37Bu kadarını hiç kimse beklemiyordu.
02:40Dünya bu işlemin ulusal egemenliğe aykırı olduğunu, uluslararası hukuka aykırı olduğunu tartışırken
02:49hemen Donald Trump yeni tehditlerine geçti.
02:53Ardı arkasına 5 ülkeyi birden tehdit etti.
02:56Özellikle de Greenland üzerindeki tehditlerini arttırdı.
03:00Tüm bu tehditler şu anda mevcut küresel düzende dünya düzeninde aslında büyük bir krize neden oldu.
03:10Çünkü mevcut düzenin bütün kurumları ve kuruluşları bir anda ne yapacağını bilemez hale geldi.
03:19Ülkeler, kurumlar Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı Donald Trump'ın bu hamlelerine karşı nasıl bir hamle yapacaklarını, nasıl bir adım atacaklarını bilemez hale geldiler.
03:33Özellikle de 2026 yılı bize mevcut küresel düzenin değiştiğini düşündüren bu gelişmelerle başladı.
03:43Tüm bunlar dünya genelinde, dünyanın mevcut düzeni içinde de krize neden oldu.
03:52Amerika'a ve hatta Trump'a kim nasıldır diyecekti.
04:02O istediğini yapabilir. Maduro mu? O zaman cevap veriyorum.
04:07Güney Amerika'da şimdiye kadar sahip olduğumuz en büyük donanmayı oluşturduk.
04:10İstediğini yapabilir. Sorun değil.
04:13Ne yapmak isterse yapsın.
04:14Eğer bir şey yapmak isterse, sert oynarsa, bu onun sert oynayabileceği son sefer olur.
04:20Şimdi bu noktada tabii ki Donald Trump figürü oldukça önemli.
04:29Çünkü Donald Trump bildiğin üzere sürekli tehdit dinini kullanıyor.
04:33Kesinlikle uluslararası hukuk ve uluslararası sisteme ihtiyaç yok diyor.
04:36Bildiğim para forluk sistemiyle kaybediyorum şeklinde bir duyuşu var.
04:41Askeri gücü ve ekonomik baskıyı da tabii ki meşruiyet aracı olarak da kullanmaya devam ediyor.
04:47Yani bu aslında yeni dönemin çıplak bir gerçeği.
04:50Yani bir safman değil.
04:51Aslında yeni dönemin tam ortasında bir net bir duruş bence nitelendirebilir Donald Trump'ın bu tavrının.
04:58That the rules-based order is fading.
05:01That the strong can do what they can and the weak must suffer what they must.
05:06As the natural logic of international relations reasserting itself.
05:11To accommodate.
05:12To avoid trouble.
05:14To hope that compliance will buy safety.
05:17Amerikan başkanı Trump'ın tehditlerinden nasibini alan Kanada Başbakanı Mark Carney,
05:25İsviçre'nin Davos şehrinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda mevcut dünya düzeninin artık çöktüğünü söyledi.
05:32That the strongest would exempt themselves when convenient.
05:36That trade rules were enforced asymetrically.
05:41And we knew that international law applied with varying rigor depending on the identity of the accused or the victim.
05:47Bugüne kadar batılı liderlerden duymadığımız itiraflarda bulundu.
05:54Aslında itiraf değil çok önemli tespitlerdi.
05:58Mevcut düzenin nasıl olduğunu ve bundan sonrasının nasıl olacağına dair ışık tutan açıklamalardı.
06:07Kanada Başbakanı bir kopuşun tam ortasındayız ifadesini kullandı.
06:11Let me be direct.
06:13We are in the midst of a rupture, not a transition.
06:16Over the past two decades a series of crises in finance, health, energy and geopolitics have laid bare the risks of extreme global integration.
06:25But more recently, great powers have begun using economic integration as weapons.
06:32Tarif's leverage, financial infrastructure is coercion, supply chains as vulnerability to be exploited.
06:39Carney, orta güçteki ülkelerin ortak hareket etmesi gerektiğini, aksi takdirde menüde olacaklarının da altını çizdi.
06:46Kanada Başbakanı mevcut düzene bağlı hareket etmeyeceklerini söyleyerek Amerika'ya meydan okudu.
06:56Tüm bunlar sadece Amerika ya da Donald Trump üzerinden değil, Rusya ve Vladimir Putin üzerinden dokunabilir.
07:17Öyle ki 2014'te Kırım'ı ilhak eden Rusya, 2022 Şubat'ında başlattığı savaşla da Ukrayna'da dört bölgeyi işgal etmiş durumda.
07:27Ve şu anda savaşın bitirilmesine dair yapılan görüşmelerde Rusya'nın Ukrayna'ya ait bu topraklardan çekilmesi konuşulmuyor.
07:35Hatta Amerikan Başkanı Trump da birçok kez, Rusya daha güçlü savaşı tabii onlar kazanır dedi.
07:40Bu da güçlü olanın istediğini yaptığı, zayıf olanın kabullendiği düşüncesini destekliyor.
08:01Önümüzdeki düzen aslında üç temel özellik taşıyabilir bu manada değerlendirmenizde.
08:13Tamamen bir güç siyasetinin hakim olduğu, hatta bunu belki geri dönme olarak da görebiliriz.
08:19Bunun içerisinde hukuk, ahlak, normlar, bunların hepsi güçle desteklendiği ölçüde geçerli olabilecek.
08:26Çok kutuplu bir dünyadayız doğru ama çok kutupluluk aynı zamanda istikrarsız bir dünyaya getirecek gibi görünüyor.
08:34Amerika Beşik Devletleri evet ben büyük bir gücüm diyor ama tek başına düzen kuramayacağını da aslında görüyoruz.
08:40Çin, Rusya ve diğer bölgesel güçler de basa değerlerini alıyorlar.
08:44Ama ortak bir kural, ortak bir dünya anayasası çıkaramıyorlar.
08:49Bir dünya düzen sistemi ortaya koyamıyorlar.
08:51Ve uyum sağlayan değil, caydırıcılığı olan ayakta kalacak.
08:55İşte bu manada askeri kapasite, ekonomik, teknolojik, efendim diplomatik kapasite tabii ki önemli.
09:02Ve bunun masada caydırıcılık kapasitesinin yüksek olması, yani güçlü olması aslında devletleri ayakta tutacak.
09:11Yani son derece güvensiz, son derece kuralsız ve her an belki de 3. Dünya Savaşı'nın bir kıvılcımla çıkabileceği bir dünya sistemine doğru,
09:20bir dünya geleceğine doğru hızla sürükleniyoruz gibi gözüküyor.
09:23Kanada Başbakanının ardından Almanya Başbakanı Friedrich Mertz de güce dayalı düzenle ilgili uyarıda bulundu.
09:30As we forge ahead, we must never forget one thing.
09:36A world where only power counts is a dangerous place.
09:44First for small states, then for the middle powers, and ultimately for the great ones.
09:52A world where only power counts is a dangerous place.
Yorumlar