00:00Evet efendim aslında kitabın tam da ortasından sordunuz çünkü yaşanan bu karışık dünya konjonktüründe herkesin güvenli liman arayışında olduğu bir belirsizlik ortamında tabii her türlü ekonomik gelişme acaba kısa vadede bizim hayatımızı bir parça daha kolaylaştırabilir mi?
00:20Kısa vadeli etkileri nedir arayışına her zamankinden çok düşüyoruz hemen şunu söyleyeyim aslında derecelendirme kuruluşlarının bu türden değerlendirmeleri bizim iktisatta immediate effect dediğimiz hemen anında sizin de özellikle vurgulamak altını çizmek için sorduğunuz üzere örneğin yarın pazarlarda fiyatlar üzerinde bir etki gösterme kabiliyetine sahip değil.
00:43Ancak özellikle derecelendirme kuruluşlarının ne gibi bir fonksiyon icra ettiklerini ve bu değerlendirmelerin ne anlama geldiğini hatırlatarak ilerleyelim her şeyden önce şunu söyleyelim bu pozitif bir gelişme olumlu bir gelişme değerli izleyenlerimizin de hemen anlayacağı gibi aslında durağından pozitife çevrilen bir not görünümü var.
01:06Şimdi derecelendirme kuruluşları aslında şu anda dünyada üç tane önemli derecelendirme kuruluşu var ama bunun dışında bir iki tane daha önemli derecelendirme kuruluşu olduğunu söyleyelim.
01:20Ancak bunlar Fitch, Moody's ve Standard & Poor's birbirleriyle bir parça irtibatlı olarak değerlendiriliyorlar.
01:30Çünkü değerli hocam en önemli meselelerden bir tanesi özellikle yabancı sermaye çekmekte ve herhangi bir ülkenin hisse senetlerinin satın alınması, yatırım yapılması konusunda
01:42bu derecelendirme şirketlerinin verdikleri notlar bazı yatırım fonları için legal veya uyulması gereken bir engeli oluşturuyor, bir şartı oluşturuyor.
01:53Ne demek istiyorum?
01:54Örneğin ABD'nin de milyarlarca dolara hükmeden öğretmenler sendikası veya itfaiyeciler sendikası ki biliyorsunuz bunlar bizdeki bireysel emekliliğe benzer bir emeklilik sistemine sahiptirler.
02:09Ya da Norveç yatırım fonu örneğin Türkiye'deki varlıklara, sermaye finansal varlıklara yatırım yapmak, portföylerine dahil etmek istiyorsa
02:20bu üç kuruluştan en az ikisinin yatırım yapılabilir notunu vermesi lazım.
02:26An itibariyle Türkiye yatırım yapılabilir notundan uzakta gözüküyor.
02:31Yani bu nota sahip değiliz.
02:33Aslında derecelendirme kuruluşları basit anlamıyla ülkelerin üstlendikleri finansal yükümlülükleri yerine getirme kabiliyetlerini
02:44ve daha da zecri, zorlayıcı bir ifadeyle temerrüde düşer mi?
02:52Bunu vurgulamaya çalışıyorlar.
02:54Bunu öğrenmeye çalışıyorlar.
02:56Notlar da bunu gösteriyor.
02:58Ve mesela bir başparmak kuralı var.
03:00Eğer siz örneğin bir İngiltere mahreçli bir firmaysanız İngiltere'nin notundan, ülke notundan yüksek bir nota sahip olamıyorsunuz.
03:09Sizin notunuz da aşağıya doğru çekiliyor.
03:11Dolayısıyla burada ortaya çıkan nedir?
03:14Türkiye açısından tabii bu olumlu bir gelişme.
03:17Çünkü Türkiye'de özellikle bu borcu geri ödememe priminin basit ve yanın bir ifadesi olan CDS, CDS'de yazılan göstergede çok olumlu gelişmeler var.
03:29Biliyorsunuz 200'lere kadar geriledi.
03:32Ama buna rağmen Türkiye tarihinde borcunu inkar etmiş bir ülke olma etiketini hiçbir zaman taşımadı.
03:40Bunu hiç küçümsemeyin.
03:42Biliyorsunuz anlı şanlı Rusya bu duruma daha evvel düşmüştü.
03:46Birçok ülke buna düşmüştü.
03:47Türkiye her zaman borçlarına sadık bir ülke.
03:50Osmanlı'dan devraldığımız borçları da biliyorsunuz genç cumhuriyet olarak ödedik ve ödemeye devam ettik.
03:55Dolayısıyla aslında CDS primleri ve derecelendirme tabloları Türkiye'ye haksızlık edildiğini gösteriyor.
04:05Bu derecelendirme kuruluşları bir parça inisiyatite elde tutmak açısından da şunu yapıyorlar değerli hocam.
04:11İki bazda değerlendirme yapıyorlar.
04:14Bir tanesi derecelendirme not.
04:17Bir tanesi de görünüm.
04:20Bu ikisini bir arada kullanarak adeta böyle kendilerine bir saha açıyorlar.
04:25Adeta bir pazarlık imkanı tırnak içinde yaratıyorlar.
04:28Bakın dün Fitch ile Moody's'in açıklama yapması bekleniliyordu.
04:33Öncesinde ben değerlendirmelerimde bunlardan bir tanesinin pas geçebileceğini düşünmüştüm.
04:38An itibariyle Fitch'den haber geldi.
04:41Moody's'den haber gelmedi.
04:43Büyük ihtimalle pas geçti veya daha sonraya erteledi.
04:47Neden?
04:48Çünkü dünyada da müthiş bir karmaşa ve karışıklık var.
04:51Biliyorsunuz altın fiyatları, gümüş fiyatları biraz evvel değerli izleyenlerimizle paylaştınız.
04:56Müthiş bir belirsizlik hatta bu Davos zirvesi hani neye niyet neye kısmet seçkinci elitistlerin belirli konuları kendi aralarında değerlendirdikleri dünyanın en pahalı yankı odası birdenbire insanlığın sistem olarak geleceğini ve ekonomik ufukların tartışıldığı bir platform haline dönüştü.
05:18Orada da şu çıktı yani değişim meyişim yok dedi Kanada Başbakanı bir kırılma yarılma var dedi.
05:25Şimdi böylesi bir belirsizlik ortamında tabii aslında biraz insaflı olmak lazım.
05:30Yani derecelendirme kuruluşları maalesef daha evvel Türkiye'ye ben şimdi onlara girmek istemiyorum ama değerli izleyenlerimiz eğer bunların hesaplarına girerlerse orada mesela Türkiye'ye B-B eksi veriyor piç ve onu şu anda sabit tuttu.
05:49Durağını pozitife çevirdi.
05:51Böyle iki ileri bir geri manevralar yapıyorlar.
05:54Daha evvel de dikkat ederseniz Ocak ve Temmuz'da bunlara hiç dokunmamıştı.
05:59Yani ileriye doğru bir gelişme var.
06:01Burada hiçbir streddit yok ama Türkiye'yi aynı ligde aynı not klasmanında tuttukları ülkelere bakarsanız yani en bir ilk öğretim öğrencisi bile bu ülkelerle Türkiye'nin ne alakası var diyebilir.
06:15Potansiyelimizle, nüfusumuzla, duruşumuzla.
06:18Dolayısıyla burada aslında derecelendirme sisteminin de bir sıkıntısı olmak gerekir.
06:23Türkiye merkez ülke olma iddiasıyla ve duruşuyla biliyorsunuz Birleşmiş Milletler'e belki de yeni bir alternatif olabilecek Barış Konseyi'nde yer alan sayılı ülkelerden bir tanesi.
06:35Yani en son bu jeopolitik, ekopolitik gelişmeler bile Türkiye'nin şu gördüğümüz yatırım yapılabilir notundan uzak tutulmasının arka planını doldurmuyor.
06:47El cümle ne oldu? Hiç ekonomik görünümü durağından pozitife çevirdi.
06:53Şimdi bundan sonraki kararında artık pozitif olmadan değerli hocam ekonomik görünüm not arttıramaz.
07:00Şimdi artık not arttırması için önümüzde bir engel yok ama yatırım yapılabilirden 3 kademe gerideyiz.
07:07Moody's büyük ihtimalle pas geçti.
07:09S&P'de 17 Nisan ve 16 Ekim'de açıklayacak beklentimiz bu sene içerisinde Türkiye'nin derecelendirme bakımından yatırım yapılabilir klasmana hak ettiği yere tekrar taşınması,
07:24bu asgari şartı sağlaması, CDS'imizde gelişmeler var.
07:27Ama orada da hocam bizde çuvaldız iğne meselesi, bizim de özellikle enflasyonla mücadele konusunda sonuç alan bir yapıya geçmemiz lazım.
07:40Dikkat ederseniz siz de biraz haber söylediniz.
07:42Merkez Bankamız enflasyondaki beklentiler biraz maalesef yukarıya doğru çıkınca faiz indiriminde bir parça daha tedbirli olmaya çalıştı.
07:52Dolayısıyla Türkiye yumuşak karnı olan ekonomiyi ne kadar tahkim ederse, bu karmaşık ve belirsiz konjonktürlü ortamda ve merkez ülke olma konumunu ne kadar sağlamlaştırırsa,
08:03bu ve benzeri teferruat derecelendirme kuruluşlarının da bize karşı böyle sübjektif davranma hareketleri ve opsiyonları kalmayacak.
08:13İnşallah ikinci çeyreğin sonunda böyle bir tabloyla karşı karşıya kalırız.
08:18Olumlu bir gelişme Türkiye'nin risk birimini düşürecek, yatırım ihtimalini arttıracak.
08:24Ama otomatikman bir sonuç bekliyorsak bu konuda biraz daha bence birinci yarıyı beklememiz.
08:33Yani Haziran sonunda beklememiz lazım en azından S&P'yi.
Yorumlar