- 6 saat önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00İNTRO
00:00Sevgili izleyenler yayınımıza hoş geldiniz.
00:15Bu yayında Suriye'deki son gelişmeleri konuşacağız efendim.
00:18Sizler için uluslararası ilişkiler ve siyaset bilimi alanında uzman doçent doktor Hakan Güneş'i ağırlıyorum.
00:23Hoş geldiniz.
00:25Hoş bulduk. Merhabalar.
00:27Efendim hemen izleyicilerimiz için ekleyeyim.
00:29Aynı zamanda Türkiye İşçi Partisi'nin uluslararası ilişkilerden sorumlu parti meclis üyesi de olduğunuzu.
00:35Hemen son gelişmeleri bir özet geçeyim.
00:3711 Ocak'ta biliyorsunuz Şam yönetimi ve SDG arasında bir ateşkes imzalanmıştı.
00:43Kürt güçler iki mahalleden Fırat'ın doğusuna çekilmişlerdi.
00:47Şimdi SDG'nin Fırat'ın doğusuna da müdahale edebileceği yönünde çeşitli aslında mesajlar alıyoruz.
00:54Bir yandan çatışmaların da devam ettiğini söyleyelim.
00:57Şunu soracağım. Bundan sonra hangi gelişmeleri bekliyorsunuz?
01:01SDG'yi Suriye'den tamamen tasfiye etme ya da güçsüzleştirme gibi bir hedefi mi var Şam yönetiminin?
01:08Ve bunu yaparken de Türkiye'ye ne kadar bir güven duyuyor sizce?
01:12Evet en son cümlemizden başlayalım.
01:16Semiyorum Türkiye'ye çok fazla güven duyulmuyor.
01:19Suriye 13 yıldır zaten büyük bir kaosun içinde bir savaş yaşadığı.
01:24Geçtiğimiz yıl yani yaklaşık bir yıl bir ay kadar önce de bir yönetim değişikliği oldu.
01:32Heteş'e Şam'da yeni yönetimi kurdu Esad'ın ardından.
01:37Ve o günden bu yana işler daha da karmaşık Suriye halkları için daha da zor bir döneme girdi.
01:45Şimdi burada çok sayıda aktör bir mücadele içerisinde bir türlü bir gelişememe hali var.
01:51Herhangi bir düzen tutmak çok zor.
01:54Fakat Jolani'nin yönetimi, Şaran'ın yani yönetimi giderek daha gücünü toparlıyor.
02:02Daha fazla uluslararası destek alacak.
02:06SDG'ye karşı görevi gücü arttıkça daha arttırıyor.
02:11Ve buna Türkiye'den de tabii çok büyük bir destek var.
02:15Bunları rahatlıkla görebiliyoruz.
02:16Burada iki tane temel şey hedefleniyor.
02:18Bunlardan birincisi olabildiğince SDG'nin kontrol ettiği sahaya bir statü verilmemesi.
02:25Herhangi bir statüye sahip olmaması.
02:27İkincisi ise olabildiğince bu kontrol ettiği sahanın daraltılması.
02:32Buradaki yönetim düzeninin daraltılması.
02:34Dolayısıyla statüsüz bir varlığa da belli ölçülerde rıza gösterilmesi prensibiyle repedebiliyor.
02:40Ama işte o nereyi kontrol edecek?
02:43Hangi sektörleri, sınır kapılarını, maddi olanakları ve toprakları kontrol edecek?
02:48Tartışması Şam'la Haseke arasında, işte Şam'la SDG yönetimi arasında bir büyük mücadele konusu.
02:56Burada Ankara'nın da daha fazla Şam'la yani HKŞ yönetimiyle paralel bir yaklaşım tepki verildiğini görüyoruz.
03:04Halep bir gösterge.
03:06Şimdi Haseke'nin altına yani Rakka, Deirizor hattı.
03:11Dolayısıyla Kürt nüfusunda bulunmadığı daha çok Arap aşiretlerin aslında SDG içinde olduğu, uçların olduğu bölgeler.
03:19Ve yine SDG'nin etkinliğini sınırlandırmaya dönük hamleler bekleniyor.
03:24Fırat nehrinin yer yer batısına doğru taşan cepler var.
03:29Oralardan öncelikli nehrin tamamen öbür tarafına doğru.
03:32Giderek de çok muhtemeldir ki işte Deirizor hattında çeşitli çatışmaların önümüzdeki günlerde olması.
03:38Bir diğeri de Tişlin Barajı.
03:40Yani Halep'ten sonra zaten iki tane önemli çatışma ve gerilim noktası var.
03:45Kontrolünün kimde olacağı tartışması.
03:46Bir tanesi Tişlin Barajı.
03:49Diğeri de Efendime söyleyeyim Deirizor hattıdır.
03:52Bu iki yerde önümüzdeki dönemde yine zaten bir arada yapılıyor ateş, ne diyelim kaşılıklı ateş,
03:59taciz ateşleri düzeyinde belki yer yer çatışmalara varan çatışmalar, gerilimler kendisini gösteriyor.
04:10Bunların daha da artması önümüzdeki dönem gayet mümkün.
04:14Tabii bu Türkiye'deki süreci nasıl etkileyecek, Orta Doğu'yu nasıl etkileyecek, İsrail burada ne yapacak?
04:19Bütün bunlar önümüzdeki ne diyelim işte nasıl 13 yıl onu hatırlatmak lazım.
04:25Yani öbür mesele işte bir yılda bitecek, iki yılda bitecek dediğiniz şeyler 13 yıl sürdüyse bu da maalesef 13 yıl daha sürer.
04:32Çünkü burada bir çözüm aranmıyor.
04:35Buradaki aktörler bir çözüm aranmıyor.
04:36Özellikle birşeyse aktörler iyi ya da kötü bir çözüm aranmıyor.
04:41Çözümsüzlük ve birinin, bir grubun diğerinin üstünde tepindirildiği, ona karşı kullanıldığı bir denklem, bir istikrarsızlık denklemi inşa edilmeye çalışılıyor.
04:52O nedenle de maalesef biz yakın komşu halklarımız bu acı süreci izlemeye mahkum bırakılmış durumdayız.
04:59Ta ki bunları değiştirecek kadar gücümüz olana kadar.
05:03Şu cümleyi söyleyeyim öyle size tekrar sorumuzu açayım.
05:08Bu bölgenin en önemli ülkesi Türkiye.
05:10Ve Türkiye'nin ilerici güçleri, Türkiye'nin demokratları, seküler güçleri bu ülkede hakim olmadan bu bölgeye de istikrar gelmez.
05:19Çünkü bu bölgenin Balkanlarla ortadığını yapıp geniş çevremizmiş, Kafkaslarla bu sahanın en önemli ekonomik gücü, en önemli askeri gücü, en önemli sosyal kültürel gücü Türkiye'dir.
05:31Merkeze Türkiye'dir.
05:33Ve burada ilerici güçlerin hakimiyeti olmaksızın bölgenin de nefes alması çok zor.
05:39Evet.
05:40Böyle bir ara kurayım.
05:41Hakan Bey aslında soracağım sorulara da bir anlamda yanıt vermiş oldunuz ama biraz belki açmak önemli olur.
05:47Şimdi zaten HTŞ'nin Şam'ı ele geçirdiği ve geçici bir yönetim için de olsa tüm Suriye'yi yönetecek aktörün Goleni şimdiki kullandığımız ismiyle Şara olarak seçilmesi başından beri bir tartışma konusu.
06:02Çünkü Suriye çok renkli bir yapı, bütün bu yapıyı bir arada tutabilecek kişinin El-Kaide geçmişli Şara olmayacağını baştan beri siz ve benzeri pek çok uzman söylüyor.
06:13Dediğiniz gibi bu durum bizi şuraya mı getiriyor?
06:16Aslında hedeflenen şey özellikle ABD-İsrail açısından bakarsak sanıyorum istikrar ve güvenlik değil.
06:23Değil, değil. Hiçbir şekilde değil. Olmadı da.
06:28Yani şöyle çok tersinden bir cümle söyleyeceğim.
06:33Belki dinleyiciler şaşıracak.
06:34Yani Şara'da çok güçlenirse, yani şu an Şara'yı işte Kırmızı Halılarla, Beyaz Saray'da ağırlıyorlar.
06:41İşte Avrupa Komisyonu Fonderleyen büyük bir yüksek seviyede geliyor, Avrupalı liderler geliyor, Dışişleri Bakanları ağırlıyor, geliyor.
06:50Müthiş bir meşruiyet veriyorlar Şara'ya.
06:52Yani Suudiler, Körfezler sermaye açıyor.
06:54Türkiye zaten sürekli Türk Dışişleri Bakanı, Müsteşarı şunlar bunlar gidip ne yapıyor?
06:59Selfiler çektiriyorlar, kahve içiyorlar.
07:02Ama emin olun Avrupa ve özellikle Batı açısından bakılığında Şara'da çok güçlenirse onu da dengelemiyorlar.
07:11Çünkü şey istemezler, istikrar istemezler.
07:14Yani olumsuz ne diyeyim, örneğin bana göre olumsuz olsa bile kendi içinde istikrar olabilecek bir şeyi de istemezler.
07:21Hep şeyde tutmak, çatışmalı halde tutmak.
07:25Çünkü bu biraz böyle beyaz adam, kolonyalizm.
07:28Yani kendi ülkeleri dışında biz zavallı Orta Doğulların ne yaşadığı, kadınların, çocukların neler çektiği çok umurlarında değil.
07:39Bir satranç tahtası gibi oynamaya çok meyilliler.
07:42Dolayısıyla istikrar yok.
07:43Ama Şara'yı güçlendirmeye daha devam edecekler.
07:46Çünkü Şara hala, yani Jolani hala, TKŞ üretimi hala, ilkleri tam eline alabilecek durumda değil.
07:52Biraz da sigorta gibi de görülüyor şey SDG bu noktada.
07:55Ama tabii buradan bir çözüm perspektifi çıkmıyor.
07:58Yani statü vermeden Türkler'e belli bir yaşam alanı tanıyın diyorlar Amerikalılar.
08:04Ama diyorlar, onlara diyorlar ki sakın statüde talep etmeyin, işte Şam'la da anlaşın.
08:10Ondan sonra bu arada Aleviler'e ne oluyor?
08:12Bu hiç kimsenin umurunda değil.
08:15Suriyeli akademisyenlere, layık insanlara, sünni ya da başka bir mezhepten olsun, dinler olsun önemli değil.
08:21Demokratlara neler oluyor?
08:23Bunlar çok gündemlerinde değil.
08:25Bu denklem Suriye açısından bir müddet daha böyle gidecek gibi görünüyor.
08:29Evet, peki aslında Türkiye'nin Suriye'ye yönelik politikası eleştiriliyordu çok uzun zamandır.
08:37Şimdi biraz bugünkü SDG Şam yönetimi çatışması açısından meseleye nasıl baktığımızı da biraz konuşalım isterim.
08:44Çünkü bir yandan bir çözüm süreci devam ediyor.
08:47Şimdi biliyorsunuz son açıklamasında Devlet Bahçeli, Mazlum Abdi'yi yeterince Abdullah Öcalan'ı dinlememekle suçlamış.
08:56Ve SDG'nin aslında silahlı gücünden vazgeçmesini talep etmişti.
09:02Ancak sanıyorum devlet kaynaklarının yetkililerinin biraz daha farklı bir bakışı vardı.
09:07Bunu da şuradan anladık.
09:09TRT'de yer alan haberde, güvenlik kaynaklarına dayandırılan haberde, Mazlum Abdi uzlaşmacı yanıyla aslında övülmüştü.
09:17Ve bütün bu çatışmanın sebebi olarak Kandil gösterilmişti.
09:21Kandil suçlanmıştı.
09:22Son açıklamasında AKP Sözcüsü Ömer Çelik de sürecin hiçbir prüz olmaksızın devam ettiğini söylüyor.
09:28Şimdi Suriye'de mevcut durum buyken bir yandan biliyorsunuz Kürtlere yönelik ciddi katliam iddiaları da var bütün bu sürecin içinde.
09:37Türkiye'de devam eden sürecin nasıl etkileneceği ve ne noktada olduğu, nereye evrileceği de elbette tartışma konusu.
09:44Bir buraya dair yorum olayım sizden.
09:45Evet, tabii ki Türkiye'deki sürecin olumsuz etkilendiği zaten hali hazırda etkilendiği ve bundan sonra da daha olumsuz da etkileneceği rahatlıkla söylenebilir.
09:58Öte yandan çok da etkilenmemesi için Erdoğan çok bu konuda konuşmuyor Cumhurbaşkanı.
10:04Fakat gerek Bahçeli üzerinden gerekse işte kurmayları, parti sözcülere ve çeşitli isimler üzerinden böyle ipleri de koparmayacak bir noktada tutmaya çalıştığı çok açık.
10:14Çünkü Türkiye'de çok temel bir denklem var.
10:16Yani İmamoğlu'nun içeri alınması bize gösterdi ki hiçbir şekilde ne pahasına olursa olsun koltuğu bırakmak istemiyor.
10:22Dolayısıyla da burada kilit konumda olan Kürt seçmenin AKP-MHP koalisyonuna katılması belki o kadar olmasa bile tarafsızlaştırılması ve muhalefet bloğundan koparılması stratejisi yaşamsal önemde.
10:37Suriye meselelerinden bile daha önde.
10:39Ama Suriye'deki gelişmeler buradaki Kürt seçmeni belirli ölçülerde en azından etkilediği için burada bir yandan bir işte pres uygulama, Fıratı Doğusu'na füskürtme, oradaki sahasını daraltma, Şam yönetimi üzerinden,
10:54SEDEG üzerinde baskı kurma ve benzeri politikalar bir yandan izleniyor ama iplerin tamamen de kopmayacağı böyle gel gitli ne oluyor süreç bitti mi devam mı ediyor diye sürekli bizim
11:05sorular sormamıza neden olacak bir süreç yaşayacaklar.
11:10Çünkü o seçim gününe kadar bunu bir düzeyde sürdürmek zorunda ve bunu yapmaya çalışacak.
11:15Yani biz bazen diyeceğiz ki ah koktu ipler sonra diyeceğiz ki bir dakika kopmamış aslında devam ediyor.
11:20Çünkü neden öyle olacak?
11:22Çünkü
11:22şey koruyabilmesi, Erdoğan'ın koltuğunu koruyabilmesi.
11:30Bir yandan da işte bu devlet politikası gibi görünen bir efendim
11:33Orta Doğudaki işte Kürt varlığının bir statüs sahibi olmaması tartışması var.
11:39Şimdi orada iki cümle daha etmek isterim.
11:41Şimdi burada aklı, fikri, rasyonelitesi, meşruiyeti kendinden menkul bir açıklama geliyor Bahçeli'den.
11:49Mesela diyor ki terörist başı ertesi gün diyor ki kurucu önderdi.
11:54Şimdi yarın ABD içinde, SEDEG içinde aslında bölgenin istikrar kaynağı cümlesini sen kurduğunda mı olacak?
12:01Yani buna sen mi karar vereceksin?
12:02Mesela bizim aklımız yok mu?
12:04Türkiye'deki demokrat insanların yok mu?
12:07Mesela Türkiye halkı onlarca yıldır bir sekülerizm problemi yaşamıyor mu?
12:14Yaşamına müdahale görmüyor mu?
12:16Layık Cumhuriyet'in kazanımların kaybedildiğini görüp kaygı içerisinde buna tepki duymuyor mu milyonlarla?
12:21Şimdi peki benzer kaygılar Suriye halkı tarafında da kendini gösterdiğinde biz neden oradaki sekülerlerle, demokratlarla müttefik olmuyoruz da oradaki en kötü sicile sahip, kanlı geçmişe sahip ve geleceği de muhtemelen o yönde ilerleyen ve ilerleyecek olan Eşar'a yatırım yapıyoruz layık Cumhuriyet'in insanları olarak?
12:44Şimdi dolayısıyla bir gün o karar verdiğinde terörist başı karar vermediğinde efendime söyleyeyim kurucu önder, barış akademisyenleri çatışmayı başka türlü çözelim dediğinde kanları içilecek şey ilan edersiniz.
13:01Ertesi gün barış akademisyenler. Yani bu yaklaşımı reddetmek lazım. Burada ne kadar karmaşık olursa olsun temel değerlerimiz de, kadın hakları, insan hakları başta olmak üzere layık değerler, Cumhuriyet, bunları temel alıp buna yakın olan güçlerin önünü daha fazla açan, buna uzak olanlarla da mesafeyi açan bir ülke politikası izliyor olmamız gerekiyor.
13:26Ama bundan fersah fersah uzak bir Ankara siyaseti görüyoruz. Bu tarla değil belki.
13:34Evet. Zaten iktidar yıllardır izlediği politikalar da elbette o layık değerleri referans veren politikalar değildi.
13:42Son bir kapatmadan, tabii ben İran'a da değmeyi çok isterim Hakan Bey sizi de bırakmadan.
13:47Şimdi aslında İran'da izlediğimiz tablo da bizim açımızdan oldukça önemli dersler içeriyor diye düşünüyorum.
13:54Hem ekonomik açıdan hem içeride kurulan o bürokratik elit yapının dediğiniz ya az önce o koltuğu kaybetmemek için ne kadar sertleşebileceği, ne kadar işkence eden bir yönetime dönüşebileceği açısından oldukça fazla belki referans alabileceğimiz, ders alabileceğimiz nokta var.
14:13O yüzden bir İran-Türkiye yorumunu da almak isterim sizden kapatmadan.
14:16Yani İran konusunda Türkiye'nin temkinli davrandığını söyleyebiliriz.
14:23Ankara'nın büyük ölçüde şöyle ya da böyle görünen yanlarının ön planda olduğunu söyleyebiliriz.
14:3112 gün savaşında da en azından böyle açıklamalar geldiğini gördük.
14:37Ama öte yandan büyük bir çelişki içerisinde.
14:40Çünkü meşruiyetini, Orta Doğu'daki siyasetinin temellerini büyük ölçüde Trump'ın vereceği onaya bağlayan,
14:47Gazze meselesine, Filistin'deki soykırıma böyle yaklaşan, ittifaklarını böyle kuran bir yönetim var.
14:53Yani kendi halkından, sadece kendi seçmeninden değil, bütün ülkesinden güç alan, meşruiyet alan bir dışa dönük lider değilseniz,
15:05Cumhurbaşkanı ülkeyi temsil edenler olarak, o zaman koltuğunuzu koruyacak küçük oyunlara girersiniz, siyasi oyunlara ve böyle uluslararası ittifaklar ararsınız.
15:14Halbuki meşruiyetinizi ülkede arasanız, iç cephemizi gerçekten güçlendirseniz, İmamoğlu'nu bıraksanız, Can Atalay'ı bıraksanız, Osman Kabala'yı bıraksanız,
15:23bazı meseleler belki de bu ülkede başka türlü konuşuyorlar.
15:26Ama bunun yerine bütün toplumumuzu en ince, Kılıcal'ın abarına kadar polarize eden, kutuplaştıran, düşmanlaştıran bir siyasetle devam ediyorlar.
15:37Ve dolayısıyla şunu demeye çalışıyorum, sorunuz İran'da farkındayım.
15:41Yani İran konusundaki riskler, gelişmeler, bunun Türkiye'ye doğru sıçrayabilecek yanları konusunda da,
15:48hükümetin bir şey yapmak yerine bağırarak gelen, bölge için büyük tehlike olan Amerika Birleşik Devletleri, özellikle yeni mevcut yönetimine,
15:58Trump'ın müttefiki olmaya çalıştığını görüyoruz.
16:01Şimdi bu nasıl, verhis nasıl, lağına turşusu en hafif deyimiyle büyük çelişkiler barındırıyor.
16:08Arada kaygılar ifade ediliyor, bütün toplum adeta bir İsrail Savaşı'na hazırlanılıyor.
16:13Ama en yakın müttefiki olmaya ve onun en büyük koruyucusunun da kanatları altında olmaktan büyük bir gurur duyuyor.
16:20Böyle fotoğraflar vermekten bayılıyor biliyorsunuz.
16:23Ne zaman Trump'la önemli bir görüşme olsa bunu büyük bir şeyle, sevinçle paylaşıyorlar.
16:29Bu bizim için utanç kaynağı ülkemizi temsil eden insanların bu büyük saldırgan düzen, bu soykırımcı saldırgan düzenin lideriyle aynı karede olmasından bu ülkenin bir yurttaşı olarak tabi ki icat duyuyoruz.
16:46Dolayısıyla çelişkilerle dolu bir siyaset izliyor Türkiye.
16:50Ama elbette denklem karışık, yani bir yandan bir emperyal mücadele var Türkiye alt tarafından baktığımızda.
16:58Bir yandan ise yıllardır süren, başta kadınların, gençlerin olmak üzere İran'daki Molla rejimine karşı sürdürdükleri bir demokrasi ve layıklık mücadelesi var.
17:08Bunu en iyi anlayacaklardan bir tanesi biziz ama bizden kat ve kat ağır bir süreç yaşıyorlar.
17:13Dolayısıyla hem İran halkıyla dayanışmayı sürdürmek hem emperyalist müdahalelere karşı olmak gibi işimizi iyice ağırlaştıran bir yeni görevle başta İran, sonra Türkiye ve bölge altları.
17:27Yüz yüzeyiz, yani bir nefes alacak döneme giremedik 2026'da da.
17:33Bu zor bir dönem, süreç önümüzde duruyor.
17:36Yeter ki, şundan emin olalım, yani Türkiye'nin halkı da, İran'ın halkı da günün sonunda temel insan hakları, demokrasi, özgürlük, eşitlik değerleri konusunda çok büyük bir kısmı, büyük bir birikime, öyle kolayca Siyonizme teslim olmayacak, Amerika'ya teslim olmayacak, Mollalara hiç teslim olmayacak, saraya teslim olmayacak bir birikime sahip.
18:04Bütün bu karmaşıklıklar zamanla, yakın zamanda sadeleşecek ve cepheler daha netleşecektir.
18:11Şu anda bir gaz ve toz bulutu halinde kimin kimle, ne tür ittifaklar içinde olduğunun anlaşılmadığı bir dönem yaşıyoruz.
18:18Ama bu sadeleşecektir.
18:19Çünkü bu halklar, bu onlara biçilen ne İsrail işbirlikçiliği gömleğe uyar İran halkına, ne de Türkiye halkına, ne Trump'la işbirlikçilik uyar.
18:30Bunlar olmaz. Yani 3-5 tane fotoğraf karesi yakalayıp, bunu önemli kanallarla, büyük paralarla, her Instagram, her Facebook, her Twitter'ın önüne düşündüğünüzde,
18:41sanki bütün bölge halkları Trump'ın ve Siyonizmin peşinde gidilmiş gibi bir görüntü çıkıyor.
18:47Bunların böyle olmadığını biraz bölgeyi tanıyan herkes bilir.
18:52Buradan büyük güzellikler çıkacak. Ben umudumu koruyorum.
18:56Peki. Hakan Hocam çok teşekkür ediyorum. İyi ki vakit ayırdınız. Çok sağ olun.
19:02Ben teşekkür ederim. Çok sağ olun.
19:05Sevgili izleyenler, sizler için doçent doktor Hakan Güneş'i ağırladım efendim.
19:09İran'da neler olduğunu, Suriye'de neler olduğunu konuştuk.
19:13Bu yakın komşumuz, iki ülkede yaşanan gelişmeler bizim açımızdan oldukça önemli elbette.
19:18Özellikle Suriye'de Şam yönetimi ve SDG arasında çıkan çatışmalar,
19:23Türkiye'de devam ettiği söylenen süreç açısından kritikti.
19:26Bütün bunları değerlendirmeye çalıştık. İlerleyen günlerde yine konuşuruz.
19:30Hoşçakalın.
İlk yorumu siz yapın