- 13 hours ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/melajLK9094
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/melajLK9094
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:00İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Sevgili seyirciler, evet yoğun ve sıcak gelişmelerin yaşandığı bir dönemden geçiyoruz ve de özellikle Halep saldırılarında hem HTŞ'in hem Şam rejiminin HTŞ SMO ve içinde İŞİD'li cihadist grupların olduğu Halep saldırısında Kürtler bir kez daha hedef alındı ve Kürtler yok edilmek istendi.
00:56Ama aynı zamanda bir soykırım tehlikesiyle de karşı karşıya kalındı ve burada Türkiye'nin içinde olduğu ve hatta Ankara'dan yürütülen bu saldırılar ekseninde Kürtler yerinden, yurdundan, yaşadıkları yerden edilmek istendi.
01:14Ama aynı zamanda birçok kişi katledildi, kadınlar katledildi, çocuklar katledildi.
01:21Aynı zamanda insanlık suçu ve bir savaş suçu yaşandı burada ve bu yaşanırken de bir tarafıyla da dünya, kamuoyu, uluslararası güçler ne söylersek söyleyelim,
01:35bütün hepsi, bütün bu saldırılara göz yumdular ve sessiz kaldılar.
01:40Dolayısıyla Halep bugün aslında bir tarafıyla Türkiye'de yürütülen bir Kürt-Türk kardeşliği süreci var denirken ve yürütülüyorken,
01:49öte tarafta özellikle Halep'te, Suriye'de, Orta Doğu'da, Kuzey ve Doğu Suriye'de ve de 10 Mart mutabakatı ekseninde demokratik bir cumhuriyetin nasıl oluşması,
02:01demokratik bir sistemin nasıl oluşması gerekir ya da bunun adımları 10 Mart mutabakatı ekseninde atılması gerekiyorken,
02:08Türkiye'nin müdahalesi, Türkiye'nin Kürt düşmanlığı, içeride Kürtlerle kardeşiz ama dışarıdaki Kürtlere de düşmanız diyerek,
02:17aslında bir kez daha buradaki zihniyeti, bir kez daha Kürtlerin kendi öz savunmasının, kendi güvenlik alanlarını oluşturmasının,
02:28kendi birliğinin bir kez daha ne kadar önemli olduğunu ortaya koydu ve hiçbir yere, hiçbir kimseye, hiçbir kuruma, hiçbir devlete güvenmeden,
02:38kendi öz savunmasıyla, kendi birliğiyle o güveni oluşturma ve aslında bir tarafıyla da Türkiye'nin Kürtlerin statüsünü,
02:46Kürtlerin varlığını, Kürtlerin kimliğini, bu varlığı tanımama eksenini bir kez daha buradan genel bir resme ve fotoğrafa baktığımızda gösteriyor.
02:56Dolayısıyla Halep'te yaşananlar, Halep'teki katliam, Halep'teki insanlık dışı suçlar ve bir tarafıyla da işlenen savaş suçu,
03:05aynı zamanda bir savaş hukukunu da, savaş ahlakını da birlikte getirir derken,
03:11ortaya çıkan görüntüler, yaşananlar, hepsi kan donduracak bir şekilde aslında bir vahşetin, bir barbarlığın, bir caniliğin nasıl olabileceğini bir kez daha gözler önüne serdi.
03:25Şimdi tabii bu sadece Halep'le sınırlı değil, Halep'in ötesinde, Halep'te neler oldu, neler yaşandı, ne yapılmak istendi sorularını sormakla birlikte,
03:36Halep aynı zamanda bütün genel çerçevede önümüzde duran geçmişi yapılmak isteneni ve bundan sonrasında ne olacağına dair,
03:46önümüzde çok somut bir öngörüyü de, göstergeyi de beraberinde getiriyor.
03:51Şimdi bir diğer tarafta Halep'te yaşananlar ama Halep'in hemen ardından da bir diğer tehlike de Halep'in dışındaki Derhafra yönelik ve aynı zamanda Mesene'ye yönelik.
04:06Ve bugün KS'de bir açıklama yaptı, KS'de medya merkezi, özellikle HTS'ye bağlı gruplar ve Türkiye'ye ait SİHA'ların saldırılarının hem Derhafra,
04:18hem de aynı zamanda Mesene ve Tişrin barajı çevresinde askeri gerilimi tehlike boyutlarına taşıdığını yaptığı açıklamada,
04:26ve bu aynı zamanda siviller ve hayati tesisler için ciddi bir risk uyarısında bulundu ve de tehlikeli bir askeri tırmanış ve bölgeyi sistematik bir savaşa sürükleme girişimleri var.
04:40Uyarısını da yaptı, bugünkü yaptığı açıklamada.
04:43Bir diğer tarafından da özellikle hep şunu konuştuk biz,
04:47Halep'e saldırılarda özellikle çok ağır tanklarla, silahlarla, bombalarla saldırı sırasında şu çok net ki,
04:57Halep zaten özellikle 10 Mart mutabakatından sonra 1 Nisan anlaşmasıyla birlikte KS'de'nin orada güçlerini çektiği
05:05ve sadece oranın meclise ve halkın kendi savunmasıyla orada konuşlandığıydı.
05:12Ama bir diğer tarafıyla da bugün aslında görünüyor ki Şam merkezi geçici hükümeti İsrail'de yaptığı,
05:21İsrail'de yaptığı anlaşma ve ardından da Halep'e saldırısı ve daha sonrasında da bugün gelinen noktada
05:28bir 10 Mart mutabakatının nasıl sağlanabileceği, aslında bu mutabakatın sağlanma aşamasındayken
05:35Şeybani'nin müdahalesiyle daha doğrusu Türkiye'nin müdahalesiyle de bu anlaşmanın askıya alınmasından sonra
05:42aslında Suriye'yi neredeyse 2011'den itibaren bir iç savaşta olan Suriye'yi aynı döneme çevirme argümanlarıyla da
05:52ve yaklaşımlarıyla da, politikasıyla da karşı karşıyayız.
05:55Şimdi bunları konuşacağız.
05:56Türkiye eksenliği de ne oluyor, ne bitiyor'yu da konuşacağız.
05:59Sosyopolitik Saha Araştırma Merkezi Koordinasyonu'ndan koordinatör Yüksel Genç'le konuşacağız.
06:06Ama ondan öncesinde hemen şunu da söyleyelim tabii ki İran'da da son derece bilanço giderek ağırlaşıyor.
06:13Özellikle İran'ın parasının değerinin düşmesi esnafın başlattığı eylemler,
06:18daha sonrasında çok ciddi halk ayaklanmasıyla serhıldanlarla eylemler ve protestolar 18. gününde
06:26ama bu 18. günde, dün de hatırlayalım hemen Tahran'da çok büyük kitlesel eylemler yapıldı
06:32ve halk sokaklarda bir diğer taraftan da bilanço da ağır ve bu bilanço içerisinde de özellikle
06:39ölü sayısı 2500'ü geçti ve birçok kişinin de hem yaralandığı hem de gözaltına alındığı bilgileri de var.
06:50Bir de şunu da hemen hatırlatalım ki İran'dan bilgi alabilmek, aktarabilmek bu anlamda da zor.
06:55Çünkü internet hatları yok, elektrikler kesiliyor ve orada da son derece ciddi sıkıntılı
07:01gerilimle bir durumla da karşı karşıyayız.
07:04Şimdi öncelikle Halep'e gidelim ve Halep'teki duruma ve bilançoya dair haberimiz var.
07:09Ona aktaralım sonra İran'a bakacağız.
07:11Suriye Geçiş Hükümeti'ne bağlı silahlı gruplar Halep'in, Kürt nüfusunun yoğun yaşadığı
07:22Şekmaksud ve Eşrefiye mahallelerini saldırılarla hedef aldı.
07:26Ağır silahların kullanıldığı saldırılarda sivil yerleşim alanları doğrudan hedef alındı.
07:35Çok sayıda sivil katledildi.
07:37Şekmaksud ve Eşrefiye'de yaşayan on binlerce kişi göçe zorlanırken yüzlerce kişi de kaçırıldı.
07:45Saldırılar mahallelerin giriş ve çıkışlarının kuşatılmasıyla başladı.
07:49Ardından top atışları ve keskin nişancı saldırılarıyla evler, sokaklar ve altyapı vuruldu.
07:57Elektrik ve su hatlarının hedef alınmasıyla yaşam koşulları ağırlaştı.
08:02Öz savunma güçleri ve mahalle meclisleri öncülüğünde savunma noktaları oluşturuldu.
08:07Gençler ve kadınlar nöbetler tutarak sivillerin korunması için örgütlendi.
08:12Mahallelerde kitlesel protestolar düzenlenirken,
08:15Şekmaksud ve Eşrefiye'ye teslim olmayacak sloganları öne çıktı.
08:20Saldırıların ardından taraflar arasında kısmı bir ateşkes sağlandı.
08:25Ateşkes kapsamında mahalle savunmasında yer alan bazı güçlerin bölgeden çekilmesi kararlaştırıldı.
08:32Şekmaksud ve Eşrefiye'den çıkan öz savunma güçleri,
08:36Kuzey ve Doğu Suriye halkları tarafından kitlesel biçimde karşılandı.
08:40Bu karşılamalar direnişin toplumsal meşruiyetini bir kez daha ortaya koydu.
08:48Saldırılara karşı tepkiler Kuzey ve Doğu Suriye ile sınırlı kalmadı.
08:53Barış anneleri Ankara'da yaptıkları eylemle Şekmaksud ve Eşrefiye'ye yönelik saldırıları protesto etti.
09:00KCK'de yazılı bir açıklama yaparak Şekmaksud ve Eşrefiye'ye yönelik saldırıların Kürt halkının kazanımlarını hedef aldığını belirtti.
09:24Açıklamada, bu saldırılar Kürt halkının iradesini kırmayı ve Halep'teki çok kültürlü yaşamı tasfiye etmeyi amaçlamaktadır.
09:34Şekmaksud ve Eşrefiye halkının direnişi meşrudur ifadelerine yer verildi.
09:40Öte yandan Suriye Geçiş Hükümeti'nin Türkiye tarafından siyasi ve askeri olarak desteklendiğine dikkat çekiliyor.
09:47Kürt kurumları bu desteğin saldırıların sürmesinde etkili olduğunu savunuyor.
09:51Kısmi ateşkese rağmen bölgede gerginlik sürerken Şekmaksud ve Eşrefiye halkı saldırılara karşı hem direnişi hem de barış talebini birlikte savunacaklarını vurguluyor.
10:03Evet şimdi hemen İran'a dönelim.
10:22İran'da da protestolar halk ayaklanması 18. gününde ve özellikle rejim ve devrim muhafızlarının yoğunlukta olduğu Tahran'da halk sokaklardaydı.
10:36Ve çok güçlü bir şekilde taleplerini dile getirerek aslında eylemlerini hak ve adalet için sürdürdüler ve rejimin değişmesi ve yeni bir sistemin oluşması için protestolar son şekliyle güçlü bir şekilde dile getirildi.
10:54Tahran'daki son duruma bakalım daha doğrusu İran'daki.
11:06İran ve Roşilat'ta artan enflasyon ve yaşam koşullarına karşı 28 Aralık'ta başlayan rejim karşıtı protestolar ülke genelinde büyüyerek devam ediyor.
11:22Eylemler Tahran başta olmak üzere 30'dan fazla kente yayıldı.
11:30İnsan hakları örgütleri rejim güçlerinin protestoculara karşı giderek artan bir şiddet uyguladığını bildiriyor.
11:40Eylemcilere gerçek mermilerle ateş açıldığı, sokakların adeta savaş alanına döndüğü aktarılıyor.
11:46Ülke genelinde 500'den fazla protestocu yaşamını yitirirken binlerce kişi gözaltına alındı.
11:56İran rejimi ise protestoları bastırmak amacıyla internet erişimini büyük ölçüde kesti.
12:03Netblocks ülkenin dış dünyayla bağlantısının %1'in altına düştüğünü açıkladı.
12:09Bu durum sahadan gelen bilgilerin doğrulanmasını zorlaştırıyor.
12:16İran başsavcısı Muhammed Muhahidi, protestolara katılanları Allah'ın düşmanı ilan etti.
12:28Bu suçlamanın İran hukukunda idam cezası anlamına gelmesi endişeleri daha da artırdı.
12:34BBC'ye konuşan bir sağlık çalışanı hastanelere getirilen birçok gencin baş ve kalp bölgesinden vurulduğunu,
12:41bazılarının hastaneye ulaşamadan hayatını kaybettiğini aktardı.
12:46Kürdistan Özgür Yaşam Partisi Pejak'ta yaptığı açıklamada,
12:54İran genelinde yaşananları insanlığa karşı suç olarak nitelendirdi.
12:59Eylemlerin meyvesini mutlaka vereceği vurgulanan açıklamada,
13:03gençlerin ve kadınların baskıcı hükümete karşı gösterdiği azim, irade ve büyük fedakarlıkla İran halkının demokratik protestolarının sonunda meyve vereceğine ve bu topraklarda özgürlük güneşinin doğacağına inanıyoruz denildi.
13:17Ayrıca açıklamada, rejimin interneti keserek katliamları gizlemeye çalıştığı savunuldu ve uluslararası topluma acil müdahale çağrısı yapıldı.
13:29İran'da protestolar yoğun baskıya rağmen sürerken, ülkeden gelen sınırlı görüntüler ve tanıklıklar krizin derinleştiğine işaret ediyor.
13:47Evet, kriz derinleşiyor.
13:53Kriz aynı zamanda Suriye'de de derinleşiyor ve son derece gerilimli dönemlerden geçiyoruz.
14:01Ama bir kez daha şunu söyleyelim ki İran rejiminin interneti dahi kestiği ve oradaki bilgilerin, oradaki insanlık dışı suçların ve savaşın dünyaya ve kamuoyuna yansımaması ve şiddetin de bu anlamda yansımaması için interneti kestiği.
14:21Ama şimdi bir diğer tarafıyla da Türkiye'ye de baktığımızda şunu çok net söyleyelim ki Halep'te Şeyh Mahsut ve Eşrefiye mahallelerine saldırılar ilk başladığı andan itibaren burada tam bir dezenformasyon ve medyanın aslında bir tarafıyla nasıl şiddet ve savaş diliyle, savaş tamtamcılığı ve çığırtkanlığıyla nasıl taraflı ve de algı yaratacak bir şekilde yayınlar yaptığını da
14:49Tabii ki iktidar, tabii ki hükümet, tabii ki burada özellikle Türkiye'nin başını çektiği ve neredeyse aslında Ankara'dan yönettiği dediğimiz bu saldırılarda Kürtlerin hedef alınmasında, mahallelerin boşaltılmasında, medyayı da aynı araçsallıkla toplumu ve algıyı o anlamda farklı boyutlara getirecek şekilde ortaya koyduğu da aşikar.
15:17Şimdi gerçek haberlerin ve doğruların kamuoyuna yansıtılmasından sonra da işin açıkçası bir tarafıyla dün Ankara'da genel başkanların, parti başkanlarının toplantıları vardı, grup toplantıları bilindiği üzere.
15:33Ve o grup toplantılarında da son derece keskin, son derece yine tehditkar, son derece yine aslında bir tarafıyla da içerideki çözüm süreci başlatıldı dediğimiz andan itibaren bir çözüm süreci değil aslında süreç adını süreç kondu.
15:48Çünkü ilerletilen bir adım yok, Kürt tarafında atılan adımlar var ama özellikle devlet kanadında ve iktidarda hiçbir şekilde atılan bir adım yoktu bir sene boyunca.
15:58Ve bunun bölgesel bir meseleye kilitlendiği ve içeride Kürtlerle barışmak, Kürt-Türk kardeşliği derken aslında Suriye'de de Kürtleri düşmanlaştırma ve yok sayma ve statülerini yok etmeye, kazanımlarını yok etmeye dönük,
16:14bu kadar keskin bir şiddetin ve savaşın körüklendiği ve yürütüldüğü bir yerde soru işareti şu.
16:21O zaman nasıl bir süreçten bahsediyoruz?
16:24Bu aslında bir tarafıyla da Kürtel Könderi Abdullah Öcalan'ın daha öncesinde yansıyan DEM Partili Genel Başkan Yardımcısı Tayyip Temel'in hemen akabinde açıkladığı
16:36özellikle darbe mekaniği devreye girebilir ve bu mekanik bir tarafıyla da Suriye'de bir çatışma ve Suriye'de bir çözümsüzlükle devreye girebilir
16:47ama aynı zamanda da Türkiye'de de bunun kolları olabilir ve Türkiye'de de çözümsüzlükleri isteyen ve savaştan beslenen kesim devreye girebilir ifadeleri yer almıştı.
17:00Şimdi tekrar olmasın diye buradaki yapılan açıklamaları da konuşacağız ama onu konuşurken de hemen programımızdaki konuğumuzu yayınımıza alalım bekletmeden birlikte tartışalım ve konuşalım.
17:12Saha Araştırmaları, Sosyopolitik Saha Araştırmaları Merkezi Koordinatörü sevgili Yüksel Genç.
17:21Yüksel Genç merhabalar, iyi akşamlar.
17:24Merhabalar, iyi akşamlar, iyi yayınlar.
17:28Çok teşekkür ediyorum. Biliyorum çok konuşuyoruz, çok tartışıyoruz.
17:32Bundan önceki, bir hafta önceki konuştuğumuz konuların sonunda bugün geldiğimiz yerde maalesef ki başka başlıklar ve de başka gerçeklerle konuşmak durumunda kalıyoruz.
17:43Ve burada da özellikle biraz önce söyledim ama istersen seninle oradan başlayalım sevgili Yüksel.
17:48Yani şu çok net ki yani bir tarafta süreç derken, bir tarafta işte Kürtlerle barışma derken, öte tarafta meselenin bir bölgesel olduğu ve aslında Suriye Geçişam Hükümeti'nin bir 10 Mart mutabakatıyla birlikte
18:03işte SDG'nin içinde yer alacağı bir demokratik yapının oluşmasının önüne set koymayla birlikte aslında şöyle sorayım.
18:12Yani Halep bize neyi gösterdi, neyi düşündürttü, yapılmak istenen ne oldu, ne oluyor?
18:21Aslında Halep'te yaşananları Kürtler öğrettikleri nezdinde ayrıca tartışmak gerekiyor.
18:28Fakat bölgesel, Orta Doğu'nun yeniden dizayn fikrinin, çeperinin ve çerçevesinin ne olduğuna dair çok somut bir örneklik olması açısından yeniden bölgesel bağlamıyla konuşmak gerekiyor.
18:41Ve Türkiye açısından neyi ifade ediyor mesele bunu birlikte belki de düşünmek gerekiyor.
18:46Her şeyden önce Halep'te yaşanan mesele Kürtler üzerinden ortaya çıkmış görünse bile aslında Kürtleri de aşan Orta Doğu dizayn açısından bölgesel ve küresel hegemonyanın kendini konumlandırma ve bir paylaşım süreci olarak Orta Doğu'yu, yeni dönemin Orta Doğu'sunu düşündüğünü açıkça ortaya koymuş oluyor.
19:08Tabii ki bu konu sadece Halep'le açığa çıkmış değil ama Halep'te açığa çıkan saldırıların hemen öncesinde Paris'te Şam hükümetinin, İsrail'in ve Türkiye'nin içinde olduğu anlaşmanın kendisi ve ardından Halep'te yaşanan çatışma,
19:28aslında Orta Doğu dizaynı dediğimiz şeyin kendisinin bir prototipi olan Suriye nezdinde bir yeni hegemonya güç paylaşımı kadar egemenlik alan paylaşımı ile ilgili bir süreci işaret ettiğini.
19:43Dolayısıyla aslında yıllardır uzun süredir yerel dinamiklerin demokrasi arzusuyla gerçekleştirmiş oldukları ayaklanma, direniş kültürünün ve bazı bu direnişlerin sonunda yıkmış oldukları geçmiş diktatöryal ya da otoriter yapılanmaların yerine demokrasinin gelme olasılığının sanıldığından daha sınırlı olduğu,
20:05yerel dinamiklerin ortaya çıkardığı devrim gücünün ve demokrasi potansiyelinin kendisinin bölgesel ve küresel hegemonik güçler tarafından hızla yeni bir egemanlik paylaşım durumuna hasredildiğini bize söylüyor.
20:19Suriye aslında Orta Doğu'da yeni Orta Doğu dizaynının ne olacağına dair çok güçlü bir görünüm arz ediyor.
20:28Dikkat ederseniz Halep'e saldırıdan hemen önce yapılan anlaşma ve aslında HTS'nin iktidara getirilmesinden bu yana gelişen sürece şöyle bir baktığınızda,
20:40Suriye'de bütünlüklü, birleşik, demokratik, yerel dinamiklerine dayanan yeni bir Suriye modeli ve bu modelden doğru kendi dinamikler içinde istikrar ve demokrasi kültürü kazanan bir Orta Doğu hedefinin değil,
20:51aksine HTS iktidar gibi havadan paraşütle indirilmiş Şam'ın hediye edildiği bu tip aslında istikrarsızlık üreten meşru olmayan yapılar eliyle Orta Doğu'da bazı sahaların egemenlik biçimlerinin yeniden dizaynıyla karşılasıyoruz.
21:13Nihayetinde Suriye'nin güneyi çok uzun süredir İsrail'in egemenlik sahası içerisinde, fiil olarak İsrail'in etkisi içerisinde.
21:23Paris'te yapılan anlaşmanın kendisi bu fiili durumu daha da sağlamlaştırmış.
21:27Belki bir sonraki adamın kendisi farklı yasal ve yapısal durumların açığa çıkması anlamına gelecek.
21:32Hakeza, İsrail'in güneyde Suriye'nin güney hattına dönüp geliştirdiği egemenlik ilişkisinin bir benzerinin kuzeybatı hattında Türkiye'ye hasredilmiş olduğunu
21:46ve aslında Heteşe hükümetinin bir tür avisi gibi konumlanan Türkiye'nin, Suriye'nin paylaşım sürecinin önemli bir aktörü olarak açığa çıktığı gibi
21:57Suriye'de yaşayan azınlıklar, kimlikler, farklı topluluklar Suriye'nin ana dinamiklerinin ne olacağına ve nasıl olacağına karar verme yetisi konusunda da belli ki
22:08yetkili kılınmış ya da bir şekilde bu konuda sorumlu kılınmış ya da kendini sorumlu kılan bir pozisyonda.
22:18En nihayetinde Suriye devrimini gerçekleştiren, Suriye'deki bas otoriterizmini yıkan, en güçlü yerel dinamik olan Kürtler ve Kuzeydoğu Suriye hattını oluşturan
22:30Arap İttifakı'nın kendisine dönük, SEDEG içerisinde açığa çıkmış olan ittifakın kendisine dönük,
22:35geriye itme planları, yeni Suriye'nin ortak oluşumunda rol sahibi yapmamak,
22:43aksine giderek Rojava'nın iki üç kenti içerisinde, Fırat'ın doğusu içerisinde sıkıştırarak denetlenebilir bir Kürt meselesi ve Kürt hattı kurarak
22:53Suriye'nin tüm egemenlik sahalarının komşu ülkelerce tasarruf edilebildiği bir dizayndan bahsediyoruz.
22:59Peki bu dizayn 20. yüzyılda oluşturduğu riskleri, istikrarsızlıkları, çatışma ve gerilim hallerini bitirebilir mi?
23:09Hayır, Orta Doğu bu dizayn aklıyla beraber 20. yüzyılı belki de aşacak, 20. yüzyılı da aratacak,
23:17meşru olmayan iktidarlar ve gayrimeşru egemenlik ilişkileri etrafında ciddi anlamda yerel dinamikleri baskılayan,
23:26hedefleyen ama demokratik olmayan, yeni istikrarsızlık ve gerilim hattı üreten bir yer olmaya gidiyor gibi görünüyor.
23:34Dolayısıyla buradan baktığımızda Halep bize, Kürtlere ne yaptığından çok Orta Doğu'ya ne yapıldığına dair inanılmaz bir panorama çiziyor.
23:44Tam da bu noktada, bu alt üst oluş sürecinde peki yerel dinamikler, halklar, topluluklar, kimlikler ne yapacak diye tartışmak gerekiyor.
23:54Bu önemliydi. Ne yapacak tartışması bence bundan sonrasında da önemli olacak ama bir tarafıyla da şu da önemli olacak.
24:02Kürtlerin de daha bütünlüklü birleşenleriyle Kürt Ulusal Birliği'nin de önemi örgütlenme açısından ve öz savunma açısından son derece hayati önem taşıyor.
24:14Bunu da bir tarafa koymak gerekiyor. Onunla ilgili görüşünüzü alacağım.
24:19Ama bu başlıklar ve içerik önemliydi. Şundan doğru soracağım.
24:23Tabii ki Orta Doğu'da bir dizayn, egemen devletlerin kendi güçlerini, kendi oldukları yerde yeniden bir yaratma ve şekillendirme.
24:32İsrail ve Amerika burada çok önemli bir yerde duruyor.
24:36Şuradan doğru yani 4 Ocak'ta özellikle 10 Mart mutabakatıyla ilgili yapılacak görüşmenin askıya alınması ve Türkiye'nin müdahalesi ve Şeyban'in dahil olması ve daha sonrasında da aslında çünkü dünkü grup toplantısına da yansıtı oradan doğru soracağım.
24:54Ama bugün o dünkü grup toplantısında MHP lideri Devlet Bahçeli şunu söyledi KSD Genel Komutanı Mazlumat diye için İsrail şadedi ama bir tarafıyla da Şeybani hem 10 Mart mutabakatını sekteye uğrattı ama aynı zamanda da İsrail ve Paris'te masada oturan isimlerden ve anlaşılan isimlerden, anlaşma yapan isimlerden bir tanesiydi.
25:20Aslında bir tarafıyla da Türkiye'nin de Suriye üzerinden Suriye'yi de desteklediği yerde İsrail'le olan ilişkilerine de baktığımızda neyi nereden okumak gerekiyor ve özellikle Bahçeli'nin hani bu devlet stratejisi dediğimiz devlet aklında oraya ideolojik akıl mı devreye giriyor bu açıklamalarla nasıl yorumlamak gerekir?
25:45Şimdi aslında süreç başladığından bu yana iki tez çok fazla konuşuluyordu biliyorsunuz.
25:52Yeni Orta Doğu dizaynı süreci aslında bir tür egemenlik paylaşımı ve bölgesel hegemonyanın yeniden kurulmasını işaret ediyor.
25:59Türkiye İran'dan da boşalan yeri de hedefleyerek Türkiye'nin de bölgesel hegemonik güç olabilmesiyle ilgili olarak bir fırsat penceresi doğuyor.
26:10Bu fırsat penceresinden Türkiye'nin faydalanabilmesi için çatışmalı olduğu gerilim üreten ve sürekli gücünü aşağıya çeken Kürt meselesinden kurtulması ve çatışmalı durumdan çıkması gerekiyor.
26:22Hatta ve hatta Kürtleri de arkasına almış bir Türkiye'nin çok önemli bir bölgesel güç olabilmekle ilgili potansiyeli de artmış oluyor tezi vardı.
26:30Bir diğer tez ise aslında bir diğer durum ise AKP iktidarının başından beri gözettiği bir diğer durum ise şuydu.
26:38Bu yeni olanaklardan bölgesel hegemonik bir güç olma, bölgesel egemenlik sahalarında etkili olabilmekle ilgili fırsat penceresini Kürtlerle anlaşarak ve ortaklaşarak değil,
26:49Kürtleri dışlayarak ve Kürtsüzleştirerek mümkünse elde etmenin yollarını aramak.
26:54Ve bu konuda teşe iktidarının, hüküm rejiminin oluşmasını ciddi anlamda organize etmiş, dahil olmuş, desteklemiş bir pozisyonda olduğunu görüyoruz aslında bakarsanız.
27:06Bu ikinci formülün tutmaması halinde Kürtlerle ortaklık ve Kürt-Türk ittifakını ortaya çıkaracağı,
27:13Orta Doğu'nun yeni büyük gücü, bölgesel gücü olma formülasyonun işlemesi tek hala mümkün görünüyordu.
27:20Aslında neredeyse 14-15 aydır yazdığım konuların başında geliyor bu.
27:25Başından beri aslında AKP iktidarı Kürt meselesini çözerek ve Kürtlerle Türkler arasındaki tarihsel ortaklığı güncelleyerek bir Orta Doğu gücü olmayı tercih etmek yerine,
27:38Kürtleri öteleyerek, Kürtler lehine ortaya çıkmış olan stratejik, jeopolitik aktörlük pozisyonunu zayıflatarak, öteleyerek ve kendisine farklı dayanaklar ve gelişim hatları bularak yol almayı tercih ediyordu.
27:55Ve HTŞ, HTŞ üzerinden körfez ülkeleri İngiltere gibi ülkelerle kurmuş olduğu diplomatik politik hattın kendisi bu planı işaret ediyordu.
28:03Ve Halep'te uygulanan şey, Halep'te o açığa çıkan şey bu planın bir parçası olarak hala güçlü bir biçimde bu planın uygulandığını gösteriyor.
28:12Bahçeli'nin birkaç haftadır söylemleri ise ilk planın sözcüsü olarak,
28:17yani Kürtlerle ittifak halinde Türkiye'nin riski bertaraf edip fırsat pencerelerinin faydalanmasını öngören birinci planın dinlendiricisi olan devlet kanadı içerisinde dinlendiricisi olan MHP'nin
28:30aslında geldiğimiz noktada AKP'nin planına gelmiş olduğu, AKP'nin ortaya çıkardığı vizyonun kendisine pratiklik kazandırma konusunda güç ve destek verme pozisyonuna doğru gerilediğini bize gösteriyor.
28:44Bunun tabii ki bu gerileme ya da buluşma biçiminin ne kadar köklü olacağı, ne kadar sürdürülebilir olacağı meselesi tamamen Suriye ve sonrasında Orta Doğu'daki hatların gelişimi kadar
28:54Kürt aktörlerin, Kürtlerin Orta Doğu içerisindeki jeopolitik aktörlük pozisyonunun gücünü koruyup koruyamamasıyla da ilgili olarak yürüyecek.
29:04Eğer Kürtler ortaya çıkmış olan jeopolitik aktörlük ve önemli bir jeopolitik değer yeni Orta Doğu'nun kurulumunda o değer olma pozisyonunu güçlendirerek koruyabilir ise
29:16ne olursa olsun meşru olmayan ve istikrarsızlık üreten otoriter ve aslında saldırgan tutumuyla meşruluk elde etmeye çalışan bir Şam iktidarına dayanarak
29:27açılım seyrinin kendisi Türkiye açısından da çok sağlıklı bir Orta Doğu egemenliği pozisyonu doğurmayabilir.
29:34Dolayısıyla ilk plan hala devrede gibi görünse bile şimdilik pratik olarak en fazla ikinci plana yönelmiş görünüyor Türkiye.
29:44Bahçeli'nin sözlerinin de bununla çok ilgisi var.
29:47Kimi yorumcular bunu?
29:48Bahçeli'nin Erdoğan'a yaklaşması, Erdoğan planına ve uygulama stratejisine yaklaşması olarak yorumluyor ama
29:55başından beri ben devlet denen olgu içerisindeki güç odaklarının birkaç plan olduğunu ve önceliğin önceliği kendilerinin ezberlerine uygun olan plan üzerinden yürütmeyi arzu edecekleri kaynaatindeydim.
30:08Ve kürtsüz çözüm meselesi Türkiye devlet aklının ezberinde olan bir alışkanlık.
30:13Kürtleri dışlayarak ya da kürtleri kürtsüzleştirerek yol almak ve farklı güçlerle mezhebi, islami birlikler kurarak, o kimliği öne çıkararak yol almak çok daha kolay ve alışkın oldukları bir pozisyonu ifade ediyor.
30:28Bir de Neza şunu da söyleyeyim. Öteden beri şunu savunuyorum ben zaten aslına bakarsanız.
30:33HETŞ'nin Suriye'ye getirilmesinin nedeni demokratik ve otoriter olmayan bir Suriye'nin kurulmasına ilişkin değildi.
30:42Suriye'nin paylaşım sürecinin, egemenliğinin paylaşım sürecinin ve Suriye özgürlüğünde örneğinde ortaya çıkacak biçimde
30:50Orta Doğu'daki paylaşım sürecinin kendisinde İsrail'le, İsrailli denetleyici, İsrail'in yanında yer alabilecek ikinci gücü alan açmakla ilgiliydi.
31:00Bu da Türkiye'ydi.
31:01Hep işte İsrail, Kürtlerle ilişkili Kürtler İsrail'e göz kırpıyor vesaire vesaire o manipülatif, propagandatif ama doğru olmayan tersini yapan siyasetin kendi sahasında tam olarak burada deşifre oluyor.
31:16Türkiye, HETŞ'nin Suriye'ye getirilmesinin başından beri ana odaklarından bir tanesi Suriye'nin meşru olmayan ve istikrarsızlık üreten bir unsur etrafında egemenliğinin paylaşımının olağan ve kabul edilebilir kılınmasını sağlamaktı.
31:34Buradan doğru Orta Doğu'nun dizaynına doğru geçişti.
31:38Elbette yeni Orta Doğu dizaynı evet İsrail'in ihtiyaçları, çıkarları odağı üzerinden yürüsün istiyor küresel hegemenik güçler özellikle Amerika'nın kendisi.
31:48Ama aynı zamanda Orta Doğu gibi bir yapılanma içerisinde, Arap ve Müslüman yoğunluklu olan bir coğrafyanın içerisinde,
31:56yine yerli olan bir başka devlet gücüyle desteklenmeyen, dengelenmeyen bir İsrail'in,
32:02Amerika'nın uzun vadede Orta Doğu çıkarları ya da bölgesel çıkarları açısından da problem olma olasılığı vardı.
32:07Tam da bu noktada aslında bakarsanız başından beri İran'dan boşalacak egemenlik alana,
32:13egemenlik sahalarına İsrail'le birlikte Türkiye'nin sirayet etmesi planlanan bir şeydi.
32:19Ve yetişe kitabı bunu yürütüyor.
32:22İşte tüm bu noktalarla birlikte bazı şeyleri değerlendirmek belki gerekiyor.
32:28Bahçeli'nin söylemlerini değerlendirmek gerekiyor.
32:30Ama aynı zamanda şunu da yapıyor Bahçeli'nin son dönem söylemleriyle beraber okuduğunuzda,
32:36sadece bu kadar makro ve bölgesel ölçekte yürümüyorlar.
32:40Aynı zamanda Kürt siyasetinin ve Kürt hareketinin ortaya çıkardığı,
32:44iç dinamizmi parçalayacak, zayıflatacak, tartışılıkılacak,
32:48yuvansızlık yaratacak biçimde bir Kürt iç,
32:51Kürt ne derler, Kürt hareketinin,
32:54Kürt siyasal bağlamının ve ulusal bağlamının içine de seslenen,
32:59içine de oynayan bir dilim kendisiyle yol alıyorlar.
33:02Bir nevi bir taşlı iki kuş meselesi.
33:05Hem İran'dan boşalan, İran ağırlıklı boşalan ve İsrail odaklı kurulan,
33:10yeni Orta Doğu'da İsrail'in bir tür ekürisi,
33:13partneri olabilecek Türkiye hegemonyasının, egemenliğine alan açılıyor.
33:17Hem de Türkiye yüz yıldır problem olarak bulduğu,
33:23Kürt sorununun en güçlü güncel temsillerini tartıştırarak,
33:26tartıştırmaya çekerek, güvansızlık yayarak, içe oynayarak,
33:32politika sınırlarını belirlemeye kalkarak,
33:35aslında dizayn etmeye kalkarak,
33:37kontrol ve denetleme ve daraltma politikası gidiyor gibi görünüyor.
33:42Dolayısıyla bütün bunları birlikte ve birbirinden korkmayan bir yerde düşünmek gerekiyor,
33:46Kanna Hatimce.
33:47Çok doğru.
33:50Hepsi birbiriyle iç içe ve bağlantılı.
33:53Yürütülen politikalarda, stratejilerde, akılda bunun üzerine kuruluyor.
33:58Ama biraz önce söylediğin önemliydi.
34:02Bir tarafıyla da o hegemonik güçlerin, o güç paylaşımı ve devletlerin o güç paylaşımı içerisinde,
34:08şu çok net ki altını çizdin,
34:12yani Arap ve sünnileşmiş bir Suriye dediğimiz yerde,
34:18aslında bir tarafıyla da şu mu yapılmaya çalışılıyor, öyle sorayım.
34:23Bir tarafta Fırat'ın doğusu ve Fırat'ın batısı ekseni meselesi.
34:28Evet, öte taraftan zaten hani İsrail, Güney, İsrail'e verildi Golan ayrı,
34:34ama onun dışındaki Güney de verildi, bayrak da dikildi.
34:37İşte anlaşmalar da yapıldı, değerlendirmeleri de var.
34:42Ve işte bugüne de baktığımızda, KSD'den de açıklamalar vardı.
34:46Tehlikeli bir gidişat daha var önümüzde.
34:49Halep'ten sonra Derhafra doğru da, özellikle Mesene'ye de doğru da,
34:53yine ciddi bir saldırı da söz konusu daha da yoğunlaşacağı,
34:58tehlikesi, uyarısı da var.
35:00O zaman ne oluyor demek gerekiyor sanırım?
35:03Tam olarak şu oluyor, bölgesel dizayn sürecinde,
35:08bölgesel dizaynın veya egemenlik ilişkisinin hasredildiği iki ülkeye uygun olarak süreçler işletiliyor.
35:16Türkiye'nin İsrail, Suriye üzerinden ortaya koyacağı hegemonik abilik ya da hegemonik güç meselesinin bir yanı da,
35:25Kürtlerin kontrolü ve Kürtlerin siyaseten ve bölgesel olarak yaşam alanlarının denetlenebilir olmasını getiriyor.
35:32Öte yandan aslında yeni Orta Doğu'nun içerisinde Kürt faktörünü dışlayamayacak biçimde bir Kürt direnişi ve Kürt jeopolitik değeri oluşan yerde
35:48hem Amerika hem İsrail hem bölge güçleri Kürtleri tümden yok sayamıyor ama Kürtlerin edindiği gücün kendisini azaltarak ve sıkıştırılarak kontrol edilebilir bir noktaya çekilmesini
36:01hem Türkiye'yi rahatlatmak açısından hem Kürtlerle ileride yürüyebilecek süreçleri kullanabilmek açısından anlamlı buluyorlar.
36:08Buraya bir parantez açabilir miyim? Özellikle Halep saldırısında şu çok net ki hem Arap bulucu hem de uluslararası güçler son derece sessizlerdi
36:24ve üç gün boyunca şiddetli çatışmaların ve katliamın olduğu dönemlerde ses çıkarmadılar ve sonrasında açıklamalar geldi.
36:32Çünkü bu aslında biraz önce de altına çizdiğin o direnişin ve kendi öz savunmasını güçlü bir şekilde yapıp
36:40bir tarafıyla da herkesin halkın da Kürtlerin de seferber olduğu duygu olarak her alandan tepkisini ortaya koyduğu sokağa çıktığı yerde
36:49bir tarafıyla da tabii geri çekildi o sonrasında ama hem KDP'den hem Yenekeden değil çok ulusal anlamda da birliğin de ortaya konduğu açıklamalar da yapıldı.
37:00Bu bir tarafıyla da olabilecek tehlikeyi bertaraf etmek için de geri adım olarak okumak lazım mıdır yapılan ve müdahale edilen açıklamaları?
37:10Bir diğer taraftan da şu da önümüzde duran bir soru mudur?
37:15Gerçekten bu saldırı Kürtlerin kazanımlarını ya da Kürtlerin pozisyonunu masaya oturtma konusunda daha minimize etmek miydi?
37:25Evet, evet. Kürtlerin kazanımları ve ortaya çıkardığı etki gücünü daraltarak minimize etmek ama tümden yok olmasını arzu etmemek.
37:32En nihayetinde Kürtsüzleştirme sürecinin Türkiye kadar gönüllü ve istekli olan diğer güçlerden bahsetmek zor.
37:39Türkiye bu konuda gönüllü ve istekli ve Türkiye'de önemli bir faktör olarak bölgesel güçler nezdinde ele alınıyor.
37:46Kayıt geçti galiba. Kayıt mı koptu?
37:51Yok.
37:52Peki, dinliyoruz.
37:54Devam edeyim.
37:55Aslına bakarsanız Halep meselesi bugünün meselesi de değil.
38:012014-15 sürecinden sonra şu çokça tartışıldı.
38:07İşte Kuzey Batı'yı Türklere bırakmak, Türkiye'ye bırakmak ve Kürtleri Fırat'ın doğusuna konumlandırmak ve doğusunda tutmak, küçük bir yerle oyalamak, bir nevi o küçük yere sıkıştırarak, Rojava'nın bir bölümüne sıkıştırarak, kuşatarak etki alanları içerisinde tutmak gibi bir plan çok öteden beri var.
38:31Fırat'ın doğusu ve batısı meselesi çok tarihsel bir mesele olarak, bölgesel güçler açısından çok tarihsel bir mesele olarak uygulanıyor ve o başından beri yürüyen plana sadık olarak yol alınıyor.
38:43Bakın Afrin'de bu nedenle aslında çok tarihsel bir Kürt yurdu olmasına rağmen uluslararası güçlerin göz yumması, hava sahasını açması ve Kürtlerin yalnızlaştırılmasına paralel olarak kaybedilmiş bir yer.
38:57Ve aslında Afrin'in kendisi de tarihsel olarak Halep'in bir kazası biçiminde yer alan, tarihsel kültürel bağlam olarak da Halep'in kazası biçiminde daha öncesinden konumlanmış bir yer.
39:10Dolayısıyla aslında Rojava'nın, Fırat'ın doğu hattının dışında kalan bölümlerinin rejim ve hegemonik yapıların ihtiyaçlarına, isteklerine uygun olarak dizaynıyla ilgili bir tartışma,
39:24bugünün tartışması değil, neredeyse on yılın tartışması.
39:27Halep ve Afrin meselesi aslında Kürtlere çok önemli bir ders vermeli ve bununla ilgili olarak Kürtlerin bulundukları, yaşadıkları ve etkiledikleri sahalarda gücünü koruyabilmekle ilgili
39:42tek sığınağının kendisi olduğu konusundaki pozisyonunu daha güçlendirerek sürdürmesi gerekirdi.
39:49Bu konuda bir zaafın olduğunu tartışmak mümkün görünüyor.
39:52Ama plan başından beri buydu aslına bakarsanız.
39:55Bu arada zaten Halep meselesi, Halep meselesinin Kürtlere öğrettiği en büyük kendi güvenliğinizi, kendi güvenliğiniz ve varlığınız kimseye teslim edilemeyecek kadar kıymetli ve önemlidir.
40:09Fikri ve hissiyatını yaratması bu sadece Halep'le ilgili bir şey değil.
40:14Geçmişte de yaşanmış pratikler bunu gösteriyor.
40:16İşte Afrin bu konuda önemli bir örnekti.
40:19Kürtlerin biraz etki sahaları, yaşam sahaları ve bulundukları alanlardaki güç biçimlerini kurarken, ittifak ilişkilerini kurarken, masalara otururken, diploması yürütürken ne olursa olsun ana güç odağının kendisi olduğunu düşünerek ve buradan vazgeçmeksizin tahkim edebilmeyi düşünebilmesi gerekiyor.
40:41Mesela Halep ve Afrin'de ben ilk o duyguyu çok yaşamıştım.
40:44Biraz konuyu belki dağıtacağım ama benim için çok önemli.
40:47Afrin meselesi yaşadığında tartıştım ve yazdığım konulardan bir tanesi şuydu.
40:52Kürtler gibi devletsiz ulusların kendisi, tüm Orta Doğu karışma arefesindeydi o vakitler.
40:58Kürtler, silahsız hak ve özgürlüklerini almak istiyorlar, bir silah gücü, illegal bir silah gücü olarak var olmak istemiyorlar ama buradan çıkabilmeleri için onların, biz Kürtlerin varlıklarını korumayı sağlayacak bir uluslararası teminata ihtiyacı var.
41:18Bir öz savunma mekaniğine, tanınmış bir öz savunma mekaniğine ihtiyacı var ve bunu dünya sağladığı andan itibaren Kürtlerin silah kullanmakla ilgili istek ve motivasyonları aşağıya çekilebilirdi.
41:32Bu o dönemden beri de, o dönemden ve ondan önceki dönemlerden beri tartışılmayan bir konu.
41:38Halep meselesi bize yeniden şunu gösterdi.
41:42Kürtler bir öz savunma, ortak bir öz savunma anlayışına sahip olmalıdır.
41:47Aslına bakarsan Rojava devrimi ve Rojava kantonlarının oluşması, Kuzey Suriye ve Doğu Suriye'deki kantonların oluşma süreci ve o Daişe karşı güçlü savaşın verildiği, direncin gösterildiği zamanlar,
42:01Kürt uluslaşmasının modern anlamda sağlandığı oldukça önemli bir süreçti.
42:07Afrin ve bugün de Halep, özellikle bugün de Halep meselesi, Kürt uluslaşmasının giderek yapısallaşmaya başlayan bir duyguhanesi olduğunu göstermekle beraber,
42:19bu ulusallaşmanın bir varlığı sürdürme, öz savunmayı sağlama biçiminde bir gücü de açığa çıkarma, bir güce de ihtiyaç duyma ile ilgili önemli bir işaret veriyor.
42:32Bunu da bu vesileyle belirtmiş olayım Halep meselesi üzerinde.
42:38Bu çok önemliydi.
42:40Bu aslında bugünden yarına Kürtlerin örgütlü ve silahlı mücadele ile de birlikte aslında bir tarafıyla silahlı mücadelenin dışında Kürt halk önderi Abdullah Öcalan'ın,
42:51özellikle PKK kendini fesh ettikten, silahlarını yakıp imha ettikten sonraki süreçlerde ve daha sonrasında da Rojava'ya ilişkin yaptığı değerlendirmelerde şu çok net yansımıştı.
43:06Yani kendi öz savunmalarını ve kendi güvenliklerini kendilerinin oluşturması gerektiği,
43:13bölgenin her an dengelerinin değişebileceğini ama kimseye güvenmemeleri gerektiğini aynen kendi güçlerini sağlamaları gerektiği yönündeydi.
43:23Ve hatta o dönem dürzyilere saldırı ve Alevilere katliam yapıldığı dönemde de Alevilerin de dürzyiler gibi örgütlenebilmesinin yolunu ve imkanını,
43:34alanını sağlayacak bir mekanizmanın oluşturulması gerektiği yönündeydi.
43:39Şimdi bütün bunların hepsine baktığımızda sanıyorum buradan çıkarılacak son derece önemli dersler mi var diyoruz
43:48ya da çıkarılacak sonuçlar ve yeni stratejik adımlar mı gerekiyor?
43:55Halep, aynen öyle. Halep meselesi Kürtler açısından bir kırılma aslına bakarsanız.
44:01Bunu sadece güncel anlamda çözüm sürecine yaklaşımla ilgili ayrıca değerlendiririz.
44:06Orayla ilgili değil.
44:08Kürtlerin kendi ulusal birlikleri kadar yaşadıkları ülkelerle kurmak istedikleri ilişkiler açısından yeni bir aşamayı ifade ediyor.
44:17Kürtlerin bu konudaki kırılganlıkları kadar kendilerine dayanma ihtiyaçlarının büyüdüğünü de bize söylüyor.
44:25Dolayısıyla eğer Kürtler yaşadıkları coğrafyalarda, Kürdistan'ın dört parçası ve dünyanın herhangi bir yerinde,
44:31hangi siyasal anlayışa sahip olursa olsun hedeflenebilme duygusunu yaşıyor ve varlıklarını koruma riskiyle ilgili çok derin bir endişe duyuyor ise ki duyuyorlar,
44:42o durumda bunu giderebilecek biçimde, bunun giderilmesini sağlayacak biçimde ulusal birlik meselesinin varlığı sürdürmekle ilgili çok önemli bir öz savunma mekanizması ve anlayışını da çıkarması için ellerinden geleni yapmak durumundalar.
44:57Hani buna geçmişte gül teorisi içerisinde de yanıt verilebilir.
45:00Burada bir şiddet dalgası yok. Bir gül bile kendisini savunmak için dikenlerini üretir.
45:07Dolayısıyla biz Kürtlerin yaşadığımız ülkelerin demokrasi gücü olmak, yaşadığımız ülkelerin kurucu unsurları olmak gibi kavramları sevsek bile
45:22kendi içimizde varlığımızı kimseye teslim edilemeyecek kadar kıymetli bulup kendi varlığımızın sürdürülebilirliğini sağlayacak bir ortak anlayışa ihtiyacımız var.
45:35Bunu resmi bir pakla, uluslararası bir güvenceyle ya da başka bir şeyle de yapılabilir ama bir şekilde bunun oluşması gerekiyor.
45:42Rojava devrimi Kürt uluslaşmasını sağlamıştı. Halep bugün Kürtlerin bu uluslaşma biçiminin en önemli eksiğinin öz savunma, kendini var kılma, kendi gücüne dayanarak varlığını sürdürebilme meselesini düşünebilmekle ilgili ortak bir duyguyu açığa çıkarmış durumda.
46:01İşte tam da bu noktada programın başında bahsettiğin Kürt ulusal birliği tartışmalarının kendisinin de yönü ve somutluk alanı açığa çıkmış gibi görünüyor.
46:10Kürtlerin her şeyden önce ne olursa olsun, nerede yaşıyor olurlarsa olsunlar varlıklarını sürdürebilecekleri ve birbirlerinin varlıklarının sürdürülmesini destekleyebilecekleri bir ortak anlayışa, ortak bir anlaşmaya, bu anlaşmanın formal olması gerekmiyor.
46:29Ama böyle bir şeye ihtiyacı var. Bunun altını özellikle çizmek istiyorum.
46:34Çünkü biz Kürtler tarih boyu Orta Doğu'da yaşayan, tarih boyu yaşadığımız Orta Doğu'da yaşadığımız ülkeleri güçlendiren aslında şöyle bir tarihe baktığınızda ilgili ülkeleri güçlendiren ve sorun hanelerini zayıflatan bir yerde durmuşuz.
46:51Fakat aslında bütün bu süreçler içerisinde tırnak içinde Orta Doğu için hep diplomasinin kurtlar sofrası denir.
46:58Bu kurtlar sofrasında yıllardır varlığını sürdürmüşsün ama bu kadar saf kalmanın yeri geldiğinde bazı farklı güçlere dayanacak, dayanmayı hatırlatabilecek tutum ve gevşemelere gitmenin bedelinin ne kadar ağır olduğunda sayısız defa yaşamış, deneyimlemiş durumda.
47:19Afrin'de bunlardan bir tanesi. Bu yüzden özellikle Kürtlerin kendi varlıklarını koruma, kimliklerini koruma ve sürdürülebilirliklerini sağlamak açısından uluslararası tanınırlığını da sağlayabileceği ama her şeyden önce kendi aralarında ortak bir öz savunma anlayışını benimsemelerini elzem buluyorum ben.
47:38Çok da önemli daha sonraki süreçler içinde.
47:44Son olarak sorayım o zaman.
47:46Tabii ki bu yaşananlar bir tarafıyla da aslında Türkiye'nin kendi iç siyasetine baktığımızdaki bu süreçle de alakalı.
47:56Toplumda zaten bir güven sorunu varken ve de hem iktidara, devlete güvenmiyorken bir sürecin ilerletilebilmesi, barış olabilmesi konusunda
48:07şimdi son derece daha geriye düşmüş aslında o umudun olabilecek, umudun da kırıldığı bir nokta mı var?
48:18Ya da ne görünüyor? Daha doğrusu sana onu sorayım ki hem izlenimlerin hem de genel öğrenimli öngörülerin içerisinde.
48:28Şimdi ne zaten süreç başladığından bu yana aslında kuzey sahasında halkın önemli bir kısmının sürece dönük bir temkinlilik içinde, güvensizlik içinde olduğunu hep ölçüyorduk ve söylüyorduk bunu, duyuruyorduk da.
48:41Bu güvensizliğin ana odağında üç mesele vardı aslında bakarsınız bunu da çokça söyledik.
48:47Birinci ve en önemli meselelerden bir tanesi, Kürtlerin çok önemli bir kısmı ortaya çıkan çözüm süreci ve çağrılarının kendisinin,
48:56Kürtlerin kazanımlarının gasp edilmesinin bir yolu olarak açığa çıktığını ve Kürtlerin kandırılma olasılığı olabileceği duygusunun derin yaşı olması.
49:04Özellikle Rojava devrimi ve Suriye'de açığa çıkmış olanakların Kürtlerin aleyhine işletilebilmesiyle ilgili barış süreci ya da çözüm süreci gibi bir süreçle
49:14Türkiye Kürtleri bir nevi tırnak içinde kandırmaya ve kontrol etmeye çalışıyor.
49:20Dolayısıyla bu işin kökeninde Rojava ve Suriye'deki gelişmeler var.
49:24Aman dikkat diyen çok önemli bir kesim vardı.
49:28İkinci bir kesim tarihsel deneyimin ortaya çıkardığı travma ve bellekten beslenerek bu devlet Kürt meselesini çözmez.
49:36Kürt meselesini çözmek gibi bir duygu içerisinde, bir perspektif ve anlayış içerisinde değil.
49:42Kürt mümkünse Kürtleri ve Kürtsüzleştirilmiş bir Türkiye, Kürtlerin bittiği, asimile olduğu yok olduğu bir Türkiye'yi arzu eder.
49:50Bu devlet Kürt meselesini çözmez diyen bir anlayış var.
49:54Ve bu üçüncü olarak da geçmiş deneyimlerin açığa çıkardığı travmatik sonuçlar nedeniyle sürecin yürütülebilmesine dair
50:04Aslına bakarsanız tarafların tek taraflı yol alabileceği, sadece Rojava hattındaki kazanımlar değil,
50:12Kürtlerin 50 yıllık sistematik ve sürdürülmüş hak mücadelelerinin kendisinin yeniden zayıflatıldığı bir mekanizma olarak da görüyorlardı.
50:24Bir diğer mesele de bu sürecin hedefleri konusunda insanlar güvensizlik taşıyorlardı.
50:31Çünkü sürecin isimlendirilmesinde bile bir problem vardı.
50:35Bir şeyi isimlendirmek sizin ona çizdiğiniz zamansallık çerçeve ve hedeflerle ilgilidir.
50:41Devlet ısrarla terörsüz Türkiye gibi bir kavram üzerinden ve sanki tasfiyonmuş bitmiş bir Kürt siyasal mecrasını Türkiye'ye sunan bir yerden duruyordu.
50:54Terörsüz Türkiye kavramından hiçbir zaman ortak Türkiye kavramına doğru geçişi sağlayamadı.
51:01Kürt hareketi ise demokratik Türkiye inşası ve barış kavramı içerisine yerleştiriyordu.
51:06Biri terörsüz Türkiye kavramıyla uyumlu söylemler, inkarlar, tehdit dili, yeni bir Kürtlere siyaset ve çeper çerçeve belirleme ve sıkıştırma sürecini işletiyor.
51:19Kürt hareketi ise barış ve demokratik toplum fikriyle uyumlu söylem ve pratik yönelim içerisinde yol almaya başlıyor.
51:30İki farklı yönelim, iki farklı söylem ve iki farklı hedefin kendisinin buluştuğu bir yeri yakalamak yerine ayrışan bir durumun kendisi açığa çıkıyor.
51:42Üstelik süreç başladığında bu bir barış süreci midir, bu bir çözüm süreci midir, bu yoksa Türk İttifakı mıdır meselesi konusu da sürece dönük çerçeveleme, süreci tarifleme ve hedefleme konusunda toplumun kafasını ciddi anlamda karıştırdı.
51:58Barış süreci diyeceksiniz, söylemler barış süreciyle ilgili değil, oldukça militer, hala inkar ve otoriter güvençi söylemlerle devam ediyor.
52:07Çözüm süreci diyeceksiniz, tarafların devlet kanadını temsil edenler Kürt meselesinin olmadığı iddiasındalar.
52:14Olmayan bir meselenin çözümüyle ilgilenmiyorlar ve hala ana odak olarak Kürt politik damarın tasfiyesiyle ilgileniyor.
52:24Dolayısıyla bir çözüm meselesinden bahsedemiyorsunuz.
52:26Kürt Türk İttifakı mı diyeceksiniz, iyi de ittifak kuran güçler belli hedefler ve belli amaçlarla ve belli ortaklaşmış çıkarlarla ittifak kurarlar.
52:38Bir ittifak da ittifakın ortaya çıkardığı bir eşitlik ya da ortaklık zemininin kendisinden de bahsetmek çok zor.
52:45Dolayısıyla bütün bunlar içerisinde sürecin amorf, oldukça amorf, şekilsiz ve çerçevelenmesi konusundaki çelişkiler toplumun sürece ısınmasını çok fazla etkiliyordu.
52:59Üstüne Halep, Şam politikaları, Suriye ve Orta Doğu politikalarında Kürtsüzleştirme ya da Kürtlerin kazanımlarının zayıflatılmasını hedeflendiğine dair hissiyatı güçlendiren uygulamaları kendisi.
53:14Yer yer o umutlu temkinliliğe dönen temkinlik halinin bugün dip bir biçimde güvensizliğe dönmüş olduğunu görüyoruz.
53:23Son cümle olarak şunu söyleyeyim, sokak barış çözüm süreci konusunda güvensizlik duygusu açısından başladığı yerin daha gerisinde bir yerde duruyor.
53:35Ve eğer bu sürece yeniden dönecekse Türkiye Devleti ve eğer bu sürecin gerçek anlamda yürütücüsü olacaksa yapmadığı, bu 14 ay içinde yapmadığı, yerine getirmediği görevler, sorumlulukların yanına şimdi koca bir güven problemini eklemiş durumdalar.
53:56O yüzden önümüzde zor bir sürek bizi bekliyor diyoruz.
54:02O zaman sevgili Yüksel Genç çok teşekkür ederim.
54:05Ayrıca şunu da söylemek istiyorum, tüm bunlarla beraber Kürtler kendi içlerinde güçlerini yeniden konsolide ederken oyun masasından eğer bu bir oyunsa bu oyunun masasından kalkmayı değil,
54:21o masanın başarılı sonuçlar üretebilmesi için kendisini mutlaka göz önüne almak zorunda hissettirdiği diplomatik söylemler, politik söylemler ve yapısal durumları hızlı bir biçimde geliştirmeliler.
54:37Ben süreçlerden çekilmeyi değil, süreçlerin etkili, vazgeçilmez aktörü olabilmeyi becermenin Kürtler açısından en önemli çıkış olduğunu düşünüyorum.
54:50Aksi halde Suriye'de, Türkiye'de ve İran'da masalardan çekilen Kürt, süreçlerden çekilen Kürt, pazarlıkların dışında bırakılan Kürt'ün kendisi ne yazık ki çok daha zor bir evreyi, varlık olarak çok daha zor bir evreyi yaşamak zorunda kalabilir.
55:09Çok stratejik akıl gerekiyor diyorsun, o stratejik aklı devreye sokulması lazım.
55:16Evet.
55:17Çok teşekkür ediyorum sevgili Yüksel, vakit ayırıp bu yayını birlikte gerçekleştirdiğimiz konuk olduğum için sağ olasın.
55:27Ben teşekkür ederim, çok sağ olun.
55:29İyi akşamlar.
55:33Evet sevgili seyirciler, Sosyopolitik Saha Arastırma Merkezi koordinasyonundan koordinatör sevgili Yüksel Genç'le son durumu ve yaşanan gelişmeleri ve Halep'i Türkiye'yi konuştuk.
55:47Bir sonraki yayınımızda haftaya tekrar karşınızda olmak üzere yayında emeği geçen arkadaşlarım adına hepinize iyi akşamlar dilerim.
Be the first to comment