00:00Ano ang unang sa asa ko na ang dumating, mananatiling masidi at matatag
00:04ang pananampalatay ng mga deboto ng Jesus Nazareno sa mga nakalipas na dekada?
00:09Suliyo pa natin ang mga traslasyon sa paglipas ng panahon.
00:13Sa unang balita, nagbabalik si Rafi Tima.
00:19Ang nakagisna nating traslasyon at posisyon ng poong Jesus Nazareno.
00:23Malayo na sa noy payak na prosesyon ng Jesus Nazareno sa paligid ng Kiapu Church
00:33na makikita sa larawang ito sa pagsisimula ng ikadalawampung siglo.
00:40Halos wala nang tala sa kung kailan eksaktong nagsimula ang taon ng pagbuos ng debosyon
00:44ng mga mananampalataya ng poong Jesus Nazareno.
00:48Pero kada 9 ng Enero, ginugunita ang unang paglilipat o traslasyon ng imahin ng poon.
00:53Tradisyong hindi pinakupas ng panahon, mula noon, hanggang ngayon.
01:08Ang mismong simbahan ng Kiapo, dumaan na sa ilang sunog, lindol, at sa World War II
01:14pero ang debosyon sa Nazareno nananatili.
01:17Si Tatay Eugenio, 1950s pa, deboto na ng poong Jesus Nazareno.
01:22Kwento raw ng kanyang ama, kahit noong panahon ng Japon, tuloy ang prosesyon.
01:26Nilabas ng simbahan yung prosesyon, makikita niyo yung Japon, meron pang bayoneta yung ano niya,
01:32nakatingin lang sa ganun, pinagmamas na yung mga tao.
01:36Siguro nag-iisip yung Japon, ano ba yung 40 ng mga Pilipino?
01:40Kahit ang pagdadeklara ng batas militar noong dekada 70,
01:43tuloy ang kanilang prosesyon sa kabila ng mahigpit na curfew.
01:46Yung lahat yung sasama sa prosesyon, ang bawa pumasok na ng past 10 na may carbyo kayo eh,
01:54huwag na kayong alis ng Kiapo area pagkitaas ng prosesyon.
01:57So dito na matutulog?
01:58O, dito. Kaya mga tao nakandito lahat sa Plaza Miranda.
02:01At bagaman hindi muna nagkaroon ng traslasyon mula taong 2021 hanggang taong 2023
02:11binang pag-iingat sa gitna ng pandemya,
02:14nanatiling buhay sa puso ng mga deboto ang pananampalataya.
02:18Wala mang traslasyon noon at nagpatupad ng social distancing sa labas ng simbahan,
02:23kanya-kanya pa rin ng mga deboto na nagsagawa ng sarili-sarili nilang pagpapakita ng debosyon
02:27sa kabila ng banta ng COVID-19 pandemic.
02:30Kaya halos dumoble ang dami ng mga debotong nakiisa sa pista nang ibalik ang traslasyon noong 2024.
02:37Mahigit 6 na milyon na mga deboto.
02:43At nitong nakaraan taon lang,
02:46naitala ang pinakamalaking crowd estimate ng mga deboto mula noong 2016.
02:51Mahigit 8 milyon ang mananampalataya,
02:54base sa monitoring ng GMA Integrated News Research.
02:56Lumaki lalo yan, milyon-milyon pa yung pumupunta
02:59dahil nagsimula na rin yung 24 hours coverage ng media sa pista ng Quiapo
03:06na dati lumalabas lang yan doon sa evening news.
03:08Pero kahit naman bago pa ang pandemya,
03:13hindi na iniinda ng milyon-milyon ang siksikan malapitan lang ang poong Jesus Nazareno.
03:18Kahit pa nga sa mga pagkakataong inabot ng 22 oras ang traslasyon.
03:23Tulad noong 2012, kung kailan nagkaroon ng banta sa traslasyon,
03:27ito raw ang isa sa pinakamahirap na traslasyon
03:29dahil bukod sa mas mahigpit na siguridad,
03:32sumabog pa ang dalawang gulong na andas ng poong Jesus Nazareno.
03:35Yung hirap na dinanas nila noong 2012,
03:38at saka yung pressure, yung stress na,
03:42pero nairaos nila,
03:45yun talaga yung parang fulfilling for them.
03:48Noong 2017 at 2018,
03:51umabot din ng mahigit 22 oras ang traslasyon.
03:56Malayo ito sa mabilis na usad na prosesyon
03:58ng poong Jesus Nazareno
04:00noong ito ay iniikot pa lang sa paligid ng distrito ng Quiapo.
04:03Noon, hapon sinisimula ng prosesyon
04:06at dalawa hanggang limang oras lang,
04:08tapos na ito.
04:11Malalim na nga ang ugat na higit apat na siglong debosyon
04:14ng mga Pilipino sa poong Jesus Nazareno.
04:16Ayon sa website ng Quiapo Church,
04:18ang orinal na imahen,
04:20dumating sa bansa mula sa Mexico,
04:22dala ng mga rekuletos noong 1600s
04:24at unang inilagak sa bagong bayan,
04:26bago din nila sa Intramuros.
04:28Dahil lumakas ang debosyon sa poong Jesus Nazareno,
04:31isang replika ng imahen ang pinagawa
04:33noong 1700s mula rin sa Mexico
04:35at dinala sa Quiapo Church
04:37kung saan nananatili ito hanggang sa ngayon.
04:40Ang orinal na imahen naman sa Intramuros,
04:42kasamang naabo ng masira noong World War II
04:44ang simbahan ng mga rekuletos.
04:46Yung mung galing sa Mexico,
04:47dumating siya dito,
04:49mga early 1600s,
04:51una siyang dinala sa simbahan
04:53ng San Juan Bautista sa bagong bayan,
04:55na Rizal Park Luneta.
04:56So nilipat siya sa Intramuros,
04:59sa Recoletos Church.
05:01Nasira na po yun noong World War II.
05:03So noong Battle for the Liberation of Manila,
05:05February 1945.
05:07So wala na po yung galing sa Mexico.
05:12Para mapangalagaan ang imahen sa Quiapo Church,
05:15ang uro nito,
05:16ikinabit sa katawan na nililok nitong 1990s
05:19at permanenteng nakalagak sa Quiapo Church.
05:22Ang katawan lamang nito
05:24ang ipinoprosesyon ngayon.
05:25Kinabitan nito ng panibagong ulo
05:27at may mga bahagi rin na nirefurbish o inayos.
05:30At kung dati,
05:31sa paligid ng Quiapo lamang isinasagawa prosesyon.
05:35Noong 2007,
05:37sinimunan ang pagbihayan ng puon
05:38mula Kirino Grandstand,
05:39pabalik ng Quiapo Church.
05:41Paggunita ito
05:42sa paglilipat ng puon
05:43mula sa simbahan sa Intramuros
05:44patungo sa kasalukuyang simbahan sa Quiapo.
05:47Yan ang unang balita.
05:52Rafi Tima para sa GMA Integrated News.
05:55Igan, mauna ka sa mga balita.
05:57Mag-subscribe na
05:58sa GMA Integrated News sa YouTube
06:00para sa iba-ibang ulat
06:02sa ating bansa.
Comments