00:00Health check mga kapuso ngayong holidays.
00:04Di lang sa perigro ng mga paputok,
00:06pati na rin sa mga handa,
00:07lalo yung mga putok-batok.
00:10Marami kasing na-ospital dahil sa high blood at stroke.
00:13May report to Jonathan Nandar.
00:18Nakikipagtawaran na si Mang Cesar
00:20habang hinihintay lumutong ang mga lechon sa tindahang ito
00:23sa Laloma, Quezon City.
00:2514 milyon eh.
00:27Natawaran ko naging gish.
00:30Okay na yun? Okay na, okay na.
00:31Kumpara nung isang taon,
00:33mas mahal na ang lechon doon.
00:35Ramdam din na mga lechonero
00:36ang matumal na bentahan.
00:38Siguro po nasa mga 30% to 40% na nawala sa tao.
00:46Kasi noong dati, noong last year,
00:48ganitong pecha pa lang,
00:49halos talagang puno na tao rito eh.
00:52Sa Jaraw, mahal ang baboy ngayon.
00:54Hindi po naka-apekto yung ASF sa benta niyo?
00:56Hindi naman po.
00:57Dahil talagang pre-portage sa Laloma.
01:00So talagang yung kwan lang,
01:01kakulangan lang ng pera ng mga customer.
01:03Opo, yun na lang talaga
01:04dahil sobrang task po ng baboy.
01:07Mayat-maya naman ang pag-iikot
01:08ng mga taga-QC Veterinary Department
01:10para tiyaking sumusunod ang mga lechonero
01:13sa panuntunan kontra ASF
01:15gaya ng pagkakatay sa accredited na slaughterhouse.
01:19Dahil mahal ang lechon,
01:20nag-advance order na ang ilan
01:22para makamura at bukas na lang kukunin.
01:24May free taste pa.
01:25Okay naman, masarap.
01:28Kaya ano, dito kami pumunta.
01:31Kahit star ng medya noche ang lechon,
01:33abay hinay-hinay.
01:35Ang putok-batok na sarap nito
01:36na sinabayan ng taas presyo,
01:39literal na nakakataas presyon.
01:41Sakit na isa sa binabantayan
01:43ng health department ngayong holiday season.
01:45Maaari kasi itong humantong sa stroke.
01:47Bukod sa high blood pressure,
01:49ang iba pang dahilan ng stroke
01:50ay injury sa ulo,
01:51blood clot o pamamuon ng dugo sa utak,
01:53baradong ugat
01:54o kaya'y pagpotok mismo ng ugat.
01:57Paano ba malalaman
01:57kung ang kasama mo
01:58ay may senyales na ng stroke?
02:01Lagi po ninyong babantayan
02:03yung mga may napansin
02:05yung nabubulol na kamag-anak
02:08o biglang may parte ng katawan
02:11na hindi nagagala o nangihina.
02:12Meron din ibang pasyente
02:13na sobrang taas ng blood pressure
02:15o biglang nalabuang paningin,
02:18itakbo agad sila sa hospital.
02:20Kasi po,
02:21sa loob ng 4 hours
02:22dapat na-evaluate sila kaagad
02:25kung anong klaseng stroke sila.
02:27Kapag naagapan,
02:28pwede pangot natin silang masalba.
02:31Buti si Mang Angelito
02:32itinakbo ng asawa niya
02:33sa hospital itong pagtapos ng Pasko.
02:35Bumubuti na ang kalagayan niya.
02:37Na-stroke na rin siya noong 2023.
02:39Medyo okay na po
02:40kasi nagagalaw niya na to
02:43kasi na nagpunta kami dito
02:45as then hindi niya nagagalaw siya.
02:47Isa si Mang Angelito
02:48sa 35 stroke patients
02:50sa Tondo Medical Center
02:52mula pa December 21.
02:53Katumbas ng 3 stroke patients
02:55kada araw ngayong holiday season.
02:57Mas mataas
02:57kaysa mga nagdaang buwan
02:59ayon sa ospital.
03:00Ang malungkot,
03:013 ang namatay.
03:02May stroke po na
03:04sa ER pa lang po
03:06namatay na.
03:07Ang nakita namin dahilan dito,
03:08sir,
03:09una-una yung compliance sa gamot.
03:10Imbis na ipambili pa ng gamot,
03:13pinabibili pa ng mga panghanda
03:15o nakakalimutan na uminom ng gamot.
03:17Nauunahin yung
03:18pagkain ng mga bawal.
03:22Sabihin,
03:23minsan lang naman.
03:24Kung alam niyo po na
03:25kayo ay at risk na may stroke
03:27at lalo na may mga
03:28high blood, diabetes,
03:30o mataas ang kolesterol,
03:31iwasan po lahat ng mga bawal.
03:33Sa datos ng DOH,
03:34mula December 21,
03:35165 na ang naso stroke.
03:3870 ang inatake sa puso,
03:3927 ang sinumpong
03:41ng hika o asma.
03:42Si Emma Deline Sevilla,
03:44hinika kamakailan.
03:45Nagsikip yung dibdib ko
03:47na hirapan akong huminga.
03:49At ang pangamba niya,
03:50baka matrigger ito
03:51ng mga pulbura at usok
03:52sa pagpapalit ng taon.
03:54Nagkukulong na lang ako
03:55ng kwarto,
03:57hindi lumalabas.
03:58Lahat yan,
03:58apektado sa dami ng usok
04:00pagdating ng fireworks display.
04:02So very important yung pinapatupad
04:04ng mga PNP sa LGUs,
04:08yung community fireworks display.
04:11So that is safer
04:12kasi malayo.
04:13Ang recommendation ko,
04:14if you have respiratory illness,
04:16sa loob kayo ng bahay,
04:17isara ang mga bintana.
04:19Kung lalabas ka,
04:19mag-mask kayo.
04:20Jonathan Andal,
04:21nagbabalita para sa
04:22GMA Integrated News.
Comments