- 5 gün önce
Kategori
🥇
SporDöküm
00:001942 yılında İngiltere'de dolanan Frank'in babası Kraliyet Hava Kuvvetleri'nde çalışıyordu ve ailesiyle de çok alakalı bir adam değildi.
00:07Annesi ve babası boşandıktan sonra annesiyle birlikte kalan Frank'i çok derin bir fakirlik bekliyordu.
00:12Annesi oğluna çok parlak bir gelecek vaat edemeyeceğini anlamış olmalı ki onu bir yatılı manastır okuluna yazdırmıştı.
00:18Kendi deyimiyle okuldaki hayatı sevmesine rağmen trenleri, otomobilleri ve gezmeyi çok sevdiği için çok sık okuldan kaçarmış.
00:25Yakalılıp geri gönderildiğinde de sağlam dayak gelmiş ama kaçmaya devam edermiş.
00:29Yatılı okula çocuklarını görmeye gelen ailelerin otomobillerinin başından ayrılmaz, onları ikna edip kasabada küçük bir tur attırırmış.
00:36Bu ilgisi büyüdükçe daha da artmış ve motor sporlarını keşfetmiş.
00:39Bildiğiniz gibi motor sporlarının beşiği de İngiltere ve Fransa'dır.
00:43Frank'in şansına da bulunduğu bölgede birçok mahalli küçük yarışlar düzenlenmektedir.
00:47Frank sağda solda çalışarak kazandığı paralarla otomobiller alıyor, bunu ikinci el çıkma aldığı parçalarla da modifiye edip yarışlara katılıyordu.
00:55Bu kendi hazırladığı otomobillerle de kendi yarışıyordu.
00:58Frank'in içindeki yarışma tutkusu onu gözü kara bir pilot haline getirmişti.
01:02Önde götürdüğü yani birinci olması muhtemel yarışlarda bile bir şekilde kaza yapıp yarış dışı kalıyordu.
01:07Bu tehlikeli sürüş stilini gündelik hayatında da devam ettiriyordu.
01:10Neredeyse kullandığı her araçla kaza yapmayı başarmıştı.
01:13Bunun sürdürülebilir olmadığını fark eden Frank, pilotluğu bırakarak takım patronluğu ve yöneticiliğe odaklanmaya karar verdi.
01:191968'de takımının pilotu ve aynı zamanda ev arkadaşı olan Pierce Courage'la çok başarılı bir Formula 2 sezonu geçirdiler.
01:27Bunun üzerine de Frank o zamanlar çok rekabetçi bir takım olan Bradham takımından bir şasiye almayı başarır.
01:32Bu şasi üzerine de bir Formula 1 aracı geliştirir ve Pierce Courage'ı Formula 1 yarışlarına sokar.
01:371969'daki ilk Formula 1 sezonları aslında başarılıdır diyebiliriz.
01:42İki tane podyum çıkarmışlardır Monaco ve Amerika'dan.
01:45Bunun üzerine de İtalyan otomobil üreticisi De Tommaso, Gian Paola Dallara tarafından tasarımı yapılan Formula 1 şasesini Frank Williams'a önerir.
01:54İkinci sezona yeni bir araçla giren Williams'ın bu yeni otomobili ne yazık ki bir de önceki seneki kadar iyi değildir.
02:00Beşinci yarış olan Hollanda Grand Prix'sinde araç takla atar ve alev alır.
02:04Frank'in oda arkadaşı, takımın ümit vaat eden pilotu ve İngiltere'nin popüler Formula 1 pilotu Pierce Courage aracın içinde hayatını kaybeder.
02:12Elbette bugün itibariyle ismini hiç duymuyoruz, hiç haberdar değiliz ama o dönemler için bu adam İngiltere'de tam bir Londra beyefendisi, yakışıklı, sportmen ve Jackie Stewart'la karşılaştırılacak kadar da iyi bir pilotmuş.
02:25Ne yazık ki Williams'ın aracının içinde hayatını erken yaşta kaybediyor.
02:28Bu olaydan sonra da Frank, De Tomasso ile geri dönüşü olmayan bir yola girer ve sezon sonunda anlaşmayı fesheder.
02:3471 yılında Frank, bir önceki sezonda yarışmış yani çıkma bir Formula 1 şasesiyle sezona yeni bir otomobil hazırlar.
02:42Sezonun ilerleyen dönemlerinde bu çıkma şasiyi yeni bir şasiyle değiştirecektir.
02:46Ancak 69'daki o fırtına gibi esen Williams'tan eser yoktur.
02:50Takım bir şekilde temposunu bulamıyordur.
02:52Buna rağmen Frank, çıkma şasiler toplama parçalarla Formula 1'de yarışmaya devam eder.
02:5672 yıl itibariyle Formula 1'in kendi tüketicilerine ulaşmak için iyi bir platform olduğunu düşünen sigara üreticileri bu spor dalına yatırım yapmaya başlamıştır.
03:05Williams'ın kapısını da Malboro çalar ve Frank aradığı finansmana kavuşur.
03:10Artık kendi şasisini üretebilir duruma gelmiştir.
03:12Ancak rekabetçi bir Formula 1 takım olmak istiyorsanız bundan daha fazlasına ihtiyaç duyarsınız.
03:1773 yılında şampiyona boyunca Williams'ın aracını 8 farklı pilot kullanmıştı.
03:21Bunların içinden de sadece bir tanesi puan çıkartmayı başarabilmişti.
03:24Bu başarısızlığın sonucunda da 74 sezonu öncesinde Malboro sponsorluktan çekildiğini açıkladı.
03:305 yıldır güç bela, maddi zorluklar altında yarışmaya çalışan ve bu yolda ev arkadaşı ve pilotunu kaybeden Frank Williams da artık mağlubiyeti kabul etme noktasına gelmişti.
03:40Ve takımı satılığa çıkarttı.
03:42Frank ve takımı ile Kanadalı petrol milyarderi olan Walter Wolf ilgilendi.
03:46Wolf şuradaki James Hunt videomda da uzun uzun anlattığım benzer şekilde maddi zorluklar çeken bir başka İngiliz Formula 1 takımı olan Hesket'i de satın almıştır.
03:56Williams'a da ortak olduktan sonra Hesket'ten gelen bütün bilgi, birikim ve potansiyeli Williams'a adapte etmiştir.
04:03Bir milyarder ile kafasında kazanmaktan başka hiçbir şey olmayan tutkulu, hırslı bir motosporları manyağı aynı şirkette olursa ne olur?
04:10Elbette ayrılık.
04:11Takımın %60'ına sahip olan Walter Wolf 76 sezonu öncesinde Frank Williams'ı kapının önüne koyar.
04:17Takımın adını da Walter Wolf Racing yapar.
04:20Frank kendi fabrikasına girememektedir.
04:22Elinde avucunda da ona sadık olan birkaç mühendisten başka hiçbir şey kalmamıştır.
04:26Tüm bunlar yetmezmiş gibi de 77 sezonunun daha henüz başında ilk yarışta Arjantin'de Walter Wolf Racing takımı birincilik çıkartır.
04:34Adamda sanki bir uğursuzluk varmış ama ya bence.
04:36Abi bu daha bir şey değil ya.
04:37Herifteki uğursuzluktan daha kimlerin başı yanacak?
04:40İleride göreceksin yani.
04:43Zaten Emmet başı yanını biliyorsun.
04:45Alton Senna.
04:46Yani.
04:46Williams takımında hayatını kaybediyor.
04:48Oralara da gireceğiz.
04:49Hadi bakalım.
04:49Artık gasp ettik mi bilmiyorum ne olduğunu.
04:52Videonun sonunda siz karar verin.
04:53Bence çiftçilik yapmaya devam etseymiş ya.
04:55Hatta benzer bir iş yani.
04:57Valla çok hızlı olduğu için bence ya.
04:58Bir tane belgesel izledim.
05:00Adamla ilgili.
05:01İğrenç vermiş yani.
05:01Öldüğüm zaman.
05:04Devam.
05:04Yıllardır beklediği o an resmen ellerinin arasından kayıp gitmiştir.
05:088 sezondur çektiği onca sıkıntı, onca badire belki de takımın pilotunu birincilik sırasında gördüğünde uçup gidecekti ama bunu görmek ona nasip olmaz.
05:18Üzerinde Williams yerine Walter Wolf yazan bir araç ve pilot birincilik kürsüsündedir.
05:23Bu olaylar sonrasında da Frank Williams çok derin bir depresyona girer.
05:26Onun bu içinde bulunduğu zor durumdan da çok yakın arkadaşları ve ailesi çıkartır.
05:30Çok yakın arkadaşı olan ve aynı zamanda en iyi mühendislerinden biri olan Patrick Head ile birlikte Williams Grand Prix Engineering adlı şirketi tekrardan kurarlar.
05:39Belçikalı bir bira firmasında sponsor olarak aldıktan sonra finansal olarak en azından tekrardan başlamak için bir şans elde etmişlerdir.
05:4677 ve 78 sezonlarında kayda değer bir başarı elde edemezler.
05:49O dönemlerde Formula 1 araçlarında yenilikçi tasarımlar, farklı teknolojiler, çok değişik gözüken araçlar çok modadır.
05:56İnsanlar hep böyle farklılıklar, yenilikler denemektedir.
05:59O dönemki Formula 1 araçlarıyla ilgili de bir başka ilginç detay da şudur.
06:02Bugün Formula 1'in olmazsa olmazı aerodinamik parçalar, yol tutuşu gibi şeyler o dönemler hiç konuşulmuyordu.
06:09Sadece güçlü motorlar vardı ve araçlar genellikle pistte, drift ata ata giden, düz yolda yardıran çok güçlü, çok hafif spor otomobillerdi.
06:17Özellikle 70'lerin başında Lotus tarafından ilk defa kullanılan Ground Effect yani yer etkisi Formula 1 için yeni bir terminolojiydi.
06:25Ayrıca Formula 1'e aerodinamik bakış açısını getiren de Chapman'dı.
06:29Öncelikle kanatlara odaklandı.
06:30Basma kuvvetini arttırmak için Lotus modellerinde kanatları her zaman geliştirdi.
06:34Sonra aracın alt tarafındaki hava akışına odaklandı.
06:37Buradaki gücü de yol tutuşu aktarmak için çalışmaları ilk defa Lotus yapmıştı.
06:41Geliştirdikleri bazı teknolojiler ve tasarımlar o kadar yenilikçi ve zamanın ötesindeydi ki birçoğu birkaç yarış sonra FIA tarafından yasaklanıyordu.
06:48Buna rağmen geliştirmeye devam ettiler.
06:50Chapman'ın bir başarısı da iyi bir iş adamı olmasıydı.
06:53Formula 1'i zengin sporu olmaktan çıkartıp köysel bir motor sporlarına dönüştüren, sponsor ekosistemini yarış takımına dahil eden ilk insandır.
07:00Aracın gövdesini reklam alanı olarak kullanmak ilk Colin Chapman'ın aklına gelmiştir.
07:04Özellikle John Player Special adındaki bir sigara ötecisinin renklerine sahip 1977 model Lotus 77 en ikonik Formula 1 araçlar arasındadır.
07:13Aracın tutuşunu arttırmaya yönelik tasarımsal parçaları otomobillere ekleme fikrinde ilk defa Lotus ortaya atmıştı.
07:19Aracın yan tarafını bir parça ile etek gibi kapatan, attan geçen havayı kullanarak aracın tutuşunu arttıran bu sistem daha sonraları daha fazla kazaya yol açtığı düşünülerek yasaklanmıştı.
07:30Patrick Hatt önderliğinde Williams mühendis takımı da işte bu yasaklanan bakış açısını bir şekilde bertaraf edecek farklı tasarımsal unsurlar kullanarak aracın altındaki havayı kullanmayı ve tutuşu arttırmayı başarmışlardı.
07:43Bu sayede de 79 sezonunun 8. yarışı itibariyle Williams'lar rakiplerinin tam anlamıyla bir anda önüne ışınlanmışlardı.
07:50Bazı pistlerde tur başına 7 saniye gibi astronomik sürelerle rakiplerinin önünde tur atıyorlardı.
07:55Frank Williams da Formula 1'e girdikten tam 10 yıl sonra başarının nasıl bir his olduğunu ilk defa yaşıyordu.
08:02Ve 79 sezonunu da Ferrari'nin ardından 2. olarak tamamladılar.
08:0680 sezonunda kuşkusuz en favori takımı Williams'tı.
08:10Alan Jones'un yanına Arjantinli Carlos Reutemann gelmişti ve Williams'lar pistlerde tam anlamıyla fırtına gibi esiyordu.
08:17Bunun bir sonucu olarak da Alan Jones pilotlar Williams'da markalar şampiyonluğunu alarak ilk şampiyonluklarını elde etmiş oldular.
08:2381'de araç yine mükemmeldi ancak bu sefer takımdaki zayıf halka pilotlardı.
08:29Sadece 4 yarışı birinci bitirebilmişlerdi.
08:31Williams 95 puanla markalar şampiyonunu elde etmişti.
08:34Ancak 61 puanla 2. olan Bradford'ın Brezilyalı pilotu Nelson Pique pilotlar şampiyonluğunu elde etmişti.
08:41Pilotlar için başarısı geçen bu sezonun ardından Alan Jones takımdan ayrılır.
08:45Onun yerine de bir önceki sezonda Formula 1'de yarışmış ancak 1 puan bile kazanamamış Keke Rosberg gelir.
08:50Keke Rosberg bu sezonda Williams'a sadece bir defa podyumun en tepesinde olma başarısını göstermiş olsa da sezonun sonunda şampiyonlayı pilotlar şampiyonu olarak bitirmişti.
09:00Takım arkadaşı Roy Teman'da 2. yarışın sonunda Formula 1 kariyerine son verdiğini açıkladı.
09:06Onun yerine de hızlıca Amerikalı Mario Andretti'yi getirdiler.
09:10Sadece bir Grand Prix'de Mario Andretti yarıştı ve sezonun geri kalanında takımın 2. pilota olarak yarışacak olan Derek Daly takıma dahil edildi.
09:18Bu türbülanslardan dolayı da Williams takım şampiyonluğunu kaçırmıştı.
09:2283 sezonun öncesi Frank Williams takımın üst düzey diğer takımlarla rekabet edebilmesi için onlarınki gibi yani Ferrari gibi Lotus gibi rekabetçi bir motora sahip olması gerektiğini düşünüyordu.
09:33Bunun bir sonucu olarak da Ford'la olan sözleşmesini iptal etti ve Honda'yla yepyeni bir sözleşme imzaladı.
09:38Ancak bu sözleşmenin imzalanması o kadar uzun sürdü ki 83 sezonunun çoğunu da Ford motorlarıyla geçirdiler.
09:4484 sezonunda Honda'nın yeni motoruyla 1-2 Grand Prix kazanmalarına rağmen deklentinin çok uzağındaydılar.
09:51Frank otomobillere ve takıma yatırım yapmaya devam etmesi gerektiğini düşünüyordu.
09:54O da bu sefer otomobili daha iyi hale getirebilmek için McLaren'le masaya oturdu.
09:59McLaren'den aldıkları destekle ilk karbon fiber kompozit malzemeler kullanılarak üretilen Williams Formula 1 aracını 85 sezonunda tanıttılar.
10:07Keke Rosberg'in yanına da takım içi rekabeti ateşleyebilecek İngiliz Nigel Mansell getirildi.
10:12Bu hamlelerin bir sonucu olarak da Keke Rosberg o sezon içinde 4 tane Grand Prix birinciliği elde etti.
10:18Takım da şampiyonayı 3. olarak getirmişti.
10:21Güzel günler onları bekliyor gibiydi.
10:22İlk defa iki pilotları ve arabaları hiç olmadıkları bir şekilde sezona hazırdı.
10:27Frank de gümbül gümbül geldiklerinin farkındaydı.
10:30Ne geliyor acaba? Devamını da çok merak ediyorum.
10:32Bu sefer kendi trajedisini yaratacak. Biraz acıklı.
10:35Hadi bakalım bekliyoruz.
10:36Devam. Sezen öncesi testleri gerçekleştirdikleri Fransa Nice'teki Paul Ricard pistinden testler bittikten sonra hızlıca havaalanına gidip uçakla İngiltere'ye dönmek istiyordu.
10:46Çünkü İngiltere'de ertesi gün katılmak istediği bir yarı maraton vardı.
10:49Frank Williams gerçekten de makina gibi bir adamdı.
10:52O dönemin doğalları olan sigara, alkol, uyuşturucu, düzensiz hayat biçimi gibi şeylerin hepsinden uzak duruyordu.
10:58Her gün düzenli olarak 20 km civarı koşu yapıyordu.
11:01Yarıştıkları her pistin çevresinde birkaç tur koşarak atmadan o yarışa katıldığı hiç görülmemişti.
11:06Testler bittikten sonra kiraladığı bir araçla hızlı bir şekilde havaalanına gitmeye karar verdi.
11:12Yanına da bir arkadaşı gelmişti.
11:13Güney Fransa'nın virajlı yollarında oldukça hızlı giderlerken bir virajı biraz fazla içten aldı ve yolun kenarındaki taş duvara çarpıp taklatmaya başladılar.
11:22Araç tepe taklak kalmıştı ve sürücünün olduğu taraftan da çökmüştü.
11:26Yanındaki arkadaşı hiçbir yara almadan aracın içinden çıkmayı başarmıştı.
11:30Ve Frank'i de sıkıştığı yerden zorlukla çıkarttı.
11:33Fransa'da yolun kenarında bir çimenlikte sırt üstü yatarken Frank ellerini, ayaklarını ve bel altını hareket ettiremediğinde artık her şeyin bittiğini düşünmeye başlamıştı.
11:42Yanındaki arkadaşına inançları gereği son doğasını edip edemeyeceğini bile sormuştu.
11:47Kısa süre sonra olay yerine gelen ambulansla bir hastaneye kaldırıldı ama doktorların hiç ümidi yoktu.
11:52Ailesi hastaneye geldiğinde de Frank'in fişini mi çekmek istersiniz yoksa hızlıca İngiltere'ye mi transfer etmek istersiniz diye sormuşlardı.
11:59Dünyaca ünlü Formula 1 takımının patronunun Fransa'da bir hastanede ölmesini istemiyorlardı.
12:04Ailesi elbette ondan vazgeçmedi ve onu İngiltere'de Londra'da bir hastaneye götürdüler.
12:09Tam 12 hafta boyunca bilinci kapalı bir şekilde yoğun bakımda yattı.
12:13Doktorların da büyük çabasıyla hayata tutunmayı başardı.
12:16Ancak belden aşağısı felç olmuştu.
12:18Kollarını kullanabiliyordu ama ellerini de kullanamıyordu.
12:20Takım da onun yokluğunda ilk başlarda o büyük şoku yaşamıştı.
12:24Ancak sonradan kenetlendiler.
12:26Özellikle İngiliz pilot olan Nigel Manson resmen bu sezonu Frank Williams'a adamıştı.
12:31Onun için yarışıyordu.
12:32Manson Pique'de Nigel Manson ile takım içinde bir rekabete girişmişti.
12:36Pique'ye göre Frank Williams kazadan önce takımın birinci pilotunun kendisinin olacağını ona aktardığını söylüyordu.
12:42Bir İngiliz takımında patronun yokluğunda İngiliz bir pilotla rekabete girdiğini ve İngiliz pilotunda kayrıldığını düşünüyordu.
12:49Ve bundan dolayı da huzursuzluk çıkartıyordu.
12:52Bu gerginlik de elbette takımın performansına özellikle Nigel Manson'a yarıyordu.
12:57Çünkü onun derdi şampiyon olmaktı ve Frank'i yattığı yerden tekrar kalkacak motivasyonu sağlamaktı.
13:03Bir yıl, o yıl markalar şampiyonluğunu elde etmişti.
13:05Pilotlar şampiyonluğunu da Nigel Manson son yarışta lastik patlattığı için Alan Prost'a kaptırmıştı.
13:1187 sezonunda Frank, Pete alanlarına geri dönmüştü.
13:14Pique ve Mantle'da Honda motorlu Williams'larıyla sezonun favorisiydi.
13:19Olağanüstü bir sezon geçirdiler ve pilotlarla markalar şampiyonluğunu elde ettiler.
13:23Pilotlar şampiyonasında da birinci ve ikinci olmuşlardı.
13:26O kadar kabusun ardından her şey toz pembe gözüküyor gibiydi.
13:29Frank için önemli olan tek şey motor sporları ve Formula 1'di.
13:32Tüm taşlar yerine oturdu.
13:34Artık başarılar da yıllar boyunca ardı adına gelecek derken
13:37Honda, Frank'i bir toplantıya çağırdı ve artık motor tedariğini keseceklerini duyurdu.
13:42Kendi motorlarını McLaren'e vereceklerdi.
13:44Yine uğursuzluk yakasını bırakmadı yani adımı tırıp dolaşıp.
13:47Aynen.
13:48Adamı bir şey yapamamış böyle.
13:49Oh be diyememiş yani herif.
13:51Hep bir şeyler çıkıyor yani.
13:52Ama yani Formula 1'in de doğasında olan bir şey bu abi yani.
13:55Belirli dönemlerde belirli üreticiler, işte motor tedarik edenler mesela.
13:58İşte bir dönem Honda, bir dönem Renault.
14:00Bu aralar Mercedes mesela.
14:02Herkes istiyor ki kendi aracında o motor olsun.
14:04Evet.
14:05Burada da tabii ne oluyor?
14:06Arka tarafta işte kulis, birbirini kayırma bilmem bir sürü şey var yani anladın mı?
14:10Mercedes'in de bir kapasitesi var.
14:12Tabii.
14:12O da kendini düşünüyor.
14:14Hani o motoru kime verecek, kime vermeyecek.
14:15Orada artık ikili ilişkiler.
14:17Arkada zaten bir hegemonya her zaman bir dönen bir takım muhabbetler var.
14:21Hatta onunla ilgili videolarda da baya bir konuştuk.
14:23Var evet.
14:24Ayton Senna videosunda, Schumacher videosunda yani FIA takımlar, sponsorlar ve bu üçgen içinde dönen hani entrikalar diyelim.
14:33Aynen.
14:33Bunlar her zaman var.
14:34İşte Honda'nın motor tedariği konusunda McLaren'e geçiyor olması da başka bir hamle diyelim.
14:40Burada tabii bir anda her şey tıkırında giderken abi, araçtan motoru alıyorsun.
14:45Ne oldu yani?
14:46Hani hızlıca yerine başka bir şey koyman lazım ve en az onun kadar iyi olması lazım.
14:49Ama zaten o dönemde en az onun kadar iyi başka motor yoksa da yapacak hiçbir şeyin yok abi.
14:54O zaman da açıkta kalıyor.
14:55Açıkta kalıyor.
14:56Yani sen de herkes gibi averaj bir motor koymak zorundasın yani.
14:59Hiç yoktan motor üretemeyeceğine göre.
15:01Yani.
15:02Elindekiyle idare ediyorsun yani.
15:03Başına da aslında gelen biraz bu.
15:05Devam.
15:06Formula 1'de turbo çağı yaşanırken, Williams güçlü motor üreticilerinden hiçbiriyle anlaşamadığı için atmosferik motorları üreten Jute firmasıyla anlaşmayı imzalamak zorunda kaldı.
15:15Bir önceki sezonun şampiyonu Nelson Pique de takımdan ayrıldı ve Lotus ile anlaştı.
15:20Onun yerine de Riccardo Patres ile geldi.
15:22Kabus gibi geçen bir sezonun ardından Mansell'in elde ettiği 2 tane ikincilik ve 20 puanla bu sezonu 7. bitirdiler.
15:3089 sezonu içinde bu Marcus Tarelli'yi geri döndürmek için yeni bir motor tedarikçisiyle sözleşme imzaladılar.
15:36Renault.
15:3790'ların sonuna kadar uzanacak olan bu birlikteliğin ilk başladığı yıl 89'dur.
15:41Mansell gitmiş yerine de Thierry Bootsen gelmişti ve sezonun 6. yarışı itibariyle de Renault motorlarıyla ilk podyum gelmişti.
15:49Hem de duble yapmışlardı.
15:50Kanada'da Bootsen 1. Patres'e de 2. olmayı başarmıştı.
15:53Williams sezonu 2. olarak bitirmeyi başarırken Patres'e de pilotlar şampiyonluğunda 3. olmuştu.
15:591990 sezonunda pilotlarda değişiklik yapmadılar ama işler hiç umdukları gibi gitmedi.
16:03Güç bela aldıkları ikincilikler ve puanlarla Makalar şampiyonusunun 4. pilotlar şampiyonusunda 6. ve 7. olarak bitirebildiler.
16:1191 sezonuna 2 sezon önce Ferrari'ye gönderdikleri Nigel Mansell'ı takıma geri kazandırarak başladılar.
16:18Ayrıca Williams'ın geleceğine dair bir hamle de yaptılar.
16:21Genç ve ümit vaat eden bir pilotu test pilotu olarak takıma dahil ettiler.
16:25Damon Hill.
16:26Ancak rekabet çok güçlüydü.
16:28McLaren, Honda ve Senna.
16:29Williams, Mansell ve Renault bu rekabete nasıl cevap verdi?
16:33Bunların hepsi bir sonraki videonun hikayesi arkadaşlar.
16:36Evet arkadaşlar 1991 sezonunda Nigel Mansell, Ayrıca Senna ile rekabete girse de çok başarılı olamadı.
16:42Williams, Renault ve Mansell üçlüsü McLaren, Honda ve Senna üçlüsünün ardından sezonu 2. bitirdi.
16:4892 sezonunda da Frank takımı aynen koruyarak girdi.
16:51Nigel Mansell bir önceki sezonun acısını çıkartırcasına yarışıyordu ve Formula 1'de o güne kadar hiç görünmemiş bir başarıya imza atarak sezonun ilk 5 yarışını 1. olarak tamamlıyordu.
17:03Senna sonradan açılıp temposunu yakalasa da sezonun son yarışında trajik bir şekilde Mansell'e arkadan çarpıp her ikisinin de yarış dışı kalmasına neden olunca Mansell dünya şampiyonunu ilan etmişti.
17:13Takım arkadaşı Patrese de 2. olarak bitirmişti.
17:16Mansell bu sezonu 9 tane 1.likle bitirerek o zamana kadar görülmemiş bir başarıyı da elde etmişti.
17:22Williams takımı hem takım olarak hem de pilotlar anlamında artık zirvedeydi.
17:2692 sezonun sonunda da Formula 1'de tam anlamıyla taşlar yerinden oynayacaktı.
17:3191 sezonunda daha sezon devam ederken Ferrari takımı ve Formula 1 aracıyla ilgili sağda solda ileri geri konuşan Alan Prost daha sezon bitmeden Ferrari'den kovulmuştu.
17:40Ve kontrol tü gereği de 92 sezonunu Formula 1'den uzak geçirmişti.
17:44Yani 93 sezonun öncesi Prost boştaydı ve Williams da onu takımda görmek istiyordu.
17:49Patrese de takımdan ayrılarak genç bir Alman pilot ile Ben Atten'da takım arkadaşı olmak için sözleşme imzalamıştı.
17:55O genç Alman pilot kimdi hepiniz çok iyi biliyorsunuz arkadaşlar.
17:59Devam.
17:59Patrese'den boş alan koltuğa hemen Prost'u getirdiler.
18:02Ancak bu sefer de Mansell yan çizmişti.
18:04Çünkü Ferrari'deyken Prost ile kısa bir dönem olsa da takım arkadaşı olmuştu ve bu kadar kısa süre bile ondan nefret etmesi için yetmişti.
18:11Mansell'dan boşalan yere de aslında Frank Williams Atten Senna'yı getirmek istiyordu.
18:15Senna'da McLaren'e motor tedariği konusunda sözleşmesini yenilemeyeceğini açıklayan Honda haberi sonrasında yükselen yıldız Williams takımına gitmek için can atıyordu.
18:25Ancak Alan Prost'un sözleşmesinde ikinci pilotu veto etme hakkı vardı.
18:29Ve Senna ismi Williams ile anılmaya başladığında o da bu veto hakkını kullandı.
18:34Bu hikayenin detaylarını da Senna videosunda uzun uzun anlattım arkadaşlar.
18:37İşte şurada duruyor gidip onu izleyebilirsiniz.
18:39Devam.
18:40Bu tıkanıklığı çözebilmek için de Frank Williams akıllıca bir hamle yaptı.
18:43Altyapıya yerleştirdiği ve Formula 1 için hazırladıkları genç İngiliz pilotu Damon Hill'ı birinci pilot olarak takıma dahil ettiler.
18:5093 sezonundaki Williams aracı FW-15C.
18:54Bu arada Williams'ın bütün otomobilleri FW ile başlar.
18:57Yani Frank Williams.
18:59Belki de yarıştığı dönemdeki rakiplerine göre en dominant, gelmiş geçmiş en güçlü Formula 1 aracıdır.
19:05Teknik olarak rakiplerinden fersah fersah ileride bir otomobildi.
19:09Özellikle aktif süspansiyon ve çekiş destek sistemleri o güne kadar görülmemiş teknolojik atılımlardı.
19:15Alan Prost tıpkı Nigel Manson'ın bir önceki sezon yaptığı gibi sezon başlar başlamaz şampiyonayı domine etmeye başladı.
19:22Damon Hill da kendinden bekleneni veriyor ve Alan Prost'un ardından o da başarılı sonuçlar çıkartıyordu.
19:27Prost da ondan bekleneni verdi ve Senna'nın önünde şampiyonayı birinci bitirdi.
19:31Williams da markalar şampiyonuna ulaşmıştı.
19:33Sezon sonunda ise işler iyice karıştı.
19:35Çünkü Alan Prost'un veto hakkı sadece ilk sezon için geçerliydi.
19:3994 sezonuna geçerken Williams Senna ile sözleşmeyi imzaladı.
19:42Bunun haberi çıkar çıkmazsa Alan Prost Formula 1 kariyerine son verdiğini açıkladı.
19:46İkinci pilotluk koltuğu da bir kere daha Damon Hill'a kalmıştı.
19:50Bu arada o dönemler bu üç isim yani Alan Prost, Damon Hill ve Ayton Senna o kadar dominantlardı ki
19:5693 sezonundaki tüm yarışların sadece bir tanesi hariç bu üç isim kazanmıştı.
20:02O bir tanesini de kim kazanmıştı sizi yorumlara bekliyorum.
20:05İpucunu bu videoda verdim.
20:06Aklınıza da gelecek genç bir yetenek o dönemler için genç tabi.
20:09Bir yeterekli isim.
20:10Devam.
20:11Sezon önce stresler oldukça iyi gidiyordu.
20:13Araç zaten rakiplerinin fersah fersah önündeydi.
20:15Onları kimse durduramaz derken bu sefer de FIA devreye girdi.
20:19Resmen Williams'ın hükümranlığına son verebilmek için tüm elektronik çekiş, destek, bilimlenme, aktif süspansiyon, bu teknolojik şeylerin hepsini yasakladılar.
20:27Piste'in en iyi otomobili bir anda Piste'in en güvenilmez, belki de en yavaş otomobili haline gelmişti.
20:33Benetton Ford'un otomobili Williams'lardan daha az güçlü olmasına rağmen ondan daha iyi yol tutuşu elde ettiği için daha hızlı gitmekteydi.
20:40Ve direksiyonuna da başarıyı aç Schumacher vardı.
20:42Bu sayede ilk iki yarışı da kazanmışlardı.
20:45Senna'nın da artık bir şey yapması gerekiyordu.
20:47Sıra San Marino Grand Prix'sine geldiğinde olanları tekrar hatırlıyoruz.
20:5194 sezonu öncesinde Prost emekliliğini açıkladığında Senna'nın Williams'a geçmemesi için hiçbir neden kalmamıştı.
20:57O da imzayı yıllık 20 milyon dolar karşılığında attı.
21:00Williams'a Senna ile birlikte yeni bir sponsor da gelmişti.
21:03Bir sigara markası olan Rotmans'la yapılan sözleşme sonucunda aracın renkleri ve görünüşü tamamen değişmişti.
21:09Bir başka büyük değişiklik ise Williams'ın dominasyonunu engellemek için Williams'ın aracında bulunan Benelis'e tüm farklı teknolojilerin Formula 1 tarafından yasaklanmasıydı.
21:19Sezon öncesi yapılan testlerde araçla alakalı Senna negatif düşüncelere sahip olduğunu, aracı limitlerinde kullanmaya kendini hazır hissetmediğini,
21:27bol kazalı bir sezon olmasını beklediğini, eğer gerçekten çok ciddi bir şey yaşanmazsa kendini çok şanslı hissedeceğini açıklamıştı.
21:3494 sezonun ilk iki yarışında çeşitli sorunlar yaşadığı için finish göremedi.
21:38Schumacher ve Benetton tüm bu yasaklamalara rağmen oldukça farklı bir sezon geçiriyorlardı ve Senna da bundan şüpheleniyordu.
21:44Yasaklanan bazı sistemlerin Benetton'da kullanıldığından emindir ama ispatlayamamaktadır.
21:49Konuyla alakalı itirazlarını FIA'ya ilettiler.
21:52FIA'da Benetton ve McLaren takımlarından aracın telemetri verilerini kendilerine teslim etmesini istedi.
21:58Her iki takım da ilk önce buna itiraz ettiler ve bu verileri FIA ile paylaşmadı.
22:02İlk önce ceza yediler, sonra da yapılan baskılar sonucunda telemetri verilerini FIA ile paylaştılar.
22:07McLaren'in aracında illegal herhangi bir şeye rastlanmamıştı.
22:10Ancak Benetton'un aracında yasaklanan yazılımların var olduğu tespit edilmişti.
22:14Benetton'da açıklama olarak bu yazılımların bir önceki sezondan kaldığını açıklamıştı.
22:18FIA söz konusu yazılımların mevcut sezonda kullanıldığına dair herhangi bir kanıta rastlanmadığı için Benetton takımına herhangi bir ceza vermemişti.
22:26İşte bu tip şaibeler ve Williams'larla yaşadıkları problemlerle birlikte 3. yarışı olan San Marino Grand Prix'sine geldiler.
22:33Avrupa'daki ilk yarış olduğu için de takımlar tarafından sezonun ilk yarışı diye adlandırılan bir yarıştı bu.
22:39Senna'da ilk iki yarıştaki hayal kırıklıklarını unutmak için bu yarışa ilk yarış gözüyle bakıyordu.
22:44Sezon daha yeni başlıyor diyordu. Brezilyalı genç pilot Baricello kaza yapıp hastaneye kaldırılınca oraya giden yine ilk Senna olacaktı.
22:52Cumartesi günkü sıralama turlarında da Roland Ratzenberger aracının kontrolünü kaybederek saatte 310 km hızla beton bariyerleri çarparak pistte hayatını kaybetti.
23:02O jenerasyondan hayatını kaybeden ilk pilot Ratzenberger olur ve bu herkesi derinden etkiler.
23:06Senna yine olay yerindedir ve yapabileceği hiçbir şey yoktur.
23:09Gözyaşları içinde yıkılmıştır ve bunu gören Fiat'ın doktoru ve yakın arkadaşı Sid Watkins istersen yarıştan çekil.
23:16Seninle birlikte balı tutmaya gidelim der.
23:18Senna teklifi reddeder. Yarıştan vazgeçemem der.
23:21Yarış günü geldiğinde Senna pole pozisyondadır.
23:24Yarış başlar ve startta Benetton Ford aracı hareketsiz kalır.
23:27Bu aracda da arkadan gelen Lotus Mugen Honda pilotu çarpar.
23:30Araçtan fırlayan parçalardan bazıları pit duvarını aşar ve 8 izleyici ile bir polisi yaralar.
23:35Bu kaza sonrası hemen güvenlik aracı pistte girer.
23:38O yarışta kullanılan güvenlik aracı modifiye edilmiş bir Opel Vectra'dır.
23:42Her ne kadar güçlendirilmiş olursa olsun Vectra sedan bir aile aracıdır ve Formula 1 araçları için düşük bir temposu vardır.
23:48Birkaç tur araçların önünde döndükten sonra Senna aracın yanına gelerek hızını arttırması gerektiğini işaret eder.
23:546. tur itibariyle pist temizlenir ve yarış yeniden başlar.
23:57Arkasındaki Shumi ile arayı açmaya niyetli olduğu için temposunu arttırır ve 7. tura girdiğinde normalde Formula 1 araçlarının yüksek hızlarla sorunsuz dönebildikleri Tamburello virajına geldiğinde araçla hala daha bilinmeyen bir sorun çıkar.
24:10Ve Senna saatte 307 km ile pistten çıkar saatte 233 km hız ile beton duvara çarpar.
24:172 dakika içerisinde arkadaşı FIA doktoru Watkins ve arkadaşları tarafından araçtan çıkartılır.
24:22Watkins ilk nörolojik kontrolü sırasında ölümcül bir kafa travması olduğunu tespit etmiştir.
24:27Pis kenarındaki ilk müdahaleler devam ederken Senna'nın vücudu son bir kez hafifçe kasılır ve rahatlar.
24:32Watkins inançlı bir insan olmamama rağmen ruhunun o an bedeninden ayrıldığını ben de hissetmiştim der.
24:38Hastanede yarış tutumunu çıkarttıklarında içinden bir gün önce hayatını kaybeden Ratsemberger'in ülkesi olan Avusturya bayrağı çıkar.
24:45Kazanabilseydi bu galibiyeti ona adayacaktı ancak onunla aynı kaderi paylaşmıştı.
24:49Senna'nın hayatını kaybetmesine neden olan darbe kırılan sağ ön süspansiyon kolununun kafasına çarpması sonucu olmuştu.
24:55Kazanın neden gerçekleştiğini kesin olarak hiçbir zaman öğrenemeyeceğiz.
24:59Yavaş giden Vectra yüzünden Sonyan lastiklerinin basıncının düştüğü ve aracın yere daha yakın hale geldiği ve yarış başlamadan atılan turlarda aracın hasar almış olabileceği
25:08veya Senna'nın direksiyonunun pozisyondan rahatsız olduğu ve daha rahat bir pozisyon olması için direksiyon milini kısattırdığı ve bu milin yarış esasında kırıldığı
25:17ya da Senna'nın virajlarda yüksek cil kuvvetine direnebilmek için nefesini tuttuğu ve bu viraj öncesi nefesini tuttuğu için kısa bir bilinç kaybı yaşadığı gibi çeşitli teoriler var.
25:27Ama tek bir gerçek var ki Formula 1'i Schumacher öncesi global bir spor haline getiren sponsor ile TV yayınları sayesinde geniş kitlelere yayılması için ihtiyaç duyulan hikayeleri yaratan en önemli insanın hayatını yarışırken kaybettiğidir.
25:40İtalyan bakanları Frank Williams ve Williams takımını kasten adam öldürmekle suçladılar ve dava açtılar ve bu söz konusu davalar da 2005 yılına kadar devam etmişti.
25:50Sonunda da beraat ettiler.
25:51Kazanın nedenleri tartışılsa da herkesin hemfikri olduğu tek bir şey vardı.
25:55Pilotun yani Senna'nın bir hatası sonucu değil de araçta bir şekilde bir şeyler arızalanmıştı.
26:01Herkesin hemfikri olduğu tek konu buydu.
26:03Neden ve kimden dolayı bu kaza yaşanmışta hep tartışılacak.
26:06Ancak Pierce Courage'dan sonra ikinci defa Formula 1'in yıldız isimlerinden biri bir Williams aracının içinde hayatını kaybediyordu.
26:14Bu kazadan sonra da piste çıkan her Williams aracının burun kısmına Senna'nın imzası veya Senna vakfının logosu mutlaka konulmaktadır.
26:23Bugün bu gelenek hala devam ettirilmektedir.
26:25Senna'nın yerine Damon Hill'in yanına David Coulthart'ı ikinci pilot olarak oturttular.
26:29Ancak bu kısa sürdü çünkü Amerika'daki kart serilerinde yarışan Nigel Mansell orada sezon sona erdiği için ve eski takımı da zor günler geçirdiği için Williams'a yarışmayı kabul etmişti.
26:40Mansell yarış başına 900 bin sterling gibi astronik bir rakam alıyordu.
26:44Ancak takımın birinci pilotu olan Damon Hill sezon boyunca 300 bin sterlingle anlaşmıştı.
26:49Schumacher ve Benetton resmen uçuyordu.
26:51Kimse onların yanına yaklaşamıyordu.
26:53Ancak Schumacher videomuzda da anlattığımız gibi bu dönemlerdeki birincilikler ve yarışlar biraz tartışmalıdır arkadaşlar.
26:59Özellikle Belçika Spa'daki yarışın ardından aracın altında bulunan tahta bordun regülasyonlara uymadığı ortaya çıktı.
27:06Ve Michael Schumacher yarıştan diskrefiye edildi ve sonraki iki yarışta yarışması da yasaklandı.
27:11Damon Hill de bu fırsatı iyi değerlendirdi ve Schumacher'in yarışamadığı yarışlardan hep birincilik de ayrıldı.
27:17Ve aradaki puan farkını da bir şekilde kapatmayı başardı.
27:19Son yarışta kadar baş başarılı mücadele olmuştu.
27:22Son yarışta yaşananları da şöyle bir hatırlayalım.
27:24Sezonun ilk 7 yarışından 6'sını kazanarak 1965'de Jim Clark tarafından kırılan rekora ortak olur.
27:31Sezona iyi başlayarak büyük bir puan farkı oluşturan Schumacher, sezon ortasında bir takım cezalar alması nedeniyle bu avantajını kaybeder.
27:38Sena'nın hayatını kaybetmesinden sonra da sezonun geri kalanında bir başka Williams pilotu olan Damon Hill ile sıkı bir rekabete girişir.
27:45Damon Hill takım arkadaşının vefatıyla birlikte farklı bir motivasyon seviyesine çıkar ve son yarışa kadar Schumacher'e teslim olmaz.
27:52Sezonun son yarışı olan Avustralya Grand Prix'sine gelindiğinde kafa kafaya bir mücadele vardır ve bir puanla önde olan da Schumacher'dir.
27:59Yani Damon Hill'in önünde yarışı tamamlaması ya da her iki pilotun da yarış dışı kalması sonucunda şampiyon Schumacher olacaktır.
28:07Sizce hangisi gerçekleşmiştir?
28:08Schumacher işi şansa bırakmaz.
28:10Schumacher yarışı lider götürürken 35. turda pistin dışına çıkarak aracını duvarı cahar.
28:15Araç hasarlıdır ama yürümektedir.
28:17Schumacher pistte döner ve yavaş yavaş pite gitmeye başlar.
28:19Rakibi Damon Hill'in arkadan yaptığı atağı görmeyerek virajda iç kısma yani Hill'in önüne kırması sonucu ona çarptı.
28:26Yarış dışı kaldı.
28:27Ancak bu kazada araca hasar alan Damon Hill de yarışa devam edemedi.
28:31Yarış çekenleri tarafından incelenen kaza şüpheli görülmedi ve Schumacher'e herhangi bir yaptırım uygulanmadı.
28:36Her iki şampiyon adayı yarış dışı kaldığına göre yarış tamamlanmadan 94 sezonun şampiyonu 92 puanla Michael Schumacher olmuştu.
28:44Tüm bu yaş alanlarının sonunda Williams 3. defa markalar şampiyonunu elde ediyordu.
28:48Damon Hill de son yarışta yaşanan talihsizlikle birlikte pilotlar şampiyonasında ikincilikle eğitilmişti.
28:5395 sezonunda Benetton'ın Ford'la olan sözleşmesi sona ermişti.
28:57Ve onlar da Williams gibi Renault'la anlaşma yapmışlardı.
28:59Williams, Damon Hill'a takım arkadaşı olarak David Coulthart'ı seçmişti.
29:03Ancak Benetton ve Schumacher yeni Renault motorlarıyla resmen level atlamışlardı.
29:08Williams bu sezonda markalar şampiyonluğunu da Benetton'a kaptırdı ve Damon Hill da 2. defa Schumacher'in ardından 2. olmuştu.
29:1596 sezon öncesinde sezonu en hazır araç Williams'ın aracıydı.
29:19Coulthart, Michael Kinner'le takım arkadaşı olmak üzere McLaren'e gitmişti.
29:22Onun yerine kart serilerinin şampiyonu Kanadalı Jacques Villeneuve gelmişti.
29:26Bir başka büyük değişiklik de Benetton'la yaşamıştı.
29:28Schumacher, Ferrari'ye transfer olmuştu.
29:30Sezon başladı ve Williams'lar en iyi yaptıkları şeyi yaptılar.
29:33Sezonun ilk 5 yarışını birincilikle bitirdiler.
29:35Damon Hill ve Jacques Villeneuve iyi bir ikili olmuşlardı.
29:38Ve neredeyse mükemmel bir sezonun ardından Damon Hill o çok beklediği ve hak ettiği şampiyonluğa ulaşmıştı.
29:44Williams da sezonun bitmesine haftalar kadar şampiyonluğunu ilan etmişti.
29:48Daha sezon sonuna ermeden Frank Williams şampiyon pilotları Damon Hill'la sözleşme yenilemeyeceklerini açıklamıştı.
29:54Ve kaybettikleri tek kişi de Damon Hill değildi.
29:56Aracın geliştirilmesinde çok büyük rol oynayan ve bugün de Red Bull Racing'in teknik anlamındaki patronu olan Adrian Newey
30:03takımdan ayrılacağını ve McLaren'e geçeceğini açıklamıştı.
30:06Sözleşmesi gereği bir yıl boyunca o da hiçbir yerde çalışmayacaktı.
30:09Yani bir sonraki sezonu boş geçecekti.
30:11Bu da Williams'a 1997 yılında Newey'nin elinden çıkan tek araçla son kez yarışabilme fırsatını verecekti.
30:18Williams Hill'in yerine Alman Heinz Herald Frenzen'i getirdi.
30:22Sezon boyunca büyük bir hayal kırıklığı yaratacak olan Frenzen'in bu başarısızlığını Jacques Villeneuve'in olağanüstü performansı unutturacaktı.
30:29Sezon boyunca Schumacher'in 5 galibiyetine karşılık 7 galibiyet çıkartmayı başarmıştı.
30:34Son yarışta Schumacher 1 puan öndeydi.
30:36Başa baş geçen mücadele de elbette tabii ki de temas yaşandı.
30:40Schumacher yarış dışı kalırken Villeneuve yarışta kalmayı başarmıştı.
30:43Yarıştan sonra hakemler tarafından yapılan değerlendirmede kazanın Schumacher tarafından önlenebilir olduğu kanısına varıldığı için Schumacher yarıştan disklifiye edildi ve Jacques Villeneuve pilotlar şampiyonluğunu elde etti.
30:54Williams da takım olarak 9. ve son şampiyonluğunu elde etmişti.
30:5898 sezonunda kendi araçlarını hazırlayan Newey McLaren ile çalışmaya başlamıştı.
31:03Renault da sansasyonel bir şekilde Formula 1'den çekeceğini duyurmuştu.
31:06Yani teknik patronlarını kaybetmiş ve yine motorsuz kalmışlardı.
31:10Zaten bu yıllardan sonra da McLaren ve Ferrari kapışması başlayacaktı.
31:13Villeneuve takımda tutmayı başarsalar da artık araç hiç de rekabetçi değildi.
31:18Orta sıralarda yarışan bir takım haline gelmişlerdi.
31:20En kritik şey motor problemiydi ve bunu çözmeleri gerekiyordu.
31:23Onların yardımına da BMW koştu.
31:256 yıllık bir sözleşme imzaladılar ve sözleşmelerin ilk maddelerden biri de pilotlardan birinin Alman olmasıydı.
31:30Onlar da Michael Schumacher'den sonraki 2. en iyi Schumacher ile sözleşme imzaladılar.
31:35Ralph Schumacher.
31:352001 yılı itibariyle çılgın Güney Amerikalı Montoya ile yaptıkları sözleşme ile yeniden bir motivasyon bir sinerji yakaladılar.
31:43Takım McLaren ve Ferrari'lere çok yaklaşamasa da onların hemen ardından 3. ilk için çok iyi bir mücadele veriyordu.
31:492001'de 4 yarış kazanmışlardı.
31:51Ve bazı hafta sonlarında Ferrari ve McLaren'lerden daha hızlı sonuçlar elde ediyorlardı.
31:55Ancak istiklarsızlık Formula 1'de en kötü şeydir.
31:57Ve onların da yakasını bırakmadı.
31:59Bu nedenle de sezonu 3. bitirdiler.
32:012002'de bir yarış kazanabilmişlerdi ama o sezonda Ferrari dışında yarış kazanabilen zaten 2 takım vardı.
32:06Tüm yarışına da neredeyse Ferrari kazanmıştı.
32:08Sezon sonunda da takımlar şampiyonasında 2. olmuşlardı.
32:122003 yılında son şampiyonlukları 97 yıllı sezonundan sonra şampiyonluğa en yaklaştıkları sezonu yaşayacaklardı.
32:194 yarışı 1. bitirmişlerdi.
32:212 Ralph ve 2 Montoya.
32:22Montoya pilotlar şampiyonasında rekabette kaldı.
32:25Ancak sezon sonunda sadece 11 puan farkla 3. olmuştu.
32:28Buraya kadar fena gelmediler.
32:30Yani bir uğursuzluk ben şu ana kadar çok görmedim.
32:32Görmedin ama bundan sonra zaten biraz Formula 1'de değişiyor.
32:36Kurallar oyunun şartları falan da değişiyor.
32:38O da değişiyor.
32:39Yani bunlar bir yandan hem sponsor arıyorlar.
32:41Hem bir yandan işte motor tedarikçisini bulmaya çalışıyorlar.
32:44Hem bir yandan işte arabayı kendileri geliştiriyorlar.
32:47Ayrı dinamisi, süspansiyonu, bilmem yazılımı, ıvırı zıvırı.
32:50Bir yandan pilotları eylemeye çalışıyorlar.
32:52Yani işte bunların hepsini aynı anda böyle gezegenlerin hizaya gelmesi gibi anladın mı?
32:56Motor iyi, araba iyi, pilot iyi, her şey iyi.
32:59Bunlar çok zor ihtimaller yani.
33:01Aslında Frank Williams'ın da hani yıllar boyunca iyi yaptığı şey bu.
33:04Yani dönem dönem tabii ki de işte Renault dönemi, Honda dönemi, şimdi BMW dönemi.
33:09Ara ara o gezegenleri aynı hizaya getiriyor.
33:11Tamam.
33:122004 sezonunun başında Montoya'nın sezon sonu itibariyle McLaren'e geçeceği duyurulmuştu.
33:17Bu sezonda Ferrari'nin fırtına gibi estiği bir sezon olacaktı.
33:2018 yarışın 11'ini birinci bitirmişlerdi.
33:22Williams sadece son yarışı olan Brezilya Grand Prix'sinde Montoya ile bir birincilik elde edebilmişti.
33:27Ve ne yazık ki bu birincilikte uzun yıllar boyunca elde ettikleri son birincilik olacaktı.
33:31Williams'ı kara günler bekliyordu.
33:332005 sezonlar Ralph ve Montoya'yı kaybederek başladılar.
33:36Onların yerine Mark Weber ve Nicky Hatfeld geldi.
33:39Aslında Jenson Button istiyorlardı.
33:40Ancak Fia araya girdi.
33:42Sözleşmesindeki bir maddeden dolayı Button'ın Williams'a geçmesinin önünü kestiler.
33:46Buna rağmen Button ile 2006 sezonu için sözleşme imzalamışlardı.
33:49Tüm bunlar yaşanırken de BMW tarafından Williams takımı ile alakalı eleştiriler demeçler gelmeye başladı.
33:55Şampiyonla da rekabet edebilecek seviyede bir araç çıkaramadıkları için onları eleştiriyorlardı.
34:00Frank Williams da karşı ateş açarak BMW'yi yeterince güçlü bir motor üretememekle suçladı.
34:05Tüm bu yaşananlara ek olarak da sezon oyuncusu testlere Frank Williams,
34:09Alman Nicky Hatfeld yerine İtalyan Antonio Pisonia'yı davet edince BMW ile köprüler atıldı.
34:142009 yılının sonuna kadar kontratları olmasına rağmen BMW sözleşmeyi feshetti ve Saabert adındaki İsviçre takımı satın aldı ve BMW takımını kurdu.
34:23Bundan sonrası ne yazık ki işlerin daha da hızlı bir şekilde yokuş aşağı gittiği kısım.
34:27Button Williams'a 24 milyon euro tazminat ödeyecek olmasına rağmen gitmeyi reddetti.
34:33Heidefeld'in yerine de Nico Rosberg gelmişti.
34:36BMW'nin yerine de bir başka İngiliz motor üreticisi olan Cosworth ile anlaşmışlardı.
34:40Bu sezonda iki araç toplamda 36 tane start aldı ve bunların 20'sinde finish göremediler.
34:46Takımın kurulduğu 77 yılından beri ilk defa bir sezonu podyum göremeden bitiriyorlardı.
34:522007'de de Toyota motorlarına geçtiler.
34:54Tek güzel haber Nico Rosberg aşısının tutmasıydı.
34:57Genç Nico ortalama bir araçla yarışmasına rağmen öyle veya böyle her yarıştan puan çıkartmayı başarıyordu.
35:02Bu artan performansı devamlı bir şekilde daha rekabetçi bir takıma gideceği konusunda dedikodular yayılmasına neden olduysa da
35:10o çıkıp 2009 yılı sonuna kadar sözleşmesine sadık kalacağını açıkladı ve bunu da gerçekleştirdi.
35:15Formula 1'in yeni oyuncusu Toyota Williams'a çabuk adapte olmuştu ama şampiyonadaki en iyi motor olmaktan oldukça uzaktaydılar.
35:23Williams ile birlikte geçirdikleri inişli çıkışlı 3 yılın ardından 2009 yılı itibariyle de Formula 1'den tamamen çekildiklerini açıkladılar.
35:29Frank de bu dönemlerde yaptığı bir röportajda yıllar yıllar önce BMW ile girdikleri münakaşalardan ve tartışmalardan ve sonucunda yaşanan ayrıldıktan büyük bir pişmanlık duyduğunu itiraf etti.
35:392010 sezonu öncesi ve eski sadık yari Cosworth'a geri döndüler.
35:432010 ve 2011 sezonlarını Cosworth motorları ve Baricello ile Maldonado ikisiyle geçirdiler.
35:48Ancak ne aracın ne de takımın rekabet edebilecek bir durumu yoktu.
35:512012 ve 2013 sezonları için eski partnerleri Renault ile el sıkışmışlardı.
35:55Maldonado yerine de genç finli pilot Valtteri Bottas ile el sıkıştılar.
35:59Ayrıca Aytan Sena'nın yeğeni Bruno Sena ile de test pilotu olması konusunda anlaşmışlardı.
36:042012'de Maldonado takımdan ayrılmadan önce 8 yıl aradan sonra ilk defa bir podyum elde ettiler.
36:09Ne geliyor şimdi?
36:11Bu sefer hakikaten diyeceksin ki bunlar kabus gibi.
36:14Ne oluyor biliyor musun?
36:15Abi bunlar tabi kutluyorlar.
36:16Kutlamayı da biraz uzun tutuyorlar.
36:18Tamam.
36:18Piste, piste, orada, burada kutluyorlar abi.
36:20Ondan sonra abi garajda bir yangın çıkıyor.
36:23İki tane araç var ya biri yanıyor abi.
36:26Ho, oha.
36:27Komple araç yanıyor.
36:28Aracı söndürmeye çalışırken de ekipten birkaç tane insan da yaralanıyor abi.
36:32Onlar da hastanelik oluyorlar abi.
36:33Ya bu adamlar gerçekten bence bu işi yapmasınlar ya.
36:36Yani her şeye rağmen yapmaya devam ediyor.
36:38Bıraksın.
36:39Frank Williams bıraksın bence buradan sonra.
36:41Ev arkadaşı öldü.
36:43Kendisi felç kaldı.
36:44Aytan Sena öldü.
36:45İşte arabalar marabalar yandı.
36:47Arada o tip şeyler de yaşadık yani.
36:48Abiyi bir hamama götürelim.
36:50Valla.
36:52Devam.
36:532013 yılında Formula 1 için oldukça radikal bir karar verdiler.
36:56Ve Frank'in kızı Claire'i takımın patronu olarak açıkladılar.
37:00Bir yıl sonra da Renault ile olan sözleşmesini iptal ettiler.
37:03Ve Mercedes ile motor tedari konusunda anlaşma imzaladılar.
37:06Ve o gün bugündür de Mercedes motoruyla yarışıyorlar.
37:08Bu yıllar içinde de Nico Rosberg Mercedes ile pilotlar şampiyonluğunu elde etmiş.
37:13Ve şampiyonluğu alır almaz da Formula 1'den emekli olduğunu açıklamıştı.
37:17Mercedes de Lewis Hamilton'ın yanına ikinci pilot olarak Williams'ın genç finli pilotu Valtteri Bottas'a gözünü dikmişti.
37:24Williams Bottas'la olan sözleşmesini karşılıklı olarak feshetti ve Bottas'ın Mercedes'e gidişinin yolu açılmış oldu.
37:30Sonradan galiba Bottas'ın da önü açıldı.
37:32Yani işte o yıl itibariyle Lewis Hamilton birinci pilot, Bottas ikinci pilot.
37:37Altı tanemine şampiyonluk çıkardılar.
37:39Çocuğun da fazla bahtını karartmasınlar bence abi be.
37:42Ya işte orası tartışmalık.
37:43Şimdi eleştirenler şey diyorlar Valtteri Bottas için hani emekli memur gibi anladın mı?
37:47Gidiyor işini yapıyor geliyor.
37:48Hani pistteki en iyi araç.
37:50Hep ikincisin hep ikincisin.
37:51Hiç birinci olmak için zorlamıyorsun.
37:53Zaten takım emirleri senin ikinci olmanı emrediyor.
37:56Sen de ona okey diyorsun anladın mı?
37:57Ve bunu hiç sorgulamıyorsun bile yani.
37:59Şimdi bu bir birinci görüş.
38:00İkinci görüş, Ser abi Mercedes'in 7 yıl boyunca şampiyon olduğu dönemde.
38:04Sen de ikinci olmuşsun abi yani.
38:06Bu şimdi hani eşeği bağlasan ikinci olur durumu yok yani.
38:09Çünkü tarihte öyle olmadığının örnekleri de var.
38:11Çok fazla hem de.
38:12Ama hani Baricello gibi aynı kaderi yaşıyor.
38:14Çünkü Schumacher'in Schumacher olduğu dönemlerde arkasında hep Baricello vardı.
38:18Ve aslında bu Formula 1'i yakın takip edenler iyi bilirler ki.
38:21Formula 1 aynı zamanda bir strateji oyunudur.
38:24Tabii ki.
38:24Yani birinciyi hep önde tutabilmek için bazen ikinci kendini feda eder.
38:28Arkadakileri arkada tutmak adına.
38:30Tabii sıkıştırır, taktikler uygulanır.
38:31Aynen.
38:32Bu tip hani pi taktikleri, yarış taktikleri, arkadakini arkada tutma, defans taktikleri.
38:37Yani birinci olmak için zorlamayabilir ama onu orada tutmak için arkadakileri arkada tutma defansını gösterir.
38:43Takım oyunu sonuçta bu abi.
38:44İşte yani bu açıdan baktığında da işte iyi bir takım oyuncusu Valtteri Bottas.
38:48Yetenekli olduğu da hiç şüphesiz yetenekli.
38:51Ama Lewis Hamilton gibi kendini gösterebilecek bir platform bulamamış yani.
38:54O yüzden yeni şey tartışmalı.
38:56Bu sezon zaten son.
38:57Son evet.
38:58Alfa Romeo'ya gidiyor.
38:59Biz yine Williams'e bir dönelim.
39:00Bir dönelim.
39:01Devam.
39:01Frank artık yaşlanmış.
39:02Kızı Claire de babası kadar hırslı ve tutkulu biri değildi.
39:05İşler daha da kötüye gitmeden akıllıcı bir karar alıp 2020 yılında bir yatırım şirketine Williams yarış takımını satmaya karar verdiler.
39:13İşte bu ya.
39:13153 milyon euro ya anlaşıyorlar abi.
39:17Ya al paranı çekil işte ya ölmesin kimse abi.
39:20153 milyon euro ya anlaşıyorlar.
39:22Bunun işte 40 küsur milyonu borçlara gidiyor.
39:25110 milyon euro da bunlara kalıyor.
39:27Burada benim yorumum şu.
39:29Bu adamın kaçırdığı şöyle bir şey var.
39:31Şimdi mesela Enzo Ferrari aslında yarışan bir adam.
39:33Yarışları finanse edebilmek için araba üretmeye başlamış.
39:36Ve oradan da Ferrari hikayesi doğuyor.
39:38Ve herif aslında hani sponsora bağımlı kalmadan yarışmaya devam edilmesinin önünü açıyor.
39:43Tabii.
39:43Hakikaten mesela McLaren'de 90'larda özellikle işte McLaren F1'i yapıyorlar.
39:48Sonra Mercedes'le ortaklıklarının sonucunda işte Mercedes'le beraber otomobil yapmaya başlıyorlar.
39:52Ve bugün itibariyle artık baya baya bir süper spor otomobil üreticisi haline geldiler.
39:57Ve aslında o da bu ekosistemi besliyor yine.
40:00Yani oradan araba satıyorlar.
40:01Öbür tarafta yarış kazanıyorlar.
40:02Yarıştaki imajlarını kullanarak araba satmaya devam ediyorlar.
40:05Döngü.
40:06Aynen.
40:06Şimdi Williams'ın aslında kaçırdığı tren bence bu.
40:09Bir şey yok orada da başka.
40:09Evet yani bir noktada anladın mı hani bir markayla yan yana gelip ya biz bir süper spor otomobil yaptık bilmem ne yaptık diyebilirlerdi.
40:17Bunun örnekleri var.
40:18Mesela şey var.
40:18Hani çok böyle komik olacak ama işte ilk nesil Clio'lar çıktığında mesela.
40:23O Clio'nun RS'leri bilmem neleri var ya.
40:26Clio Williams diye bir araba var mesela.
40:28Yani böyle Renault şeyleri bilirler.
40:31Evet.
40:31Clio Williams mesela şu anda hala bile milletin böyle aa evet ya öyle bir araba veya dediği bir araba.
40:36İşte bence bu ekolüsü görebiliyor.
40:38Evet Williams arabaları, otomobilleri üretmeye başlamaları gerekiyordu.
40:42Hani yılda 10 tane üretirsin.
40:43Yani anladın mı o 5 milyon dolardan satarsın böyle böyle de işi büyütürsün.
40:47Bence giremedikleri yol o.
40:49Şu anda satın alınan şey aslında sadece heritage geçmiş.
40:52Aynen.
40:53Yani 50 yıllık bir marka.
40:54Aynen bu iş böyle yani Mercedes, Ferrari, Red Bull.
40:57Bunlar hep ürünlerini kendi ürünlerini satıyorlar.
40:59Evet.
40:59Değil mi?
41:00Başkasının malını satmıyor.
41:01En çok kendi malını satıyor.
41:03E şimdi Williams'ın hiçbir zaman satabileceği kendi malı olmamış.
41:06Bu işte satış Haziran'da mı ne oluyor?
41:09Bakayım.
41:10Evet.
41:10Ağustos'ta oluyor 2020.
41:11Tamam.
41:12Adam da işte Kasım 2021'de hayatını kaybetti.
41:14Adamın karısı çok varlıklı bir aileden geliyormuş.
41:17O ilk 10 yıl hiçbir şey yapamıyorlar ya.
41:19O ilk 10 yıl boyunca işte karısı resmen evi geçiriyormuş.
41:22Hatta şöyle hikayeler var.
41:23Karısı kendi anlatıyor.
41:24Frank H'de 8 sitenli para veriyor.
41:27Gitiyor marketten şunu bunu alıyor.
41:28Evet.
41:29Abi herif gidip o 8 sitenli'inle yarış tipi bujiler alıp 5 gün eve gelmiyor falan böyle anladın mı?
41:34Şey gibi böyle parayı kumara yatıran koca gibi.
41:37Hiçbir farkı yok abi.
41:37Hiçbir farkı yok yani herifin.
41:39Sonra işte şey hikayesi var.
41:40Karısı vefat ediyor abi 2013 yılında mı ne?
41:42Kanserden vefat ediyor kadın.
41:43Karısı vefat ettikten sonra evi kapatıyor.
41:46Fabrikada kendine bir oda yapıyor.
41:47Fabrikada yaşamaya başlıyor herif.
41:48Kitap okumazmış mesela.
41:50Entelektüel anlamda aslında zayıf bir adam.
41:52Yani sadece motor sporları, araba, formüle bir.
41:55Başka hiçbir şey bilmiyor herif.
41:56Mesela bir röportajında herife şeyi soruyorlar.
41:58İşte ekmek ne kadar, gazete ne kadar biliyor musun diyorlar herif cevap veremiyor.
42:011990'larda o son şampiyonluğu elde ettiği yıllarda takım satsaydı belki bu 153 milyon eurodan çok daha fazlasını cemiyatlar.
42:09Belki de 5-10 katını koyacak.
42:10Yani önleri bence bu anlamda biraz daha pozitif.
42:14Ama tabii yıllar neyi getirir bilmiyorum yani.
42:16Onu zaman gösterir ama Frank Williams'ın hikayesi biraz hani böyle.
42:20Hüzünlü.
42:20Biraz hüzünlü, biraz trajedi, biraz değil çok çok.
42:23Yani özellikle Senna hikayesi falan hani böyle bayağı bir Frank Williams'a da travma yaratmış yani.
42:2850 yıllık Formül 1 hikayesinde var olmayı başarmış bir şey.
42:32Yani geçen hafta hayatını kaybettiği için de anlatmak anlamlı olur dedik.
42:36Umarım beğenmişsinizdir.
42:37Yorumlarda düşüncelerinizi bizimle paylaşın.
42:39En güzel serileri vardı hatırlarsanız devam ediyorduk.
42:42Onları da şimdi yapmaya devam edeceğim.
42:44Yani araya bir tane Williams aldım.
42:46Şimdi onlarla devam ederim.
42:47Artık bir sonraki videoya kadar da herkes kendine çok iyi baksın.
42:49Görüşmek üzere.
42:50İzlediğiniz için teşekkür ederim.
İlk yorumu siz yapın