00:00Yeme alışkanlıkları, çevresel faktörler ve işin içine giren hareketsiz bir yaşam tarzı.
00:06Son yıllarda insanların yaşam tarzlarında bir değişiklik yaşandı.
00:10Bu da ne yazık ki beraberinde hastalık potansiyelini yükseltti.
00:15Özellikle yapılan bir araştırmaya göre son 30 yılda gençlerin kansere yakalanma oranı %14 artmış durumda.
00:23Peki buna sebep olan ana maddelerden biri ne?
00:26Gençler neden kansere yakalanıyor?
00:28Hepsini iç hastalıkları uzmanı, uzman doktor Gürkan Kubire'ye soracağız efendim.
00:33Yenimize hoş geldiniz.
00:34Önemli bir konudan bahsediyoruz.
00:35Şimdi dünya değişiyor, dönüşüyor, yaşam tarzı değişiyor, yiyecekler değişiyor.
00:40Facebook hayatımıza girdi, hareketsizlik hayatımıza girdi, kanser atmaya başladı.
00:45İnsanlar bu noktada nelere dikkat etmeli?
00:4830 yıl çok uzun bir süre gibi görünüyor ama %14'lük bir artıştan bahsediyoruz.
00:52Şimdi bir şey söyleyeyim sevgili Sinan.
00:54Burada çay var.
00:55Ben sana çay kanser yapar desem inanır mısın?
00:59Hocam hepimiz içiyoruz.
01:00İnanmayı çünkü.
01:01Her gün bardak bardak içiyoruz bir de.
01:02Güzel.
01:03Bak çok bilinmeyen şeylere söyleyelim burada.
01:05Çay kanser yapar ama hangi durumda yapar?
01:08Siz çayı veya çorbayı 65 derecenin üstünde bir sıcaklıkla içmeye kalkarsanız,
01:14özdefagus kanseri riskiniz artıyor.
01:16Çünkü bunun ideal içme sıcaklığı 60-62 derece arasındadır.
01:19Dolayısıyla bak çok küçük bir yerden başladık.
01:23Bir çayın ya da çorbanın sıvı bir içeceğin sizin aslında kanser riskinizi arttırabileceğinden başladık.
01:29Bir başka hikaye söyleyeyim sana.
01:31Senin az önce söylediğin yayınlara ben de baktım.
01:35Mesela Almanya'da kanser kayıtlarına bakmışlar.
01:3820-29 yaş özelinde 4 kanser tipinin gençlerde çok fazla arttığını görmüşler.
01:44Bunların bir tanesi meme kanseri, bir tanesi rahim kanseri, pankreas kanseri ve kolon kanseri.
01:50Bu 4 kanser gençlerde gerçekten senin az önce söylediğin araştırmaya benzer şekilde her yıl %10 artıyor.
01:56Bu ne demek biliyor musun?
01:57Her yıl %10, 10 sene sonra gençlerdeki kanser ki bu söylediğim çalışma 20-29 yaş grubu düşün ne kadar taze bir yaş en az 2 katına kadar artacak.
02:08Yani şurada şunu söyleyebilir miyiz?
02:10Sizin söylediğiniz o bilgilerle beraber biz belki de 10 yıl sonra ya da 20 yıl sonra kanseri bir grip gibi, mevsimsel bir grip gibi konuşmaya mı başlayacağız?
02:19Herkese görünmeye mi başlayacak böyle devam ederse?
02:21Az önce uykudan bahsettin.
02:23Uykusuzluk dünyada obestinin en önemli nedenlerinden bir tanesi.
02:26Uykusuzluk aynı zamanda kanserin de önemli nedenleri.
02:29Hareketsizlik.
02:30Yani biz burada bu yayını ayakta yapıyoruz.
02:33Oturarak da yapabilirdik mesela.
02:34Ya şuradaki 5 dakikayı bile aslında ayakta yaparak değerlendirmek lazım.
02:38Çünkü o kadar çok kanser ajanı var ki.
02:40Şimdi bir şey söyleyeyim sana.
02:41Mesela aflotoksini tanır mısın?
02:43Hayır.
02:44Tanımazsın.
02:44Güzel.
02:44Ben de tanımam ama şurada tanıdık.
02:46Aflotoksin kızarttınız ya.
02:48Örneğin tavuğu kızarttınız.
02:50Ya da patatesi kızarttınız.
02:52Ya da cips yaptınız.
02:53Bunların içinden açığa çıkan, ortaya çıkan, aspergülüs dediğimiz bir mantarın etkisiyle aşağı çıkan madde.
03:00Bu kanserojen.
03:01Şimdi başka bir hikaye.
03:03Senle konuşurken dedin ya.
03:05Hocam burada fıstık var.
03:06Ya nasıl olur?
03:07Yer fıstığı da mı kanserojen?
03:08Hayır.
03:09Burada şunu anlatmaya çalışıyoruz.
03:11Bir besinin hangi koşullarda hazırlandığı önemli.
03:14Yer fıstığı eğer nemli bir ortamda nemli olarak yenmişse o zaman o aspergülüs dediğimiz arkadaş mantar burada aflotoksin oluşturuyor.
03:24Aflotoksin de biz biliyoruz ki direkt kanserojen.
03:27Akrilamit.
03:28Akrilamit de önemli arkadaşlardan bir tanesi.
03:30Akrilamit kızarttığınız her besinin içinde açığa çıkıyor ve kanser riskini artıyor.
03:36Sadece onlar mesela bakalım burada mesela bunlar paket ürün olduğunu düşün.
03:40Sadece ürüne bakma ürünün kendisine bakma.
03:43Örneğin bu bile paket ürün olduğunu düşün.
03:45Paket ürün olduğu anda ya da herhangi bir besin ya da herhangi bir içecek bir plastiğin içindeyse onun içinden çıkan maddeler direkt kanserojen.
03:56O besinin üstüne yapışarak kanserojen olma riski taşıyor.
03:59Başka mesela enerji içecekleri gençler çok kullanıyorlar.
04:0410 yıl önce yoktu 10 yılda hayatımıza girdi.
04:06Şimdi bunu içiyoruz ya içiyor insanlar daha doğrusu bu da çok masum değil gibi.
04:11Net bir şekilde kanserojen etkilerin içerisinde bir tanesi hem kola türü içecekler hem de bu az önce seninle konuştuğumuz enerji içecekleri.
04:21Bunlar da kanser riskini arttırıyor.
04:23Şimdi bak şöyle bir bak bu şekerlemeler çok net bu şekilde şekerlemeler çok net paketli ürünler aynı şekilde sorun yaratıyor.
04:31Şimdi bir şeyin farkında mısın hayatımızda salam sosis sucuğu biraz daha arka tarafa ama salam sosis bütün yani işlenmiş etler işlenmiş gıdalar hayatımıza girdikten sonra kanserin görülmesi de hayatımızda artmaya başladı.
04:47Bir şey daha söyleyeyim mesela Amerika'da bir çalışma yapmışlar gene çok büyük bir grubun içerisinde orada bile 20 ile 44 yaş arası kanserin her yıl %1.5 2 oranında arttığını saptamışlar.
04:59Yani nereye gidersen git çünkü biz bilimin içinde bazen birbirimize de kavga ederiz yani birisinin A dediğine öbürü B der.
05:05Bu konuda kimse A dediğine A diyor B dediğine B diyor.
05:08Dolayısıyla bak çok fazla miktarda bizi kansere itebilecek neden var burada da onları görüyoruz.
05:14Yani şunlara bakar mısın?
05:15Hakikaten hayatımızda aslında şurada gördüğün grup hayatımızda özellikle gençlerin çocukların enerji içecekleri kolalar şekerlemeler çikolata hemen bir sosisli sandviç hemen bir işte salamlı sandviç öyle değil hamburger menü çok güzel gözüküyor.
05:30Sabah kalktığınızda bunları yiyorsunuz öğlen bunu yiyorsunuz akşam da bunu yiyorsunuz fark edemem çok hepsi burada.
05:36Sinan bitmedi arada da bunları yiyorsunuz yani ana öğünün bu ara öğünün bu ondan sonra uykun zaten rahat değil stresli bir ortamda yaşıyoruz stres de bunun üstüne biniyor.
05:46Bir de hareket etmiyoruz sonra da sen gelip bana diyorsun ki hocam bu gençlerde bu kanser niye arttı artmasın da ne yapsın dolayısıyla ve dikkat ediyor musun hepsi önlenebilir nedenler aslında.
05:57Yani bu önlenebilir nedenleri azalttıkça iş toparlıyor son bir hafta obeziteye obezite burası çok önemli yani her şeyi yayınlayın ama bu kısmı çok önemli bunu yayınlayın her yeri kesebilir obezite dünyada 13 tane kanserin direkt nedeni Allah aşkına kilonuza dikkat edin.
06:14Aksi takdirde direkt kanser o obeziteden kaynaklanır bunu da söylemiş olalım gençlerde de dahil buna.
06:21Hemen çok teşekkür ederiz yani şimdi evet buradaki yiyecekler herkesin belki de severek yediği ürünler ama sonu hastalıkla sonuçlanıyor.
06:30Yayın konuğumuz uzman doktor Gürkan Kubilay'dı o da buradaki o paketli ve Facebook tarzı ürünlerin ne yazık ki dünya üzerinde gençleri hedef aldığını kansere dönüştüğünü bir kez daha belirtti.
06:41Dikkatli olmakta fayda var diyerek sözse merkeze bırakalım.
