Ukrayna-Rusya savaşı, ABD ile Avrupa arasındaki transatlantik ilişkilerde ciddi gerilimlere yol açtı. Washington’un kendi çıkarlarını önceleyen tutumu, Avrupa’da Ukrayna ve AB’nin müzakere masasından dışlanacağı endişesini artırdı. Almanya ve Fransa rahatsızlıklarını daha açık dile getirirken, İngiltere ABD ile özel ilişkisini koruyarak AB’den farklı bir çizgide duruyor. Süreç, “Pax Americana” döneminin sorgulandığı yeni bir güvenlik ve güç dengesi tartışmasını beraberinde getiriyor. Detayları CNN TÜRK ülke temsilcileri aktardı.
00:00Aslında Müşra son dönemde özellikle Ukrayna krizi kapsamında iki ülke arasındaki ilişkiler gerildi.
00:08Trump'ın tutumu daha Merkel döneminde sonuçta ikili ilişkiler konusunda beklenen o Amerika ve Almanya arasındaki sıcak atmosferi bozduğunu söyleyebiliriz.
00:18Bunun üzerine bu savaş sürecisince Amerika'nın kendi çizgisini çekmesi ve kendini ön planında tutması Trump'ın,
00:25özellikle Amerika'nın çıkarlarını koruması ve Avrupa'yı ikinci planda görmesi,
00:30düşün 28 maddelik bir ateşkes sözleşmesi Amerika Birleşik Devletleri ortaya sunmuştu
00:36ve bu 28 maddelik barış planında öyle diyelim, özellikle Amerika'nın ekonomik bazı faydaları,
00:44ekonomik çıkarlarının ön planda olması yine konuşulmuştu.
00:47Başbakan Mert diğerlerine, diğer daha önceki başbakanlara göre daha pragmatik değil,
00:53daha net ve daha sert çıkışlar yapan bir isim.
00:57Özellikle bu süreç zarfında baktığımızda Amerika'yla olan ilişkiler konusunda,
01:01Amerika'ya diğer birçok ülkenin olduğu gibi Almanya'da, komik ama gerçek,
01:06Büşra bunu söyleyebiliriz, belinden bağlı, yani gerçekten göbeğinden bağlı.
01:09Yani Amerika'nın burada üssü var, Amerika'yla ilişkilerinin iyi olması gerekiyor Almanya'nın,
01:15bunu da biliyoruz ama son dönemde bu gerilen noktalar artık yeter noktasına geldiğini görüyoruz.
01:20Özellikle bu Ukrayna-Rusya savaşı sırasında daha da ay yük açıktı ve sonuçta Mert'in bu açıklamalarda bulundu.
01:28Peki Arzu sana da sormak isterim, Fransa'da nasıl yankılandı Mert'in bu açıklaması katılıyorlar mı bu sözlere?
01:34Ne dersin?
01:35Büşra hatırlarsan Zelenski ile birlikte Avrupalı liderler vizyokonferans aracılığıyla Eze Sarayı'nda toplanmışlardı.
01:43Hatırlayın o toplantının ardından bir haberimiz olmuştu ve orada Avrupalı liderlerin hepsi
01:49Trump'ın ve ABD'nin Zelenski'ye ihanet edeceği yönünde gizli görüşmeleri özellikle
01:55Die Welt dergisine yansımıştı.
01:59Oradan da bütün Avrupa basınına yayıldı.
02:01Evet Avrupa Birliği liderleri korkuyor.
02:03Şu anda Rusya ve Amerika'nın hem Ukrayna'yı yalnız bırakmasına hem de Avrupa Birliği'ni de bu işin tamamıyla dışına atmasından korkuyorlar.
02:13Başından beri Başkan Trump'ın göreve gelmesinden bu yana hep masada tutunmaya masaya asılmaya çalışıyorlar.
02:22Bunun için de çok adımlar atıldı.
02:24Biliyorsun Gönüllüler Koalisyonu kuruldu bunu da uzun uzun anlattık.
02:27Türkiye'nin içinde olduğu bir proje güvenlik garantilerine Amerika girsin diye şu anda bastırılıyor ama Amerika ayak diriyor.
02:35Siz kendiniz toprağınızı kendiniz koruyun şeklinde bir tavırla karşı karşıyalar.
02:39Başkan Trump Avrupalıları hep konuşup konuşup hiçbir şey yapmıyorlar.
02:46Bu arada insanlar ölüyor diye çok açık bir dilde suçluyor.
02:50Bu sözler sert ama çok da haksız sayılır mı emin değiliz.
02:55Zira Zelenski'ye ve Ukrayna'ya yardımı hep geciktirdiler.
02:59Hep son dakikaya bıraktılar.
03:01Hep zorunlu anları bıraktılar.
03:03Ve şu anda masadan atılma tehlikesiyle karşı karşıyalar.
03:05Şu anda Dışişleri Bakanları Brüksel'de toplantı halinde Avrupa Birliği zirvesi var.
03:1118-19 Aralık'ta bu zirve hayati önem taşıyor.
03:16Hem Ukrayna için hem de Avrupa Birliği'nin bu dosyadan dışarı atılmaması için Avrupa Birliği'nin elindeki şu andaki iki koz var.
03:24Bir tanesi Gönüllüler Koalisyonu ki bu yalnızca onlara değil NATO üyesi ülkelere de bağlı.
03:29Ama ikincisi Avrupa'yı koruyabilecek.
03:31Avrupa'yı bu sistemde MERS'in kaygılarını dile getirecek sistemde koruyabilecek.
03:36Tek çözüm 210 milyar euroluk dondurulmuş Rus varlıkları.
03:42Şu anda Brüksel'de çok büyük bir kavga var.
03:45Amerika kendisi pay almak için bastırıyor.
03:48Rus ya bu uluslararası hukuka aykırıdır.
03:51Dava açarız diyor.
03:52Şu anda para Euroclear adında Brüksel'de bir merkezde duruyor.
03:56İşte bu paraya dokunulursa dava açarım diyor.
04:00Avrupa Birliği ise bu elindeki son kozu kullanarak Trump'ın Amerika'nın kendisini dışlamasına karşı bir koz olarak kullanmak istiyor.
04:10Sonuçta Paks Amerikan'a oldukça Trump'ın gelişinden bu yana çok büyük zarar gördü.
04:17Ancak Ukrayna konusunda artık son ipler diyelim.
04:20Bu kopuş yaşanmadan önceki son ipler Amerika işe çok biznes açısından bakıyor.
04:27Ukrayna'dan ve Rusya'dan ne alacağının hesabını yapıyor.
04:30Zira bu nedenle damat Kuşner ve Svitkov gibi emlakçı bir müzakereci var.
04:36Fakat bunun karşılığında Avrupa'da masada tutunmak için dediğim gibi o masadan görüşmelerden düşmemek için son kozlarını bugün kullanıyor.
04:43Önümüzdeki günlerde zirvede karar alacak Mers'in sözleri o toplantıda daha önce de bütün liderler tarafından paylaşılmıştı.
04:53Mers bunu sadece daha az diplomatik davranarak Erhan'ın söylediği gibi dile getirdi.
05:07Ve sonra bu sözleri yalanlamıştı hatırlarsanız bu kadar sert ifade kullanmadık diye ama diğer bütün o eleştiriler Amerika'ya dönüp
05:14Amerika bizi ihanet edecek, yalnız bırakacak, sırtımızdan vuracak gibi pek çok liderler tarafından kullanılan sözler var.
05:20Dolayısıyla çok ciddi bir korku var.
05:23Bu son round belki de oynanacak dediğim gibi yılbaşından önce.
05:27Eğer Rus varlıkları ile ilgili bu varlıkların Avrupa Birliği kredisi aracılığıyla ya da altyapı kredisi aracılığıyla Ukrayna'ya Avrupa yardımlarının da kullanılmasını sağlamaya çalışıyorlar.
05:39Son round belki de Avrupa'nın müzakerelerden dışlanmaması için.
05:45Şimdi Alman Şansörü'nün açıklamalarının Berlin ve Paris'te nasıl yankılandığına baktık.
05:49Elbette Avrupa deyince aklımıza ilk gelen en kritik bir ülke belki de İngiltere.
05:53Dolayısıyla Londra'da neler konuşuluyor merak ediyoruz Gökçe.
05:56Ne dersin İngiltere'de MERS gibi mi düşünüyor? Daha diplomatik mi yaklaşıyor?
06:01Gökçe, transatlantik ilişkileri söz konusu olduğunda İngiltere Birleşik Krallık kendini diğer Avrupa Birliği ülkelerinden farklı bir konumda görüyor.
06:12Bu net.
06:13Çünkü Amerika'nın tarihi olarak İngiltere ile ilişkileri diğer Avrupa Birliği üyeleriyle farklı kabullendirilebilir.
06:22Doğal bir ittifak var çünkü arada aynı dili konuşan ve İsrail ve İngiltere'yi düşünürseniz Amerika'nın dünyadaki en büyük iki müttefiki olarak kabul edilebilir.
06:35Dolayısıyla MERS'in sözlerine aslında bir ay kadar önce yayınlanan Amerikan dış politikasının belirleyici belgesi,
06:47ulusal strateji belgesinde Avrupa'ya 20 yıllık bir ömür biçilmişti açıktan.
06:53Ve buna bir cevap olarak geldiği çok aşikar Amerika Birleşik Devletleri'nin de ilk kez bir resmi dış politika belgesinde Avrupa artık siyasi zayıflığı yüzünden 20 yıl içinde tanınamayacak bir hale gelecek ifadesi kullanıldı demişti.
07:13İngiltere cephesinden buna da bir yanıt gelmedi açıkçası.
07:16Çünkü dediğim gibi kendini biraz daha farklı konumlandırıyor.
07:21Gümrük tarifelerini düşündüğünüzde Trump gümrük tarifelerini hem Avrupa'ya hem Çin'e hem bütün dünyaya ilan ettiğinde ilk anlaşmaya vardığı ülke İngiltere oldu.
07:35Ve daha sonra diğer ülkeler bunu izlemek durumunda kaldılar.
07:39Aynı durum sanki transatlantik ilişkileri çerçevesinde İngiltere Amerika açısından da geçerliliğini koruyacak gibi.
07:48Şu anda NATO'nun, Trump'in yaptığı iki uygulama zaten burada belirleyicisi.
07:55Arkadaşların söylediği gibi bir, Ukrayna'ya ilişkin artık ben Ukrayna'yı finanse etmeyeceğim.
08:02Avrupalı devletler Amerika'dan parasını vererek silahları alıp Ukrayna'ya teslim edebilir.
08:11İkincisi de artık NATO üye ülkeleri yüzde beşlik gayri safi hasılalarını tamamen NATO'ya ayıracaklar.
08:21NATO bütçesine verecekler 2035'e kadar.
08:24Bu iki politikayı harfiyen uygulamaya başladı Trump yönetimi.
08:28Ve bu aslında dönüm noktası oldu.
08:32Yani Paks Amerikanlı'nın bitişi dediği, Mersin ilan ettiği bu.
08:37Bundan birkaç yıl önce kendini Avrupa Birliği dışına atarak İngiltere aslında bunun ekonomik versiyonu kendi açısından başarmış oldu.
08:50Amerika ile güvenlik açısından da Avrupa Birliği'nin şöyle bir farkı oluyor.
08:56İngiltere NATO'nun devamını istiyor ve NATO'nun kuvvetlendirilmesi projesini yönetiyor bir yanıyla.
09:04Ama Avrupa Birliği ülkeleri şu anda Amerika'nın boşluğunda safe denilen Avrupa Birliği'nin güvenlik politikasını nasıl hayata geçireceğini tartışıyor.
09:17Bundan sonraki tartışma da sanırım İngiltere açısından da Almanya ve Fransa açısından da Paks Amerikanlı bitince Transatlantik'in güvenlik mücadelesinin ne çerçevede olacağını belirlemek üstüne gelişecektir.
İlk yorumu siz yapın