00:00İNTRO
00:00Sayın Ero, Suriye'de Esad rejiminin düşüşünün ilk yıldönümüne yaklaşırken,
00:13geçen bir yılda kaydedilen ilerlemeyi, bugün geldiğimiz noktayı ve bu aşamada gördüğünüz fırsatları ve riskleri nasıl değerlendirirsiniz?
00:23Programınıza davet ettiğiniz için teşekkür ederim.
00:25Üzerine düşündüğünüzde gerçekten de son derece kayda değer bir ilerleme yaşandı.
00:30Tam bir yıl önce Doha Forumu'nun ortasında Esad Hanedan'ın düşüşüne tanıklık etmiştik.
00:34Dolayısıyla özellikle uluslararası cephede önemli bir ilerleme sağlandığını görüyoruz.
00:39Şam Uluslararası Angajmanı'nın merkezine dönüşmüş durumda.
00:42Pek çok heyet gelip gitti ve yeni hükümetin beklenmedik ölçüde yoğun bir uluslararası etkileşimi yürüttüğünü gördük.
00:47Bunun duruk noktası Suriye adına onlarca yıl sonra ilk kez yapılan Cumhurbaşkanı'nın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu konuşmasıydı.
00:54Bana göre asıl zirve noktası ise Beyaz Saray ziyareti ve iki başkan tarafından özellikle DEAŞ konusunda alınan kararlar ile yaptırımlar konusunda bir uzlaşma niteliği taşıyan 180 günlük muafiyetti.
01:05Bu nedenle dış cephede ilerleme oldukça güçlü ancak tahmin edilebileceği üzere birçok zorluk iç cephede.
01:11Son derece istikrarsız bir bölgede gerçekleşen bir geçiş süreci söz konusu.
01:15Mart ayında iki çatışma gördük.
01:17Bir Alevilerle, diğeri Dürzilerle ilgiliydi.
01:19Ayrıca İsrail ile güney sınırında gergin ve karmaşık bir ilişki söz konusu.
01:23Dolayısıyla hem iç hem dış zorlukların farkında olunan karmaşık bir tabloyla karşı karşıyayız.
01:32Bildiğiniz gibi Türkiye, Suriye'nin toprak bütünlüğünü ve istikrarını korumak, ülkeye barış ve istikrar getirmek için çalışıyor.
01:40Türkiye'nin Suriye'den Gazze'ye uzanan küresel siyasetteki rolü hakkında ne söylersiniz?
01:45Bugünün çok kutuplu dünyasında bölgesinin ötesine geçen roller üstlenen, geleneksel olmayan pek çok aktörün sahneye çıktığı bir dönemde Türkiye bu çerçevenin tam merkezinde oturuyor.
01:57Özellikle Suriye konusunda Türkiye son 12 ayda ve aslında daha öncesinde de Suriye'nin geçiş sürecinde kilit ve belirleyici bir rol oynadı.
02:05Aynı şekilde mevcut gazle barışı sürecinde hatta Trump planında da önemli bir rolü oldu.
02:10Türkiye'nin ulusal güvenliğin ne anlama geldiğine dair çok net bir bakış açısına sahip olduğu açık.
02:14Bu güvenlik anlayışı bölgenin istikrarlı olmasını gerektiriyor.
02:18Bu nedenle Türkiye'nin yalnızca Suriye'de ve Gazze'de değil, aynı zamanda Afrika boynuzunda da,
02:23ki burası Türkiye'nin ulusal güvenliği ve ekonomik çıkarları açısından kritik, önemli bir rol oynadığını görüyoruz.
02:32Sayın Ero, 10 Ekim'den bu yana Gazze'de kırılgan bir ateşkes var ve İsrail bunu ihlal etmeyi sürdürüyor.
02:39Ayrıca son iki yılda yedi ülkeye yönelik saldırılarla bölgedeki saldırganlığını genişletiyor.
02:45Elinizdeki verilere göre bu şiddet bölgeyi nasıl etkiliyor, buna karşı ne yapılabilir ve bu eylemler cezasız kalırsa İsrail açısından nasıl bir mesaj veya emsel oluşturur?
02:56Bu soruda pek çok başlık var ama haklısınız.
03:03Bunun tertemiz, sorunsuz bir ateşkesi olmayacağı en başından belliydi.
03:07Özellikle de Başkan Trump'ın ortaya koyduğu barış planının niteliği düşünüldüğünde,
03:11örneğin Gazze zirvesinde ateşkesin imzalanmasından bu yana en az 400 Filistin hayatını kaybetti.
03:16Ülkeye insani yardım akışı konusunda hala soru işaretleri var ve bu durum İsrail hükümetinin karakteriyle de son derece uyumlu.
03:23Devlet dışı aktörlerle mücadele etmiş olmaya odaklılar ve özellikle Lübnan örneğinde gördüğümüz tamamlanmamış işler olarak gördükleri hedefler peşinde koşuyorlar.
03:32Dolayısıyla bir yandan tamamlanmamış işler hissi, diğer yandan bununla bağlantılı olarak gördüğümüz saldırganlık ve Batı şerianı fiili ihlakının devamı söz konusu.
03:41Bu nedenle 20 maddelik barış planının bir parçası olarak Filistinlilerin haklarını güvence altına almak,
03:46toprak gasplarına yerleşimci toplulukların Filistinlilere yönelik şiddetin aşık tutulması gerektiriyor.
03:51Batı şeriyatı olup bitenleri dikkate almadan Filistin meselesine çözüm bulmak zor görünüyor.
03:59Son olarak Sudan'da neler yaşandığını elinizdeki verilere dayanarak öğrenmek istiyoruz.
04:07Sudan'daki durum açık konuşmak gerekirse son derece trajik.
04:11Her açıdan sivil ölümleri, insani maliyet, ülkenin bölünebileceğine dair artan endişe,
04:16gıdanın bir silah olarak kullanılmasının yarattığı yıkım,
04:19sivillere yönelik açık, ağır ve korkunç ihlaller,
04:22sivillerin maruz bırakıldığı ihlallerin boyutunu da gördük.
04:25Dolayısıyla en temel soru Sudan'da nasıl güvenilir bir ateşkise doğru ilerleyeceğimizdir.
04:29Bunun için Sudan'a her iki taraftan akan silah akışının durması ve tarafların barış görüşmelerine nasıl getirileceğinin düşünülmesi gerekiyor.
04:36Aynı zamanda dış destekçilerin tarafları doğru yönde teşvik etmesi şart.
