Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, Ukrayna tahılının Rusların baskın olduğu Karadeniz üzerinden ihracatının üçüncü bir ülke donanması tarafından garanti altına alınmasını Türkiye ve İngiltere ile görüştüklerini açıkladı. https://haberglobal.com/dunya/zelenski-tahil-koridoru-icin-turkiye-ve-ingiltereyle-gorusuyoruz-181252
00:00Özellikle Ukrayna'da mahsur kalan o işte limanlarda, gemilerde mahsur kalan tahılın dünyaya arzının sağlanması için uğraşılıyor.
00:11Bunun için de Türkiye devrede, Dışişleri Bakanı Suriye, özür dilerim Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov da yarın Türkiye'de olacak.
00:18Yanında Sergei Şoygu da olacak. Çok da kritik bir ziyaret. Birazdan onun ayrıntılarını da veririm.
00:23O ziyaretten önce Rus basını Ankara ve Moskova'nın Ukrayna'daki tahılın ülkeden güvenle çıkarılabilmesi için ön anlaşma sağladığını yazdı.
00:33İzvestiya gazetesinin haberine göre ilk adımda Türk ordusu Odesa kıyılarını mayından arındıracak.
00:40Sonra tahıl yüklü gemiler Türk ve Rus savaş gemilerinin eşliğinde Karadeniz'i geçip İstanbul Boğazı'na getirilecek.
00:47Dünya eşi görülmemiş bir açlık krizine doğru ilerliyor.
00:54Ukrayna'daki savaş Afrika, Orta Doğu ve Latin Amerika dahil birçok bölgede gıdaya erişimi zorlaştırdı.
01:00Ukrayna limanları abluk altında olduğu için uluslararası ticarette tahıl kıtlığı var.
01:06Fiyatlar artarken çözümün anahtarı Türkiye olabilir.
01:09Ankara'nın haftalardır yürüttüğü tahıl diplomasisinde önemli ilerleme sağlandı.
01:14Rus basını Ankara, Moskova ve Kiev'in Odessa'dan tahıl taşıyan Ukrayna gemilerinin güvenli çıkışı için ön plan üzerinde anlaştığını yazdı.
01:25İzvestiya gazetesi Tassakplan'a ulaştı.
01:27Buna göre ilk adımda Türk Silahlı Kuvvetleri Odessa kıyılarında mayın temizliği yapacak.
01:32Daha sonra tahıl yüklü Ukrayna gemileri Odessa limanını terk edip belirlenen koordinatta Türk savaş gemilerinin eşliğinde Karadeniz'deki uluslararası sulara ulaşacak.
01:42Buradan sonraki rotaya Rus savaş gemileri de dahil olacak.
01:46Tahıl yüklü gemiler provokasyonların önlenmesi ve güvenli geçiş sağlanması için Türk ve Rus savaş gemilerinin refakatinde İstanbul Boğazı'na ulaşacak.
01:55Ve tahıl koridorunu yönetmek için İstanbul'da komuta merkezi kurulacak.
01:59Kesin rota henüz belirlenmedi.
02:04Detaylandırma süreci devam ediyor.
02:06İzvestiya gazetesine göre nihai yol haritası Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov ve Rusya Savunma Bakanı Sergei Şoygun'un Türkiye ziyaretinde onaylanacak.
02:14Müzakerelere Birleşmiş Milletler İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Martin Griffiths de katılacak.
02:21Rus heyetin ziyaretinden önce Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Ukraynalı mevkidaşı Oleysi Reznikov'la telefonda konuştu.
02:28Reznikov, ticari sevkiyatın güvenliğini sağlamak için Karadeniz'deki yeni projelerin ele alındığını açıkladı.
02:35Tahıl koridoru planının şimdilik sadece Odessa'ya yönelik olduğu belirtiliyor.
02:40Rusya işgal ettiği Bertyansk Limanı'ndan da koridor açmak istiyor ama statüs sorunu buna engel.
02:46Savaş nedeniyle 20 milyon tonun üzerinde tahıl Ukrayna limanlarında mahsur kaldı.
02:51Ukrayna, Avrupa Birliği ülkelerine demir ve kara yoluyla daha sınırlı miktarda tahıl tedarik ediyor.
02:56Krizin çözümsüz kalması, küresel açlık tehlikesi ve hatta Avrupa'ya yeni göç dalgası riski yaratıyor.
03:03Avrupa Birliği'ne göre tek sorumlu Rusya.
03:06Putin ise salgın ve yaptırımların da etkisi olduğunu iddia ediyor.
03:09Evet şimdi ayrıntıları ile konuşacağız bunu.
03:18Az önce mesela Zelenski'nin Ukrayna Cumhurbaşkanı'nın da yeni bir açıklaması geldi.
03:23Orada diyor ki sonbahara kadar Ukrayna'da 75 milyon ton tahıl mahsur kalabilir.
03:29Yani gerçekten eğer bir çözüm bulunamazsa bu sorun katlanarak büyüyecek ve işte sonunda az önce biz Birleşmiş Milletler Gıda Fonu'nun açıklamasını da aktarmıştık.
03:43Baş ekonomistinin zaten savaşın enerji fiyatlarında bir etkisi ve oradan dolayı gıda fiyatlarında bir artış söz konusu.
03:51Bir de arza sorun olunca gıda fiyatlarında inanılmaz bir yükselişe tanık olabiliriz.
03:57Evet Haber Global Dış Haberler Müdürü Süheyla Demir şimdi yanımda.
04:02Dolayısıyla bu meseleyi biraz onunla detaylandıralım.
04:05Söyledim ben az önce Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov da yarın Türkiye'ye gelecek.
04:11Üstelik yanında Sergei Şoygu'da olacak savunma bakanı.
04:15Bu arada savunma bakanı ilk defa savaştan sonra Rusya dışına çıkacak değil mi?
04:19Evet.
04:19Yanlış hatırlamıyorum.
04:21Tamam o açıdan da önemli.
04:22Lavrov ikinci kez gelecek Türkiye'ye ama savunma bakanı böyle kritik bir dönemde.
04:26İşte gündeminde bu konuda varken Türkiye'ye ilk defa gelmiş olacak yurt dışına çıkarak.
04:30Şimdi öncelikle bir durum tespiti yapalım Süheyla ile birlikte.
04:36Yani Ukrayna'daki savaş özellikle bu gıda arzı açısından işte o tahıl milyonlarca ton tahılın mahsur kaldığını söylüyoruz.
04:45Niye böyle bir sorun yarattı dünyada?
04:49Neden?
04:50Çünkü?
04:51Evet.
04:52Çünkü aslında biz salgınla birlikte buğday fiyatlarında bir artışa tanık oluyorduk ama Ukrayna savaşı ile birlikte artık buğday ticaretinin %95'in Karadeniz üzerinden yapan Ukrayna'nın bu imkanından mahsur kaldığını gördük.
05:11Hem mayınlar var döşeli Karadeniz'de hem de Rus savaş gemileri var ileride.
05:16Yani bir yük gemisi orada tehdit altında.
05:19Mahsur kalan Türk gemileri de var.
05:20Onları da biliyoruz.
05:22Şimdi bu sorun özetle bu şekilde.
05:25Yani aslında Ukraynalı Türkçiler üzerine düşeni yaptı.
05:27Onlar hasat etti.
05:28Bizim için buğday ürettiler.
05:30Ama bunu Ukrayna dünya piyasasına ulaştıramıyor.
05:35Ve baktığımızda, rakamlara baktığımızda Ukrayna'nın yeri çok önemli.
05:39Rusya ile birlikte buğday ihracatında.
05:43Şimdi baktığımızda Rusya küresel buğday ihracatında %18'lik bir paya sahip.
05:49Dünyada birinci.
05:50En çok buğday ihrac eden ülke.
05:52Ukrayna'da 5. sırada %7'lik bir paya sahip.
05:56Özellikle Avrupa ve yine Türkiye için önemli onun buğday satabiliyor olması.
06:02Buğdayını ulaştırabiliyor olması.
06:04Yıllık ihracat miktarına baktığımızda iki ülkenin Rusya 37 milyon tondan fazla satıyor.
06:09Ukrayna 2020 yılında 18 milyon tondan fazla satmış.
06:14Bu yıl 20 milyona yakın satış yapmaya bekliyordu.
06:1720 milyon tona yakın.
06:18Ama ne oldu?
06:20Bu buğdaylar ambarlarında kaldı.
06:23Yük gemilerinde kaldı.
06:24Ülke sınırlarından dışarı çıkamadı çok büyük oranda.
06:29Peki en büyük müşterileri kimler bu iki ülkenin buğdayda?
06:32Mısır tabii ki her ikisi için de.
06:35Türkiye'de Rusya için ikinci en büyük buğday alıcısı.
06:40Tabii Rusya'dan da bahsediyoruz.
06:42Şimdi Rusya'da şöyle bir tehdit yaratıyor.
06:45Kendi komşularına diyebiliriz Avrasya ekonomik topluluğu ülkelerine tahıl ihracatını geçici süreyle durdurdu.
06:52Haziran sonuna kadar ama belki bunu daha da uzatabilir ya da genişletebilir korkusu da var.
06:58Yani sadece Ukrayna ile de kalmıyor bu gerilimin sebebi.
07:01Ama burada benim kafamı karıştıran bir şey var.
07:03Şimdi Ukrayna'nın ihracatına baktığımızda yıllık 18.1 milyon ton.
07:08Fakat az önce Zelenski'nin açıklamasını aktardım ya ben.
07:12Sonbahara kadar 75 milyon ton Ukrayna'da mahsur kalabilir ifadesini kullandı.
07:19Bu sadece buğday değil genel olarak diğer ürünleri de içine kattığı için.
07:23Tamam genel olarak kattığı için ben birden sadece buğday diye algıladım onu da o nedenle Türkiye'de önemli bir alıcı değil mi?
07:31Çok önemli bir alıcı.
07:32Türkiye'nin de buğday alımında her iki ülkenin payına bakalım.
07:37Diğer haritamız hemen grafiğimiz daha doğrusu gelsin ekrana.
07:40Çünkü dediğimiz gibi Türkiye yılda ortalama 20 milyon ton üzerinde buğday üretse de kendi iç ihtiyacını dış pazarlardan da karşılama yoluna gidiyor.
07:51Ve baktığımızda bu kırmızı dilim bu pasta da hangi ülkeye ait?
07:55Rusya'ya ait.
07:56Şu anda Rusya ile tahıl buğday ihracatımız, ithalatımız oradan yaptığımız alım.
08:02Yani olağan seyrinde ilerlese de işte Ukrayna'da çok büyük bir bilinmezlik var.
08:06Ki Ukrayna ikinci sırada sarı renkte gördüğünüz yüzde 13 ten fazla paya sahip Türkiye'nin buğday ihtalatında Ukrayna.
08:16Şimdi bu sorun...
08:18İzvestiya gazetesine yansıdığı şekliyle mi çözülecek?
08:21Çözülecek.
08:22Yoksa başka türlü mü olacak?
08:24O genel noktayı çünkü biz Ankara'nın bu meseleyi çözmeye çalıştığını biliyoruz.
08:28Bu konuda da devrede önemli ölçüde.
08:32Şu an itibariyle mesela biz yarınki görüşmeden sonra gerçekten de o tahıl koridorunun Rus basına yansıdığı şekliyle gerçekleştiğine tanık olur mu?
08:42Nedir durum?
08:43Beklenti çok iyi misal.
08:44Haritamızı isteyelim yönetmenimizden.
08:46Hemen harita gelsin ve konuşalım.
08:48Şimdi aslında biz zaten geçen hafta bunun haberini duyurmuştuk.
08:51Türk diplomatik kaynaklar da bunu ifade etmişlerdi.
08:54Bir anlaşma, bir mutabakat var.
08:56Türkiye bir tahıl diplomasisi başlattı.
08:58Çünkü hem komşu olduğu bir bölge hem bu tahıl ticaretinde kendisi de bu noktada yer alıyor.
09:04Bir çözüm paydaşı aktörü olarak da yer alabilir.
09:07Dolayısıyla ne yaptı?
09:09Türkiye her iki ülkeyle, Ukrayna ve Rusya ile masaya oturdu.
09:12Cumhurbaşkanı Erdoğan 30 Mayıs'ta her iki ülkenin lideriyle görüşüp bir ön anlaşmanın olabildiği sinyalini bize verdi.
09:20Çünkü liderlerin konuşması için öncesinde belirli uzlaşılayın sağlanması gerek.
09:23Öyle değil mi?
09:24İşte bugün Rus İzvesya gazetesi bu planın en detaylı halini paylaştı bizimle.
09:29Şimdi ne olacak?
09:30Odessa'yı görüyoruz.
09:31Odessa, Ukrayna'nın en önemli ticaret limanı.
09:34Ve bir kez daha altını çizelim.
09:36Her ne kadar sadece Odessa'dan olmasa da Azak Denizi etrafındaki limanlardan da olsa Ukrayna tahıl ihracatının, buğday ihracatının %95'ini Karadeniz üzerinden yapıyor.
09:47Şimdi bu hat kesildiğinde geriye ne kalıyor?
09:50Moldova üzerinden ya da Avrupa Birliği ülkeler üzerinden kara yoluyla ya da demir yoluyla bir ticaret yapmak.
09:56Ama bu çok verimsiz.
09:58İşte deniz yolunun açılması lazım.
10:00Nasıl açılacak?
10:01Türk Silahlı Kuvvetleri ilk aşamada en ön planda olacak.
10:05Ne yapacaklar?
10:06Odessa çevresindeki bu kırmızı kesik kesik gördüğünüz alanı Ukrayna'nın kara sularını mayından temizlemekle görevli olan taraf Türk Silahlı Kuvvetleri Rus gazetesinin haberine göre.
10:17Oğlu da hatta hazırsa da alabiliriz.
10:20O da bize bunun nasıl yapılacağına dair genel bilgileri de verecek.
10:24Bir kere nasıl bir mayın meselesi var orada onu da hatırlatır.
10:30Devam et Süheyla.
10:31Bunun ne zaman başlayacağını, ne kadar süreceğini bilmiyoruz.
10:34Ama tabii ki zaman çok önemli bir mesele.
10:36Tüm dünya için milyonlarca kişinin aşık sorunu yaşamaması için.
İlk yorumu siz yapın