00:00Samantala, lagay ng supply ng kuryente sa mga tinamaan ng bagyong uwan at ina-alamin kasama si Engineer Eric Campoto, OIC ng National Electrification Administration, Disaster Risk Reduction and Management Section.
00:16Sir, magandang tanghali po.
00:19Magandang tanghali po sa atin, asik Joey at sa mga nanonood at nakitinig po ng ating fografa.
00:24Sir, dun sa ongoing po na press briefing ni Jose Claire Castro sa Malacanang, nabagit niya na 60 electric cooperatives po ang binabantayan po ng Department of Energy.
00:37So kamusta po? Ano po yung kasalukuyang sitwasyon ng supply ng kuryente sa mga lugar na naapektuhan po ng bagyong uwan?
00:45Tama po yun, asik Joey na meron po po tayong 60 electric cooperatives na binabantayan at 8 po dito ay nasa total power interactions po at 43 naman po dito ay nasa partial power interactions.
01:02So sa kabuan, meron po tayong humigit kumulang ng 3 million consumer connections po na apektado po ng pagkawala po ng supply po ng kuryente.
01:12Kabilang po dito ay galing sa mga region ng Ilocos, Cagayan Valley, Central Luzon, Cordillera, Region 5 sa Bicol at Nimaropo Region po.
01:22Meron din po mga manglangilang electric cooperatives po sa Eastern Visayas po.
01:26Okay. Engineer, kamusta naman po ang pakikipag-ugnayan ng NEA sa mga local electric cooperatives na nabanggit at iba pang ahensya sa pagtugon sa krisis na ito?
01:39Yung 6 March, sa katunayan po, meron kaming tinatawag dito po na Task Force on Energy Resiliency,
01:47kung saan kabilang po dito ang iba't ibang ahensya po ng gobyerno, lalo na po sa sektor po ng energiya,
01:52kung saan nagpapalitan po kami ng mga informasyon, mga datos, kung saan mas pabilis po namin matutugunan po ang mga pangangailangan po ng mga electric cooperatives
02:02na nasira o nasa lanta po ng toksibag niyong U1.
02:06So tuloy-tuloy naman po ang restoration sa katunayan nga po ay nasa 60% na po ang mga lungsod o bayan na na-restore po ng mga electric cooperatives.
02:16Ito pong naapektuhan po ng super-type ng U1.
02:19Engineer, sa inyong assessment, ano po yung pinakamalaking hamon po ninyo para po mapanumbalik po yung supply ng kuryente sa mga apektadong lugar?
02:34Sa ngayon po, asik Joey, ang mga siguro challenges po na kinakaharap po ng mga electric cooperatives,
02:41pati na rin po yung mga lineman na nagbabalik po ng supply ng kuryente ay yung nga pong mga lugar na may mga pagbaha pa po
02:49kasi may mga naulat pong mga pagbaha sa Naga, Albay, at meron din pong mga landslide na naulat po doon po sa Cordillera at Pingget.
02:58So kapag kami mga gano'n po kasing mga insidente, asik Joey, ay nahihirapan pong pasukin ng ating mga lineman yung mga lugar kung saan dapat nilang i-repair.
03:09Pero po ang mga ito po ay aminang kinocoordinate sa mga lokal na pamahalaan po para matalungan po kami sa pag-clear ng mga debris at makasok po ito ng ating mga kooperativa.
03:19Engineer, paano po sinisiguro ng NIA na napaprioritize po ang mga ospital at iba pang lifeline facilities habang ongoing pa po ang restoration ng power supply?
03:32Sa mga ganitong panahon po, Yusik March, na kapag may kakaroon po ng disruption po sa electricity or power supply itong mga electric cooperatives,
03:41meron po silang sinusunod na emergency response protocol kung saan ay pinaprioritize po dito na mapailaw po agad-agad ang mga critical facilities
03:53katulad nga po ng mga ospital, government facilities at pati rin po yung mga sa tubig po.
04:02So ito po yung mga pinapriority po natin, pati na rin po yung mga evacuation centers na maaaring pinupuntahan po ng mga kababayan po natin na apektado po ng bagyong uwan.
04:13So yun po yung mga lugar na kapag nag-restore po ang mga electric cooperatives na sinusuguro po namin na ito po ay maunang mabigyan lagi ng supply po ng kuryente.
04:24Kaugnay engineer ng tanong na yan, sapat po ba yung generator sets, pati po yung mga technical team
04:31para po sigurado pong hindi mapuputol yung operasyon gaya na nasabi nyo yung mga water facilities, hospital, health center, pati po yung mga evacuation center?
04:43Opo, sa tulong naman po ng mga electric cooperatives ay sapat naman po ang supply ng mga generator sets.
04:49Sa katunayan, may mga na-deploy na po tayo doon po sa mga critical facilities po upang mapigyan po ng pansamantalang supply po ng kuryente yung mga hospital po.
04:59At kapag may kakulangan po tayo sa mga generator sets, ay ating pong nakikipag-ugnayan po tayo sa Department of Energy upang makahingi po tayo ng mga generator sets
05:12na maaari din pong magamit doon po sa mga hospital or water facilities and mga evacuation centers po.
05:20At pagdating naman po sa mga tao o mga engineers po na technical teams na regarding po dito sa pag-supply po ng kuryente,
05:29ay kompleto at nakahanda po ang mga tauhan po ng mga electric cooperatives sa pagtugon po sa ganitong pong pag-restore po ng kuryente.
05:38Engineer, mayroon po bang mga pangunain linya o power facilities na nasira dahil sa bagyo?
05:43At gano'ng kalaki po bang epekto nito sa kabuwang supply?
05:48Actually po, mayroon po tayong mga naulat, na mga natumba, nag-glean, na mga poste po.
05:56Especially, may nakuha po kami mga literato ng Catanduanes at Aurora at iba pang bahagi pa po ng Pilipinas.
06:03Pero pang isang challenge po natin dito ay yung mga transmission facilities po ng NGCP.
06:10So ito nga po, marami kasing walang kuryente sa mga lugar po ng mga electric cooperatives dahil nga po ay may outage po si NGCP.
06:20So habang inaayos po ng NGCP ang kanilang mga facilidad or transmission lines,
06:26ay kasabay din pong nag-aayos ang mga electric cooperatives ng kanila pong mga linya
06:32para po kapag naayos na po ng NGCP ang kanilang lines,
06:36ay ready to receive power na po ang mga electric cooperatives.
06:39So ano po kasi yun eh, nakadepende rin sa energization po ni NGCP
06:44ang pagkakaroon po ng supply po ng kuryente po ng mga electric cooperatives.
06:50Engineer, baka medyo mahirap sagutin ito dahil nasa recovery phase
06:55o nagsisimula pa lang tayo sa recovery phase
06:57pero meron po ba tayong target time frame
07:00para maibalik ng 100% yung operasyon at yung supply ng kuryente
07:05dun po sa mga naapektohang lugar?
07:09Sa ngayon po, Sig Joey, hindi pa po kami makakapagbigay ng kongkretong time frame
07:15kung saan ma-restore po yung lahat po ng mga damages o mga linya po ng kuryente.
07:20Pero sa ating mga kababayan, kami po kasama po ang electric cooperatives
07:26ay ginagawa po ang lahat ng ating makakaya at paraan upang mapabilis po
07:31ang pag-responde at pagbabalik po ng mga supply po ng kuryente
07:35sa mga apektado pong lugar.
07:38Sir, sa ngayon po, paano po tinutulungan ang nga mga electric cooperatives
07:43sa may limitadong resources upang makarecover po sila ng mas mabilis?
07:47Kami po dito po sa NEA, may tinatawag po kaming Electric Cooperative Emergency Resiliency Fund
07:56kung saan po ito po ay calamity grant na maaaring po namin ibigay
08:01sa electric cooperative na may karoon po ng mga sira sa kanilang facility.
08:07Ito po ay grant, ito po ay binibigay sa kanila upang matulungan po sila
08:13sa pag-restore ng kanilang mga linya ng kuryente.
08:16Meron din po kaming tinatawag po dito sa NEA na task force kapatid
08:21kung saan ito po ang pagtutulungan po ng mga electric cooperative
08:25especially sa mga EASIS na hindi naman siyadong tinamaan ng bagyo
08:29kung saan nagpapadala po sila ng mga tauhan o lineman
08:32upang matulungan po yung mga apektado pong cooperative
08:36especially po dito po sa nagdaang bagyong kukuan.
08:38Sa katunayan po ay naghahanda na po ang NEA na magpadala po ng 32 teams
08:44na ma-de-deploy po sa probinsya po ng Nueva Biscayac,
08:47Quirino, Aurora at Castanduanes.
08:50Ito po ay binubuo ng mga engineers, lineman at mga technical people po
08:54ng mga electric cooperatives upang mapabilis po ang pag-restore po
08:58ng supply po ng kuryente sa mga apektado pong lugar at electric cooperatives.
09:04Engineer, bago po ang bagyong uwan, syempre tumama po o hinagupit po ng bagyong tino ang Visaya.
09:11So meron pong mga natabunan ng putik at bato na mga pasilidad po.
09:18Kamusta po yung ginagawang restoration sa mga komunidad na ito?
09:25Ayun nga po, bago po nga po tumama itong suuan ay nahambalos na po ang
09:30especially yung Visayos po ni Bagyong Tino.
09:35So pero ang ganyos lang po ay dito po sa Bagyong Uwan ay hindi masyadong naapektuhan
09:42ang mga isis po sa Visayas at kaya po pansamantala pong naitigil ang
09:48restoration ng mga isis sa Visayas nung dumaan po itong suuan.
09:54Pero ngayon po, ito po gumaganda na po yung panahon, ay tuloy-tuloy na po
09:58ang restoration po ulit ng mga electric cooperatives po sa Visayas.
10:02Sa katunayan, meron na lang po tayong labing-anim na isis na nag-restore sa Visayas
10:08dito po ay sa mga lugar po ng Cebu, Leyte, Southern Leyte, and Negros Occidental at Negros Oriental.
10:14Sa katunayan din na medyo mataas na po ang restoration rate ng mga electric cooperatives na po ito.
10:20So makakaasa po tayo na baka po by the end of the week or early next week ay makapag-restore
10:25na po, fully restored na po itong mga unibagong Tino.
10:29Engineer, mensahin niyo na lang po sa mga kababayan nating lubhang na apektuhan po ng bagyo.
10:38Sa mga kababayan po natin na naapektuhan po nitong mga nagdaang bagyo, bagyong Tino at bagyong Uwan,
10:44ay na nakakaranas po ng pagkawala po ng kuryente, ay humihingi po kami ng pang-unawa
10:49at makakatiyak po kayo na kami po sa National Electrification Administration
10:54at kasama po ang mga electric cooperatives ay ginagawa ang lahat ng paraan
10:58at ang aming makakaya upang mapabilis po ang pagbalik po ng kuryente sa inyong mga lugar.
11:04At lagi lang po namin kayong pinapaalalahan na lagi po tayong mag-ingat at lagi po tayong maging handa
11:09sa mga kalamidad po na maaaring pumasok sa ating baksa.
11:13Okay, maraming salamat po sa inyong oras.
11:16Engineer Eric Campoto, OIC ng NIA Disaster Risk Reduction and Management.
