00:00Kesir sındırgı, beşik gibi sallanırken gözler Yalova'ya çevrildi.
00:04Neden?
00:05Deprem bilimci Prof. Dr. Şener Üçümezsoy Marmara'da deprem riskinin İstanbul değil,
00:10Yalova ve çevresinde yoğunlaştığını belirtti ve Bozburun fayını işaret etti.
00:14Şimdi Şener Hoca'ya kulak verelim.
00:17Şener Hocam da bizlerle birlikte.
00:19Hocam işaret ettiğiniz nokta önemli.
00:22Ben hiç kesmeden sizi dinleyeyim. Neler söyleyeceksiniz?
00:25Evet, bu gerçekten kral bir soru.
00:30Ve Yalova halkının, İstanbul halkının bilinçlenmesi için hedef gösterilmiş net bir soru.
00:37Ancak bunu Mehmet gibi kral bir sürücüsü sorabilir.
00:41Sağ olun, çok teşekkür ederiz. Çok sağ olun.
00:4417 Ağustos'ta dönelim.
00:4717 Ağustos'ta Gölcük kırıldı.
00:52Ondan sonra Batı'da Çınar Yalova kırıldı.
00:55Ve arkasından Esenköy'e doğru giden bir ilerleme oldu.
01:02Ve orada birçok artışının biriktiği yerde, 19 Ağustos 1999 tarihinde rahmetli ışıklara bir yırtılma daha gelebilir diye herkesi uyarmıştı ve sokağa çıkılmıştı.
01:16Fakat o yırtılmanın yolu Esenköy-Bozburun hattı boyunca olacaktı.
01:21Diğer tartışı ise Esenköy'de, Bozburun açıklarındaki balıkçılar, fayın 17 Ağustos'ta kırıldığını, ağların yandığını söylemişti.
01:32Ama benim o dönemdeki vurguladığım nokta, 25 yıl sonra tekrar gündeme oturdu, değişik söylemlerle.
01:42Aslında Yalova, 17 Ağustos günü kırılma önce Sapancalı'a başladı.
01:50Ve ondan sonra, oradaki kırılmadan sonra, 2. Gölcük kırıldı.
01:553. Akyazı, Karadere ve 4. Çınarcı Yalova kırılmıştı Mehmet.
02:03Onun ucunda gelen kesimde, bundan sonra kırılacak nokta olarak karşımıza çıkıyordu.
02:07Fakat daha sonraki araştırmalar, buradaki hem İstanbul'u hem de Yalova'la ilgilendiren nokta ise bir Y harfinde dizdi.
02:22Yani Yalova ve Gölcük fayını Y'nin, Sapan'ın tek parçası olarak düştürürsek, sonra bu Y, bir V şeklindirilerek iki noktada ayrılıyor.
02:38Biri Yalova-Çınarcı hattına doğru gidiyor, diğeri ise tam Çınarcı'nın batısına doğru gidiyor.
02:44Şimdi 17 Ağustos'ta fay, Y'nin dediğimiz gibi iyi üzerine verilmiş bir V de diyebilirim.
02:52V'nin bir kanadı Yalova'dan güney batıya doğru, Budanya'da o zaman bir kanat vardı, oraya doğru ilerlemişti.
03:00Ama diğer kanat ise V'nin tam Yalova'dan batıya bak zaman güneş yuzasında devam eden bir hattaydı.
03:09Şimdi gelelim tam burası dediğimiz önemli nokta, buradaki 1894'te kırılan ve 7.3'lük deprem hem bu Yalova fayını hem de bu V'nin Çınarçukurluğu içindeki olan kesimlik kırdı.
03:27Ve böyle olunca bunun güneye doğru giden, Armutlu'ya doğru giden, pay üzerindeki stres boşalmış oldu.
03:36Ve bu durumda bu 1894 depreminden sonra 17 Ağustos'a da döndüğü zaman Yalova'dan başlayıp Gölcük, Sapanca, Akyazı ve Bilge'ye doğru kırılma gerçekleşmişti.
03:52Bunun Türkçe'ye çevirdiği zaman anlaşılır olmakta.
03:55Evet, bütün İstanbul'da, Kuzey Marmara kıyısında, Adara fayında deprem yok.
04:01Onun batıya doğru devamı eden, yani Yeşilköy'den, Büyük Ekmecanlısı'nda fayda, bunlar ölü faylar.
04:11Kumurgatçukur'undaki olan fay ise 2025'te kırıldı.
04:15Ona hikayesini de detaylı size anlattık.
04:17Ama bir taraftan pek İstanbul'da sürekli depremler olmuştu.
04:221500-900 depremi, 1719 depremi, 1766 depremi, 1894 depremi ve 1999 depremi.
04:33İşte arkadaşlar bunları her birine birer fay arayarak, Adara fayında kırılmış derken aslında bunlar tamamen Almutli Yarımadası'nın kıyısından geçerek,
04:45bir taraftan Budurni'ye, bir taraftan Düzce'ye giden bir çatal oluştururken doğuda, Batı'ya, Yalova'dan, Batı'ya doğru giden bir çataldı.
04:54Peki burası neresiydi?
04:56Kuzeyde İstanbul Bülü'lü dediğimiz Avrazya var.
04:59Güneyde ise Anadolu Bülü'lü dediğimiz, bahsettiğimiz Almutli Yarımadası var.
05:05Bunların ikisi arasında geçen fay hattı, belirttiğimiz gibi biri doğuya doğru gidiyor, kuzeydeki terde doğuya gidiyor.
05:12Batı'ya doğru gidiyor, ikisi arasındaki bu fay hattı boyunca kitleniyor Mehmet.
05:19Ve bu kitlenme belli dönemlerde kırılarak hareket etmiş oluyor.
05:23İşte burada İstanbul'u etkileyen depremler, dediğimiz gibi ilk deprem 1509'da,
05:30500 yıllık tarihi alırsak, 1509'da ağırlıklı olarak Gölcük ve Yalova'da etkin olan,
05:36büyük bir hattımda kırılan ama kenarlara doğru, doğuya doğru, Budurni'ye doğru giden,
05:42Batı'ya da Çınarcı ve Gölcük, Yalova, Çınarcı ve oradan Esenliköy'e doğru giden hat kırıldı 1509'da.
05:50Bundan sonra ikinci deprem ise doğuda bundan 210 yıl sonra, 1719'da doğudaki yani Gölcük ve onun doğusundaki fay 2017'de kırıldı.
06:03O şey, pardon 1719'da, onun biraz daha doğuda, 1900-1554'de bu durumda kırılmıştı.
06:121766'da ise bu Yalova, Çınarcı, Esenliköy adlı kırılmıştı.
06:18Daha sonra buradan sonra 1894'de Yalova, Çınarcı kıyısındaki bu fay kırılarak,
06:241754'deki stres boşaltan ve ondan sonra stres büyüktürecek kesimin stresini 1894'de boş olarak tüketti.
06:35Oradan devam ederek 1999'da Çınarcı fayı kırıldı, Esenliköy'e gitti, Mudurnu Vadisi'ne kadar ve öbür kolu da Karadere'den Dizci'ye gitti.
06:49Şimdi bunu Türkiye'ye adapte ettiğim zaman tam kral bir açıklama olsun.
06:54Yani 1894 yılında kırılan fay, bu İstanbul bloğu ile Anadolu bloğu arasındaki birikmiş stresi boşalttı.
07:06Onun doğudaki devamı ise 1999'da kırıldı, o da stresi boşalttı.
07:11Dolayısıyla burada kırılmış bir kemin tekrar kaynamadan kırılamayacağı için bu atların tekrar birbirine yapışıp, itlenip kırılması gerekir.
07:20Mesela 1963'de Yalova'da gene böyle bir küçük kırılma olmuştu 6.4, 1967'den Mudurnu'da olmuştu.
07:29Bu halde bakır zaman son cümle, bu Esenliköy, Bozbur'un ve İmralı hattındaki stresin 1894'de tüketildiği ortaya çıkıyor.
07:41Evet, tam tarihsel boyutunu da anlatmış olduk.
07:45Hocam çok teşekkür ediyorum.
07:47Ben teşekkür ederim.
07:48Fotoğrafınızı umarım beğendiniz.
07:50Evet, o zaten ikonik bir fotoğraf.
07:55O fotoğrafı biz TGRT'de çektik.
07:58TGRT'de çekilen fotoğraftır, onun arşivinde.
08:00Onun en çok kullanan fotoğraf da oydu.
08:03Peki, süper.
08:03O yüzden senin gibi yakışıklı ve ben Maltepe Üniversitesi'den beri tanıdığım,
08:09Tom Cruise dediğim Mehmet, bugün de sunucuların kralı olarak karşımıza duruyorsun.
08:17O size ait hocam.
08:18Bu sorduğun soru da gerçekten kral bir soruydu ve o yüzden Yalovalılar, İstanbullular korktukları olayın netit öğrenince bir tarafta kırmızı kablo vardır, bir tarafta mavi kablo vardır.
08:32Kırmızı kablo çarpar ama mavi kablo çarpmaz.
08:36İşte burada mavi kablonun ne olduğunu gösteriyoruz.
08:39Ama bütün arkadaşlar adalardan geçip olmayan yerde deprem olacak demesine karşılık İstanbul'un depremleri bu bahsettiğim, bu tarihsel boyutu olmuştur.
08:48Peki, çok teşekkür ediyoruz hocam.
08:50Teşekkür ederim.
08:51Sağ olun, teşekkürler.
08:52Prof. Dr. Şenar Aşrımassoy'la birlikteydik.
08:54Bir başka...
08:55TGRT Haber.com
08:57Daima Önce
Yorumlar