00:002023 yılından bu yana Sudan'da hızlı destek kuvvetleriyle meşru hükümet arasında bir iş savaş devam ediyor.
00:07Son olarak hızlı destek kuvvetleri Darfur bölgesinde El Faşir kentini ele geçirdi.
00:12Ve burada birden fazla insan hakları ihlali söz konusu oldu ve birçok katliama imza atıldı.
00:21Bunu yapan taraf ise hızlı destek kuvvetleriydi.
00:24Şimdi Sudan'da son olarak neler oluyor?
00:27Sudan'da neler yaşanıyor?
00:28İki taraf neden çatışıyor ve hangi taraf hangi ülkelerden destek alıyor?
00:34Yanımızda uzman konuğumuz Dr. İbrahim Nasir var.
00:37Onunla değerlendireceğiz. İbrahim Bey yayınımıza hoş geldiniz.
00:40Hoş bulduk.
00:41Şimdi özellikle sizden şunu istiyorum.
00:43Sudan'da şu anda neler yaşanıyor? Bize bir özetleyebilir misiniz?
00:46Birçok insan hayatını kaybetti. Birçok insan evinden oldu.
00:51Oradaki terör estiriyor hızlı destek kuvvetleriyle Sudanlılara karşı.
00:55Dolayısıyla feci hadiselerle karşı karşıyayız.
00:57Peki şunu söyleyebilir miyiz? Sizin söylediğiniz zaman şunu anladım.
01:01Kötü günler yaşanıyor ama daha kötü günler bizi bekliyor Sudan'da diyebilir miyiz?
01:06Aynı efendim. Yani şu anki yaşananlar onlar hızlı destek kuvvetlerinin mensupları açıklamaları var.
01:14Medyaya servis ettikleri bazı açıklamaları var.
01:17Diyorlar ki biz Port Sudan'a kadar yani Sudan'ın doğusuna kadar ilerleyeceğiz.
01:21Ey vatandaşlar evlerinizden çıkın.
01:24Biz geliyoruz diye tehdit ediyor vatandaşlara.
01:27Dolayısıyla böyle bir korku sağlıyor.
01:30Aynı zamanda girdikleri şehre herkesi etnik temizlik yapıyor yani.
01:35Kendi insanını kendini öldürüyor yani.
01:38Düşünebiliyor musunuz?
01:39Peki izleyicilerimiz de net bir şekilde anlaması için.
01:44İki taraf ne istiyor?
01:46Meşru hükümet ve hızlı destek kuvvetleri neden anlaşamıyor?
01:49Ayrı düştükleri nokta ne?
01:50Aslında bu soruyu ters sormakta yarar var.
01:53İki taraf demektense.
01:55Dışarıdaki güçler neler istiyor?
01:57Bunu sormamız gerekiyor ilk başta.
01:58Çünkü bu savaşın ana sebebi dışarıdaki güçlerin Sudan üzerindeki mücadelesinden kaynaklanıyor.
02:04Yani Sudan'ın altını kontrol altını almak,
02:07Sudan'daki kendi yanında bazı iktidar korumak için hamleleri var.
02:15Dolayısıyla dışarıdaki güçlerin içerideki aparatları ile Sudan'ı dizayn etme projesi olarak değerlendirebiliriz.
02:21Birleşik Aramellikleri biliyorsunuz hedefi Sudan'daki altını kontrol altına almak.
02:28Bunun yanında Sudan'da biliyorsunuz çok verimli topraklar var.
02:31O verimli topraklar üzerinde yatırım yapmak, yatırımlarını korumak istiyor.
02:36Çünkü tarım üzerinde en büyük yatırımcı Birleşik Aramellikleridir.
02:41Bunun yanında da Sudan'ı da iki ülkeye bölerek kendi kontrolünü pekiştirmeye çalıştığını söyleyebilirim.
02:49O zaman Birleşik Aramelliklerinin Sudan'daki hedefi altın madenleri diyebilir miyiz?
02:54Altın madenleri evet önemli bir husus.
02:56Biliyorsunuz Birleşik Aramellikleri'nin bu bölgede en çok altın rezerve sahip.
03:01Meğer ki Birleşik Aramellikleri hiçbir altını yok.
03:04Ama Sudan altını yüzde sekseni Birleşik Aramellikleri'ne gittiğine bilgiler arasında
03:08Mısır üzerinden Birleşik Aramellikleri'ne gider, İtiyopya üzerinden Birleşik Aramellikleri'ne gider.
03:13Güney Sudan üzerinden de Sudan altını yıllık 40 tona yakın Birleşik Aramellikleri'ne gittiğini de biliyoruz.
03:19Birleşik Aramellikleri'ne şu rotayı anlatalım tekrardan.
03:22Birleşik Aramellikleri'nden çıkan silah yardımları önce Somalya'ya geliyor.
03:26Mosaso limanına.
03:28Buradan kara yoluyla devam ediyor.
03:30Etiyopya üzerinden, Güney Sudan üzerinden, Orta Afrika Cumhuriyeti üzerinden Çat'a gidiyor.
03:35Çat'tan da ikiye bölünüyor. Bir kısmı Libya'ya, bir kısmı Çat'ta kalıyor.
03:39Ve oradan şurası Darfur bölgesi, Çat'tan ve Libya'dan Darfur'a yani hızlı destek kuvvetlerine silah yardımları yapılıyor.
03:48Evet, evet. Kesinlikle şöyle bir doğru bir rota çizmiştiniz.
03:53Birleşik Aramellikleri'nden liman, burada müttefiği var.
03:56Butland'taki bir Butland, Somali'nin Butland iyaleti var.
04:00Butland iyaletin lideri, yani hakimi Birleşik Aramellikleri'nin desteklediği.
04:05Yani Himetti. Sudan'daki Himettisi Somali'deki Butland'dır.
04:09Butland'da Birleşik Aramellikleri orada bir silah yığınağı yaptı.
04:14Oradaki limanlar.
04:16Buradaki hedef, Sudan'daki ortakları yani müttefiklerine silah sevkiyatı yapmak.
04:23Aynı zamanda bu Kızıldeniz'deki güvenliğini korumak için böyle bir hedefleri var.
04:32Evet, şimdi Darfur bu bölgede hızlı destek kuvvetleri Sudan'ın bu kısmını kontrol ediyor.
04:39Aslında kontrol ettiği kısım Libya'yla da sınır bölgesi ve Libya'da da o bölgeyi Hafter'de kontrol ediyor.
04:48Hafter ordusu kontrol ediyor diyebiliyoruz.
04:51Tamamen burası hızlı destek kuvvetlerinin kontrolüne geçerse ve Türkiye'yi de bu işin içine katacak olursak,
04:58Türkiye'nin rolünü de katacak olursak, Türkiye'yi bu nasıl etkiler?
05:00Çok güzel bir soru hakikaten.
05:03Aslında bu savaş önemli bir sebebi ise geopolitik bir savaştır.
05:08Yani Sudan'da yaşananlar geopolitik bir hedefler var.
05:12Birleşik Aramellikleri Libya'nın doğusu, Mısır'ın batısı, Darfur'a,
05:19Orta Afrika Cumhuriyeti'ne kadar inen bir hattı kontrol altına alma planları projesi var.
05:27Bunu yaparken de Türkiye'nin Doğu Akdeniz stratejisini etkilemek,
05:31bunun yanında Libya'daki Türkiye'nin müttefiklerini baskı altına tutarak kendi çıkanlarını koruyor.
05:39Dolayısıyla Türkiye'nin hem Kızıldeniz stratejisi hem de Doğu Akdeniz stratejisiyle beraber etkileyen bir hamledir bu.
05:49Sudan'da değişim yaşanırsa, takdirim yani takdir ediyorum ki Sudan'da bir değişim,
05:54yani bu hızlı destek kuvvetlerin lehine bir değişim olursa bunu şeyi etkiler.
05:58Türkiye'nin bölge yönelik, Doğu Afrika bölgesine ve Küzey Afrika bölgesine,
06:04bölgesine yönelik izlediği strateji ve politikası etkilen geyini düşünüyorum.
06:08Çok teşekkür ediyorum. Çok önemli konulara değindik, önemli noktaya değindik.
06:13Çok önemli bilgiler de verdiğiniz.
06:15Biz Sudan'la ilgili yaşanan son durumu,
06:19ceopolitik önemli ve Türkiye'yi nasıl etkileyeceğiyle ilgili konuğumuza sorduk ve çok önemli cevapları aldık.
06:27Sudan'dan yaşanan gelişmeleri aktarmaya devam edeceğiz diyelim ve sözü yeniden stüdyoya bırakalım.
Yorumlar