00:00Mark Salazar
00:30Mark Salazar
01:00Mark Salazar
01:02Mark Salazar
01:03Mark Salazar
01:04For sure Spanish kasi nabasa ko sa isang book.
01:06Naka-note nun is kailangan mong maalala yung mga memories or yung mga mahal mo sa buhay dahil yun yung araw na pagunita para sa kanila.
01:15Siya ang pinakamalapit na sagot pero hayaan natin ang sociologist na si Dr. Gerald Avergos ang magbigay ng eksaktong etymology o pinag-ugatan ng salitang undas.
01:26We know that all of us are going to speak with Filipino.
01:30The primary language that we use is in Castilla.
01:33And in Castilla, it is also in Latin.
01:38Now, what we call the undas is the etymology of Latin,
01:44the honorary.
01:48The meaning of the honorary is the parangalan.
01:54Kaya meron tayong word na honras.
01:57Bumaba na naman siya sa salitang Castilla.
02:00At na Castilla, meron tayong tinatawag na honras ponebres.
02:05Ibig sabihin, ito yung pagpaparangal sa mga yuma o sa mga namatay.
02:10It was derived from the word naman na honras na galing sa honras ponebres.
02:15Galing sa Latin at Castilla ang salitang undas,
02:18pero ang kultura ng paggunita nito ay may iba pa palang pinanggalingan.
02:23Magmula pa nung unang panahon,
02:29magmula pa nung meron tayong recorded human history,
02:32tayo po ay nagkukunita sa ating mga yumao.
02:36Sa kultura ng Pilipino,
02:38isa sa pinakamasidhing pumasok sa kultura natin
02:42ay ang kultura ng mga galing sa mga Chino.
02:45Tawagin natin siyang undas, honras, ponebre.
02:49Ang punto natin dito is,
02:51pinibigyan natin ang panahon ng ating mga yumao.
02:54Pinibigyan natin pag-alaala ang ating mga yumao.
02:57At kahit wala na sila,
02:59nandito pa rin sa ating mga buso.
03:02Sabi nga ni Dr. Abergos,
03:03mas mahalaga ang kahulugan ng salita
03:06kesa kung saan ito nang galing.
03:08Halimbawa, sa pamilyang ito na dinat na namin sa sementeryo,
03:12ang kahulugan ng undas ay grand reunion
03:15ng apat na henerasyong nagpaparangal
03:17sa minamahal nilang lolo sa tuhod.
03:20Yung unang sa tuhod po niya,
03:22siya lahat po nag...
03:25yung anak po ni ate panganay,
03:27siya po yung talagang nag-aalaga,
03:30hanggang sa paglinis po ng bote,
03:34ganyan lahat po, pagtulog,
03:36lahat po na mga kapitbahay,
03:39kilalang kilala po siya sa amin.
03:41Mabait ganyan po,
03:43kahit hindi po undas,
03:45we make sure po na
03:47kapag ka-birthday po niya,
03:49that anniversary,
03:50kahit ito lang po siya namatay,
03:52Father's Day po,
03:53sama-sama po kami.
03:55Si Aling Erlinda naman
03:56nagpaparangal sa kanyang mga byenan.
03:58Araw-araw nagdadasal,
04:00araw-araw nagro-rosary,
04:02hindi pwedeng hindi mo binabanggit araw-araw.
04:05Ang aking,
04:06biyanan ko na dalaw na yan,
04:08parehas na mabait kasi.
04:10Hindi sila,
04:11hindi sila nagpakit.
04:12Lalo na ako, di ba,
04:13karaniwan,
04:14biyanan at saka manugang,
04:16parang nag-aaway,
04:17di ba?
04:18Yung parang...
04:19Ginagawa niya raw ito,
04:20hindi lang tuwing undas,
04:22dahil araw-araw naman daw
04:23ang onras punebre
04:25o paggunita sa mga mahal na yumauna.
04:28Para sa GMA Integrated News,
04:31Mark Salazar,
04:33nakatutok 24 oras.
04:35PYM JBZ
04:38PYM JBZ
Comments