03:10Nakapaream namin ang kapitan ng barangay UEP Zone 2.
03:14Nagulat ako talaga kasi bago sa akin yan, pumunta ka doon kay na kapitan.
03:18Sabihin mo na may aksidente dito.
03:20Dali-dali naman ako.
03:23Kasama ang barangay, tinuntun ng Recibo,
03:27ang paupahan kung saan daw nagsimula ang lahat.
03:30Kwento ng landlady ng boarding house na itatago namin sa pangalang Arlene.
03:35Umaga, yung anak ko, umihi dyan.
03:42Ayun, mama, may babies sa kanal.
03:50Mga hindi nang babakit na narinig sa park ng isang boarding house sa Northern Samar
03:55at mga bakas ng buko sa daanan hanggang sa kanal.
04:01Hindi pala gawa ng baligdo o mga ligaw na kalulawa kundi mga recibo ng isang karumal-lumal na kritin.
04:09Nagulat ako talaga kasi bago sa akin yan, pumunta ka doon kay na kapitan.
04:14Sabihin mo na may aksidente dito.
04:16Dali-dali naman ako.
04:17Sa cellphone video na kuha ng mga taga-barangay, alas 7 ng October 7,
04:22makikita po ang isang lalaki na pinit na may kinukuha mula po sa kanal.
04:29Maya-maya pa, mahahagka niya ang isang nangingitim na bagay.
04:33At, nangpihitin ito ng lalaki, tumambal ang isang wala ng buhay na sanggol.
04:40Sa parehong araw, sinimula na ng Katarman PNP ang kanilang investigasyon.
04:59Sa kanilang pag-iikot, natutun nila ang CCTV footage sa boarding house
05:03na nag-report tungkol sa sanggol sa kanal.
05:06Nahagip ng kanila ang isang babaeng tenant na may dalang timbang.
05:10Palabas ng bali.
05:12Ganun sa CCTV, dala na bali.
05:14Nung bali, yun ang nakita namin dyan.
05:16Nung una, toto, deny pa raw ang babae sa kanyang nagawa.
05:20Pero ang kausapin na, nang land na hindi na si Arlene.
05:24Unti-undi na raw itong nagsalita.
05:26Umami na lang siya noong pinigas na ng footage.
05:29Ba't hindi ka nagsabi?
05:31Ba't hindi mo ko kinausap?
05:33Kapag dito lang naman kami, parang ang turon ko sa kanilang mga anak na.
05:37Pag-amin daw ng babae kay Arlene,
05:39hindi raw alam ng kanyang tenant na buntis siya.
05:43Sa parehong gabi, umi parang ito lang ako para sa sakit ang dyan.
05:47Nung gabi, nag-chat lang siya sa atin mga around 8.15
05:51na nag-ihingi siya ng pampakalman ng disminoria.
05:55At din sabi ko, wala ako niyan.
05:58Hindi niya kasi alam daw na buntis siya,
06:00tapos kala niya mapupupo lang siya.
06:03Ayon sa isa pang tenant sa boarding house,
06:05na itatago namin sa pangalang Jessa,
06:07nakarating din daw sa kanya na may iniindang pananakit ng dyan
06:11ang babae noong gabing iyon.
06:13Yung karamit niya, nag-chat sa akin.
06:17Sinabi niyang sumasakit daw yung tiyan,
06:19tapos umiiyak, tapos nagsusoka.
06:22Natulog na lang ako noon kasi akala namin na normal na, normal days.
06:27Tapos nung mga bandang alas,
06:30alaun, alas dos, alas tres,
06:32maingay siya.
06:32At dahil nakapakasang pito ng kwarto ni Jessa,
06:40narinig daw niya ang paglabas-pasok ng babae sa banyo.
06:44Bandang alas tres na ganun,
06:47lumabas ako sa room namin,
06:49tapos nag-CR ako.
06:50Pagpasok po, may narinig akong parang nahirapan.
06:54Nang muling gumamit si Jessa ng banyo.
07:01Bandang alas cinco ng kapot,
07:02mga pakastahon ng dugo ang pupungan sa kanya.
07:05Yung CR na ginamit niya,
07:08akala ko kasi rigla.
07:09So, nililis ako, akala ko normal.
07:11Pagtapos kumaligo, bandang alas seis,
07:14akala ko, ano, di ko alam niyo na.
07:18Ang inaakala ni Jessa na pagka-alboroto lang nandiyan
07:21ng kapwa-atena toong gabing iyon.
07:23Pag-iwal na pala ng babae
07:25sa daladala niyang bata sa sinapukunan.
07:28At, nang ba ilagay na raw sa timpang sa gol,
07:31lumabas ang babae sa gate.
07:33At, saka raw, itinapon sa kanal ang bata.
07:37Sa amin, mga aborders,
07:41yung pag-i-CR,
07:43di ba,
07:43yung mga gahon,
07:45natutrauma kami,
07:46ato sa kahit kunting kalusus lang
07:49na,
07:51ito parang,
07:53ito parang,
07:54natutrauma.
07:56Ayon sa risulta
07:57ng post-mortive examination
07:59na isinagawa sa pagkinang sanggol,
08:01nabuhay pa raw sanang sanggol
08:03kung,
08:03na iluwal lamang sa tamang pasilidad.
08:05Ang sabi ng dokturo,
08:08doktura,
08:09kung sa proper sa hospital
08:10o na tingnan ng proper na care,
08:15posibleng mabuhay yung bata.
08:17Kasi parang nasupukit yung bata,
08:19hindi nabigyan ng magandang atensyon
08:22yung bata.
08:23Sa pagkalap namin ng
08:26resibo,
08:28natukoy namin ang
08:29pinoroonan ng
08:30labingsyam na taong gulang na babaeng
08:31nasa likod di umano ng krimen.
08:34Nasa bahay siya ngayon
08:35ng kanyang mamagulan
08:36sa ibang bayan.
08:37Sinubukan ng
08:38resibo
08:39nakuni ng kanyang panik,
08:41pero
08:41tumangki muna siyang magsalita.
08:43Humarap sa amin
08:44ang magulang na babaeng
08:45ayon sa kanya,
08:46maging sinarao bulak
08:48sa totoong pinagtaanan
08:49ng kanyang anak.
08:51Today, we are not able to know what happened to us because we didn't know what happened to us.
09:00They know what happened to us. They know what happened to us.
09:04They know what happened to us.
09:09They know what happened to us.
09:13According to the Municipal Social Welfare Development Office,
09:16dahil malayo sa pamilya, maaaring hindi lubos na nagabayan ang babae sa pinagdaan ng problema.
09:22Inaalam pa rin daw nila hanggang ngayon ang rason sa likot ng pagtabot sa sanggol sa kanal.
09:28May mga kakulangan siguro doon yung family niya to monitor
09:31kasi kailangan mayroon tayong usual contact, lalo na kung distansya ka sa mga anak mo.
09:37So, dapat yung magulang laging responsibly.
09:40Not only to provide the money or the basic but more on the mental.
09:45Well, we still have to understand libat sa situation niya.
09:49Ano ba talaga ang nakakush sa kanya? Bakit naging ganun ang takbo ng isip niya?
09:55Sa gitan ng patuloy na pag-iimbestika ng Katarman PNP,
09:58gabi ng October 6, dumating ang babae sa kanilang presinto
10:02para aminin daw sa mga otoridad ang ginawa niyang pagtapon sa sanggol.
10:07Siguro, naisipan na niya talaga na aminin na nung gabi na namin niya sa kanya.
10:13Nung matanggal yung bata daw, yung ano niya, patay na daw.
10:17Tatakot lang siya sa mga magulang niya.
10:19Nakita ko rin naman na talaga, nalulo mo siya eh.
10:22Makikita mo na may depressed, stress, parang ganun lang.
10:26October 8, 2025, isinampanan ng Katarman PNP ang kasong infanticide.
10:31Laban sa babae.
10:33Makalipas ang limang araw.
10:38Nailubing na rin ang sanggol sa public cemetery ng Katarman.
10:42Yung itinal namin sa kanya is pumasok yun sa infanticide.
10:46Yung newborn baby na namatay, yun ang infanticide.
10:51May kaukulang parusa at saka nubil po yun.
10:56Kung mapatunayang nagkasala, haharap ang sanggol sa hindi bababa sa anim hanggang labing dalawang taong pagkakakulong.
11:09Wala rin biyansa para sa kasong ito.
11:11Daddag na pahalala ng Katarman MSWBO.
11:14Huwag daw mag-alin lang ang lumapit sa social welfare offices.
11:17Ang mga babaeng may mabiga na pinagtaraanan, lalong lalo na pagdating sa pagdadalang tao.
11:24Nandito lang kami 24 hours kung kailangan.
11:28So yung mga services, psychosocial, counseling, mga home visitations, yung mga ganon.
11:34We always help the person na nandito na humihingi sami.
11:38So we never say no. It's always a yes to help.
11:42Kahit anong hirap.
11:44Tuwing undas, ayon sa matatanda, dalawin natin ang punton ng mga mahal natin sa buhay.
11:55Kung hindi, baka raw tayo ang dalawin nila at hilahin ang mga paa natin sa buhay.
12:02Pero paano naman dadalawin kung pati ang simenteryo?
12:05Pinabahaw.
12:07Sa kagono'y bulakan na minumulto na ng mga lumalyang ghost projects,
12:11maging ang patay.
12:13Apektado rin ang mga problemang dulot ng mga...
12:16kurako.
12:18September 22, 2025, natanggap ng Recibo Action Center
12:26ang reklamo ng isang residente sa Agonay, Bulakan.
12:32Daing ng 45 taong gulang na si Edwin Santos,
12:35tila napabayaan na raw ang Peralta Municipal Cemetery.
12:39Bakikita nyo talaga yung tubig kulay...
12:43parang langis na kulay iting.
12:45October 18, 2025,
12:50pinuntakan ng Recibo ang lugar.
12:54Pero bago pa man makapasok sa loob ng simenteryo,
12:57matatanaw na agad ang lampastuhod na baka sa kalsana.
13:00Pagka bumapasyal ako dito kay Pador,
13:03alam naman nyo, napakahirap.
13:06Ako, napakalaki ng tubig doon sa main main gate.
13:11Hindi ko kaya talagang dumahan doon.
13:14Mahirap, kaya ganyan ka pa.
13:20Ano na po?
13:21Dito na lang siguro ako sa ibabaw.
13:23Sisilipin ko na lang, titignan ko na lang.
13:26Para at least makakita ko madalaw ko siya.
13:28Medyo may aboy.
13:30Sa ikalawang araw ng pag-iikot sa Peralda,
13:42municipal cemetery, October 20, 2025,
13:45kinailangan ng lumusong ng Recibo sa gabewang na baka para mas makita ang totoong sitwasyon ng Himlayan.
13:58Lumog na mga lityo.
14:01Nag-ibag ng mga puntot.
14:04At sa damakmak na...
14:08Ibaso nga ang aming naabutan.
14:11Sementeryo po ba ito?
14:13Nag-ibag.
14:14Napakahirap na mag-iitin mo.
14:16Ako lumulubog nga.
14:19Napakahirap na mag-iitin mo.
14:21Ako lumulubog nga.
14:22Ayan na yan.
14:23Ayan na yan.
14:30Naglusaw at naglutangan na rin ang ilan sa mga tela mula sa mga kabaong.
14:39At sa isang abandonadong musileo, nakatiwangwang ang isang sako.
14:43Laman ito, mga puto ng yumao.
14:47Nakupo!
14:55Sobrang lalim ng tubig hanggang hita.
14:58Tapos basura.
15:00Yan po ang bahagi ng isa sa mga live video ng Concerned Citizen na si Edwin.
15:05Maririnig dito ang kanyang hinahing sa sinapit ng kanyang amang namayapa noong 2015.
15:10Di ba grabe, makalubog na po ang aking mahal ama dito.
15:16Paano na lang daw sila makabibisita sa mga mahal nila sa buhay kung ganito na ang kanilang maabutan?
15:24Kaya po siya sa second floor.
15:26Bali po mayroon na rin po dito na lubog na first floor na talaga hindi na po pwedeng makuha.
15:37Mahirap po talaga.
15:38Nasa na pa na rin po siya.
15:39So sa ngayon, hindi ko pa kaya, wala pa akong kakayanan, wala pa akong pera para mailipat siya sa ganong kaganda o maayos na kalalagyan niya.
15:51Halos dalawang dekada nang nakalibing sa Peralta Municipal Cemetery ang kanyang ama.
15:56Pero itong taon na raw ang pinakamahirap na pagbisita sa kanya.
16:00Kaya, panawagan ni Edwin.
16:02Sana po, mabigyan po natin ang pansin kasi napakahirap tanggapin, napakahirap sa kalooban namin na nakalubog ang mahal mo sa buhay sa tubig.
16:14Sa loob ng mahigit limang taong pagtatrabaho nito ng sepulturero na si Eddie, mas tubami pa rin ngayon ang nagpapahukay sa kanya.
16:23Gusto mo nang ialis dahil lubog nga, hindi mo na madadalawan.
16:28Ganon yung nakapag-desisyon ng ibang tao, may ari ng nitsyo na ilipat na lang.
16:35October 21, 2025, inilapit na ng resibo sa barangay San Sebastian at lokal na pamahalaan ang hinahing ni Edwin at ng mga residente.
16:45Kasama ang ilang mga taga-barangay, binisita ulit ng resibo ang Peralta Cemetery.
16:51Ayon sa kagawad ng barangay, mauuwi pa rin daw sa palpak ng mga flood control projects ang dahilan sa paglubog ng kanilang sementeryo.
16:59Hindi po sana magkakaganto kung natugunan po talaga yung sa flood control po dito sa bayan ng Hagunoy.
17:07Napakalaking epekto po nito. 80% po ang lubog sa barangay ng San Sebastian.
17:12Pag-ami pa ng barangay, pansamantala nilang pinayagan ang mga residente na magtapon ng basura sa itaas ng sementeryo.
17:19Pwede po ba yun?
17:21Mga sir, ngayon po dito po talaga inilagay po lahat ng basura nila na pinayagan din naman po.
17:29So meron talagang nagtatapon dito dahil inalaw din po?
17:32Opo kasi po gawa nga po nung mga pag-high tide. Meron po sa laki ng tubig e hindi po nabababa tayo ng truck basta-basta kasi lulubogin po yung truck.
17:45Belta naman ang lukal na pamahalaan, hindi nila inaprobahan ang pagkatapon ng basura sa sementeryo.
17:50Yung namang pagsisinob nun, nasa pangalaga naman yun ng barangay. Definitely pinamomonitor ng aming punong bayan yung mga ganyang issue ngayon.
18:05I-kinunsulta ng resibo sa DOH ang problema ng barangay. Ayon sa kanila, malaking panganib ang dala ng mga nababad ng labi na sinamakam pa ng mga basura at paha.
18:16So hindi lang po yung mga infectious diseases na tinatawag. Yung nagkakos po ng pagkatae, pananakit ng tiyan, pagsusuka.
18:26Since nasa sementeryo po yung ating tinanggagalingan ng infeksyon, yung mga naagnas na katawan po ng mga nangbatay, nakakadagdag din po yun sa panganib.
18:38October 21, 2025, kasama ang resibo. Nagkasalang-diting ang Municipal Environment and Natural Resources Office o MENRO, ART, Barangay para sa malawak at clean up ng Peralta Municipal Cemetery.
18:52Siguro, after na madalain yung tubig, baka lumitaw na yung nitsyo nung pag nakakukuhanin, noong labi, eh, possible na na makuha rin bukas.
19:02Umaga pa lang, sinimula na ng mga opisyal na kagunoy ang pag-aakot ng basura sa loob ng sementeryo.
19:11Mga ilang truck natin na po ang nakukuhan ng basura.
19:18Balyo, ito may truck eh, nakailang balik natin, maa, patol yung mao sigur.
19:24Iba ang sitwasyon sa bahay na hagunoy dahil lagi tayo nilulubog, binabaha.
19:29Kaya isa ito sa mga balakid kung bakit napakahirap natin pamahalan yung mga basura.
19:34Kahit na anong pagsasumikap natin na hakutin kuhanin lagi ito,
19:37kung hindi namin kayo makakabahagi sa pagpapatupan nito, eh, mahihirapan tayo sa ipagtagupayan ito.
19:43Makalipas ang maikit na lamang oras, ito na ang itsura ng Peralta Cemetery.
19:57Ang mga residenteng nagbamasin sa paligid, kapansin-pansin ang siglaan ang makita ang pagbabago.
20:03Sakantala, habang hindi pa nalulubog ang nicho ng kanyang ama, tinulungan ng RRRRESIBO si Edwin,
20:13na bailma sa mga buto ng kanyang magulan.
20:18Pagkakuha sa mga buto, inilipat na ang namayapa sa mas patas na bahagi ng sementeryo
20:24habang iniintay ang rehabilitation ng Peralta Cemetery sa susunod na taon.
20:33Ayan, nasa maayos ka na, at nabigyan ka na ng pagkakataong maging masaya.
20:48Mailipat na kita, matikit sa lahat.
20:52Nagpapasalamat ako sa resibo ng sila ang naging daan para mailipat kita sa maayos.
20:59Maraming salamat po at nabigyan ang pansin at nabigyan po ng toon itong aking kahilingan.
21:07Ang mga himlayan o sementeryo ang nagsisirbing kuling kaktungan ng mga yumao.
21:11Ito rin ang lugar kung saan muling nagsasama-sama ang pamilyang na ulila tuwing sasapit ng kundas.
21:17Pero kung ito'y hindi napangangalagaan at napapabayaan lamang,
21:23hindi mga patay ang magagambala.
21:25Dahil higit sa mga pumanaw,
21:27mas nakakatakot pa rin kung malagay sa alanganin ang kalusugan ng nakumpuhan.
21:42Sama-sama natin ituwid ang tiwali at malukto.
21:45Itakwin natin ang maling gawin at bodos na bulo.
Be the first to comment