- 6 ay önce
İsrail - Hamas arasında kalıcı anlaşma sağlanabilecek mi? Türkiye, Gazze'ye barış gücü mü gönderecek? Şam yönetimi ve SDG arasında yükselen gerilim nereye varacak? Suriye'nin geleceği nasıl şekillenecek? ABD ile F-35 müzakereleri nasıl sonuçlanacak? Küresel gerginliklerin ortasında Türkiye, barış ve istikrara nasıl katkı sağlıyor? Hakan Çelik 'Hafta Sonu'nda sordu; Prof. Dr. Seda Demiralp ve Prof. Dr. Burak Küntay değerlendirdi.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30İzlediğiniz için teşekkürler.
01:00Sağ olun, varlığınız için teşekkürler.
01:02Sağ olun, varlığınız için teşekkürler.
01:03Seda Hanım'da bir İskoçya programı vardı, oradan geldi.
01:06Yine akademik çalışmalar için Seda Hanım da çok sık seyahat ediyor.
01:10Tekrar hoş geldiniz.
01:11Sağ olun.
01:11Şimdi gerçekten dış politika uzun yıllardır hepimiz takip ediyoruz.
01:17Bu kadar ülkelerin birçok dinamini bu oranda etkilemezdi.
01:21Neden böyle olmaya başladı?
01:22Yani Amerika'yı da etkiliyor.
01:23Sadece Türkiye için değil.
01:25Trump dünyada bu kadar çok mesela şey yaparken bir taraftan böyle kendi kamuoyuna dönüyor.
01:30İşte bakın ben şunu yaptım, bunu yaptım, ne güzel yaptım değil mi diyor.
01:33Macron benzer şeyler yapmaya çalışıyor.
01:35Bazı ülkelerde daha fazla bazılarında daha az olmak üzere bir etkisi var değil mi?
01:41Öyle yani hem evet hem hayır aslında.
01:43Bir taraftan evet biz dış politikayı içeride daha çok konuşuyoruz.
01:46Çünkü siyaset genel olarak bir liderlik performansı haline geldi.
01:50Yani liderin ne kadar güçlü olduğu, ne kadar etkileyici olduğu üzerinden biz siyaseti konuşuyoruz.
01:56İçerikten, programlardan vesaire vizyonlardan çok ve o gücün, o karizmanın en net göründüğü yerlerden birisi dış politika haline geldi.
02:06Yani dışarıda ne kadar etkili olabildiği içerideki imajını etkiliyor veya dışarıda işte meşruiyet meselesini konuştuk.
02:13Mesela dışarıda destek alıp almıyor olduğu içeride onun gücünü etkiliyor.
02:17Bir güç sinyali olarak bunu kullanabiliyor.
02:19Bir tarafıyla böyle ama bir taraftan da evet dış politika konuşuyoruz içeride ama mesela işte F-35'ler meselesi olsun, işte Gazze ateşkes meselesi olsun.
02:30Mesela bu ateşkesin detaylarını ne kadar konuşuyoruz veya F-35'lerle ilgili teknik konuları ne kadar konuşuyoruz?
02:36Yine aslında bu konuları konuşsak da içerikten çok yine performatif tarafı konuşuyoruz.
02:43Yani bir ateşkesin detaylarını konuşmuyoruz işte ne bileyim orada hangi hatta çekildi ne oldu bunu konuşmuyoruz.
02:53Ama işte orada bunun parçası olmak meselesini konuşuyoruz.
02:57Oradaki etkin figürlerden biri olmayı konuşuyoruz.
03:01Amerika seyahati mesela Cumhurbaşkanı'nın aynı şekilde yani bunun detayları ile ilgili daha az konuşuyoruz.
03:07Ama oradaki işte Beyaz Saray'daki birkaç dakikalık bile değil belki yani 60 saniyelik falan video görüntülerini sosyal medyada ulaştırıyor.
03:18Bunları konuşuyoruz.
03:19Amerika için de aynı şekilde yani bu ziyaretler yine bu gelişmeler işte Suriye meselesi Amerika toplumu daha az bilir.
03:27Zaten Amerika dışını pek takip etmez vesaire.
03:30Şimdi biraz daha takip ediyor gibi görünse bile aslında işte bir lider geldi.
03:34Trump onlara ne kadar güçlü birisi olduğunu kendisinin gösterdi.
03:39Yani o küçük 60 saniyelik 70 saniyelik videolarda aslında Trump'ın da çoğu zaman kendi seçmenine yönelik yine güç sinyalleri verdiğini görüyoruz.
03:48Öyle değil mi?
03:49Yani ben tabii iç siyaset çalışan ya da siyasi iletişim çalışan birisi olduğum için kendi bakışımla en çok bunları görüyorum.
03:57Ama ben içerik konuşulduğunu içerikle ilgili detay konuşulduğunu çok az görüyorum.
04:02Daha çok kim güçlü göründü?
04:04İşte fotoğraflara bakarak kimin beden dili daha dominant görünüyordu?
04:09Yani dominasyon performansı belki aslında dememiz lazım.
04:13Liderlik performansı, dominasyon performansı olarak alınlanmıştı.
04:16Alana hakimiyet, sohbetlere hakimiyet, oradaki mesela espri gücü, konuyu yönlendirme becerisi, mesajlarını o toplantıda verebildi mi, aktarabildi mi, o konuyu gündeme getirdi mi, getirmedi mi gibi şeyler öne çıkıyor.
04:30Bu arada hazır bu konulardan Trump'tan ve uluslararası ilişkilerden konuşmuşken Sede Hanım'ın güzel bir yazısı çıktı, yayınlandı geçenlerde.
04:39Bu konuya meraklı olan izleyicilerimiz okuyabilirler.
04:41Scrolli adında bir platform var.
04:44Orada yayınlandı.
04:45Trump'la ilgili ben de çok beğendim yazıyı.
04:47Değişik unsurları olan bir yazı.
04:49Gerçekten dünyayı da çok etkiliyor.
04:51Şimdi ABD başkanı aman efendim biz de niye bu kadar konuşuyoruz ki diyemiyoruz.
04:55Çünkü ekonomiden tutun da işte burnumuzun dibinde Suriye'de, Gazze'de olup bitenlerde de bir şekilde dönülüyor.
05:02Acaba Trump, ABD yönetimi nasıl bir tutum alacak noktasına geliniyor.
05:06Siz de ABD'yi yakından takip eden bir akademisyensiniz.
05:10Orada da uzun seneler bulundunuz.
05:12Bütün bu gelişmeleri siz nasıl okudunuz?
05:14Son zirveler hakkında siz de isterseniz yorumunuzu yapın.
05:17New York'ta BM zirvesi oldu.
05:19Orada Cumhurbaşkanı Erdoğan Gazze ağırlıklı olmak üzere birçok diplomatik görüşme yaptı.
05:25Sonra Washington DC'ye başkente geçildi.
05:28Beyaz Saray'da bir önemli görüşme oldu.
05:30Sedan Hanım'ın da ifade ettiği gibi Trump'la bir araya geldiler.
05:33Sonra Azerbaycan'a gidildi.
05:35Ben de her iki ziyareti de takip ettim.
05:39Siz ne gördünüz bunlardan?
05:41Bunun manşeti, flaşı nedir?
05:43Size göre mesela gazete manşet atsanız.
05:46Şimdi biraz önce konuştuğumuz konuyla ilgili dayanamıyorum.
05:50İki şey söylemek istiyorum.
05:52Lütfen buyurun.
05:52Şimdi dünyada bizim yıllarca derslerde Amerikan siyaseti anlatırken anlattığımız en önemli televizyonun gündeme gelmesi ve bu başkan müzakerelerinin başlamasıyla birlikte münazaralarının pardon Nixon Kennedy ile başlardık.
06:10O televizyonda ilk televised verilen yayın.
06:13Siyah beyaz değil mi onlar?
06:15Giydikleri kıyafet siyah beyaz da nasıl etkiledi, öbürü terledi falan diye.
06:19Şimdi sosyal medya tabii öyle bir noktaya taşıdı ki hocamın da dediği gibi artık o duruş, görsellik siyasetin içerisinde ne konuşulduğundan daha çok şey ifade ediyor.
06:29Lütfen unutmayın sözünüzü mesela bu şeyde en son bir kart vermişlerdi o kartın arkasındaki yazılar okundu falan şöyle tuttu fotoğraf yansıdı.
06:38Yani her türlü hareketinize de dikkat etmeniz lazım.
06:41Eliyle ilgili bazı yani hijyen konuları gündeme getirildi Trump'ın bilmiyorum onları gördünüz mü?
06:47Yani dediğiniz gibi sosyal medya her detayı böyle en ince detayına kadar ortaya koyabiliyor.
06:53Şimdi mesela Süleyman Bey rahmetliyle Turgut Bey'in bugün siyaset yaparken çok sıkıntısı olurdu.
06:59Ben siyaset yapmaya kalksam büyük sıkıntım olur.
07:02Niye?
07:02Neden?
07:03Şimdi Tayyip Bey fit.
07:05Yanında Amerikan başkanı bacak bacak üstüne atsa hemen hop Tayyip Bey yapar.
07:10Zayıf.
07:12Bizi yandık bizim ekran.
07:13Siz ne yaparsınız?
07:14Ama Trump bacak bacak üstüne atmıyor fark etmiyorsanız.
07:15Allah'tan.
07:17Anlatmak istediğim hemen herkesin...
07:19Trump'ın bir kravatı var diyorsunuz.
07:21Kırmızı genellikle kemer seviyelerinde olması gerekir.
07:25Daha uzun uzun.
07:27Şimdi bunu neden söylüyorum?
07:28Artık nasıl oturdu?
07:29Yanında biri bacak bacak üstüne attığı zaman sen öyle mi durdun?
07:32Yani biraz kilon varsa yandı gidiyorum keten aymaz.
07:34Sinyallerle gidiyoruz.
07:35Yapamazsın sinyallere döndü.
07:36Eskiden bu kadar yok muydu diyorsunuz bu işler?
07:39Hiç değil.
07:39Bu kadar değil.
07:40Çünkü şey de yoktu.
07:41Yani televizyon konvansiyonel yayın organları vardı.
07:44Şimdi sosyal medyada bir kareyi alıp hatta her şeye bakın bir kenara koyalım.
07:48Bugün konuşacağımız konulardan biri Gazze.
07:51Olması hasebiyle.
07:52Oraya da çekeyim mevzuyu.
07:54Eğer 95 yılından önce olsaydı, hatta 2000'ler diyelim biz buna sosyal medyanın tam anlamıyla şu kareleri yakalayabilme imkanının olmadığı bir dönemde olsaydı,
08:05bu insanların katledilişi, bu insanların böyle zulme uğrayışından dünyanın yine haberi olmayabilirdi.
08:12Romanya'daki Çavuşescu olaylarından bir kare fotoğraf göndermek için buzdolabı büyüklüğünde şeyler vardı.
08:20Telefoto diye bir cihaz vardı.
08:21Bir kare fotoğrafı göndermek yarım gün falan sürüyordu yani.
08:24Bir kare fotoğraf.
08:25Bir de sansürlenme durumları var.
08:27Yani açık konuşalım.
08:29Bazı kanalların İsrail'in yaptığı şu zulmü Amerika Birleşik Devletleri'nde gündeme getirip yayınlayabilme olanağı var mı?
08:35Yok, yayınlamadılar çoğunlukla.
08:39Almanya'da mesela şey yaptılar, Brandenburg kapısının üzerine yansıtılan, yani İsrail bayrakların yansıtıldığı.
08:47Yani normal zamanlarda destek olabilirsiniz İsrail'e ama böyle bir durumun sonrasında kalkıp da öyle bir şey ortaya koymak enteresan bir yapışımdı gerçekten.
09:00Yani bundan mütevillik şunu söylemek istiyorum.
09:03Artık dünyada dış siyasete bakış, dış siyasetin ele alınışı, dış siyasetin değerlendirilmesi içe çok yansımadan ziyade ayrı bir eksene kaydı, ayrı bir noktaya kaydı.
09:13İletişim daha mı önemli?
09:15Yani konuların ötesinde Seda Hanım'ın da ifade ettiği gibi biraz iletişim mi daha fazla ön planı çıkıyor?
09:21Evet.
09:21Nasıl takdim edildiği, nasıl sunulduğu?
09:23Aynen öyle.
09:24Mesela belli başlı, bugün vakit itibariyle bunu yapamayız ama başlı yayın organlarını okutalım Amerika'da.
09:33Ya İsrail bayağı mağdur.
09:35Öyle yayınlar var.
09:37Ama gerçeği gördüğünüz zaman katliam var, yapan da İsrail.
09:40Değil mi?
09:41Yani o yüzden iletişimin objektif olabilme ihtimali, iletişimin gerçekten dünyada haberciliğin ve haberin insanlara aktarılma ihtimali bu internet evrimiyle birlikte, sosyal medyayla birlikte benim şahsi kanaatim çok daha tartışılamaz anlamda müsbet bir duruma geldi.
10:00Ama bunun menfi tarafları yok mu, var şova da dönmeye başladı.
10:04Yani bu tarz hadiselerde çok iyi etki yapıyor ama diğer türlü de o kadar büyük şova döner bir noktaya geldi ki bazı platformlar.
10:13Hocamın da dediği gibi şeyin içinden çıkamıyorsun.
10:15Yani olayın gerçek muhteviyatını konuşamıyorsun.
10:18Apayrı noktalara gidip onlardasın.
10:21Gerçek muhteviyat olarak eğer bakarsak sizin için en önemli çıktığı nelerdir?
10:25Mesela bu Gazze konusuna da girmek isterseniz eğer çok önemli ve sıcak bir konu.
10:30Türkiye'de çok konunun içinde gayret ediyor.
10:32Bir taraftan Trump da atıfta bulunuyor.
10:34İşte Türkiye'ye teşekkür ediyor.
10:35Erdoğan'a, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a teşekkür ediyor.
10:38Türkiye'de daha çok gördüğümüz ve anladığımız kadarıyla Hamas üzerinde bir etki kullanarak.
10:43Söyledi de Trump bunu.
10:44Söyledi de.
10:46Bazı ülkeler İsrail üzerinde etkilerini ortaya koymaya çalıştılar.
10:49ABD bunlar arasında.
10:50Mısır böyle bir denge tutturmaya çalıştı.
10:52Şimdi Katar'ın da Hamas'la ilgili bir nüfuzu var.
10:55O da bu yönde bir doğal.
10:57Bu arada pazartesi veya salı günü Mısır'da bir araya gelebilir liderler.
11:01Yani bir Trump-Erdoğan görüşmesi söz konusu olabilir.
11:04Onu da hatırlatayım.
11:05Buyurun.
11:06Ben şimdi çok net şunu söyleyeyim.
11:08Gazze'ye girerek.
11:10İç lafı da dolandırmadan.
11:11Bu ateşkesi Amerika'da Trump'ın geçen hafta itibariyle söylemlerinden sonra bekliyor muyduk?
11:18Bekliyorduk.
11:19Beklemeyen var mıydı?
11:21Çok yoktu.
11:21Ama birinci kademesin.
11:24Yani ne demek bu?
11:25İsrail'in bir tek derdi var.
11:27Birinci aşamada rehineler serbest bırakılsın.
11:31Onun sözünü aldılar.
11:32Hamas'ın bir tek derdi var.
11:33Şu iş bitsin.
11:35Tekrar söylüyorum.
11:36Birinci aşamadan bahsediyorum.
11:37Şu iş bitsin.
11:38İnsanların ölümü dursun.
11:40Evet.
11:41Ve İsrail buradan gidebiliyorsa geri çıksın.
11:45Bu kalıcı olur mu size göre?
11:46Onu sorayım hemen.
11:47Cevabı direkt söyleyeyim.
11:48Hayır.
11:49Olmayacak mı?
11:49Ama sebeplerini birazdan konuşuruz.
11:52Gelelim Amerika'ya.
11:53Amerika'yı ikiye bölüyorum.
11:54Bir Trump, iki Amerika.
11:57Trump samimi bir şekilde, çok ciddi söylüyorum.
12:00Bunu bir uluslararası işler hocası olarak söyleyeceğim.
12:02Tahmin etmezdim bir gün.
12:04Ama gerçekten Nobel için bunu çok diretti.
12:07Nobel için mi biraz son haftalarda bahsediyorum?
12:09Gün vermesi, tarih belirlemesi ki bu arada teknik bir konu bu.
12:14Ama paylaşmakta da fayda olur.
12:1831 Ocak itibariyle Nobel başvuruları biter.
12:2231 Ocak.
12:23Yani geç kalınmış aslında bir şey.
12:25Başkanlığa yemin etmesiyle arasında Nobel Barış Ödülü'nün deadline'ı arasında,
12:30son günü arasında 10 günlük başka.
12:32Trump bunu bilmesine rağmen şöyle mi düşündü acaba?
12:35Yani Nobel'de o tarih kuralına bakmaz, son performansları değerlendirerek karar oldu.
12:41Petiş dedikleri bir hadise var Nobel'de biliyorsunuz.
12:44Son dakika ya doğru ülkelerin ya da bireylerin verdiği bazı, ne diyelim, son dakika dilekçeleri talepleri.
12:52Dilekçe talebi olabilir.
12:53İşte Aliyev'in söylediği.
12:54Peki şu ana kadar hiç böyle bir şey oldu mu?
12:57Bilmiyoruz, bilemeyiz.
12:58Çünkü Nobel hiçbir zaman adayları da açıklamaz.
13:01Netice itibariyle şunu söyleyeyim.
13:04Bu arada bunu da mesela hep Trump'ın ağzından da duyduk birkaç kere.
13:07Bu İsveçliler bana vermeyecek Nobel'i diyor.
13:10Nobel'i veren de İsveçliler değil bu arada.
13:12O Nobel ödüllerinin 4 tane komisyon vardır.
13:153'ü mü İsveç Royal Akademi, İsveç Bilim Akademisi verir.
13:19Bir tanesini, yani barış ödülünü biliyorsunuz, Norveç parlamentosunu seçti, komisyon verir.
13:25Bunu şundan söylüyorum.
13:26Trump'ın hedefi, yani hedef demeyeyim, arzusu buydu.
13:30Gelelim Amerika'ya.
13:32Amerika da bir an önce şu günden bitsin istiyor Amerika'nın o devlet düzeni.
13:37Niye?
13:37Çünkü her Amerika Birleşik Devletleri'nin, İsrail'in yanında durduğu dakika,
13:42dünyada Amerika'nın moral ve etik liderlik imajı iyiden yerle bir oldu.
13:45Amerikan karşıtlığının da arttığı, ABD karşıtlığı belli coğrafya ve ülkelerde zaten hep vardı.
13:52Ama Avrupa'da bile, Fransa'da, İspanya'da falan.
13:55Amerika'da Amerikan karşıtlığı başladı.
13:57Amerikan karşıtlığının arttığı şeyini çok görüyoruz.
14:00Evet, güzel.
14:01Bu arada, sizin madem bıraktığınız yerden gidelim,
14:04şu Beyaz Saray'ın hesabını kim yönetiyorsa,
14:07yani akıl alır gibi değil.
14:08Biz Trump'a nasıl vermezsiniz şeyi diye, Nobel'i diye.
14:14Ve Joe Biden'la da sürekli karşılaştırıyor ya,
14:16uykucu Joe Biden falan diye böyle.
14:19Sıykucu.
14:19Evet, yani ilginç...
14:21Uykucu da bu arada en nazik kullandığımız tabir.
14:24Yani ikinizin de daha neler neler.
14:26Neler neler söylüyor, ilginç şeyler söylüyor gerçekten.
14:29Koskoca Beyaz Saray hesaplarından neler paylaşılıyor değil mi?
14:32Öyle ama tabii tesadüf değil.
14:34Tam bu zaten Donald Trump'un iletişim stratejisi.
14:38Yani bu kadar basit, bu kadar çocuk seviyesinde iletişim kurmak.
14:44İşin sırrı zaten.
14:45Çünkü biraz önce bahsettik hani sosyal medyanın gücünden.
14:49Ama sosyal medyada güçlü olabilmenin bir yolu var.
14:52Siz normal, konvansiyonel bir içeriği sosyal medyaya koyun.
14:55Bakın hiç etkili oluyor mu, olmuyor mu?
14:57Yani orada dramatik, sansasyonel ve kolay.
15:02Birinci kural kolay.
15:04Kolay izlenebilir olması lazım.
15:05Hızlı bir şekilde bir duygusal uyarım yapabiliyor olması lazım.
15:09Şimdi mesela Trump'ın, bu en son Amerikan seçimlerinde Trump videolarını,
15:13ben bunu bir yerde yazmıştım, tam da bu üzerine geldik çocuk algısı deyince,
15:19çocuklar izliyorlardı.
15:21Trump'ın videolarını?
15:21Amerikan seçimlerinde Trump'ın 40 saniyelik, 60 saniyelik videolarını
15:25Türkiye'de çocuklar izliyorlardı.
15:26Amerika'daki çocukların izlemesi o kadar enteresan değil.
15:28Dans etmesini falan filan mı?
15:30Onu da, konuşmalarını da, konuşmalar ama dediğimiz 40 saniyeli konuşmalar.
15:34Kamala Harris'in adını bilmezken, Türkiye'deki çocuklar bilmem ne de normal.
15:39Ama Trump videolarını izliyorlar ortaokul çocukların.
15:41Niye?
15:41İlginç.
15:42Komik diye.
15:42Bunu bilmiyordum ben mesela.
15:43Evet, komik.
15:44Yani komikmiş çünkü hakikaten komik.
15:46TikTok'ta falan mı?
15:47Nerede izliyorlar?
15:47YouTube'daki küçük şortlarda, diğer sosyal medya platformlarında içeriğini tam olarak bunun
15:54Amerikan siyasetindeki bağlamını falan bilmeksizin izletebiliyorsa kendini.
16:00Demek ki amaca ulaşıyor değil mi bu arada?
16:03O işte bir strateji yani.
16:06Kolay olmak çünkü en önemlisi bu.
16:08Yani odaklanma gücümüz çok azaldı.
16:11Akıllı telefonlar 2006'da hayatımıza girdiğinden beri biz çok kısa süre aynı ekrana bakabiliyoruz.
16:18İşte iki dakikadan bugün işte 40-60 saniyeleri gelmiş durumda.
16:2340-60 saniye sonra başka bir ekrana kayıyoruz.
16:25O yüzden siz o kadar kısa bir süre içerisinde bir kere izleyeni tutabilmeniz için birinci kural kolay olmanız.
16:32Kolay olmak demek ister istemez sofistikasyon düşecek demek.
16:35Doğru.
16:35İki, hızlıca angaja etmeniz lazım.
16:38Yani karşıdaki kişi sadece bakmasın bir reaksiyon versin.
16:41Gülsün veya kızsın bir şey olsun.
16:43Paylaşsın, like atsın veya işte thumbs down yapsın ki daha çok dönsün.
16:48Bu demek ki sizin daha sasyonel olmanız lazım.
16:51Mesela okuyan kişinin itici bulması da sizin istediğiniz bir şey olabilir.
16:55Çünkü itici bulan kişi de ona bir tepki verecek mesela.
16:59Bir etkileşim vermiş olacak.
17:00Evet, o yüzden bahsettiğiniz White House'un bu en son Nobel'le ilgili veya onun öncesinde Biden'la ilgili veya Trump'ın olması gerektiği vs.
17:12Oradaki o basit dediğiniz değil, evet bu zamana kadar Amerikan siyaseti çok daha liderlik kumaşı, belli geleneklerin devam etmesi, belli bir üslubun, daha diplomatik üslubun.
17:24Bunların bitmiş olmasının bir sebebi de bu.
17:29Trump bunu kendine yakıştırdı.
17:32Bundan gocunmadı.
17:34Ve bu şekilde daha önce siyasete angajı olmamış bir seçmen grubunun siyaseti çekebildi.
17:40Yani daha elitist bir Amerikan siyaseti vardı biliyorsunuz.
17:44Siyaseten başarılı görür müsünüz bunu sizin değerli analizinize göre?
17:48E kazanmaksa amaç, o zaman evet yani amacınız nedir?
17:54İzlenmek, oy almak vs. ise yoksa hani siyasete, dünyaya bir katkı yapmaksa, dünyayı daha iyi bir dünya haline getirmekse bu başka bir şey.
18:04Başarıyı nasıl tanımladığınızla ilgili ama günümüzde başarı kazanmak en azından siyasette gibi tanımlandığı için,
18:10hatta yani hani şöyle yazmıştım ben bir yazı hani neredeyse kazanmak hiçbir şey, kazanmak her şey haline geldi.
18:18Yani iyi dövüştüm ama kaybettim tamamen değersiz bir hale geldi.
18:23O yüzden kazanabilmek...
18:24Sonuca bakalım diyor insanlar yani bu kadar şey oldu kazandık mı kaybettim ki.
18:29Çünkü siyasette de kaybedenlerin kısa bir süre içinde hiç hatırlanmadıklarını hatta tamamen unutulabildiği bir dönemden geçiyoruz dünyadaki örneklerinden de baktığımızda.
18:38Siyasetin merkeziyleşmesiyle yani içeridekinin biraz otoriterleşmenin artmasıyla tüm dünyada değil mi daha merkezi ve daha otoriter siyaset dünyanın her yerinde arttı.
18:48Öyle olunca içeride olmak çok şeye sahip olmanız demek, dışarıda olmanız da sistemlerden dışlanmanız demek.
18:55Doğru.
18:56Mesela İtalya'da bir Meloni faktörü var.
18:59O da böyle kendine özgü bir tarzı var.
19:03Fransa'da Macron görevden ayrılan, istifa eden başbakanı tekrar görevlendirdi.
19:10Hadi gel bakalım sen tekrar şu hükümeti kur diye.
19:12Son dönemde ben hatırlamıyorum kaç başbakan istifa etti.
19:15Üç mü, dört mü oldu bir türlü hükümet kurulamıyor.
19:18Hani başbakan çok önemli mi Fransa'da?
19:20Evet.
19:21Hem evet hem hayır.
19:22Yani yarı başkanlık sistemi ama prestij kaybettiren bir şey.
19:27İngiltere Birleşik Krallık'ta beş başbakan falan değişti son birkaç sene içinde.
19:33İlginç bir döneminden geçiyoruz dünyanın.
19:35Bizi daha çok yansıyan taraflarını tekrar konuşmaya başlayalım.
19:38Siz mesela az önce Gazze'yi değerlendirirken İsrail buna uymaz, tekrar problemler olur gibi bir şey söylemiştiniz.
19:44Oradan devam etmezler misiniz?
19:46Şimdi şöyle diyelim.
19:48Bir kere İsrail buna uymazdan öte birinci aşama tamam.
19:52Halle oldu inşallah.
19:54İnşallah. Umarım öyle olur.
19:55Bu arada bu söylediklerimin ve söyleyeceklerimin hepsinde de yanılmayı da çok temenni ederek bunları söyleyeceğim.
20:01Tabii.
20:01Yani inşallah bütün söylediklerim yanlış çıkar.
20:04Çünkü artık dünyanın da tahammülü yok, insanların da tahammülü yok orada insan katliamına.
20:10Fakat çok basit bir nokta var.
20:131947-67 sınırlarına falan geçtim.
20:16Sen sonunda Filistin'i devlet olarak tanıyacak mısın?
20:21Çok basit bir soru.
20:22ABD için mi söylüyorsun?
20:23ABD ve İsrail için.
20:25İsrail'den de ABD'den de siz hiç müsbet bir şey duydunuz mu bu konuyla?
20:29Hayır.
20:29Yani Netanyahu orada olduğu süreçinde ben tanıyacağını pek tahmin etmiyorum İsrail.
20:34Amerika tanır mı?
20:34Amerika da tanımaz gibi görünüyor şu anda.
20:37Trump orada olduğu süreçinde.
20:38Şimdi birinci soru ve verdiğiniz cevap bu.
20:42Ha ne olur bilemeyiz ama ben şundan 3 aşağı 5 yukarı eminim.
20:49Trump İsrail için yıllardır problemli alan olan, çözülmemiş sorun olan Kudüs'e Amerika'nın başkentini taşıyabilir.
21:00Amerika'nın büyük elçiliği.
21:01Aslında fiilen taşıdı da arada.
21:03Taşıdı.
21:04İlk döneminde yaptı.
21:06Taşıyabilir.
21:07Şeyi, Golan Tepelerini problemli olduğu halde artık bu İsrail'in, Suriye'nin değil diyebilir.
21:13Diyebilir.
21:13Bunlar bu arada diyebilir derken dedin zaten bunları da.
21:16De facto olarak öyle oldu.
21:17Şeyden bahsediyorum.
21:18Yani bunları yapabilir ama Gazze için ya da Filistin için aynı tepkiyi verir mi diye soruyorsanız sanmıyorum.
21:26Çünkü bir şeyi kabul edeceğiz.
21:27Orada durur mu biraz demek istiyorsunuz?
21:29Neden durur?
21:29Amerika Birleşik Devletleri siyasetinde bu lafta o kadar çok saçma sapan ve boş konuşulmaya başladı ki söylemek istemiyorum.
21:38Komplo tüyosu gibi kendi kendime geliyor ama doğru bir şey var.
21:42Amerika'da belli kilit noktalardaki finansörler, seçimin finansmanı bunları okuduğunuz bunları yıllarca çalıştığınız zaman görüyorsunuz ki aleyhte İsrail aleyhinde hala çok değişim var.
21:54Çok farklılaşma var tamam.
21:56Bir 50 yıl, 100 yıl öncesine göre ama kim ne derse desin.
21:59En az bir 50 sene daha İsrail'in ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki İsrail demiyorum, Yahudi diasporasının lobi de demiyorum.
22:08Bunların finansal gücü ve etkisi Amerikan devlet sisteminin dışında hareket ettirtmiyor.
22:14Kongre'de de çünkü seçim sürecinde, temsilciler meclisinde, senatoda seçim sürecinde finansmanı sağlarken adaylar çıkıp Amerika'da yasal bir şey bu.
22:24Çünkü yani yardım alıyorsunuz.
22:25Bir ölçüsü var tabii.
22:27Bir ölçüsü var.
22:28Açık olarak hepsi görünüyor.
22:29Dolayısıyla bu lobilerin ve diasporaların böyle bir etkisi oluyor.
22:32Grek, Yunan asıllı, Rum Yunan asıllı Amerikalıların da etkisi oluyor.
22:37İşte efendim Ermeni lobisi gerçekten daha az ama onların da oluyor.
22:40İrlandalıların da oluyor.
22:41Ha keşke Türk lobisi de bu oranda olmasa da bir etkisi olsa.
22:45Göç zamanıyla alakalı bir şey bu.
22:47Şimdi İrlandalıların oraya göçüyle Amerika'ya, İtalyanların göçüyle yani New York'ta Little Italy diye küçük İtalya diye şey var.
22:54Little Italy var, Little China var.
22:56O göç tarihiyle alakalı bizim.
22:59Ağırlıkla göç tarihine mi bağlarsınız?
23:00Tabii kesinlikle.
23:01Niye ona bağlarım?
23:02Orada getolaşıyorlar.
23:03Örce gidenler yerleşik bir düzen kuruyorlar değil mi?
23:05Yani bizim Türklerin orada mesela burası Türk mahallesi diye.
23:11Bilhassa da Latin Amerika'da.
23:12Gittiğimde gösterdiklerinde Türk mahallesi denen yerlerin bugünkü bizim Türkiye Cumhuriyeti ile alakası olmadığını Osmanlı'dan 1800'lerin başı itibariyle.
23:22El Turko.
23:22Suriye.
23:23İşte Carlos Menem en basit.
23:24El Turko.
23:25Fakat bir şey söyleyeyim mi?
23:26Bakın bu Türk mahallesi mesela Brüksel'de arka taraflarda falan bir sürü Türk mahallesi var.
23:31Paris'te var.
23:32Almanya, Krojberg, İstanbul.
23:34Ama o ülkelerin siyasi hayatında etkililer mi derseniz.
23:39Almanya'da evet.
23:40Almanya'da evet ama Fransa'da değil.
23:42Fransa'da bir milyon Türk var.
23:44Türkiye'den giden insan var.
23:45Şeyde Hollanda'da tam ters et yapıyor.
23:47Almanya'da da çok yeni yeni taraf.
23:49Belçika'da mesela algılar pek iyi değil maalesef hala.
23:52Biraz madem konu oraya geldi.
23:54Sınıfsal bir şey.
23:55Neden böyle oluyor?
23:56Neden bir Türk lobisi veya Türkiye ile ilişkili gruplar sözünü ettiğimiz ülkelerde etkili olamıyorlar yeterince size göre?
24:03Yani bir kere işin sınıfsal bir tarafı var.
24:05Yani işçi olarak oraya gitmiş bir gruptan bahsediyoruz.
24:09O yüzden işin öyle bir tarafı var.
24:11Ve Avrupa'nın zaten çok ırkçı bir yer olmasının etkisi var.
24:14Yani Avrupa'da göçmen olmak başlı başına bir başlık.
24:18Yani Amerika'da göçmen olmaktan çok farklı tabii ki.
24:21Daha olumsuz bir algı.
24:22Tabii tarihsel yani.
24:24Yahudilerin Amerika'daki pozisyonu.
24:26İkinci Dünya Savaşı sonrası olanlar vesaire.
24:29Yani çok başka süreçler var.
24:31Herhangi bir göçmen grup gibi de bahsedemeyiz.
24:34O yüzden çok farklı.
24:37Nasıl daha etkili olunabilir?
24:38Mesela size gelseler bir akademisyen olarak hocam bir proje yapacağız.
24:42Bize bir iki yol gösterin, önlerde bulun deseler.
24:45Şuradan başlamakta fayda var der misiniz?
24:47Bir önleriniz, bir görüşünüz var mı?
24:49Buna ihtiyacımız var.
24:50Çünkü biz bir Türk lobisi oluşturmak istiyoruz.
24:53Devlet de bunun için gayret gösteriyor.
24:55Bir çaba var.
24:56Sosyal efendim, sivil toplum, iş dünyası.
24:59Ama bir türlü istediğimiz gibi tam teker dönmüyor tabiri caizse.
25:02Evet, Türkiye'nin yumuşak gücünü arttırmak meselesi.
25:06Bunu biz ölçmeyi planlıyoruz bu arada.
25:08Yine biraz önce bahsettiğimiz bir Emotix Lab kurduk biz duygular ve siyaset laboratuvarı.
25:12Üniversitede.
25:13Üniversitede.
25:14Burada Türkiye içine yönelik kamuoyu araştırmaları yaptık bu zamana kadar.
25:19Ama şimdiki projelerimizden bir tanesi dış, aslında yumuşak gücünü Türkiye'nin ölçmek.
25:24Yani Türkiye dışında Türkiye'nin algısını çeşitli duygusal ölçeklerle ölçmek.
25:31Gayet güzel bir fikir bu.
25:32Çeşitli sektörlere yönelik.
25:34Hem siyaset sektörüne yönelik hem işte ne bileyim sağlık, eğitim, işte yabancı öğrencilerin gelmesi, dışarıdan Türkiye'ye sağlık turizmine gelinmesi ve Türkiye siyasetinin nasıl algılandığıyla ilgili.
25:45Yani bu yumuşak gücün arttırılması için uğraşmak lazım.
25:50Hangi algılarda kaybedildiği değil mi?
25:53Hani oraların tamir edilmesiyle ilgili uğraşmak lazım.
25:56Mesela sağlık diyelim ki Türkiye'nin güçlü olarak algılandığı bir yer.
26:00Ama siyaset konusu şöyle şöyle.
26:03Yani Türkiye dış politikada etkili bir ülke olarak Türkiye markası kendisini bu şekilde tanıtıyor.
26:10İşte çok kutuplu liderlik, işte farklı taraflarla konuşabilmek.
26:15Değil mesela Rusya-Ukrayna savaşında gördük hem Rusya'yla hem işte Ukrayna'yla konuşabilen veya işte Filistin meselesinde yine hem İsrail'le hem Filistinlerle konuşabilen.
26:27Ama mesela demokratikleşme, ekonomi bu konularda çok iyi reyting almıyor.
26:33Türkiye hem içeride çok iyi reyting almıyor hem dışarıdaki imajıyla ilgili.
26:37Şimdi buralarda ne yapılabileceği.
26:40Siz eğer Avrupa'daysanız ve orada göçmenseniz ve siyasete girecekseniz genellikle daha siyasetin sonundan girersiniz.
26:49Daha çoğulculuk, çok seslilik üzerinden sonuçta.
26:52Liberal değerler.
26:53Evet yani gidip orada sağcı olacak haliniz yok.
26:55Zaten siz tamamen sağ siyaset, muhafazakar siyaset göçmenleri daha dışarıya itecektir.
26:59Var tabii teknik örnekleri ama genellikle göçmenler daha demokratik siyaset tarafında girerler.
27:06Dolayısıyla Türkiye'nin bu alanlarda puanını arttırması ve bu kişilerin daha gönül rahatlığıyla hem Türkiye'nin çıkarlarını savunurken hem aynı zamanda demokrasi konusunda yüksek sesle konuşabilmesi lazım.
27:17Bu söylemler arasında yani pro-Türkish konuşurken ve aynı zamanda pro-demokrasi konuşurken bir çelişki içerisinde olmaması lazım.
27:28Evet Türkiye'nin görünümünü de iyileştirmek için yani hem uluslararası arenada efendim haklar, özgürlükler, demokrasi, insan hakları.
27:38Ve de bütün bunların çünkü önemli oranda ekonomiyi de yatırımları da etkilediğini görüyoruz.
27:44Şu uluslararası platformlara gittiğimizde Londra'da, Amerika'da toplantılara gittiğimizde Türkiye'ye bir ilgi olduğu muhakkak ben de görüyorum.
27:50Ama özellikle mesela hukukun üstünlüğü alanında daha güven veren bir portre çizilirse ben eminim ki çok daha böyle bir yatırım açısından da.
28:00Çünkü Türkiye çok önemli bir ülke.
28:03Yatırım açısından çok avantajları var.
28:04Lojistik olarak çok üstün özellikleri olan bir yer.
28:08Diğer Seda Hanım'ın da bahsettiği konularda da ilerlemeler olursa ben eminim ki daha iyi bir performans ortaya çıkacak.
28:14Ne dersiniz?
28:15Kesinlikle katılıyorum ama müsaadeniz olsa bir hikaye anlatacağım.
28:18Aslında bizim lobi meselesinin ki bu tabiri de kullanmak istemiyorum Amerika için.
28:23Diyaspora meselesinin etkinliğinin neden az olduğunu anlamak açısından önemli bir öne kendimi yaşadım.
28:2990'lar öğrenciyim ve o dönem Florida Türk Öğrenci Dernekleri'nin genel başkanıyım.
28:37Yaklaşık 200-300 arkadaşımızla senatörün adını hatırlamıyorum ama eskiden Florida valiliği de yapmış bir adam.
28:43Bob Graham olabilir.
28:44Onun bir kampanya süreci var.
28:46Oraya gittik protesto ediyoruz.
28:48Niye?
28:48Sözde Ermeni soykırım tasarısını.
28:52Türk öğrenciler toplandık.
28:53Florida'nın dört bir yanından gelen.
28:56İşte ben en önde bağırıyoruz ateşli ateşli elimizde döviz derler ya.
29:00Pankartlarla.
29:01İşte şöyle böyle diye.
29:03Adamın yanında da 4-5 kişi var.
29:05Böyle yaşları da bayağı var.
29:07Biz ama bağır bağır bağır bağır.
29:10Sonra da bana dedi ki
29:11Young man dedi.
29:13Genç adam bir konuşabilir miyiz dedi.
29:15Bu ekibin herhalde dedi başında sen varsın dedi.
29:17Ben tabii şey ateşliyim o zaman iyice.
29:19Evet dedim.
29:20Siz tarihe bakmadan siyasi kararlar veriyorsunuz.
29:24Bağırıyorum çağırıyorum.
29:25Dedik baksana bir şey söyleyeceğim.
29:27Dur dedi dur dedi.
29:29Şu arkandaki 200-300 arkadaşın var ya dedi.
29:31Evet dedim.
29:32Kaçınız Amerikan vatandaşı ve benim seçmenim dedi.
29:36Arkaya baktım.
29:38Hepimiz ben başta.
29:40Türk vatandaşıyız.
29:41Hiçbirimiz Amerikan vatandaşı değiliz.
29:42Hiçbirimiz seçmen değiliz.
29:44Bir tek hiç unutmam.
29:45Erhan diye bir arkadaşımız vardı.
29:46Erhan gelsene diye böyle.
29:48Arkaya el etti bir tek.
29:50Şurada gördüğün arkadaşlar var ya dedi.
29:52Biraz önce konuştuklarım.
29:54Çok önemli seçmenlerim ve benim kampanyam.
29:57Adam açık açık söylüyor.
29:59Kampanyamın finansörleri.
30:00Sizce dedi ben kimin kanaatini daha çok hale almalıyım?
30:05Şimdi bakın bu söylediğim, kendi yaşadığım 90'larda bir hikaye.
30:09Bizim Amerika Birleşik Devletleri'nde, Avrupa biraz daha farklı,
30:14oy potansiyeline sahip bir, cebinde parası olan seçim kampanyalarına destek olan,
30:20peklere para yatıran kitle ihtiyacımız var Amerika'da.
30:23Amerika Birleşik Devletleri'ndeki diasporanın güçlenmesi için bu zaruridir.
30:27Türk dış politikasının da daha etkili olabilmesi için,
30:30tezleyenin anlaşılabilmesi için Burak Güntay'ın söylediği konu önemli.
30:34Şimdi ben tekrar bir Gazze konusuna gelmek istiyorum.
30:36Türkiye'nin bir barış gücünde rolü olabilir deniyor.
30:39Türk Silahlı Kuvvetleri Gazze'ye gider mi, gitmez mi tabii.
30:42Meclisten bu için tezke de gerekir.
30:44Bu konuda neler beklersiniz?
30:47Her iki konuda soru.
30:48Siz bir şey söylemek ister misiniz bu konuda?
30:50Türkiye'nin nasıl bir rol işlenmesi gerektiğiyle ilgili genel olarak,
30:54bu ara buluculuk ve bu ateşkesin devamı ile ilgili bir katkı Türkiye'nin sağlayacağını görüyoruz.
31:00Önemli bu.
31:02Ama zaman zaman mesela şunu hep duyuyorum,
31:04Türkiye'nin rolü Hamas'ı ikna etmek şeklinde çerçeveleniyor.
31:08Bence bu rol ile sınırlı kalmasından kaçınmak lazım.
31:13Hani Hamas'ı Filistin'in çok da lehine olmayan şartlara ikna etmek olmamalı Türkiye'nin burada alacağı rol.
31:23Öyle değil mi?
31:24Filistin'in genel olarak, bütün Filistinlileri olabildiğince kapsayıcı bir tutum olmalı.
31:32Çünkü şimdi şöyle düşünelim, bir ateşkes oldu.
31:36Kimin, tabii ki ateşkesi her zaman için çok iyi bir şey.
31:39Oradaki yaşayan insanlar için.
31:42Çok hayati bir şey.
31:43Çok hayati bir şey.
31:43Yaşansal bir konu.
31:44Ama bundan sonraki aşama, hangi tarafın lehine ilerleyecek?
31:48Şimdi mesela siz Hamas'a sorarsanız, işte Hamas kazandık gibi olayı anlatıyor.
31:54İsrail medyasına bakın, kazandık gibi anlatıyor.
31:57İşte Amerika'ya bakın, Trump kazandım gibi anlatıyor.
32:00Nobel'i almam lazım.
32:00Şimdi demek ki kimin kazandığı çok net olmayan bir süreç var.
32:05Burada iki tarafta bir şeyler elde etmeye çalışırken, Türkiye'nin rolü, yani Hamas'ı kabul etmeye çok da gönüllü olmadığı bir takım şartlara ikna etmek olmamalı demek istiyorum.
32:20Şuna benzetiyorum bunu mesela, daha Suriyeli göçmenler meselesinde de Avrupa'da.
32:26Biraz Türkiye'ye bu rol verilmeye çalışılmıştı.
32:28Yani Türkiye'nin Türkiye kamuoyunu mesela ikna etmek.
32:33Değil mi?
32:33Biz çok fazla göçmen aldık.
32:35Yani çok orantısızca Türkiye'ye yüklendi.
32:39Suriye'den kaçmak zorunda kalan sığınmacıların güvenli tutulması bir maliyetti.
32:47Yapılması gerekirdi.
32:48Ama Avrupa çok az sorumluluk üstlendi.
32:51Ve bu yük Türkiye'ye bırakıldı.
32:53Ve burada biraz Türkiye'den, Türkiye'de de hükümetten kamuoyunu ikna etme rolü beklendi.
33:01Şimdi bence bizim alacağımız rol, yani bu göçmenler meselesinde de yani Türkiye'nin lehine Avrupa'yı ikna etmek olmalıydı o zaman.
33:13Burada da daha Hamas'ın lehine belki diğer tarafları ikna etmek.
33:18Madem ki bizim Amerika'yla eskisinden daha işte belki kuvvetli ilişkilerimiz var.
33:24Liderler birbiriyle bu kadar iyi anlaşıyorlar.
33:26Değil mi?
33:26Sürekli biz bunu izliyoruz televizyonda.
33:29O zaman bu diyalog gücünü Filistin'in lehine kullanmak konusunda Türkiye'ye nasıl katkı verebiliriz konuşmamız lazım.
33:38Her bu konuyla ilgili önüme çıkan haberlerde hep Hamas'ı ikna etmek rolünü görüyorum.
33:44Türkiye'den beklendiğini görüyorum.
33:46O konuda tedirginliğim var.
33:49Bu arada Seda Hanım'ın da bahsettiği o Hamas'la ilgili görüşmelerde de MIT Başkanı İbrahim Kalın'ın oldukça etkili olduğunu,
33:57yani son görüşmelerde bu Şarmay Şehit'e ve Mısır'da daha önce Amerika'yı da iyi tanıyan bir isim.
34:02Amerika'da da daha önce bulunmuştu.
34:04Zaten bir anlamda ulusal güvenlik danışmanı gibi çalışmıştı Cumhurbaşkanı Erdoğan.
34:09Türkiye'de böyle bir ünvan yok ama dış politika baş danışmanı kavramı kullanılıyordu.
34:14Türkiye'nin buradaki yani uluslararası ilişkilerde bu bölgedeki ülkelerle ilişkileri anlamında bu anlatılan konular nasıl etkiler?
34:21Türkiye ile Mısır arasında da mesela bir normalleşme süreci devam etmekte bir ortak tatbikat yapıldı geçenlerde.
34:27Çok ilginçtir.
34:28Pek yansımadı o kamuoyuna.
34:31Biraz bunları da ilave ederek yine Gazze denkleminden anlatabilirsiniz.
34:35Şimdi bir kere Trump'ın kabine toplantı sonrası bir açıklaması oldu.
34:40Dün değil evvelsi gündü galiba.
34:42Kendi kabine toplantı sonrası.
34:44Tam bu hadise netlik kazandığında.
34:47Ve orada isim zikrettiği tek lider, isim zikrettiği tek lider Sayın Cumhurbaşkanı oldu.
34:55İsim zikredip teşekkür ettiği ülkeler Türkiye, Endonezya bile dedi.
35:00Şey Katar, Mısır'dan bahsetti.
35:03Bu dört ülke özellikle öne çıktı.
35:06Tamam.
35:06Şimdi Amerika'dan Trump'ın bakış açısını söylüyoruz.
35:09Bir, rehineler serbest bırakıldı yarın, öbür gün neyse.
35:18Öbür taraf da rehineleri serbest bıraktı.
35:20İsrail tarafı, tutukluları.
35:22Tutukluları, Filistinliler var.
35:22Tamam o da oldu diyelim.
35:24Bu arada hiç buralarda sorun olmadığını varsayarak konuşuyorum.
35:27Evet.
35:28Şimdi bir numaralı mesele ne biliyor musunuz bu saatten sonra?
35:31Bir numaralı mesele.
35:32Şu, biz şu an konuşurken ekranda görünen gıda meselesi, sağlık meselesi.
35:38Acil suretle dünyanın buraya acil yani bir, iki değil, üç değil, bir numarayla dünyanın buraya insani yardımı, sağlık, gıda, hijyen, bütün bu konularla ilgili bir kere bir dünyanın müsbet bombardımanı yapması lazım.
35:55Bu önemli bir şey.
35:56Bir girişinde bulunduk, onu da hatırlatalım hemen.
35:59Çok olumludur ama daha çok yapmak lazım.
36:01Bu arada söyleyeyim, resmi bize üniversitelere de gelen yazılar, AFAD'ları vardır her üniversitede biliyorsunuz, AFAD grupları.
36:09Onlar organize olmaya başladı bütün üniversitelerde.
36:12Size çağrı mı geldi?
36:14Tabii çağrı geldiği gibi.
36:15Bir şey yapalım diye.
36:16Sivil toplum örgütleri yani bunlar iyi ama öyle sadece Türkiye'lik iş değil bu.
36:21Dünyanın buraya acil yüklenmesi ve şu insanları bu durumdan bir çıkarması lazım.
36:26Almanya mesela az önce konuştuğumuz gibi çok tepki çeken bir ülke oldu bu politikalarda.
36:30Onlar böyle bir acil yardım paketi açıkladılar Gazze'ye yani 30 milyon euro civarında daha çok olması lazım.
36:39Ve bu yıkımların, yıkım derken binalardan bahsetmiyorum, insani süreçlerin, ahlaki süreçlerin...
36:48Bina kalmadı zaten Gazze'de gördüğüm kadarıyla.
36:50Bu süreç toparlanana kadar bir es verir bölge.
36:54Sonra ne olur?
36:56Asıl mesele şu.
36:57Mesela Netanyahu'nun siyasi geleceği, kariyeri çünkü onunla ilgili Uluslararası Mahkeme'nin tutuklama kararı var.
37:04Uluslararası Mahkeme'den hiçbir şey olmaz.
37:06Ne zaman kimi oldu ki?
37:08Yani orada şöyle bir şey var, çok açık konuşalım.
37:10Netanyahu kendi ülkesine Uluslararası Mahkeme'nin kararı ne olursa olsun eğer Amerika Birleşik Devletleri'ne gidip adam BM'de konuştu.
37:20Niye? Amerika taraf değil.
37:22Putin'de tutuklama kararı yok mu?
37:24Var.
37:24Kırmızı Halı'yla Alaska'da karşılamadın mı mesela?
37:26Yani o da değil mi?
37:27Dolayısıyla ben artık uluslararası hukuk konusunda bunu bir Uluslararası İçikler Hocası olarak söylerken utanıyorum ama o iş Amerika'nın 2001-2003 sürecinde bitti.
37:36Kurumlar bitti zaten yani çok zayıfladı diyelim bayağı.
37:39Yok hocam adını koyalım.
37:41Yani hocam nezaketen zayıfladı diyor bayağı bitti.
37:44Hem de Kur'an bitirdi.
37:46Yani Amerika 2003'teki o Irak saldırısıyla kendi eliyle var ettiği BM sistemini böyle elini terse kenara itip onsuz müdahale yaptığı gün başladı.
37:56Doğru bir de o dönemde Birleşik Krallık Başbakanı olan Tony Blair'in Gazze'yi yönetmesi gibi bir öneri geldi mesela.
38:02Ben buna çok şaşırdım ve yani çok kötü bir fikir bana kalışsa.
38:07Bir şey söyleyeyim.
38:07Olur mu o bilmiyorum ama.
38:09Güç kimdeyse.
38:10Biliyorsunuz değil mi o konuda yani?
38:11Evet de ben ona çok nasıl diyeyim önem vermiyorum.
38:15Şundan önem vermiyorum.
38:17İsterseniz oraya bizi koyun.
38:19İsterseniz herkes Filistinli olsun.
38:22İsterseniz herkesi biri belirlesin.
38:25Mesele şu.
38:26İsrail vaat ettiği yüzde on beşlik geri çekilmeyi yaptı diyelim.
38:30Sonraki yüzde kırk beşi sonraki yüzde elli beşi yapmadığında amiyane tabirle raconu kesip arkadaş hadi bakalım.
38:38Diyecek güç Tony Blair mı?
38:40Siz mi ben mi?
38:42Burada bunu yapacak bir kişi bir ülke var.
38:44ABD ve Trump.
38:45Amerika Birleşik Devletleri ve Trump.
38:47Bütün olayında dönüp dolaşıp kilitleneceği nokta ne biliyor musunuz?
38:52Trump İsrail'in süreçlerine herhangi birinde bir mızıkçılık yapma durumunda.
38:56Ben oynamıyorum.
38:57Bak Hamas şöyle yapıyor diye demesi halinde.
39:01Hayır arkadaş sözünde dur diyebilecek mi?
39:03Diyemeyecek.
39:04Diyebilecek mi sizce?
39:05Ben bunun böyle olacağını yani Trump'ın Amerika'sının İsrail'e karşı hayır yanlış yapıyorsun böyle yapacaksın diye tavır alacağını düşünmüyorum.
39:14Siz düşünüyormuşsunuz.
39:16Yanılırım mı da söyleyerek söylüyorum inşallah.
39:18Yani ben de temkinli olurum.
39:20Çünkü İsrail etkisi biraz önce bahsettik.
39:24Sırf lobiler vesaire değil de seçmen tabanında da ciddi bir Yahudi nüfus olduğu için tabii bunların hepsinin İsrail yalnız olduğunu söyleyemesek bile Amerikan seçmenlerinde İsrail taraftarı bir eğilim olduğunu biliyoruz.
39:42Dolayısıyla Trump için de birinci öncelik kendi seçmenini tutmak olacaktır.
39:47Yani kendi seçmeninin tepkilerini ölçecektir zaman içerisinde ve seçmenin yoklu kadarı fazla dediği noktada duracaktır.
39:53Sırf kendi belli bir şeye inandığı için, şey Netanyahu'nun fazla ileri gittiğini düşündüğü için müdahale etmez kendi seçmeninden gelecek tepkilere bakacaktır.
40:05Washington Post'ta yanlış hatırlamıyorsam bir şey, anket yayınlandı.
40:10Amerika'daki Yahudilerin %61'i galiba bu yapılanları, yaşananları bir katliam olarak görüyor, tepki gösteriyor ve kızgınlar gibi bir şey var.
40:20Yani anlattığınız konularda da ABD kamuoyunda da hem ABD'ye olan desteğin azalmakta olduğunu hem bu politikaları itirazdan atmakta olduğunu gördük.
40:30Bunlar belirleyici olabilir.
40:31İsterseniz biraz Suriye'yi de konuşalım.
40:33Bütün bu olaylarla da ilgili Türkiye'de yakından ilgilendiren bir yer.
40:37Az önce Seda Hanım'ın da ifade ettiği gibi göç dalgası olmuştu.
40:41Büyük bir oranda Türkiye üstlendi bunu.
40:45Umutlu musunuz?
40:46Bir üniter Suriye görür müyüz?
40:48Seda Hanım ne dersiniz?
40:49Yani Türkiye'ye gelen insanlar büyük oranda dönerler, dönmekteler mi?
40:53Gözleriniz ne durumda?
40:54Evet önemli bir konu hakikaten.
40:55Türkiye'de de Suriye meselesi, yani seçmen iki konu üzerinden takip ediyor.
41:01Bir, sığınmacıların dönüp dönmeyeceği.
41:03İki, Türkiye'de de teröristiz Türkiye sürecinin ne olan etkileri.
41:09Bu iki konu üzerinden.
41:10Dış politika konuşuyoruz dedik ama dış politikada sonuçta bir Türkiye'nin etki gücü üzerinden bir de kendi hayatlarımızı nasıl etkileyeceği üzerinden.
41:17Sığınmacıların tabii ki tümünün dönmesini beklemiyoruz.
41:23Çok büyük bir kısmının dönmesini de ben açıkçası beklemiyorum.
41:27Öyle mi?
41:28Yani Türkiye'de...
41:30Önemli oranda kalırlar diye mi düşünüyorsunuz?
41:31Şartları nerede iyiyse, bu kadar zaman geçmiş, burada bir hayat kurmuşlar.
41:35Şartları nerede iyiyse kolay değil yani insanların yer değiştirmesi.
41:39Suriye'de tekrar bir düzen kurulacak.
41:42O kurulan düzen ve yaşam şartları Türkiye'den daha iyi olmasa bile Türkiye'ye yakın olacak ki o zaman dönecekler.
41:50Çünkü dönmeleri yönünde zorlanamazlar hukuki kurallara göre.
41:55Ama insanlar yine de zorluklar olsa da bir şekilde yaşadıkları, doğdukları topraklara duygusal olarak söylüyorum.
42:02Dönme eğiliminde değil midir?
42:03E işte düşünün mesela Türkiye'den giden öğrencileri düşünün, yurt dışına giden öğrencileri.
42:08Ne kadarı dönüyor veya bir iş için gidenleri düşünün.
42:10Yani bir yola girdiğiniz zaman o yolda devam etmeye başlıyorsunuz.
42:13Siz öğrencilerini mesela iyi takip ediyorsunuz.
42:15Onlarda dönme eğilimi çok mu öğrenciler gidenlerde?
42:17Şu an maalesef öğrencilerimiz yurt dışına gitmenin yollarını arıyorlar.
42:22Yoğun mu hala?
42:23Çok çok çok fazla yoğun.
42:25Türkiye'deki koşulları biz, sosyal koşulları, siyasi koşulları ve ekonomik koşulları
42:31batı ülkelerindeki kadar olmasa bile onları yakın hale getirmeden
42:35onların dönmelerini bekleyemiyoruz ne yazık ki.
42:39Tabii ki insan, göçmen olmak çok zor bir şey.
42:42Çok.
42:43Yani insanın kendi ülkesinde yaşaması ile başka bir ülkede göçmen olarak yaşaması arasında...
42:47Hep yabancı hisle yaşarsınız gittiğiniz yerlerde.
42:50Yabancı ve ikinci sınıf.
42:52Öteki.
42:52Tabii, tabii.
42:53Tamamen sıfırdan bir çevre kurmak durumundasınız.
42:57Duygusal olarak entegre olamayabilirsiniz.
42:59Hem böyle.
43:00Hem de dünya göçmenlere çok dost bir yere doğru ilerlemiyor.
43:03Amerika'da bile, eki Amerika'da hiç böyle bir problem yoktu.
43:07Yani her gün bir yerde bir hadise var.
43:09Şu anda görüyorsunuz.
43:10Ülke yönetim seviyesinde sadece toplumda değil, yönetimin göçmenlere karşı attığı adımları gördüğünüz için buna rağmen gençler gitmeye çalışıyorlarsa...
43:20Bu zorluklara rağmen.
43:21...bunu düşünmek lazım tabii ki.
43:22Suriye'de de yani Suriye'den buraya gelenleri de tabii ki ya da başka ülkelere gitmeye çalışanları da tabii ki anlıyorsunuz.
43:28Nerede koşulları iyisi, kendiniz adı neyse çocuklarınız orada büyüsün istiyorsunuz.
43:33Siz belki bir takım zorluklara dayanacaksınız ama sıfırdan başlayan, onun adapte olur diyorlar.
43:40O yüzden dönmeyi işte çok kısa vadede şey görmüyorum.
43:45Çok büyük bir kısmın döneceğinden emin değilim.
43:48Terörist Türkiye meselesi için diğer önemli olan konu.
43:51Yani oradaki meseleleri biz birazcık bu yüzden...
43:53Orada ne bekliyorsunuz? Ne görüyorsunuz?
43:57Yani...
43:58Yani kolay bir süreç değil, bir iyiliği bir girişim var.
44:02Kolay değil, kolay değil.
44:03Hemkinli imsarlık deniyor ya işte ben de oradan bakıyorum.
44:07Yani kolay bir süreç değil.
44:08Suriye'deki gelişmeler daha mı belirleyici hale geldi?
44:11Oradaki Türkiye'deki terörsüz...
44:13Şimdi terörsüz Türkiye sürecinin hangi motivasyonlarla başladığını hiçbirimiz ya da belki bilenler var tabii ama hani sıradan vatandaşlar olarak bilemiyoruz.
44:23Pek şeffaf değil yani şeffaf olduğunu söyleyenler olsa bile zaman zaman değil.
44:28Yani dış politika motivasyonuyla mı, iç politika motivasyonuyla mı, terörle baş etme edememe ile ilgili bir şey mi?
44:35Terörle mücadelede elimiz rahatladığı, başarılı olduğumuz için ulaştığımız bir kazanç mı?
44:42İşler kötüleştiği için satmak zorunda olduğumuz, çok da istemeden satmak zorunda olduğumuz bir yol mu?
44:50Bunları bile tam olarak bilmiyoruz.
44:51O yüzden ama yani terör ve dış politika ve Suriye meselesiyle ilgili olduğu varsayımına dayanacak olursak,
45:03iç siyaset kısmını bir kenara bırakırsak, o zaman tabii Suriye'deki Kürtlerle, Suriye yönetimi arasında bir barış olmaz ise,
45:14Türkiye buraya müdahale etmek zorunda kalırsa, Türkiye Suriye'deki Kürtlerle çatışmak, ateşli mücadele yapmak zorunda kalırsa,
45:24silahlı gruplarla tabii.
45:26Yani YPG, SDG unsurları ile.
45:28SDG'den bahsediyorum evet.
45:30Çünkü Türkiye yani Suriye'deki Kürtler de bizim kardeşimiz yani biz onlarla kucaklışıyoruz.
45:35Tabii ki, silahlı hareketten bahsediyorum.
45:37O zaman hani Türkiye'de bu süreç nasıl yürütülecek?
45:42Yani Türkiye'deki PKK ve YPG ne kadar ayrışabilir ki birbirinden?
45:49Yani ayrıştığını herhalde pek fazla artık şu anda kimse iddia etmiyor.
45:53Dolayısıyla bir taraftan aynı örgütle hem savaşıp hem bir ateşkesi nasıl yürüteceksiniz?
45:58Suriye çok belirleyici diyor Seda Hanım bu anlamda gelişmeler.
46:02Yani Türkiye'de iyi niyetli bir beklenti, umutlu bir beklenti varken ki askeri anlamda da
46:07Türkiye PKK terörü ve uzantılarıyla önemli bir başarı ortaya koydu.
46:13Ve büyük oranda da askeri anlamda sözü edilen terör unsurları etkisiz hale getirildi.
46:21Siz ne bekliyorsunuz? Az bir vaktim kaldı.
46:23Kısa kısa hızlı hızlı gideyim.
46:24Lütfen buyurun.
46:25Bir, Suriye'de bir devrim oldu.
46:27Yönetim değişti.
46:28Yönetim değişmeden önce ki bahsettiğimiz de bu arada 10 yıl değil, 10 ay önce, 11 ay önce.
46:35Suriye'deki en etkin ülke hangisi desem ne derdik?
46:38Rusya.
46:40İran, Rusya.
46:42İran, Rusya derdik.
46:43Aradan geçen 10 ay bugün en etkin ülke hangisi desek Amerika.
46:49Tamam, şimdi bunları bir kenara koyalım.
46:51İki, Amerika Birleşik Devletleri 10 ay önce altında Wanted yazdığı bir adam var.
46:58El Şara.
46:59Evet.
47:00Şimdi BM'de özel karşılanıyor, el sıkılıyor.
47:04Sizce, herkese sorun bu.
47:0710 ay önce altında Wanted yazdığı birini, 10 ay sonra kendi kurdurduğu YPG, PYD, arkasında durduğu YPG, PYD'yi tasviye etmek suretiyle her şeyle Şara'yla iş birliği yapabilir mi?
47:21Yapamaz.
47:21Ne demek?
47:22Ne demek?
47:23Şara'nın, Amerika bakış açısıyla söylüyorum, kontrolü için YPG, PYD'yi Amerika'nın bir müddet de arkasında duracağı aşikardır.
47:33Bitti gitti, bu kadar basit.
47:35Gelelim bize.
47:36Biz, sıkıntı gördüğümüz noktada, kendi milli güvenliğimiz ve bekamız açısından, problem gördüğümüz noktada millet giremez dedi, çatır çatır girip orada bir hat çizdik.
47:48Yine yapılır.
47:49Ama Türkiye'nin önceliği bu değil.
47:50Türkiye'nin önceliği, Suriye'nin toprak bütünlüğü içerisinde bu işlerin çözülmesi.
47:55Ama yakın zamanda, 3 günde olacak iş mi bu derseniz, hayır.
48:00Çok net.
48:01Evet.
48:01Irak için çok daha pozitif konuşuyorum.
48:04Çünkü üzerinden 25 yıl geçmiş bir süreç var.
48:06Daha hafifledi.
48:08Orası artık Türkiye açısından ancak ve ancak iş birliği yapılacak bir noktaya doğru ilerliyor.
48:13Ama Suriye'de de böyle yapıcı bir döneme gireriz.
48:15Türkiye'nin önemli bir komşusu, uzun bir kara sınırımız var.
48:21Bu arada tamamen farklı bir konu.
48:24Sedan'ın böyle farklı konularda da çalışıyor.
48:26Saadettin Saran'la da ilgili, Fenerbahçe'yle ilgili bir yazı yazacağını yakında söyledi.
48:32Ben de onu merak ediyorum.
48:33Çünkü orada liderlik sadece siyasette, ekonomide değil, spor dünyasında da.
48:39Burak Hoca da o konuları çok yakından takip ediyor.
48:41O yazıyı okuyacağız yakında.
48:43Lütfen bize gönderin.
48:44Sağ olun.
48:44Tamam.
48:45Bu arada ben bugün kitap fuarı var.
48:47Kocaeli Kitap Fuarı.
48:48Türkiye'nin en büyük kitap fuarı.
48:50Bugün orada olacağım.
48:51İzleyicilerimiz, takipçilerimiz de eğer katılmak ve soru sormak isterlerse saat 3'te bugün öğleden sonra saat 15'te onu söyleyeyim.
48:58İlber Ortaylı Hoca'ya geçmiş olsun demek isterim.
49:01Değerli hocamız da bir sağlık sorunu yaşadığı için bugün orada bulunamayacak.
49:05Normalde onun da orada olması gerekiyordu.
49:07Güzel böyle farklı konuları bir arada konuştuğumuz bir sohbet oldu.
49:10Değerli iki konuğum bizimle beraber oldu.
49:13Ayağınızın tozuyla geldiniz.
49:15Teşekkür ederim.
49:17Prof. Dr. Burak Güntay, Beykoz Üniversitesi Rektörü ve Prof. Dr. Seda Demirak.
49:22Işık Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı.
49:25Bu yayını izlediğiniz için teşekkür ederim.
49:27Hoşçakalın.
49:27İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar