- 6 ay önce
Azerbaycan’ın tarihinde kuşkusuz en önemli olaylardan biri Karabağ Zaferi. 2. Karabağ Savaşı, 27 Eylül 2020’de başlamış ve 44 gün sürmüştü. Azerbaycan, kendi toprağı olan Karabağ’ı 30 yıllık Ermenistan işgalinden kurtarmıştı. Peki neler yaşanmıştı? Detaylar, 2. Karabağ Savaşı’nda günlerce bölgede kalan ve savaşı dünyaya duyuran CNN TÜRK ekibinden Fulya Öztürk’ün hazırladığı Kayıt Dosyası'nda.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:30Karabağ'da asmışız biz Azerbaycan bayrağına
00:39Karabağ'da asmışız biz Türkün şahı bayrağına
00:48Karabağ'da asmışız biz Azerbaycan bayrağına
00:58Karabağ'da asmışız biz
01:13Elhamdülillah
01:15Azeri'nin o güçlü sesiyle dediği gibi artık Karabağ'ın her yerinde Azerbaycan bayrağı dalgalanıyor bütün ihtişamıyla
01:27Karabağ meselesi artık kaparmıştır. Sözde kurulmuş olan hiç kimsenin tanımadığı Cumhuriyet'te kendini laf etmiştir. Bundan sonra Karabağ meselesi bitmiştir.
01:36Karabağ
01:38Karabağ
01:40Azerbaycan Türklerinin göz bebeği
01:42Ermenistan'ın işgal ettiği, katliam yaptığı, işkence yaşattığı
01:46Ve bir milyondan fazla Azerbaycan Türk'ünü göçe zorladığı yerdi. Ve yıllar boyunca dünyanın görmezden geldiği, işgale göz yumduğu, acıların yok sayıldığı bir bölge olarak kaldı.
02:0030 yıl boyunca
02:04Onlar bizim çocuklara kıydılar
02:06Dünya o acılara sessiz kalmıştı
02:10Bunu gösterelim, bunu görsün insanlar. Ayak parmaklarınız yok. Soğuktan dondu.
02:22Ermenilere əsr düşməmək üçün 12 gün yol gəldik. 12 gün
02:28Karların altında değil mi?
02:30Altında, evet. Don oldu. Dördüncü dərəcəri don vurma oldu, ən son dərəcəri.
02:34Yəni, əzalar sürüyürdü.
02:36Çürüyüb, kopurdu.
02:38Ayaqlarımı sarğıdan açırdılar, barmaqları tökülürdü.
02:42Yəni, qaldırırdı.
02:46Barmaqlarımı qaldırırdılar, barmağın özünə tökülürdü. Yəni, düşürdü.
02:50O dərəcədə sürümüşdü ayaqlarımı.
02:54O ağrı mənim yadımdan çıxıbdı.
02:56Yəni, mən o ağrıları...
02:58Amma mənəvi ağrıları unutmaq mümkündür.
03:00Ermənilərin bizə vurduğu əsrlərimizə, yeryurdumuza, bütün hər şeyimizi silibdilər.
03:12Bu ağdılar keçər,
03:13bən unutmuşam bu ağdıları.
03:15Amma mənəvi ağda, heç zaman keçməz, heç zaman.
03:20Yaraman, yaraman...
03:23Kan içindeydi, ay, ay, ay%, el elimdə idi!
03:28Bir milletin toprakları dünyanın gözü önünde gasp edilmiş.
03:46Bir milyondan fazla insan evini, toprağını terk etmek zorunda kalmış.
03:52Ermenistan, Azerbaycan toprağı olan Karabağ'a saldırmış.
03:57Cebren kuşatmış, Azerbaycan Türklerini öldürmüştü.
04:01Bu olay 30 yıllık zulmün adı olarak kayıtlara geçmişti.
04:06Bu zulm artık bitmeliydi. Elbette bitecekti.
04:1030 yıllık sabır 27 Eylül 2020 pazar sabaha taştı.
04:15O sabahtan sonra bambaşka bir Azerbaycan sahadaydı.
04:27Karabağ bizim, düşman bizim karşımızda acil. Düşmanın belini kırır, kıracak.
04:3727 Eylül 2020'de Ermenistan, Azerbaycan'da sivillere yönelik saldırı düzenlemiş.
04:57Bu olaydan sonra Bakü yönetimi savaş hali ilan etmişti.
05:01Azerbaycan temkinli, istekli, kararlıydı.
05:05Çünkü yıllarca diplomasinin, anlaşmaların sonuç vermediği bu sorun adeta kangrene dönüşmüştü.
05:12Bu iş artık bitecekti, bitmeliydi.
05:15Yıllardır çözülemeyen Karabağ meselesi artık çözülecekti.
05:19Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev de tam da bu hususta her defasında yumruğunu masaya sert vuruyor,
05:27dünyaya kararlılık mesajları veriyordu.
05:30Düşman bizim karşımızda acizdir.
05:33Düşmanın belini kırır, kıracak.
05:36Karabağ bizimdir, yaşasın Azerbaycan, eşk olsun Azerbaycan halkına.
05:422020 yılında bir kez daha dünyanın gözünü çevirdiği dağlık Karabağ'da Azerbaycan,
05:58işgal edilmiş topraklarını kurtarmak için mücadele verirken,
06:01Ermenistan, Azerbaycan Türklerini tıpkı 1. Karabağ Savaşı'nda olduğu gibi yasaklı bombalarla öldürüyordu.
06:08Savaş suçu işliyordu.
06:10Allah'ım yardım et, Rabbim yardım et, Allah'ım.
06:14Allah'ım yardım et.
06:17Azerbaycan'ın Karabağ sınırına yakın şehirleri,
06:20Gence, Berde, Tertere,
06:21Simert füzeleriyle saldırıyordu Ermenistan.
06:24Dünyanın gözü önünde yine katliam yapıyordu.
06:27Yaşananları anlatmak için çoğu zaman kifayetsiz kaldı kelimeler.
06:39Bebek, bebek.
06:43Bebek, ay, ay, ay.
06:49Küçücük.
06:50Kal içindeydi.
06:53Eli elime değdi.
06:54Eli elime değdi.
06:55Eli elime değdi.
06:58Küçüktü o.
07:00Küçücüktü.
07:01Bir füze kopardı onu bu hayattan.
07:03İnsanlık dışı saldırıların yaşandığı o günlerde ise dünya yine kördü, dünya yine sağırdı.
07:33Siviller ölüyor burada. Var mı bura? Burası şehrin göbeği. Kafamı nereye çevirsem gerçekten. Bir cenaze görüyorum. Bir kız çocuğu bir de babası.
07:58Bombaya ne günahı var körpete oturun. Açmayın lütfen, lütfen.
08:05Verde'deyiz şu an. 21 kişinin öldüğü, 70'den fazla kişinin yaralandığı noktadayız.
08:11Burası şehrin merkezi, göbeği. İşte füzenin parçaları da burada.
08:15Gazanfer Ahmetov yanımızda. Kendisi Azerbaycan'da bomba imha uzmanı.
08:21Nedir bu simerç füzesi? Misket bombası nedir? Nasıl bir etkisi var?
08:26Şu füzenin içinde bunun gibi 70 tane.
08:3072 tane bambele bombacılık var.
08:33Antsak ki göyde açılır, partlama baş verir, göyde açılır ve 72 tane bomba indirilir şehrin ortasına.
08:41Her bombacılığın içinde 330 gram partlatıcı madde var ve 456 şrapnel.
08:50Sadece şu bir tanesinin içinde?
08:53Evet, bir tanesinin içinde. 330 gram partlatıcı madde ve 456 şrapnel.
09:00Bu bir katliam. Bu yasak bir bomba.
09:04Günler geçtikçe sivil kayıplar artıyordu. Azerbaycan ise intikamı cephede alıyordu.
09:13Adım adım Karabağ'da ilerliyor, Ermenistan tarafından işgal edilmiş toprakları birer birer kurtarıyordu.
09:19Azerbaycan halkının gözü kulağa cephe attığında en çok da kadim şehir Şuşa'daydı.
09:27Halk Şuşa'nın işgalden kurtarılmasını beklerken bir askerin heyecandan ilk defa CNN Türk'e sarf ettiği bu sözler büyük heyecan yaratmıştı.
09:37İyi misiniz?
09:38Süper.
09:39Yakasın Azerbaycan.
09:41Ya Fuzuli'deyiz biz de şu an.
09:43Ama biz şu an Şuşa'ya gidiyoruz.
09:46Şuşa'ya gidiyorsunuz.
09:47Evet.
09:48Ekmek şöyle yaparız.
09:50Ekmek götürüyorsunuz oradaki askerlere.
09:52Evet.
09:53Evet.
09:54Yolunuz açık olsun. Şuşa alındı galiba.
09:56İki devleti.
09:57Değil mi? Şuşa alındı.
09:59Evet.
09:59Askerin bu sözlerinden iki gün sonra yani 8 Kasım 2020'de Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Şuşa'nın işgalden kurtarıldığını ulusa sesleniş konuşmasıyla böyle açıklamıştı.
10:12Eziz Şuşa sen azatsan. Eziz Şuşa biz kaydımışız.
10:22Bu açıklamadan sonra artık savaşın sonuna geliniyordu.
10:25Ermenistan gitgide güç kaybediyordu.
10:30Ağır kayıplar veriyordu.
10:31Yenilginin ilanına doğru gidiyordu adeta.
10:34Öyle de oldu.
10:35Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan 10 Kasım gecesi yenilgiyi kabul etti.
10:40Rusya'nın ara buluculuğuyla 30 yıldır işgal edilen Azerbaycan topraklarından Ermenistan'ın geri çekileceğine dair mutabakata imza attı.
10:51Azerbaycan'da o gece zafer böyle kutlandı.
10:54Ne oldu Paşinyan?
10:56Gözünüzü aydın Azerbaycan halkı. Bizim torpaqlarımız azad oldu.
11:01Öpürəm, bağrıma basıram. Gözünüzü aydın olsun Azerbaycan halkıdır.
11:06Kazandık! Kazandık Fulya Hanım! Bizim Karabağ bizindir.
11:112881 Azerbaycan askeri şehit düştü.
11:28Adres gözetmeden sivil yerleşim yerlerine füzeler attı Ermenistan.
11:3393 sivil şehit düştü.
11:354186 ev kullanılamaz hale geldi.
11:41Tam 44 gün sürdü savaş. Sonunda gasp edilmiş Azerbaycan toprakları aslına rücu etti.
11:48Ermenistan bölgeden çekilirken çok büyük zarar bırakarak gitti.
11:57Giderken ağaçları bile kestiler. Mayınlar döşediler.
12:02Laçin'de çok dramatik bir tablonun tam da ortasındayız.
12:05Ermeni güçleri bu bölgeyi terk etmeden önce ağaçlara da kıydılar.
12:09Onlarca ağacı kestiler, öyle gittiler.
12:13Müzik
12:14Karabağ'da şimdi binalar yükseliyor. İş makinelerinin biri gidiyor, biri geliyor.
12:44Mayından temizlenen bazı bölgelere göç başladı. Zengilan gibi.
12:49Müzik
12:51Karabağ genelinde yaşamın yeniden başlaması için hazırlıklar tüm hızıyla sürüyor.
13:01Ama inanın ki maksimum kısa müddet ertesinde kademeli yollarla, merhaleli yollarla biz insanlarımızı o bölgelere gaytaracağız.
13:11Azerbaycanlılar yeniden Karabağ'da yaşayacakları günü bekliyor.
13:15Tıpkı sanatçı Firuz Sehavet gibi.
13:18Bir gün onu zaferden sonra Karabağ'a adamdaki evine götürmüştük.
13:22Bir evi yoktu aslında.
13:24Ermenistan Karabağ'da taş üstünde taş bırakmadı çünkü.
13:27Ama o yıkık dökük de olsa evinin duvarlarını 30 yıl sonra öpmüş Karabağ'a ilk kavuştuğunda gönlünün derinlerinden kopan bu türküyü söylemişti.
13:38Adamım benim, ana vatanim, ana vatanim, adamım benim.
13:45Ana vatanim, ana vatanim, adamım benim.
13:50Çok güzel, ana vatanınızdasınız.
13:53Ana vatanim, bəli, əslində ana vatanim, bəli.
13:55İnanın, o qədər gururlanıram ki, o qədər belə xoşam ki, qanatlarım yoxdursam.
14:00Yenidən dönecek misiniz adama?
14:04Yenidən bir yaşam alanı, yenidən evlər, burada yine olacaktır?
14:09Yüz faiz, yüz faiz bizim bura Atababa torbaqlarımız.
14:12Biz, inan, cəmaat hamısı, köyün cəmaatı, hamısı pusatları gözdür ki, cəmaatı bıraksınlar da görürsünüz yerini de bıraqmalar.
14:19Herkes gelecek.
14:20Herkes gelecek, bəli, gelecek.
14:22Hamı istəyir, hamının yüreği burayı atır və belə-belə çarpanır.
14:26Binlerce silaha el konuldu.
14:29İşte biz de Halil Kahraman'la beraber o silahları görüntülüyoruz.
14:34Ermeni çetelerine ait toplanılan silahları gösteriyoruz sizlere.
14:38Bunların hepsi Hankendi ve Hocalı'daki depolarda, sığınaklarda ele geçirilen Ermeni gruplarına ait, silahlı gruplara ait silahlar, mühimmatlar.
14:51İşte bunlar bu şekilde toplanıyor ve sayım işlemi de yapılıyor.
14:55Bakın sandıklar bulundu, sandıklar açılıyor.
14:59Orada Azerbaycan askerleri sayım yapıyorlar.
15:03Ele geçirilen mermileri, silahları, mühimmatları sayıyorlar.
15:08O bölgede kalan Ermeniler de Karabağ'dan ayrıldı.
15:11Arabalar gidiyor, Ermenistan'a doğru gidiyor.
15:19Karabağ'da yaşayan Ermeniler Karabağ'dan ayrılıyor.
15:2430 yıl önce aynı bu yollardan Azerbaycan Türkleri geçti.
15:29Öyle arabayla falan değil, yalın ayak.
15:33Buz gibi karların altında günlerce yürüyerek Karabağ'dan koparıldılar.
15:4030 yıl sonra Ermeniler ayrılıyor.
15:43Yol aynı ama hikaye farklı.
15:46Onlar bir zulümle karşılaşmıyorlar.
15:49Azerbaycan gitmeyin, kalabilirsiniz diyor.
15:52Azerbaycan kimliği alıp yaşayabilirsiniz diyor.
15:56Biz yaşadığımız acıları başkasına yaşatmayız diyor.
16:01Bizim işimiz sivillerle olmaz diyor.
16:03İşte Ermeniler güvenli bir şekilde geçebilirsin diye güvenlik önlemleri alıyor.
16:10Kuda, yakıt, su gibi yardımlarda buluyor.
16:13Tocuk uyuyoruz.
16:14Tocuk uyuyoruz.
16:16Tocuk uyuyoruz.
16:17Ne dedi?
16:18Herkes ciddi, biz onu ciddi.
16:20Herkes gittiği için gidiyor.
16:22Evet.
16:22Peki, normalde kalabileceğini biliyor mu?
16:25Azerbaycan kimliği alarak yaşayabileceğini biliyor mu?
16:28Вам же сказали, вы можете остаться, если не хотите uезжать.
16:31Yerevan'i yaşıyor.
16:32Dışka yürüyüşecek.
16:34Vunuki tam.
16:36Но я хочу ехать туда, чтобы yürüyüşecek.
16:39Ne dedi?
16:41Diyor, kızım, oğlum, torunlarım orada yaşadığı için, deri ben doğru gidiyorum.
16:45Ermenistan'a gidiyor.
16:47Eryvan'a gidiyor.
16:48Eryvan'a gidiyor.
16:49Herhangi bir sorun, sıkıntı yaşamış mı Azerbaycanlılar tarafından?
16:54Вот когда по дороге ездят, кто не вас обижает, кто не что-то говорит.
16:57Нет.
16:58Нет.
16:59Никто не обижает.
17:01Ярлова.
17:02Ерши гайдасында.
17:04Все порядка, то есть никто не...
17:05Да.
17:07Öyle bir sıkıntı yok.
17:08Ne dedi?
17:08Ерши нормал, iyi.
17:11Гидiyoruz.
17:11Bundan sonra Karavağ meselesi bitmiştir.
17:14Artık Karavağ'daki göçenler, bölgeyi terk edenler, sağlıklı bir şekilde bölgeden göçmüşler.
17:20Kalanlar ise Azerbaycan vatandaşı olarak tescillenmişler.
17:24Bu saatten sonra Azerbaycan hukukuna maliktirler.
17:27Azerbaycan ceza hukukuna, Azerbaycan vergi hukukuna ve Azerbaycan devletinin sunduğu haklardan hepsini istifade etmek üzere bölgede kalmışlardır.
17:34Dolayısıyla bölge asıl sahiplerine geri verilmiştir.
17:40Bundan sonraki süreç içerisinde bölgeden 30 yıl önce, 31 yıl önce göçenler geri gelecekler.
17:45Kendi doğma topraklarına, ana baba topraklarına gelecekler.
17:48Kendi mezarlarını tamir edecekler.
17:50Ata babalarının kendi evlerine göçecekler.
17:53Azerbaycan bu süreci sağlıkla yürütüyor.
17:55Birleşmiş Milletler'in de bu bölgeye getirerek bunu uluslararası anlamda da hiç kimsenin zorla gönderilmediğini,
18:01bu bölgeden herkesin sağlıkla kendi isteğiyle gittiğini, kalanların da Azerbaycan vatandaşı olarak tescil edildiğini bir defa daha ilan etti.
18:11Türkiye'nin desteğiyle artık Karabağ problemi tamamen bitmiştir.
18:15Bundan sonraki süreç artık hukuki süreçtir.
18:17Bundan sonraki süreç artık sosyal kültürel süreçtir.
18:20Bundan sonraki süreç artık yerleşim problemidir, islam problemidir.
18:24Artık Karabağ problemi çok şükür ki nihayete ermiştir efendim.
18:26Bugün burada kaldırdığım bayrağ burada əbədi dalgalanacak və biz burada əbədi yaşayacağız.
18:37Karabağ bizimdir, Karabağ Azərbaycan.
18:41Yıllardır, 30 sənədir artık Karabağda döyüşlər getdi.
18:46Bizim torpaqlarımız işğal altında oldu.
18:49Şükürlər olsun ki artık işğaldan azad oldu, əsir torpaqlarımız.
18:52Gürür verici bir hissidir ki, tarixi Azərbaycan torpaqlarında illər sonra
18:56haqqın yolu olan Azərbaycan bayrağı orada dalgalanmaqdadır, haqq oradadır.
19:01Təbii ki, xoşbəxtlik və qurur hissidir.
19:04Eyni zamanda şəhidlərimiz olduğu üçün təbii ki, kədərliyik,
19:06amma azadlıq qurbansız olmur.
19:09Allah şəhidlərimizə rəhmət eləsin.
19:11Bayrağımızsa hər daim dalgalansın,
19:13türkün bayrağı hər daim dalgalansın.
19:14Bütün tarixi Azərbaycan torpaqlarında
19:17və bütün türk dünyasında türk bayraqlarında algalanması deləyidir.
19:20Selam olsun, ey türk dünyası!
19:28Selam olsun, Azerbaycan!
19:31Selam olsun, Türkiyəmiz!
19:33Selam olsun, Kırgızistan, Kazakistan, Özbəyistan, Türktənistan!
19:39Selam olsun, Türkiistan!
19:42Selam olsun, Altaylardan, Sibirya'dan, Tuğvaya!
19:46Haqaslardan, Tataristan'a, Başkırmızdandan, Çubaşyaya!
19:51Tüm değerli tülk yurtlarına!
19:54Selam olsun, Balkanlara!
19:57Selam olsun, Kırıma!
19:59Selam olsun, Ahıshaya!
20:02Selam olsun, Karababağa!
20:04Selam olsun, Bayırbucağa!
20:06Selam olsun, Kerküketələfire!
20:09Selam olsun, insansımızın yaşadığı tüm o gəzel yurtlarımıza!
20:15Bilirərlərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərərər
Yorumlar