00:00...yoldan bahsedeceğim.
00:02Azerbaycan tarihinde yeni bir çağ başladı ve bizler işgale son vermeyi başardık ve siyasi yolla barışı tesis etmeyi başardık.
00:14Neredeyse 30 yıldır Azerbaycan'ın kendi topraklarının büyük bir kısmı Ermenistan işgali altındaydı.
00:231 milyon Azerbaycanlı etnik temizleme politikaları ve savaş suçları yüzünden Ermenistan'ın işlediği yerlerinden edilmişti.
00:35Halkımızın temel insan hakları ihlal edilmekteydi.
00:384 tane Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararı 1993 yılında acilen ve koşulsuz olarak Ermeni güçlerinin işgal altındaki topraklardan çekilmesi gerektiğini söylemişti.
00:54Ancak Birleşmiş Milletler'in bu ilke kararları hiç uygulamaya maalesef geçmedi.
00:59Ermeniler de kendilerine hiçbir yaptırım yapılmadığı için uluslararası toplum tarafından işgallerine devam etti.
01:081992 yılında kurulan Minsk grubu misyonunu başarıya ulaştıramadı ve uluslararası hukuk kurallarını ve prensiplerini ortaya koymak yerine Minsk grubu eş başkanı Statiko'yu devam ettirmeye ve çatışmayı dondurmaya karar verdi.
01:26Sonrasında etkisiz görüşmelerle geçen neredeyse 20 yıl ardından Azerbaycan Birleşmiş Milletler şartının 51. maddesi altında kendini koruma hakkını uygulamaya başladı.
01:44Şehirlerimizde balistik füzelerle vuruldu ve pek çok masum sivil hayatını kaybetti.
01:56Azerbaycan uluslararası insancıl hukuk çerçevesinde savaş gerçekleştirdi ve sivillerin korunmasını sağladık ve askeri olmayan hedefleri kesinlikle hedefe almadık.
02:0748 gün süren vatan savaşından sonra bizim silahlı kuvvetlerimiz Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü ortaya koydu ve uluslararası hukuk kuralları ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun ve Güvenlik Konseyi'nin ilgili kararları uyarınca bunu yaptı.
02:29Ve böylelikle Azerbaycan'ın toprak bütünlüğü neredeyse 30 yıllık bir işgalin ardından yeniden tesis edilmiş oldu.
02:37Zaferimizin ardından Azerbaycan artık Ermenistan ile ilişkilerde yeni bir sayfa açma isteğini ortaya koydu.
02:47İki ülkenin karşılıklı toprak bütünlüğünün ve egemenliğinin tanınmasıyla ilgili olarak uluslararası hukukta yer alan 5 prensipi öne sürdük.
02:57Bir barış anlaşmasının ortaya konulmasını istedik.
03:00Sonrasında barış anlaşmasının taslak metni hazırlandı.
03:082022 yılından 2025 yazına kadar bu çalışmalar devam etti.
03:12Farklı engelleme çabalarına rağmen müzakereler başarıyla sonuçlandı.
03:19Herhangi bir dış müdahale olmadan ikili görüşmeler devam etti.
03:24Bu sene 8 Ağustos tarihinde Azerbaycan ve Ermenistan Dışişleri Bakanları,
03:30Amerika Birleşik Devletleri'nde, Washington'da Amerikan Başkanı,
03:36Azerbaycan Devlet Başkanı ve Ermenistan Devlet Başkanı'nın bir araya geldiği bir toplantıda
03:41bu anlaşmayı paraf ettiler ve sonrasında metin üzerinde çalışıldı.
03:50Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Sayın Donald Trump da şahit olarak imza attı.
03:55Ve Azerbaycan ve Ermenistan ortak bir şekilde Agit Minsk grubunun feshedilmesi için başvuruda bulundu.
04:04Çünkü artık barış sürecine herhangi bir katkısı olmayan bir organ haline gelmişti.
04:12Yine bunun üzerine Agit bu yapının nihai olarak, kalıcı olarak kapatılmasına karar verdi.
04:22Bizler kalıcı barış vizyonuna sahibiz.
04:25Yine bu Washington'da gerçekleştirdiğimiz zirvenin bir başka sonucu da
04:35trip dediğimiz uluslararası barış ve refah için Trump yolu oldu.
04:40Bölgedeki bağlantılılığı bu şekilde ortaya koymuş olduk.
04:45Ve Washington zirvesi aslında Azerbaycan'la Amerika ilişkilerinde de yeni bir döneme girmemizi sağladı.
04:53Sayın Başkan Trump'la anlaşmaları imzaladık.
04:57Stratejik bir çalışma grubu ortaya konularak stratejik ilişkilerimiz ve ortaklıklarımız üzerinde çalışılacak.
05:03Amerika Birleşik Devletleri ve Azerbaycan arasında siyasi, ekonomik, enerji, bölgesel bağlantılılık, savunma, güvenlik ve diğer alanlarda stratejik ortaklık geliştirilecek.
05:15Sayın Trump'ın Azerbaycan'a uygulanan yaptırımları kaldırma kararı 1992'de Amerika Birleşik Devletleri'ndeki özgürlüklere destek yasasının 907. kısmı uyarınca gerçekleştirilen yaptırımların kaldırılması kararı ortaya konmuştu.
05:39Ve burada aslında Senato'nun ortaya koyduğu çifte standart ortaya kaldırılmış olacak.
05:45Özellikle Azerbaycan'ın küresel istikrar ve güvenliğe katkıda bulunduğu bir dönemde.
05:50Yine Ağustos ayında Amerika'ya gerçekleştirdiğim ziyaret bu sebeplerden dolayı tarihi öneme sahip.
05:57Yine Sayın Başkan Trump'a çok teşekkür etmek istiyorum.
06:02Kendisi Amerika-Azerbaycan ilişkilerinde yeni bir sayfa açmış oldu.
06:08Özellikle ilişkilerimizi stratejik ortaklık seviyesine çıkarttı.
06:12Ve Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki barış sürecine çok büyük bir katkıda bulundu.
06:162020'deki Vatan Savaşı zaferimizden sonra Azerbaycan olarak kurtarılan topraklarda yeniden inşa programı başlattık.
06:32Yüzlerce Azerbaycan köyünü ve yıkılan, kasten yıkılan pek çok camiyi yeniden imar etmek için çalışmalarımızı gerçekleştiriyoruz.
06:42Neredeyse 30 yıl boyunca savaş suçluları tarafından yönetilen bölgelerden bahsediyoruz.
06:49Yerle bir edilmiş bölgelerden bahsediyoruz.
06:53Ve bizim programımız çerçevesinde neredeyse 50 bin vatandaşımız kurtarılan bölgelerde artık yaşıyor, çalışıyor ve eğitim görüyor.
07:03Azerbaycan'ı çatışma sonrası dönemde bekleyen zorluklardan bir tanesi de Ermenistan işgali altında konulan mayınların temizlenmesi.
07:17400 kişi, sivil ve asker kara mayınlarının patlamasından dolayı hayatını kaybetti.
07:26Bu mayınlar yüzünden yerinden edilmiş kişiler güvenli bir şekilde evlerine geri dönemiyor ve altyapı projeleri yürütülemiyor.
07:37Yine neredeyse 4 bin Azerbaycan vatandaşı 90'ların başından beri Ermenistan işgali altında kaybolmuştu.
07:49Onlarla ilgili süreçlerimizde devam ediyor.
07:52Hanımefendiler, beyefendiler, yaşadığımız küresel zorluklar karşısında verdiğimiz yanıtlar adil ve evrensel olmalı.
08:01Pek çok girişimi sayesinde Azerbaycan artık sürdürülebilir çözümleri olan taahhütünü bir kez daha ortaya koymuş bulunuyor.
08:09Geçtiğimiz yıl COP29 toplantısına ev sahipliği yaptık ve iklim eyleminin ilerletirmesi, yeşil dönüşüm ve finansmana hakkaniyetli erişimle ilgili önemli çalışmalara imza attık.
08:24Buradaki müzakereler iddialı ve önemli hedeflere sahip, özellikle gelişmekte olan dünyanın da burada önem taşıdığını söyleyebiliriz.
08:35COP29 çerçevesinde Bakü finansman hedefi olarak da bilinen hedefler benimsendi.
08:44Bu gerçekten küresel iklim finansmanı alanında bir dönüm noktası.
08:50100 milyar dolarlık bir taahhüt vardı daha önce yıllık küresel iklim finansmanı olarak.
08:57Bu 300 milyar dolara çıkartıldı.
09:002035 yılından itibaren gelişmiş ülkelerin kamu kaynaklarından gelişmekte olan ülkelere aktarılacak bu miktar.
09:11Yine aynı zamanda uzun süredir beklediğimiz bir çerçeveyi ortaya koyduk.
09:16Paris Antlaşması'nın 6. maddesi uyarınca Paris Antlaşması'nın tamamen hayata geçirilmesi 9 yıl sonra, benimsendikten sonra çok önemliydi.
09:26Yine COP29 çerçevesinde pek çok anlaşma imzalandı.
09:32Bu fonların tamamen kullanılabilir hale getirilmesi ve iklim değişikliğinden etkilenen kırılgan toplumlara aktarılabilmesi için.
09:40Yeşil dönüşüme son derece önemli bir taahhütte bulunmuş bir ülke olarak önümüze gerçekçi olmayan hedeflerin konulmaması gerektiğini düşünüyoruz.
09:52Fosil yakıtların kullanımı devam etmekte ve enerji güvenliği, bölgesel bağlantılılık ve barış içinde önemli bir rol oynamakta.
10:04Azerbaycan da bu hedefleri küresel olarak gerçekleştirmek için çabalarını devam ettiriyor.
10:09Azerbaycan kendisine güvenilir ve vazgeçilmez bir ortak olarak enerji güvenliğinin sağlanması için pek çok ülkede konumlandırmış bulunmakta.
10:20Ve Azer bölgesini uluslararası pazarlarla birleştirmek için önemli bir rol oynuyoruz.
10:26Pek çok petrol ve doğal gaz boru hattı sistemimiz var.
10:30Bildiğimiz gibi 14 ülkeye doğal gaz tedarik ediyoruz.
10:34Böylelikle Azerbaycan olarak dünyada bir numaralı ülkeyiz.
10:38Özellikle boru hatlarıyla doğal gaz tedarik ettiği ülke sayısı açısından.
10:45Bu bizim stratejik rolümüzü de ortaya koymakta.
10:49Enerji güvenliğinin sağlanması ve enerji çeşitliliğinin sağlanması açısından Avrupa'da ve ötesinde.
10:56Azerbaycan ve Suriye'de aynı şekilde ikili ortaklıklarını geliştirme kararı aldı.
11:03Altyapı geliştirilmesi ve çatışma sonrası yeniden imar alanlarında.
11:07Bu sene Ağustos ayından beri Azerbaycan Suriye'ye doğal gaz temin etmeye başladı.
11:13Türkiye üzerinden ve ciddi şekilde elektrik tedariğine katkıda bulunmaya başladı.
11:22Yine Azerbaycan güneş, rüzgar ve hidroenerji gibi yenilenebilir enerjilere de çok önem vermekte.
11:32Yenilenebilir enerji kaynaklarımızın katkısını arttırmayı planlıyoruz.
11:38Yine Doğu, Batı, Kuzey, Güney koridorları gibi ülkemizden geçen koridorlar var.
11:44Orta koridordan geçen yük miktarını 2022'den beri %90 arttırdık.
11:53Bu gerçekten çok önemli ve kayda değer.
11:56Hazar bölgesindeki en büyük ticaret filosuna sahibiz.
12:01Ve limanlarımızın yıllık kapasitesini 25 milyon tona çıkartmayı öneriyoruz.
12:08Yine 9 tane uluslararası havaalanımız var.
12:15En büyük kargo şirketlerine sahibiz.
12:19Demir yollarımızla, kara yollarımızla Azerbaycan'ı en önemli ulaşım merkezlerinden biri haline getirmiş bulunuyoruz.
12:27Yine ülke olarak dijital bağlantılılık alanında da çalışıyoruz.
12:32Ve bir girişimimiz var.
12:33Önemli projelerimiz var.
12:35Dijital alanda bu projelerimiz çerçevesinde gelişmiş fiberoptik kablo ağlarının deniz altından geçirilmesi ve Azerbaycan'ı dijital bir merkez haline getirilmesi amacına sahibiz.
12:53Yine ekonomimizi petrol ve doğalgazın ötesinde çeşitlendirmek istiyoruz.
12:59Yatırım ortamını iyileştirmek için şeffaflık ve reformlar ortaya koyuyoruz.
13:11Yine ülke olarak pek çok farklı çalışmamız var.
13:14Son olarak iki tane uluslararası reyting derecelendirme ajansı Moody's ve Fitch, Azerbaycan'ın derecesini yükseltti ve yatırım yapılabilir derecesine yükseltti.
13:29Dış dengemiz daha iyi, borcumuz azalmış durumda bunlar önemli güçlü noktalarımız ve bu da bizim ekonomik dayanıklılığımızı ortaya koymakta.
13:43Önemli bir mali disipline sahibiz ve iyi bir yatırım ortamına sahibiz.
13:48Dış borcumuz gayri safi yurt içi hasılanın yüzde altı buçuğuna kadar düştü ki bu en düşük oranlardan bir tanesi.
13:57Yine rezervlerimiz neredeyse 16 kat arttırıldı.
14:042022 yılında Hazar Devletleri zirvesinde Hazar Denizi'nin çevresel bozulmaya uğramasıyla ilgili beyanlarda bulunmuştum.
14:19Bugün durum çok daha kötü.
14:21Hazar Denizi gittikçe küçülüyor.
14:24Bunun temel sebebi iklim değişikliği değil.
14:27Kıyı devletlerin ortak bir şekilde çalışması gerekiyor.
14:32Ekolojik bir felaketi ortadan kaldırabilmek için ve sonuçlarını ortadan kaldırabilmek için
14:38Azerbaycan Birleşmiş Milletlerle yakın bir şekilde iş birliği yapmaya hazırdır.
14:43Bütün bu sorunlarla mücadele etmek üzere.
14:46Hanımefendiler, beyefendiler, Azerbaycan aynı zamanda küresel insani yardımlar da sağlamakta.
14:52Doğal afetlerden, çatışmalardan ve kamu sağlığı ile ilgili acil durumlardan zarar gören ülkelere yardım sağlıyoruz.
15:03Finansman sağlıyoruz, koruyucu ekipman, tıbbi cihazlar 80'den fazla ihtiyaç duyan ülkeye gönderilmekte.
15:12Azerbaycan artık yeni bir döneme girmiş durumda.
15:15Hem savaşı kazandık, hem barışı kazandık.
15:18İşgali durdurduk, imara başladık.
15:21Adalet hakim geldi, dayanışma perçinlendi ve barış tesis edildi.
15:29Bizler artık pozitif, olumlu deneyimimizi paylaşmaya hazırız.
15:34Son yıllarda kaydedilen başarılar ve gelişmeler sadece Azerbaycan'ın zaferi değildir.
15:39Aynı zamanda uluslararası hukukun nihayetinde üstün gelmesinin de bir göstergesidir.
15:46Vizyonumuz çok açık.
15:48Barış ve kalkınma ve bunun uluslararası hukuk temelinde yapılması, devletlerin iç işlerine müdahale edilmemesi, karşılıklı saygı ve işbirliği.
15:58Gelin hep birlikte çifte standartların olmadığı bir dünya kuralım.
16:03Adaletin herkes için geçerli olduğu, hukukun üstünlüğüne uyulduğu ve barışın sadece sözle değil icraatla tesis edildiği bir dünya için çalışalım.
16:11Çok teşekkürler.
Yorumlar