00:00Hindi hahayaan ng Pilipinas na tayuan ng istruktura ng China, ang Scarborough Shoal.
00:06Kasunod ito ng deklarasyon ng China na magtatayo ito ng Nature Reserve.
00:10Yan ang ulat ni Patrick DeJesus.
00:15Dapat seryosohin ang deklarasyon ng China mukol sa kanilang pagtatatag ng Nature Reserve sa Scarborough Shoal.
00:22Ayon kay Retired Associate Justice Antonio Carpio,
00:25Minsan na rin itong ginawang panilinlang ng China sa mga okupado nilang artificial islands sa West Philippine Sea
00:32gaya ng Fiery Cross o Kagitingan Reef na tinayuan lamang ng Weather Station
00:37at ang Mischief o Panganiban Reef na nooy nagsilbi lamang ng Fisherman Shelter.
00:43Ngayon, base militar na ang mga ito at magiging malaking bagay ang bahode masinlok sa China
00:49upang kontroli ng buong South China Sea kabilang na ang West Philippine Sea.
00:55There is a hole on the northeast area, the Scarborough Shoal area.
01:00They don't have an air naval base.
01:03Their fighter jets cannot operate in that area.
01:06Cruise missiles cannot be installed in that area.
01:09But once they put up an air naval base,
01:15on Scarborough Shoal, they will have a triangle of air naval bases
01:18on the Paracels, the Spratlys, and Scarborough Shoal.
01:23So they have a full coverage of the South China Sea.
01:27Para sa isang eksperto, malaki ang magiging efekto sa mga mines ng Pinoy
01:32na naghahanap buhay sa Scarborough Shoal
01:35ang planong pagtatatag dito ng Nature Reserve.
01:38Kapag nagkaroon ng Nature Reserve.
01:41Kasi unang-una, kapag nagkaroon ng Nature Reserve,
01:43dine-deprive mo yung Pilipino na makakuha,
01:47mangisda doon sa Scarborough Shoal.
01:50Dapat natin intindihin na ang Scarborough Shoal
01:52ay nabuo para maging traditional fishing ground.
01:56Ibig sabihin, kahit sino ang pwedeng mangisda dyan,
02:00hindi pa pwedeng isang bansa lamang yung dominante dito.
02:06Kinakailangan ipaalam natin sa buong mundo
02:09na dito nagumpisa lahat ng pakikipaka natin,
02:12pakikipaglaban natin sa China.
02:14Hindi naman hayaan ng pamahalaan
02:16na magkaroon ng istruktura sa Scarborough Shoal.
02:20Ipinalala rin ni National Security Advisor Eduardo Años sa China
02:24ang kasunduan ng mga kinaukulang bansa
02:27sa mga unoccupied features sa South China Sea.
02:31If you recall, we have the declaration of conduct of parties.
02:36And it's very, very clear in the provision
02:39that there will be no occupation of unoccupied feature.
02:45So putting structure and people there is tantamount to occupation.
02:50And we will not allow that.
02:51Hindi naman tumitigil sa pangaharas
02:53ang mga barko ng China.
02:54Kamakailan lamang ay biktima ng pamubomba ng water cannon
02:58ang mga barko ng BIFAR.
02:59Nanindak din ang warship ng PLA Navy
03:02kung saan inanunsyo nila ang live fire exercises
03:05para takutin ang mga mayis ng Pinoy.
03:08Sa kabila ng mas tumitinding aktividad ng China,
03:11iginiit ng National Security Council
03:14ang mapayapang paraan sa pagprotekta ng karapatan
03:17at soberanya ng Pilipinas.
03:19Kabilang narito ang hindi pagsaman ng mga warship ng bansa
03:22sa operasyon ng Philippine Coast Guard at BIFAR.
03:25We will not play to the narrative of China.
03:30This is what they want for us to react, overreact,
03:36and then they can have the justification to use their PLA
03:41and practically turn the narrative around against us.
03:45So we will not play to that kind of ploy.
03:49We continue to follow our policy.
03:52We don't want to escalate.
03:54Samantala, natalakay sa isang forum
03:56ang kahalagaan ng pagtutulungan ng mga bansa sa Europa at Indo-Pacific
04:01sa pagharap sa mga bakabagong hamon ngayon sa seguridad.
04:05Patrick De Jesus para sa Pabansang TV sa Bagong Pilipinas.
