- 4 months ago
Για το ρόλο των ψυχολόγων στα σχολεία, μίλησε στα μεσημβρινά γεγονότα του STAR με τη Θώμη Παληού, η Παιδοψυχολόγος, Σοφία Χαρισοπούλου.
Category
🗞
NewsTranscript
00:00Μία από τις παιδοψυχολόγους, κυρίες και κύριοι, που συμμετέχει σε Επιτροπή Διεπιστημονικής Υποστήριξης,
00:05αλλά στην περιφέρεια της Υπήρου, είναι η Σοφία Χαρισοπούλου.
00:08Συνδεόμαστε αμέσως μαζί της.
00:10Βρίσκεται στα Ιωάννινα.
00:11Καλησπέρα σας.
00:13Χρόνια πολλά για όλας για την ονομαστική σας έρωτη σήμερα, κυρία Χαρισοπούλου.
00:17Σας ευχαριστώ πολύ, κυρία Παλλιώνα. Είστε καλά.
00:19Με τα στοιχεία, λοιπόν, που ακούσαμε από την συνάδελφο, καταλαβαίνουμε ότι κάτι ανάλογο συμβαίνει σε όλες τις περιφέρειες της χώρας.
00:27Οι πρώτες αυτές επιτροπές που λειτουργούν, καλούνται να καλύψουν όλες τις ανάγκες όλων των σχολείων αναπεριφέρεια.
00:34Το θεωρώ εξαιρετικά υπεύθυνο και δύσκολο να ανταποκριθείτε σε περισσότερα από ένα σχολεία.
00:42Έτσι δεν είναι, κυρία Χαρισοπούλου.
00:43Είναι αρκετά έτσι και δύσκολο και παράλληλα πολύ σημαντικό, γιατί την ίδια στιγμή είμαστε σε πέντε διαφορετικά σχολεία,
00:51με αποτέλεσμα να χρειάζεται να τρέχουμε για τα δεδομένα, για τα συμβάντα και για όλα αυτά που επικρατούν και συμβαίνουν σε κάθε σχολική μονάδα
00:58και ουσιαστικά να έχουμε μία μέρα την εβδομάδα για την κάθε σχολική μονάδα.
01:04Άρα ναι, είναι και δύσκολο και την ίδια στιγμή είναι και πάρα πολύ σημαντικό.
01:07Και πάρα πολλά τα παιδιά που πρέπει να βλέπετε κάθε μέρα, τόσο σε δημοτικό, όσο στο γυμνάσιο, όσο και σε λίκιο.
01:15Διαφέρουν τα προβλήματα ανάλογα με την ηλικία?
01:19Βέβαια, σκεφτείτε ότι για παράδειγμα εγώ βρίσκομαι σε πέντε διαφορετικά σχολεία,
01:23όπου το κάθε σχολείο έχει μία διαφορετική βαθμίδα.
01:28Δύο γυμνάσια, δύο δημοτικά, ένα λίκιο.
01:30Και σκεφτείτε ότι λόγω της διαφορετικής ηλικιακής κατηγορίας που βρίσκονται τα παιδιά, πρέπει να απευθυνόμαστε με έναν διαφορετικό λόγο,
01:37πρέπει να προσεγγίζουμε με έναν διαφορετικό τρόπο το παιδί και το κάθε παιδί και τον γονέα παράλληλα.
01:42Και την ίδια στιγμή πρέπει να έχουμε και διαφορετικό υλικό για την κάθε ηλικιακή κατηγορία που απευθυνόμαστε.
01:48Όπως καταλαβαίνετε, είναι πολύ διαφορετικό να μιλάμε σε ένα παιδί έξι χρονών, δηλαδή στην πρώτη δημοτικού,
01:55και πολύ διαφορετικό να μιλάμε σε έναν έφηβο στην ηλικία των 15 ετών.
01:59Εξηγήστε μας, λοιπόν, ακριβώς ποιος είναι ο ρόλος του παιδοψυχολόγου σε ένα σχολείο.
02:05Ο ρόλος του ψυχολόγου, παύλα σχολικού ψυχολόγου σε ένα σχολείο, είναι έτσι πολύ διάστατος.
02:11Από τη μία πλευρά έχουμε τα ατομικά αιτήματα, που αφορούν παιδιά, τα οποία χρειάζονται ένα επίπεδο συμβουλευτικής παρέμβασης εντός του σχολείου.
02:21Παράλληλα, κάνουμε ομαδικές δράσεις, είτε μέσα στις τάξεις, είτε στον προάβλιο χώρο, ανάλογα με το αίτημα του κλείου,
02:28και την ίδια στιγμή μπαίνουμε σε κάποιες διαδικασίες αξιολόγησης, όταν ανοιχνεύουμε ότι ένα παιδί χρειάζεται μια περισσότερη βοήθεια,
02:36είτε σε κάποιο εκπαιδευτικό επίπεδο, είτε σε κάποιο ψυχοσυναισθηματικό επίπεδο.
02:40Και φυσικά ερχόμαστε σε επαφή με εκπαιδευτικούς, γονείς, αλλά και την ευρύτερη σχολική μονάδα που περιβάλλει το παιδί.
02:48Τι είδους προβλήματα καλείστε να αντιμετωπίσετε πιο συχνά, και αν διαφέρουν τα προβλήματα σχετικά με την κάθε ηλικία του παιδιού.
02:57Βέβαια. Φυσικά και διαφέρουν οι δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίζει ένα παιδί ανάλογα με την ηλικία του.
03:05Εδώ πέρα τα προβλήματα είναι πολλά και διαφορετικά.
03:08Από τη μία πλευρά σκέφτομαι ότι υπάρχουν πάρα πολλές συμπεριφορικές δυσκολίες.
03:13Παράλληλα υπάρχει έτσι και το κομμάτι της κοινωνικής απομόνωσης, της κοινωνικής απόσυρσης.
03:18Την ίδια στιγμή υπάρχουν παιδιά τα οποία δυσκολεύονται πάρα πολύ να αναπτύξουν κάποια κοινωνικά δίκτυα.
03:24Και φυσικά προβλήματα και δυσκολίες τα οποία αφορούν εκπαιδευτικές διαδικασίες, όπως για παράδειγμα μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες,
03:33με γενικευμένες μαθησιακές δυσκολίες και φυσικά μαθητές και μαθήτριες, οι οποίες έχουν κάποιου άλλου νευρολογικού τύπου δυσκολίες, όπως για παράδειγμα τον αυτισμό.
03:48Τι διαφορά τώρα, γιατί αν θέλουμε έτσι να ξεχωρίσουμε, έχουμε τις μαθησιακές και τις συναισθηματικές δυσκολίες.
03:58Σε τι διαφέρουν οι μαθησιακές από τις συναισθηματικές.
04:04Τώρα μου μιλάτε για δύο μεγάλες και βασικές κατηγορίες που αντιμετωπίζουμε σε επαφή των σχολείων.
04:11Οι μαθησιακές δυσκολίες αφορούν περισσότερο το εκκομμάτι.
04:16Εμείς στους Μητροπές Διαφησμονικής Υποστήριξης, αυτό που κάνουμε είναι ότι ως ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί,
04:22σε συνδυασμό με τον εκπαιδευτικό του τμήματος ένταξης, ανυπνεύουμε αν ένα παιδί έχει κάποιες δυσκολίες μαθησιακού τύπου.
04:30Στην ανάγνωση, στη γραφή, στην ορθογραφία, στην έκθεσή του, στο λόγο του.
04:35Από εκεί και μετά, οι συναισθηματικού τύπου δυσκολίες αφορούν περισσότερο το κομμάτι της έκφρασης του συναισθήματος,
04:42της διαχείρισης του συναισθήματος και πώς το παιδί αυτό, στην περίπτωση που δυσκολεύεται,
04:47εξωτερικεύει το θυμό του, το άγχος του, ακόμα και τη χαρά του, ακόμα και τον ενθουσιασμό του.
04:53Άρα είμαστε σε δύο διαφορετικούς πυλώνες.
04:55Οι εκπαιδευτικές δυσκολίες, οι εκπαιδευτικές παύλα μαθησιακές και οι συναισθηματικού τύπου δυσκολίες.
05:02Πιο δύσκολες ποιες είναι για να αντιμετωπιστούν?
05:05Δεν θα μπορούσα να μπω σε έναν χαρακτηρισμό δύσκολο και εύκολο,
05:09καθώς έχει να κάνει πολύ και με το παιδί και με το πλαίσιο.
05:12Και φυσικά εδώ πέρα η οικογένεια είναι πολύ σημαντικός πυλώνας σε όλο αυτό.
05:17Γιατί ξέρετε κυρία Παλιού, πολλές φορές προχωράμε και ενεργοποιούμαστε
05:21και είναι απαραίτητο η οικογένεια και το πλαίσιο της οικογένειας του παιδιού να έχει ως σύμμαχος σε όλο αυτό.
05:27Κάποιες φορές ανοιχνεύουμε τις δυσκολίες, όμως εκεί πρέπει να πάρουμε και την έγγραφη συγκατάθεση των γονέων
05:34για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε σε οποιαδήποτε παρέμβαση.
05:37Οι γονείς μπορούν να συζητήσουν μαζί σας το πρόβλημα του παιδιού?
05:41Επιστικά και μπορούν, γιατί όταν βρισκόμαστε στο πλαίσιο του σχολείου
05:47οι γονείς έχουν τη δυνατότητα να έρθουν και να επικοινωνήσουν μαζί μας
05:50οποιαδήποτε δυσκολία μπορεί να αντιμετωπίζει ο γιος ή η κόρη τους.
05:54Από εκεί και μετά είμαστε πάρα πολύ χαρούμενοι όταν συμβαίνει αυτό
05:57γιατί πέρα από το κομμάτι του πώς παρεμβαίνουμε στο παιδί
06:01παρεμβαίνουμε και σε επίπεδο συμβουλευτικής γονέων.
06:04Τι σημαίνει αυτό ότι μπορεί να έρθει ένας γονέας και να μοιραστεί μαζί μας τις δυσκολίες του
06:08και εμείς είμαστε εκεί προκειμένου να του δώσουμε και κάποιες κατευθύνσεις
06:12αλλά και να τους ακούσουμε στο να μπορέσουν έτσι οι ίδιοι άνθρωποι ως γονείς
06:17όλο αυτό που διακυρίζονται σε επίπεδο σπιτιού να δουν και κάπως
06:21να νιώσουν ότι υπάρχει εκεί ένα αυτοί, ένας άνθρωπος που τους ακούει σε όλο αυτό
06:25και μπορεί να τους βοηθήσει πρακτικά και επικοιμονικά.
06:27Ποια χαρακτηριστικά κυρία Χαρισσοπούλου συμπεριφοράς του παιδιού δείχνουν ότι αντιμετωπίζουν κάποιο είδος πρόβλημα?
06:35Είναι ένα τεράστιο πάσμα με πολλές διαφορετικές συμπεριφορές.
06:40Ένα παιδί για παράδειγμα το οποίο έχει κάποια ξεσπάσματα, κάποια συμπεριφορικού τύπου δυσκολίες
06:46όπως έναν ασυγκράτητο θυμό, μια πολύ έντονη έκφραση του συναισθήματος
06:51ναι, θα μπορούσαν να χαρακτηρίσουν ότι πιθανώς να χρειάζεται μια ενίσχυση, μια βοήθεια.
06:55Από την άλλη υπάρχουν παιδιά τα οποία απομονώνονται, τα οποία δεν μιλάνε, δεν εκφράζονται
07:00και σίγουρα όλο αυτό το συστορεύουν μέσα τους
07:03με αποτέλεσμα να μην μπορούν ουσιαστικά να το εκφράσουν με έναν λειτουργικό τρόπο.
07:08Την ίδια στιγμή βλέπουμε μεγάλη, ότι αυξάνονται έντονα τα κομμάτια της βίας,
07:13τα κομμάτια της επιθετικότητας, η οποία πλέον δεν είναι τόσο στο κομμάτι μόνο της σωματικής βίας,
07:21που το βλέπουμε κατά κόρονο τι συμβαίνει, αλλά έχουμε και τη λεκτική, αλλά και τη διαδικτυακή πλέον.
07:27Η βία εξαπλώνεται πολύ έντονα και με πολύ γρήγορους ρυθμούς.
07:32Και εκεί προσπαθούμε να τρέξουμε για να προλάβουμε.
07:34Πραγματικά. Πόσος χρόνος απαιτείται για να εμπιστευτεί ένα παιδί, τον ψυχολόγο,
07:39που θα τον δει στο σχολείο, για να τον προσεγγίσει και να του μιλήσει.
07:44Τι γίνεται για το ανάποδο.
07:45Κύριε Ωραία, κυρία Παλιού, βέβαια, τι γίνεται τώρα σε αυτές τις περιπτώσεις,
07:49επειδή πολλές φορές μπαίνουμε και ως αναπληρωτές στο σχολικό δίκτυο,
07:52αυτό που χρειάζεται είναι το παιδί να μας δει, να μας μάθει και παράλληλα να νιώσει εμπιστωσύνη και ασφάλεια με εμάς,
07:59γιατί αυτός είναι ο ρόλος μας.
08:00Το πρωταρχικό μέλημά μας είναι το παιδί να νιώσει ότι μπορεί να έρθει και να μας μιλήσει.
08:05Από εκεί και μετά χρειάζεται σίγουρα ένας χρόνος έως δύο μηνών,
08:10όπου το παιδί μας γλέπει στο σχολείο μία φορά την εβδομάδα,
08:14για να μπορέσει να φτει και να μαθεί,
08:16κυρία Σοφία, κυρία Μαρία, κυρία Χριστίνα, εγώ θέλω να σας πω κάτι.
08:20Την ίδια στιγμή, πολλές φορές, ανοιχνεύουμε και εμείς κάποια παιδιά,
08:24όπου προσπαθούμε με τρόπους έτσι πολύ διακριτικούς να τους προσεγγίσουμε και να τα προσεγγίσουμε,
08:29προκειμένου να μπορέσουμε να τους δώσουμε έτσι την ασφάλεια, κάπως τη γέφυρα για να επικοινωνήσουν μαζί μας.
08:36Και να προσθέσω έτσι και κάτι ακόμα.
08:39Και οι ίδιοι εκπαιδευτικοί σε πάρα πολλές περιπτώσεις έρχονται και μας αναφέρουν,
08:43που είναι πάρα πολύ βασικός και σημαντικός ο ρόλος τους,
08:46ότι εμείς αυτή τη στιγμή βλέπουμε αυτός αυτό το παιδί.
08:50Έχουμε παρατηρήσει αυτό και άρα εκεί πέρα πηγαίνουμε όλοι μαζί ως σύστημα
08:53για να καταφέρουμε να βοηθήσουμε το παιδί, που είναι ο τελικός μας σκοπός.
08:57Οπότε εκεί που προσπαθείτε να χτίσετε κάτι σε ένα σχολείο,
09:02σε ένα σχολικό συγκρότημα, έρχεται το ίδιο το κράτος να το διαλύσει,
09:07λόγω έλλειψης μη μονιμότητας, έτσι.
09:10Είπατε ότι ως αναπληρωτές του χρόνου μπορεί να είστε σε διαφορετικά σχολεία.
09:14Άρα καινούργια παιδιά, καινούργια προβλήματα.
09:16Ένα πολύ μεγάλο ζήτημα.
09:17Και αυτό συμβαίνει, βέβαια.
09:19Θέλω να πάμε λίγο τώρα, βρισκόμαστε ακόμη στην έναρξη της σχολικής χρονιάς
09:24και να ξεκινήσουμε λίγο από τα παιδάκια από μικρής ηλικίας,
09:29που πολλά αντιμετωπίζουν αυτό το πρόβλημα του αποχωρισμού,
09:32του αποχωρισμού από την αγκαλιά της μαμάς.
09:35Πώς το αντιμετωπίζετε αυτό, κυρία Χαρισοβούλου?
09:38Είναι το λεγόμενο άγχος αποχωρισμού, έτσι,
09:41αν μπορούσαμε να δώσουμε έναν όρο σε όλο αυτό.
09:43Κάπως θα σκεφτώ ότι δεν είναι μόνο από την αγκαλιά της μαμάς,
09:47αλλά και από την αγκαλιά του μπαμπά.
09:48Τα παιδιά, τα πολύ μικρά, και είναι και κάτι πάρα πολύ χρησιολογικό.
09:52Και γενικά από το σπίτι, εντάξει, αν θέλουμε να δώσουμε.
09:55Βέβαια, βέβαια.
09:56Πολύ ωραία, πολύ σωστά.
09:57Από ποιονδήποτε κηδεμόνα που νιώθει το παιδί μια ασφάλεια και μια φροντίδα κοντά του.
10:01Από πολύ μικρά, λοιπόν, τα παιδιά πιθανώς έτσι στην πρώτη τους αποχώρηση,
10:06στον πρώτο τους αποχωρισμό από την γονεϊκή φωλιά, νιώθουν ένα έντονο άγχος.
10:12Νιώθουν ότι πιθανώς να μην επιστρέψει κάπως πίσω στην οικογενειακή φωλιά πηγαίνοντας το σχολείο.
10:18Άρα εκεί έχουμε έτσι ένα άγχος, έχουμε τα ξεσπάσματα, κλάματα,
10:21να κρατιούνται από τους γονείς τους και να μην θέλουν έτσι να φύγουν από κοντά τους.
10:26Και σίγουρα αυτό θέλει και η ειδική μετακήρυση.
10:30Και παράλληλα πρέπει να δώσουμε χρόνο στο παιδί,
10:32έτσι ώστε σταδιακά, βάζοντας σιγά σιγά το σχολείο μέσα στην καθημερινότητά του,
10:37κάνοντας το παιδί να νιώσει ασφάλεια στο σχολείο,
10:40αλλά δίνοντάς του και το μήνυμα ότι ο μπαμπάς και η μαμά είναι πίσω στο σπίτι και περιμένει,
10:45όλο αυτό θα το βοηθήσει σταδιακά, έτσι ώστε να μπορέσει να ενταχθεί και στο σχολικό πλαίσιο
10:50και φυσικά να μην έχει πολύ έντονο άγχος, το οποίο φυσικά και δεν το επιθυμούμε.
10:54Και όταν ενταχθεί, μετά ξεκινάει το άγχος των μαθημάτων, σε τι ηλικία περίπου,
10:59για να φτάσουμε και στο άγχος των εξωτάσεων που είναι για τα μεγαλύτερα παιδιά.
11:03Η σύγχρονη πραγματικότητα μας κάνει να τρέχουμε πάρα πολύ,
11:06όχι μόνο εμείς ως ενήλικες, αλλά και τα παιδιά από πάρα πολύ μικρή ηλικία,
11:10ξεκινάνε φροντιστήρια, ξεκινάνε υποχρεώσεις, ξεκινάνε δραστηριότητες,
11:14άρα το άγχος πλέον μπορούμε και το ανειχνεύουμε,
11:16ακόμα και σε παιδιά πρώτης παιδικής ηλικίας, ακόμα δηλαδή και στις πρώτες τάξεις του δημοτικού.
11:22Από εκεί και μετά, διαφορετικά εκδηλώνεται το άγχος της πρώτες τάξης του δημοτικού
11:27και διαφορετικά έτσι σε μια μεγαλύτερη ηλικία.
11:30Πιο εύκολα τα παιδιά έτσι σε μικρότερη ηλικία σωματοποιούν το άγχος τους.
11:34Τι σημαίνει αυτό, πονάει κοιλιά τους, πονάει το κεφάλι τους, έχουν εκνευρισμό, έχουν ένταση,
11:40παρά θα πούνε εύκολα, εγώ έχω άγχος και νιώθω πίεση.
11:44Δεν θα το πούνε, θα το δείξουνε.
11:46Τεχνικές αντιμετώπισης έχουμε για να κλείσουμε με αυτό κάποιες συμβουλές έτσι σύντομα να μας δώσετε.
11:53Νομίζω το πρώτο και κυρίαρχο που θα έλεγα είναι να επιτρέπουμε στα παιδιά να το εκφράζουν.
11:58Ακούω πολύ συχνά εκφράσεις όπως να αγχώνονται τα παιδιά και να του λένε
12:02έλα μωρέ τι είναι αυτό, είσαι μικρός εσύ για να αγχώνεσαι.
12:06Όλο αυτό το κομμάτι δηλαδή κλείνει την κατάσταση, δεν την ανοίγει.
12:11Άρα πρώτα πρέπει να είμαστε εκεί ενεργητικοί ακροατές για τα παιδιά
12:14και την ίδια στιγμή να τους δίνουμε το χώρο για να το εκδηλώνουνε, να το εκφράζουνε.
12:20Παράλληλα, τα δικά μας παραδείγματα, η δική μας καθημερινότητα,
12:24είτε ως γονείς, είτε ως ψυχολόγοι, είτε ως εκπαιδευτικοί,
12:27είναι ο πρώτος καθρέσεις για τα παιδιά.
12:29Όταν είμαστε σε ένα οικογενειακό σύστημα που όλα τρέχουν πολύ γρήγορα,
12:33που όλα έχουν ένα μόνιμο άγχος,
12:35είναι πάρα πολύ φυσιολογικό το παιδί να αρχίσει να εκδηλώνει κάποια τέτοια στοιχεία,
12:40γιατί το βλέπετε καθημερινό επίπεδο.
12:42Παράλληλα, εμείς στα σχολεία, αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε
12:45είναι να βοηθάνε τα παιδιά, να βοηθάμε τα παιδιά σε ένα ασφαλές πλαίσιο,
12:49να το εξωτερικεύουνε, να κάνουμε κάποιες αυκήσεις,
12:52να κάνουμε μια ψυχοεκπαίδευση για το τι είναι το άγχος,
12:56που παρουσιάζεται στο σώμα μας, τι σκεφτόμαστε όταν έχουμε άγχος
12:59και την ίδια στιγμή προσπαθούμε και με κάποιες ασκήσεις,
13:02έτσι με mindfulness, με κομμάτια τα οποία αφορούν την ενσυνειδητότητα
13:06αλλά και τις αναπνοές, να μπορούμε και να προσπαθούμε να εκπαιδεύσουμε τα παιδιά
13:10έτσι ώστε όταν δεν βρισκόμαστε εμείς εκεί να μπορούν να βοηθούν τους εαυτούς τους.
13:14Είναι τόσο πολλά τα σύγχρονα προβλήματα που δυστυχώς επηρεάζουν και τα παιδιά.
13:20Είναι ανεξάντλητος ο κλάδος σας κυρία Χαρισοπούλου.
13:23Σίγουρα η επαφή και η επικοινωνία των γονιών με τα παιδιά τους
13:28με έναν ψυχολόγο είναι πολύ χρήσιμη στις μέρες μας, όπου βεβαίως υπάρχει πρόβλημα.
13:32Εγώ να σας ευχαριστήσω πάρα πολύ, αρκεί βέβαια να συμπληρώσω οι γονείς
13:37να αντιλαμβανόμαστε στην αρχή το πρόβλημα, έτσι,
13:40και να μην διστάζουμε να επικοινωνήσουμε με ψυχολόγο,
13:44να ζητήσουμε βοήθεια για την επίλυση του κάθε προβλήματος.
13:47Εγώ να σας ευχαριστήσω πάρα πολύ για την επικοινωνία που είχαμε.
13:51Εγώ σας ευχαριστώ πολύ και θέλω σε όλο αυτό να πω ότι είμαστε εδώ
13:55και προσπαθούμε ο καθένας με τον δικό του ρόλο να βοηθήσει τα παιδιά.
13:59Είμαστε δίπλα τους, είτε ως γονείς, είτε ως ψυχολογή, είτε ως εκπαιδευτική.
14:02Καλή σχολική χρονιά. Ευχαριστώ πολύ.
Be the first to comment