02:22nasıl inşa etmişse, kısa da olsa yaklaşık olarak iç tarafta kerpiçleri kalacak şekilde basit bir koruma şeklini aldırıyoruz.
02:33Buradaki hedef mekanların daha anlaşılabilir, teraslama yöntemiyle özellikle bulunmuş olduğumuz mekanlarda odalarını konumlandırdıklarını görüyoruz.
02:45Genelde alt bölümde mutfak bölümü bulunuyor ama ikinci ve üçüncü odalarda hem yatma mekanları olarak muhtemelen değerlendiriliyor.
02:57Kalenin ucuna daha doğrusu surlara, sura yaklaştıkça ise burada çanak çömlek parçaları, hayvan kemikleri,
03:06tabii yaşadıkları alanda uzun süre kaldığı için mekanların içerisinde çanak çömlek parçaları kırılmış halde ele geçiyor.
03:15Bunun yanı sıra bronzdan o kuşları bazen, demirden o kuşları aynı şekilde de bronzdan aletler de bulabiliyoruz.
03:22Ama bizi bu yıl şaşırtan en önemli bulgu diğer urartu merkezlerinde tek tek bazen bulunan sapan taşlarının yığıntı halinde bulunması.
03:33Bu yığıntı halinde dört nolu oda diye adlandırdığımız, üç yapının dördüncü odasında yani en uç noktadaki, en yüksek noktadaki odada sapan yığını ile karşılaştık.
03:47Bu sıra hemen yakın bölümde bulunuyor.
03:50En önemli özelliği sapan taşlarının.
03:52Urartu'da ilk defa bulunması bizim için çok değerli.
03:58Çünkü şimdiye kadar tek tek bulunan kilden o topaklar sapan taşı olarak genelde değerlendirilmemişti.
04:07Farklı amaçlarla değerlendirildi ya da işte damga basmak için kil olarak değerlendiriliyordu.
04:13Ama şimdi bulmuş olduğumuz yığıntı hem dere yataklarından düzgün toplanmış çakıl taşları hem de kilden yapılmış yumurta büyüklüğüne yakın sapan taşları oluşturulmuş.
04:27Sapan taşları bu yığıntı halinde olması, sıra yakın olması düşmanların ya da savaş yasnasındaki çok rahat kullanılabilecekleri bir türde bulunduğunu da bize gösteriyor.
04:38Bizim için önemli olan sapan taşlarının adeta bir cephanelik şeklinde odanın bir köşesinde yer alması.
04:46Bu bizim için çok değerli.
04:53Filistin sapanı diye de hatta bu geçer.
04:57İki eşit ipin orta noktasına bir haznesi bağlanır.
05:02Bir tanesi bileğe dolanır, biri serpez bırakılır.
05:06Orta noktaya ise sapan taşı bırakılarak çevrilerek, daire çevrilerek düşmana ya da avlanacak ava hedef alınır.
05:15Hedef alındıktan sonra da fırlatılır.
05:17Yaklaşık olarak 200 metreye kadar çok isabetli atışlar da yapılabiliyor.
05:23Bunun yanı sıra menzili 400 metrenin üzerine de taşıyor.
05:26Zırh delici olarak da biliniyor.
05:36Sapan taşlarının biz nevletikten itibaren biz bunların kullanıldığını biliyoruz.
05:41Hem kil şeklinde hem de taş şeklinde olduklarının günümüze kadar da geldiğini görüyoruz.
05:48Halen bizim için önemli olan bir Urartu Kalesi'nde böyle yığıntı halinde bir cephanelik oluşturması.
05:57Bu bizim için ilk olarak karşımıza çıkıyor.
06:01İlk olarak Çavuştepe Kalesi'nde sapan taşlarının yığıntı halinde bulunması Urartu Arkeolojisi açısından ilk olarak karşımıza çıkıyor.
06:11Bu bizim için Çavuştepe Kalesi için gerçekten çok önemli.
06:14Çeviri ve Altyazı M.K.
