- 5 months ago
Category
🎥
Short filmTranscript
00:00One of the things that have been created in the United States is by the community of this community.
00:17They can be destroyed by any kind of động cơ.
00:21However, when the body is destroyed,
00:23people are starting to find the mind of the people of the world.
00:30Before coming to the Exxon, the conflict has been before.
00:45Bộ film Sự Trả Thù Của Bảy Voi
00:47Bilansburg National Park, Covijian Quốc gia của Nam Phi
00:56Khu bảo tồn tự nhiên rộng 550 km2 này
01:01được con là nơi trú ngủ cho những loài động vật hoang dã
01:04Nhưng những con tê giác trong công viên này
01:12vẫn nhiên bị chết bởi những vết thương vô cùng kỳ lạ
01:17The man who has been in charge of protecting them is the student of the college of Gus Van Dyke.
01:25We started to find out some tê-rác bị chết nằm trên mặt đất.
01:29Trên sác có một chút bụi.
01:31Có một điều gì đó không được ổn lắm ở đây.
01:33Khi người ta giết một con tê-rác,
01:35thì trên cơ thể nó sẽ có một phát đạn
01:37và sừng của nó sẽ bị lấy đi.
01:39Nhưng ở Pilanesburg,
01:41tất cả những sác tê-rác chúng tôi tìm thấy
01:43hầu như đều còn nguyên vẹn
01:45và sừng của chúng không hề bị đục đến.
01:47Tất cả những cây sác đều còn nguyên.
01:49Những con tê-rác này đã không bị giết bởi bàn tay con người,
01:52mà bởi một thứ gì khác.
01:56Chúng ta vẫn biết tê-rác là một loài động vật ăn thịt.
02:00Nhưng những con tê-rác đực
02:03không chỉ chiến đấu với các loài động vật khác,
02:05mà chúng còn chiến đấu với nhau trong các cuộc tranh giành lãnh thổ.
02:09Vì vậy, cũng có thể những con tê-rác này đã tự giết nhau.
02:16Nhưng các dấu vết trên sác của những con tê-rác này không được hợp lý cho lắm.
02:22Có nhiều vết thương dài đằng sau đầu chúng.
02:24Ở một vài con khác, sương vai bị đập nát và lưng bị gãy.
02:29Đó không phải là những vết thương bạn có thể tìm thấy
02:32trong một cuộc chiến đấu của những con tê-rác.
02:35Vị trí của vết thương không đúng.
02:42Vị trí chúng ta nhìn thấy ở đây là ở phía trên của cổ.
02:46Đó không phải là vị trí tấn công của tê-rác.
02:48Nhưng ở sác con tê-rác nào chúng ta có tìm thấy các vết thương ở vị trí này?
02:55Khi hai con tê-rác đánh nhau, chúng từng hạ thấp đầu cổ mình để hút sừng vào ngực của đối thủ.
03:08Nó sẽ gây vết thương ở dưới vai, ký bên cạnh đầu kia hoặc phần bụng.
03:14Nhưng những vết thương trên sác của những con tê-rác pilenet spurt lại ở trên cổ và vai,
03:21và khá là sâu.
03:23Tê-rác sẽ không bao giờ chạm đến được vị trí cao như vậy.
03:27Vậy rõ ràng không phải là do tê-rác tự giết lẫn nhau trong những cuộc tranh giành lãnh thổ mà là do một điều gì khác.
03:33Vendike nghi ngờ rằng những vết thương này xuyên sâu từ trên xuống, điều này có nghĩa là kẻ tấn công phải cao hơn nạn nhân của nó.
03:43Nhưng một con tê-rác được trưởng thành cao 1,5 mét, còn loài ăn thịt nào cao hơn nó?
03:52Và loài ăn thịt nào đủ mạnh để xử gọi một con tê-rác trưởng thành nặng 3 tấn?
04:02Cách pilenet spurt 2.700 km về phía Bắc, Cộng viên Quốc gia Embo Serin cũng đang chứng kiến những cái chết kỳ lạ.
04:12Nhưng nạn nhân ở đây không phải là những con tê-rác, mà là da-rúc.
04:18Rất nhiều da-rúc bị giết nằm đấy trong tình trạng nội tạng bị móc ra ngoài.
04:31Đây là lần thứ 3 trong vòng mấy tuần, những người dân làm Maasai giận dữ đã gọi cho Soiler Sielo.
04:41Và mặc dù cũng là người dân của Maasai, nhưng những củ điện thoại như thế này nên làm cô cảm thấy căng thẳng.
04:47Coi chứng kiến vụ tấn công không?
04:53Những người dân Maasai khẳng định rằng chính những con voi đã giết bỏ của họ.
04:59Dự án của hội niềm tin vào loài voi của Ambo Serin, Sielo hy vọng điều này không phải là sự thật.
05:07Nhưng những người Maasai rất quả quyết.
05:13Sielo nghe lập tức nhận ra những dấu chân ở đây chính là dấu vết của loài voi, đường kính 40cm.
05:21Những dấu chân này không thể nhầm lẫn được.
05:25Cũng giống như dấu vất văn tay của người, những dấu vết để lại bờ bàn chân của những con voi khá là đặc biệt.
05:35Tuy nhiên, nền đất ở đây quá mềm để có thể lưu lại một dấu vết chính xác.
05:41Sielo và những người dân Maasai lẩn theo các bước chân và họ nhanh chóng tìm thấy những dấu vết còn lại của một cụ đọ sức.
05:49Nó đi từ hướng này. Hãy nhìn những dấu vết này xem.
05:54Họ còn muốn chỉ cho cô xem một thứ khác.
06:00Khi tấn công, voi thường dùng ngào của mình cào xuống đất.
06:05Những dấu vết này rất dễ nhận ra.
06:08Quanh chúng, mặt đất vẫn còn kết lại những việt máu khô.
06:14Nhưng tại sao voi và da súc lại có mâu thân với nhau?
06:20Chúng đều là những loài ăn cỏ, không phải là loài ăn thịt.
06:25Và vào mùa mưa,
06:28chúng không cần phải cạnh tranh với nhau để có thức ăn.
06:39Chẳng có lý do cụ thể nào khiến voi phải giết những con da súc đáng thương này.
06:46Tháng 4 năm 1994, số lượng tê giác bị giết ngày càng nhiều.
06:55Còn số giờ đã là 21.
07:04Và Gus Van Dyke vẫn chưa tìm ra được manh mối nào về kẻ cuồng sát này.
07:10Thật đáng buồn là chúng tôi không thể nắm bắt được toàn bộ diễn biến sự việc.
07:13Những con da súc này thường lang thang một vài ngày cùng vết thương của mình rồi mới chết.
07:17Vì vậy, chúng tôi không thể liên kết toàn bộ vụ việc vào với nhau chỉ bằng dấu vết còn lại trên mặt đất.
07:23Van Dyke ngày càng quan tâm và lo lắng.
07:30Nhưng vận may của anh cuối cùng cũng đã đến.
07:34Chúng tôi tìm thấy xác của 4 con tê giác ở ngay gần nhau trong một phạm vi khá nhỏ.
07:44Đây là lần đầu tiên chúng tôi được chứng kiến và kiểm tra những con tê giác chỉ vừa mới bị giết.
07:54Lần đầu tiên, Van Dyke được nhìn thấy một hiện trường vụ án vẫn còn nguyên vẻ.
07:59Anh lập tức gọi người đến kiểm tra các bằng chứng.
08:03Có lẽ cuối cùng họ cũng đã xây dựng được một bức tranh toàn cảnh về những gì vừa xảy ra.
08:11Xung quanh 4 cái xác đầy những dấu vết chân voi.
08:16Có những dấu vết rất rõ ràng.
08:19Nơi đây vừa xảy ra một cuộc đụng độ.
08:21Những dấu chân bị kéo lê và những vết đất lở.
08:24Chắc chắn là có sự góp mặt của voi trong chuyện này.
08:30Những người điều tra xem xét đo đặc kỹ bức ảnh chụp.
08:36Rõ ràng là voi và tê giác đã cùng một lúc có mặt ở đây.
08:41Dấu chân chúng đan vào nhau.
08:45Cũng như ở Ambocelli, các dấu chân này có đường kính khoảng 40cm.
08:51Điều này chứng tỏ chúng cao khoảng 2,5m.
08:55Có lẽ là một con vài cái hoặc một con voi đực chưa trưởng thành.
09:01Đây cũng là lần đầu tiên những người điều tra có những vết thương còn mới để tiến hành khám nghiệm.
09:09Hình dạng của vết thương sâu này cho thấy nó bị gây ra bởi một chiếc ngà có độ dài hơn 1m.
09:19Cuối cùng, Vendai cũng đã tìm ra dấu vết của những kẻ đã giết những con tê giác nặng 3 tấn và cao 3m này.
09:29Bởi không biết con voi nào phải chịu trách nhiệm về việc này,
09:34nên chúng tôi đã tìm đến chỗ những con voi ở gần nhất với hiện trường và bắn chúng.
09:44Vendai biết rằng kẻ sát nhân này chưa thể nào đi xa được
09:48vì vẫn rất có thể là một trong 3 con voi đó chính là kẻ phải chịu trách nhiệm.
09:54Có một vài người phản đối với cách làm của chúng tôi,
09:58những gì chúng tôi thấy là ngay lập tức không xảy ra những vụ tê giác bị giết nữa.
10:07Và khi chúng không còn xảy ra nữa, chúng tôi tự an ủi mình chúng tôi đã giết đúng con voi ấy.
10:12Tôi nghĩ chúng tôi đã bảo vệ được loài tê giác.
10:20Cuộc sống ở Pilanesburg trở lại được bình thường chỉ được hơn 1 năm.
10:28Bỗng nhiên, chúng tôi lại bắt gặp những cảnh tượng tương tự.
10:36Chúng tôi không biết liệu có phải mình đã bắn nhầm những con voi khác không.
10:40Chúng tôi cũng không biết nữa, chỉ biết rằng giờ đây chúng tôi lại có thêm những sát chết.
10:49Tê giác nhân của Pilanesburg đã quay trở lại,
10:53và còn bận rộn hơn trước.
10:55Số lượng tê giác bị giết tăng lên nhanh chóng.
10:59Tháng 3, tìm thấy 3 nạn nhân.
11:02Tháng 4, thêm 5 nạn nhân nữa.
11:05Và vào cuối tháng 5, tổng số tê giác được tìm thấy là 49.
11:10Từ 1 con tê giác bị giết chết 1 tháng,
11:13giờ đây có lẽ cứ 1 tuần chúng tôi lại tìm thấy 1 cái xác.
11:19Nhiệm vụ cấp bách là phải nhanh chóng tìm ra kẻ sát nhân này trước khi tất cả các con tê giác này bị bế mất khỏi công viên.
11:25Nhưng phải đến 2 năm sau, người ta mới kêu gọi sự hợp tác của tất cả mọi người.
11:35Khách du lịch được biết tin tức về cái chết của những con tê giác.
11:40Họ đã chụp được ảnh 1 con voi trong công viên đang diệt đuổi 1 con tê giác.
11:44Về đại biết rằng, con voi này đang cố tấn công con tê giác.
11:50Các bạn có thể thấy, con voi này đang hết sức tập trung vào con tê giác.
11:55Vòi của nó vươn ra, nó không dọa để đuổi con tê giác đi mà đang cố để bắt con tê giác đó.
12:02Và nó cố làm mọi cách để bắt được con tê giác.
12:05Nó sẽ giết con tê giác.
12:08Một khi con voi bắt được con tê giác, nó sẽ dùng ngà đâm thẳng vào thân con tê giác từ trên xuống
12:16và đập dập xương vai của nó.
12:18Nó sẽ ấn phần vai xuống và bẻ gãy phần xương ở lưng của con tê giác.
12:22Còn voi sau đó sẽ dùng phần trên để nghiền nát con tê giác.
12:28Cùng lúc đó, xuyên chiếc ngà to lớn của mình qua thân con tê giác.
12:31Nghị nhân của cái chết thì đã sáng tỏ.
12:39Nhưng vẫn còn tồn tại một nghi vấn lớn hơn.
12:40Nhưng vẫn còn tồn tại một nghi vấn lớn hơn.
12:42Đó là liệu chuyện này chỉ là do một con cá voi cá biệt gây ra
12:46và bằng cách nào đó nó đã thoát được sự phát hiện của chúng ta
12:50hay còn một điều gì đó xa hơn ảnh hưởng đến nhiều hơn là một cá thể voi.
12:54Tại công viên quốc gia Kenya Amboseli,
13:01Giám đốc dự án về loài voi Soiler-Cielo,
13:04cô đang cố tìm cô trả lời cho câu hỏi tương tự.
13:08Cô đã ghi nhận được hơn 185 trường hợp da súc bị giết
13:12và thu thập được hàng chục nhân chứng.
13:15Dù ở bất cứ nơi nào,
13:22thì để tìm được kẻ gây án trong hơn 1.400 con voi
13:25cũng là một việc vô cùng khó khăn.
13:28Như những con voi ở Amboseli
13:30là những con voi được nghiên cứu nhiều nhất thế giới.
13:33Từ năm 1972,
13:35Hiệp hội Niềm tin cho loài voi
13:37đã kiểm soát hành vi sinh sản cũng như số lượng của voi nơi đây.
13:41Mỗi con voi ở đây đều được ghi lại đặc điểm
13:43cũng như các thông tin về chúng.
13:47Chúng tôi có 1.450 con voi
13:50và chúng tôi biết từng cá thể, từng con voi một.
13:53Vì vậy, Cielo đang cố gắng tìm trong đống ảnh chụp nhận dạng này
13:57con voi giống như lời miêu tả của những nhân chứng.
14:03Ở Pilanesburg,
14:05Gus Vendai cũng đang tập hợp các bức ảnh chụp tử thi
14:08của những con tê giác mới bị giết.
14:10Anh nhận ra rằng tất cả chúng đều có 1 điểm chung.
14:15Ở tất cả các hiện trường xảy ra tội ác,
14:18chỉ có duy nhất dấu chân của 1 con voi.
14:25Chỉ có voi đực mới hay đi 1 mình.
14:27Nhưng những dấu chân này không phải là dấu chân của 1 con voi trưởng thành.
14:31Tuy nhiên, các dấu chân lại có độ sâu khác nhau.
14:38Điều này có nghĩa là Vendai đã không chỉ truy tìm 1 con voi,
14:42mà là rất nhiều con voi.
14:44Ở Kenya, sự việc lại rất khác.
14:51Tất cả những vụ tấn công ở đây đều liên quan đến những gia đình voi.
14:57Cielo nghi ngờ rằng chúng là những con voi cái đã trưởng thành.
15:10Liệu có phải 2 vụ ở Amboseli và Pilanesburg hoàn toàn chẳng liên quan đến nhau?
15:19Những con voi cái luyên tục giết bỏ ở Kenya,
15:22trong khi những con voi đực lại hứng thú với loài tê giác ở Nam Phi.
15:27Điều gì đang xảy ra trong suy nghĩ của những con voi này?
15:31Tiến sĩ Joyce Poole đã nghiên cứu hành vi loài voi ở Châu Phi hơn 30 năm qua.
15:42Bà là một trong những nhà phong tục học về voi hàng đầu thế giới
15:46và là giám đốc nghiên cứu của hội niềm tin cho loài voi ở Amboseli.
15:51Tiến sĩ Poole đã chứng kiến những chuyện bạo lực mà loài voi gây ra trước đây.
15:56Tôi nghĩ giờ mọi chuyện trầm trọng hơn trước nhiều.
15:59Tôi thấy hành vi của chúng nhiều xung đột hơn, hùng hằng và bạo lực hơn.
16:10Tôi bắt đầu băn khoăn thực sự có chuyện gì xảy ra ở đây.
16:15Những người dân Maasai đang chịu hậu quản từ những vụ bạo lực này.
16:19Ngày càng có nhiều gia súc, nguồn cung cấp nhu yếu phẩm cho cuộc sống thường ngày của họ bị giết hại.
16:25Gia súc đóng vai trò trung tâm cho cuộc sống của những người dân Maasai.
16:32Sữa và máu của chúng được dùng làm thức ăn.
16:34Những bộ vật khác được sử dụng để sản xuất vật cụ trong nhà.
16:41Vì vậy, mỗi cái chết đều gây ảnh hưởng sâu sắc.
16:45Từ năm 1997, Hiệp hội Niềm tin cho loài voi đã trả một mức phí đền bù cho sự mất mắt đàn gia súc của những người dân Maasai nếu họ đồng ý không trả thù loài voi.
16:56Nhưng trước đó, họ đã tự giải quyết vấn đề theo cách của mình.
16:59Tôi bỗng nhiên nghe thấy những tính hỏi nhau của những người trong làng và tôi biết đã có rắc rối xảy ra.
17:04Một con voi đực đã sát hại một dân làng và người Maasai đã cùng nhau trả thù.
17:14Khi tôi đang trên đường đến để giúp đỡ, thì bắt gặp những người dân Maasai đang chạy ngang qua.
17:20Họ đã đâm một con voi tên là Fenella.
17:22Những người dân Maasai tuyên bố họ sẽ đâm chết 1.000 con voi và họ đã đâm chết 7 con.
17:29Fenella là một trong số ít con voi thoát được và sống sót.
17:35Người dân Maasai muốn dạy cho loài voi một bài học, nhưng thực tế là họ chỉ làm cho mọi việc tồi tệ hơn.
17:45Tại Pilanesburg, Fenella đang cố sức tìm ra những nguyên nhân đằng sau những vụ tấn công tê giác.
17:52Dựa vào những dấu vết mà chúng tôi tìm thấy và hình dạng của những vết thương, chúng tôi nhận định được nó có thể là một con voi đực.
18:00Vì vậy, chúng tôi tập trung vào những con voi đực tại Pilanesburg.
18:06Tuy nhiên, nó cũng chẳng giúp được gì nhiều, bởi người ta biết rất ít về những con voi ở Pilanesburg.
18:12Hầu hết trong số chúng được di chuyển từ những công viên khác về đây vào những năm 80.
18:16Gus đã liên lạc với tôi.
18:18Anh hỏi rằng liệu tôi có thể đến đây và xem xét về những gì anh kể cũng như số liệu mà anh có.
18:24Tiến sĩ Pauly gợi ý rằng Vendai nên kết hợp tìm hiểu hồ sơ của những vụ giết tê giác ghi nhận lại được ở Pilanesburg.
18:34Những gì đã được tiến hành ở Embocelli đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nắm bắt rõ được từng cá nhân một trong cộng đồng.
18:44Rút ra bài học từ những gì mà Pauly và nhóm của cô đã học được ở Embocelli, Vendai đã xây dựng một bộ hồ sơ nhận dạng riêng từng con voi đực ở công viên Pilanesburg để tìm ra kẻ phải gánh chịu trách nhiệm.
19:00Cũng mất một thời gian, nhưng cuối cùng chúng tôi quyết định làm hồ sơ riêng về từng con voi đực ở đây.
19:07Mỗi con voi đực đều được chụp ảnh và ghi lại đặt điểm nhận dạng.
19:12Vì mối nguy hiểm cho tê giác ngày càng gia tăng, nên từng chi tiết nhỏ chụp lại được để rất đáng quan tâm chú ý.
19:20Tất cả những kẻ tấn công đều có một đặc điểm chung.
19:25Ngày 12 tháng 4 năm 2006, bên trong công viên quốc gia nữ hoảng Elizabeth tại Uganda, những người dân làng cắt quay đang làm việc trên cánh đồng.
19:39Eli Asaph mang rau về nhà sau một ngày làm việc dài mệt mỏi mà cậu không hề nhìn thấy nguy hiểm đang đến gần.
19:51Cậu cố gắng chạy thoát kẻ tấn công.
19:55Nhưng voi có thể chạy nhanh hơn con người.
20:00Trước khi đến cuối cánh đồng, những con voi này đã bắt được cậu.
20:05Eli đã bị giết chết.
20:08Mania Magwatai, một người bạn tốt của Eli, đã chứng kiến cảnh tượng này.
20:14Khi cậu ấy đến đây, lũ voi có mặt ở khắp mọi nơi.
20:24Eli đã chết, nhưng chúng vẫn tiếp tục chơi với cái xác của cậu.
20:29Chúng vần qua vần lại cái xác.
20:36Những con voi này đã xe hết tất cả quần áo của Eli ra.
20:40Lũ voi lột hết quần áo của Eli ra, và chúng còn lôi ruột của cậu ấy nữa.
20:48Cả gia đình đứng quanh cái xác không một mảnh vải che thân, khắp người đầy bụi đất.
20:56Hành động kỳ quạc của lũ voi này kéo dài gần một giờ đồng hồ.
21:01Người ta phải bắn súng lên trời, để dọa đuổi những con voi này đi.
21:05Đến lúc đó, chúng tôi mới có cơ hội đưa xác của Eli đi.
21:13Uganda đã từng chứng kiến những vụ tấn công của voi trước đây,
21:18nhưng những cuộc tấn công ấy chủ yếu là kết quả của những lần đối đầu với con người.
21:23Trường hợp về cái chết thương tâm của Eli đã gợi lên một bí ẩn sâu hơn
21:28và tăm tối hơn tại công viên quốc gia nữ hoàng Elizabeth này.
21:34Nhà phong tục học của các loài động vật hoang dã, Evi Abbey biết rõ những con voi ở Uganda này hơn bất cứ ai.
21:46Cô đến công viên này ngay sau cuộc xung đột bạo lực căng thẳng nhất cho lịch sử châu Phi giữa con người và loài voi.
21:53Năm 1971, sau một loạt những biến động trong quân sự khi chính quyền mới lên nắm quyền ở Uganda,
22:08người ta bắt đầu cho thực hiện một loạt những thay đổi khủng khiếp.
22:13Đất nước ở phía đông châu Phi này luôn chỉn miên chìm trong chiến tranh.
22:22Và loài voi cũng chỉ là một nạn nhân khác.
22:27Bình lính của Uganda ổ ạt kéo vào trong rừng, giết voi để lấy thịt và ngà.
22:33Đây không phải là chuyện giết một con, mà là giết rất nhiều gia đình voi.
22:38Điều này thật là điên rồ.
22:41Đây thực sự là một sự hủy diệt hàng loạt.
22:44Cuộc chiến chống lại loài voi.
22:46Họ chỉ lấy ngà rồi bỏ đi.
22:53Cả một thế hệ voi trưởng thành bị tiêu diệt.
23:00Không có người dẫn đầu.
23:03Không có những con voi được trưởng thành.
23:06Cố chức gia đình của 7 voi đã bị phá vỡ.
23:0995% số voi nơi Abe đang làm việc đã bị mất phương hướng.
23:15Mất gia đình.
23:17Những con voi còn sót lại là một thế hệ voi trẻ.
23:21Và chúng phải tự bảo vệ và chăm sóc cho mình.
23:26Nhưng liệu những con voi sống sót qua làn sóng bạo lực khủng khiếp này
23:31có chịu tổn thương nào về mặt tinh thần không?
23:34Sau 15 năm cố gắng cứu giúp những con voi con,
23:37Daphne Sheldrick cho rằng câu trả lời là có.
23:41Chúng đã bị mất gia đình.
23:43Một con voi con cũng giống như một đứa trẻ con vậy.
23:45Gia đình rất quan trọng với nó.
23:47Những kinh nghiệm của bà giúp bà nhận định sâu sắc hơn về tâm lý của loài voi.
23:56Tôi nghĩ những con voi đơn độc phải tự nuôi lớn mình sẽ có bất ổn về mặt tâm lý
24:02bởi vì chúng đã hoàn toàn phụ thuộc vào gia đình vào một thời gian quá dài.
24:07Những con voi này đã cư xử khác với những con voi khác cùng lứa tuổi của nó.
24:12Mắt nó lúc nào cũng cụp xuống.
24:14Chúng thường ở một mình và rất miễn cưỡng khi phải chơi.
24:19Đa số chúng đã phải trải qua đợt giết chóc ấy.
24:22Rất nhiều những con voi con đến với chúng tôi trong một tình trạng rất tệ, tổn thương về sinh lý
24:27và tất nhiên là cả về tâm lý nữa.
24:29Mặc dù chúng ta không thể hiểu một con voi thực sự nghĩ gì,
24:33nhưng sự kiện thảm khốc mà những con voi phải trải qua
24:36ảnh hưởng đến chúng như thế nào thì quá dễ để nhận ra.
24:45Những công viên quốc gia ở châu Phi được lập ra để bảo vệ các loài động vật hoang dã như loài voi.
24:51Tuy nhiên, các cộng đồng dân địa phương cũng phải trả một cái giá vì điều này.
24:57Những người dân Maasai đã sống ở vùng Đông Phi này từ thế kỷ thứ 15.
25:02Nhưng khi công viên quốc gia Amboseli được tuyên bố thành lập ở đây vào năm 1974,
25:07những người dân này cùng với gia súc của họ buộc phải chuyển đi nơi khác.
25:11Trong cơn giận dữ, họ đã tìm cách để thu hút sự chú ý của chính quyền.
25:17Họ tấn công vào biểu tiện được coi là quý giá nhất của những công viên mới mở.
25:27Đó là loài voi châu Phi.
25:30Đầm chết những con voi này có thể coi là sự phản kháng rất hữu hiệu chống lại việc mất đất.
25:45Nhưng có lẽ chúng đã khơi dậy một tâm lý báo thù ở những con voi.
25:48Ý nghĩ về việc những con voi trả thù đã ở trong đầu tôi từ rất lâu rồi.
25:53Có rất nhiều câu chuyện nói lên rằng rõ ràng là chúng đang trả thù.
26:03Đột nhiên, xung đột giữa con người và voi tăng lên nhanh chóng.
26:07Tuy nhiên, hầu hết nạn nhân lại là gia súc.
26:11Tiến sĩ Joyce Pooley tin rằng bầy voi nhận thức được rằng những con bò là của người Ma Sai.
26:20Một số người nghi ngờ rằng lũ voi không thể có tư duy liên kết như vậy được.
26:27Nhưng tất nhiên là chúng có thể liên kết sự kiện như vậy được chứ.
26:32Trường hợp ở Amboseli đã giúp có sự kết nối rõ hơn.
26:40Hầu hết, những con voi cái tấn công những con bò ở Ma Sai đều là nạn nhân của lần giết chốc đẩy bạo lực của dân làng Ma Sai trong quá khứ.
26:49Một trong những con voi như vậy là con voi thủ lĩnh 38 tuổi Odir.
26:55Một toán dân làng bắt gặp Odir và đàn của nó trong đầm lầy.
27:02Họ bắt đầu đuổi chúng đi.
27:07Odir cố gắng cản trở và tấn công một người, nhưng những người còn lại đã nhìn thấy và họ đâm nó 7 lần.
27:20Những bức ảnh chụp lại rõ những vết thương của Odir.
27:23Nhưng những gì xảy ra tiếp sau đó mới thực sự thương tâm.
27:27Odir đã nhìn thấy con của mình bị đâm.
27:33Và con voi con ấy không qua khỏi.
27:39Cielo và nhóm của cô đã nhận thấy hành vi của Odir có nhiều thay đổi kể từ khi sau cái chết của con voi mình.
27:46Nó không ổn chút nào.
27:50Nó không còn tin tưởng những người dân Ma Sai nữa.
27:52Và bất cứ khi nào bạn cũng thấy nó trong trạng thái hết sức căng thẳng.
27:56Trong nhiều tháng tiếp theo, Odir có liên quan đến vài cái chết của những con bò của người dân Ma Sai.
28:04Có thể rằng loài vai có thể nhớ hầu hết những sự kiện đã xảy ra trong quá khứ và có những hành động phản ứng lại.
28:24Đối với Cielo, cô cho rằng đó là một chuyện hết sức thường tình.
28:30Tôi sử dụng từ trả thù vì có lẽ chỉ đơn giản rằng các người đã làm vậy với tôi, các người đã giết con của tôi, vì vậy tôi sẽ làm lại việc này.
28:40Tôi sẽ giết bò của các người.
28:42Một con bò dĩ nhiên là mục tiêu dễ dàng trong cân thịnh nộ của voi.
28:47Có lẽ chúng cảm thấy an toàn hơn khi tấn công một con bò mà vẫn chả đối được người dân Ma Sai.
28:54Tôi cũng không biết nữa, liệu chúng có thông minh đến vậy không?
28:58Tôi nghĩ chúng thực sự thông minh như vậy.
29:03Những nghiên cứu gần đây về khả năng nhận thức của loài voi đã cho thấy rằng nhận xét của tiến sĩ Pauli là chính xác.
29:16Tiến sĩ Felicity DeGiulietta, chuyên gia cố vấn về tâm thần học và là chữ khoa điều trị căng thẳng do chấn thương tại Bệnh viện Moseley, London.
29:26Bà tin rằng có một mối liên hệ nào đó giữa trị não của con người và loài voi.
29:33Chúng ta và loài voi cùng là những loài có gắn kết chặt chẽ với gia đình và cộng đồng.
29:39Chúng ta cần những mối gắn kết đó và khi mất chúng chúng ta cảm thấy bị mất phương hướng và cảm thấy đau khổ.
29:45Đó là tất cả những biểu hiện khi chúng ta gắn bó với gia đình và cộng đồng.
29:49Vậy loài voi cũng có thể như vậy lắm chứ?
29:51Soiler-Cielo đã chứng kiến nhiều biểu hiện của sự đau khổ và mất phương hướng.
29:58Những con voi dừng lại trên đường một cách có ý thức và nhận ra xương của những con voi đã chết.
30:05Đây không phải là một sự tò mò thương tình.
30:08Con voi lật đi lật lại miếng xương, liên tục dùng voi của mình chạm vào chúng.
30:16Dường như có một sự nhận biết về con voi đã chết ở đây.
30:19Rõ ràng là chúng phân biệt được xương đồng loại của mình và xương của những con vật khác.
30:24Chúng dường như có một nghi lễ nào đó của riêng mình đối với những con vật đã chết.
30:29Những nghi lễ này rất giống với những hành động mà chúng đã làm với Eli Asep tại công viên quốc gia nữ hoàng Elizabeth ở Uganda.
30:39Khi một con voi giết một vật gì đó, đặc biệt là con người, chúng thử đứng gần người đó và quan sát rất kỹ.
30:46Sau đó, chúng phụ đất cát lên cái xác và không chịu rời đi.
30:57Chúng có một trí nhớ tuyệt vời.
30:59Đó chính là biểu hiện của việc có những mối quan hệ khăng khít.
31:05Những con voi con được nuôi lớn trong một môi trường gần giống như một xã hội, rất nhiều tầng lớp phức tạp của một gia đình lớn.
31:15Nhưng sự phức tạp này là thế mạnh, đồng thời cũng là điểm yếu của chúng.
31:22Voi là loài động vật giàu cảm xúc, sống rất bầy đàn.
31:27Chúng đặc biệt thông minh và có mạng lưới gấp mối quan hệ phức tạp.
31:33Và khi bạn can thiệp vào đó bằng cách đâm giết chúng, bắt con của chúng, bạn đã phá vỡ những sợi dây liên kết của xã hội đó.
31:46Và khi cái xã hội đó sụp đổ, thì hành vi của những con voi cũng bắt đầu thay đổi.
31:52Eve Abbe tin rằng bạo lực chính là hậu quả trực tiếp dẫn đến những tổn thương ở loài voi.
31:59Những tổn thương này đã khiến loài voi trở nên hung hăng và bạo lực.
32:08Những con voi có thể bị chấn thương về mặt tâm lý.
32:14Chúng không còn biết gì nữa.
32:17Chúng chặn đường.
32:19Tấn công dân làng.
32:21Tất cả chúng đều hóa điên.
32:23Theo chuyên gia tân thần học Felicity Desueta, các triệu chứng biểu hiện của loài voi rất giống với một loại bệnh của con người có tên,
32:32các dưới loạn căng thẳng hậu chấn thương.
32:35Hay còn gọi là PTSD.
32:37PTSD làm sống lại những ký ức trong quá khứ.
32:41Hay nói cách khác, ở đâu đó trong tâm trí của bạn, bạn vẫn nhớ những sự kiện đã xảy ra trong quá khứ.
32:46Bạn tạm quên nó đi.
32:48Hay như tôi nói là bạn cất nó trong một ngăn tủ trong đầu bạn.
32:51Và bỗng nhiên, thật khủng khiếp, nó quay trở lại.
32:54Từ năm 1980, Hiệp hội Tâm thần học ở Mỹ đã công nhận chứng căng thẳng hậu chấn thương là một chứng dối loạn ở con người.
33:04Và giờ, thật ngạc nhiên, chúng ta lại tìm thấy những triệu chứng tương tự ở động vật.
33:11Loại voi có thể cũng đã phải chịu tương tự những gì mà chúng ta chịu.
33:25Đối với tôi, không phải là một chuyện không thể tưởng tượng được.
33:30Còn vài con này cũng như tất cả những bệnh nhân khác của tôi thức dậy sau một đêm đầy ác mộng.
33:37Đó là biểu hiện phổ biến nhất của PTSD.
33:42Nhưng điều gì đang diễn ra trong đầu những con voi này?
33:50Những ảnh hưởng của việc bị chấn thương tâm lý ở cả con người và loài voi
33:56đáng buồn là đều rất quen thuộc với tiến sĩ Evie Abbey.
33:59Cả gia đình cô đang sống ở Bắc Uganda khi chính quyền mới lên nắm quyền.
34:03Chính quyền mới đã tiến hành một cuộc thanh lọc bắt đầu với bộ lạc của Evie
34:07bởi những người dân nơi đây đã ủng hộ các đối thủ chính trị của họ.
34:12Người ta bắt đầu bằng việc xử tử tất cả những người lớn tuổi.
34:16Tất cả những người đàn ông đều bị chọn ra.
34:19Bạn có thể tưởng tượng được không?
34:26Cả một thế hệ những người lớn tuổi
34:30Cả một thế hệ của bố tôi
34:34đều bị giết hết.
34:43Những đứa trẻ phải tự bao bọc lấy mình.
34:49Chúng thành lập những hội riêng hùng hàng dữ tợn.
34:55Và đó chính là biểu hiện của việc bị chấn thương.
35:01Nếu bạn để ý những người đàn ông trưởng thành,
35:04họ đều không còn để dạy những đứa trẻ cách cư xử.
35:10Cách lũ voi sống cũng giống như cách con người sống.
35:18Tính cách và hành vi của chúng
35:21như tấm gương phản chiếu lại những tính cách và hành vi của con người.
35:40Những con voi con thoát khỏi bàn tay chết chóc nghiệt ngã của quân đội ngày đó,
35:56giờ đã trưởng thành.
35:59Chúng là những con voi ở Cadway.
36:05Chẳng có lý do hợp lý nào giải thích
36:09tại sao những con voi đó lại tấn công Eli Asaph.
36:12Nhưng sự thật là chúng có thể đã hành động như vậy bởi căng thẳng.
36:17Làm tổn thương một cá nhân nào đó
36:20có thể gây ra những phản ứng không ngờ.
36:30Tuy nhiên, những hành động của chúng bên cây xác của Eli
36:34là biểu hiện của sự hối hận.
36:36Chúng gần như là biết mình đã làm việc gì đó sai.
36:45Những con voi ở cả hai công viên quốc gia nữ hoàng Elizabeth và Amboseli
36:50đều phải chịu những trận bạo lực khủng khiếp.
36:52Ở Uganda, những hành động của quân đội đã quyết định số mệnh của bảy voi.
36:57Ở Amboseli, sự phản kháng của người dân Ma Sai
37:01với việc mất đất đã bắt đầu bằng một làn sóng bạo lực.
37:06Nhưng còn những con voi tấn công Pezak ở Nam Phi thì sao?
37:11Có lẽ Pilanesburg cũng đã xảy ra một câu chuyện đáng buồn nào đó.
37:22Năm 1979, công viên này được xây dựng trên một vùng đất
37:26chỉ cách phía tây bắc của Johannesburg 2 giờ lái xe.
37:30Mục tiêu của công viên này là sẽ trở thành nơi bảo tồn các loài động vật hoang dã trên khắp châu Phi.
37:43Vào thời gian ấy, đúng là một ý định táo bạo khi muốn phát triển sự bảo tồn thiên nhiên hoang dã
37:49và mang tất cả những loài động vật đang có nguy cơ tiệt chủng về đây.
37:52Sử dụng chúng theo những phương cách tích cực để bảo vệ chúng, đồng thời cũng là phát triển chúng.
38:01Một phần trong kế hoạch là cho di chuyển một lượng lớn những con voi
38:05ở công viên quốc gia Kruger sang Pilanesburg để đủ số lượng đạt ra.
38:11Nhưng không may là người ta không thể di chuyển được cả gia đình.
38:16Những kinh nghiệm và công nghệ vào thời đó chưa cho phép di chuyển những con voi lớn.
38:23Vì vậy, họ đã không di chuyển những con voi trưởng thành.
38:27Họ chỉ di chuyển những con voi con.
38:34Những con voi con dễ bắt,
38:37chúng được buộc lại và di chuyển hàng loạt đến công viên Pilanesburg
38:42rồi được phóng tích ra vùng đất rộng lớn mà đã cả trăm năm nay chưa có loài voi được đặt chân đến.
38:53Những con voi lớn hơn bị làm thuốc, tê liệt, bị bắn và sau đó chúng bị sẻ thịt.
39:01Người ta sẻ thịt những con voi mẹ
39:03và buộc lũ con vào sắc của những con voi mẹ.
39:11Buộc những con voi con vào cái sắc to nặng của mẹ chúng
39:16nhằm mục đích tránh cho chúng bỏ đi xa.
39:18Vào lúc đó, không ai có thể nghĩ rằng nó có thể để lại một ấn tượng sâu sắc trong lòng những con voi con đến thế.
39:27Tôi nghĩ vào thời gian ấy thì việc làm đó là hết sức bình thường và tự nhiên.
39:33Ở Nam Phi vào những năm 70, việc giết chết những con voi một cách có kiểm soát cũng được xem là một cách bảo tồn thông thường.
39:45Những con voi con này lớn lên và tự phải bảo vệ cho chính mình.
39:51Những con voi này được đưa qua một quãng đường dài hơn 450 cây số và được thả xuống một nơi hoàn toàn xa lạ.
39:59Chúng di chuyển mà không có những con voi trưởng thành theo cùng.
40:05Và về cơ bản là chúng đơn giản bị tống xuống công viên quốc gia.
40:11Vì vậy, những con voi đã quen sống theo bầy đàn
40:15do cảm xúc này đã có một khởi đầu khó khăn cho cuộc sống của mình.
40:19Và giờ chúng ta bắt đầu nhìn thấy một vài hậu quả khi chúng lớn lên.
40:2313 năm trôi qua êm đẹp, cuộc di chuyển đoàn voi này có thể coi là đã thành công.
40:29Nhưng rồi những con tê giác này lại bị giết.
40:34Joyce Poole tin rằng những trải nghiệm đau thương của lũ voi con giờ đã thức tỉnh.
40:42Những sự kiện như vậy đã để lại những dấu ấn sâu sắc và gây ảnh hưởng lâu dài đến chúng.
40:52Việc giết những con voi hổi đó được làm với ý định tốt.
41:04Người ta tin rằng hành động đó sẽ điều chỉnh lại số lượng voi và tốt cho sự cân bằng của công viên.
41:13Nhưng Zulueta tin rằng việc đó đã gây ra những tổn hại về lâu về dài.
41:18Sự chấn thương bên trong này được truyền qua các thế hệ, trừ khi có ai đó dừng nó lại.
41:24Sự thật là chính con người đã gây ra những chấn thương bên trong ấy cho cả một xã hội loài voi,
41:30nơi mà giờ đây tồn tại rất nhiều bạo lực, bạo lực giữa chúng với nhau và giữa chúng với những loài khác.
41:35Van Dyck cảm thấy thoải mái hơn khi họ đã tìm ra nguyên nhân gốc rễ của sự việc.
41:42Có được những ví dụ minh hoạ rõ ràng điều gì sẽ xảy ra khi cấu trúc gia đình bị phá vỡ
41:48và có cơ hội để sửa chữa những điều đó, nhìn thấy những con voi phục hồi trở lại.
41:53Điều này thật tuyệt vời.
42:01Gus Van Dyck muốn làm một điều gì đó để giúp sửa chữa những tổn hại này cho lũ voi.
42:06Vì vậy, tôi đã gợi ý anh ấy nên mang một vài hoặc tất cả những con voi đực ở Kruger về Pilanesburg.
42:16Van Dyck cũng có những kết luận tương tự.
42:20Giờ đây, người ta đã có đủ phương tiện và công nghệ để di chuyển những con voi lớn.
42:25Vì vậy, họ có thể di chuyển những con voi trưởng thành, những con voi đực nếu cần.
42:29Mặc dù phương pháp di chuyển trông có vẻ thô sơ, nhưng những con voi này sẽ không bị tổn hại gì về mặt thể xác, và chuyến đi đã hoàn toàn thành công.
42:40Và việc này đã ngăn những con voi rơi vào thời kỳ động dục sớm.
42:44Nó đồng thời cũng cung cấp một môi trường phát triển hoàn thiện hơn cho những con voi con.
42:52Rõ ràng là, thời kỳ động dục của lũ voi đã thay đổi ngay lập tức.
42:56Thực tế là từ ngày những con voi đực lớn này được chuyển về, không còn con tê rác nào bị giết nữa.
43:11Những hành vi bất thường của lũ voi dường như là do con người đã can thiệp vào cấu trức xã hội của chúng.
43:17Cách quản lý và kiểm soát để sống hoàng dã của chúng ta đã gây ra dối loạn cho loài voi.
43:26Tiến sĩ Poole tin rằng, loài voi có khả năng gợi nhớ cảm xúc rất tốt.
43:35Chúng phải chịu trứng dối loạn căng thẳng hậu chấn thương.
43:39Có lẽ ra con người đã gây ảnh hưởng đến chúng.
43:43Có thể động cơ những biểu hiện bạo lực ở loài voi chính là từ chúng ta.
Comments