00:00İzmir'in ilk çiftçi köy yerleşimi olması açısından önemli.
00:10Günümüzden 8850 yıl öncesine tarihleniyor ve 40-45 kuşak boyunca sürekli iskan edilmiş bir Neolitik yerleşim.
00:21Batı Anadolu Neolitik içinde anahtar yerleşimi olduğunu söyleyebiliriz.
00:25Daha önce İzmir'deki ilk çiftçi köy yerleşiminin M.Ö. 6500 yani günümüzden 8500 yıl öncesinde tarihlendiği öne sürülüyordu.
00:33Ama Ulucak kızları ile birlikte biz bu tarihin 350 yıl daha geriye gittiğini ve M.Ö. 8850 yıllarına tarihlendiğini görüyoruz.
00:42Dolayısıyla hem ilk çiftçi köy yerleşimi olması Batı Anadolu'da hem de 40-45 kuşak boyunca 1150 yıl boyunca kesintisiz iskan edilmiş olması
00:54burada sosyal, ekonomik, toplumsal beslenmeye dayalı her açıdan 1100 yıllık yaşamı tesis edebilmemizi ve zaman içerisindeki değişimi görebilmemizi sağlıyor.
01:06Evet biliyorsunuz her yıl Ulucak'ta güzel kilden yapılmış heykelcikler bulunur ve genellikle de kadındır bu heykelcikler.
01:17Ya cinsiyetsizdir ya da kadın ağırlıktıdır.
01:20Erkek temsillerinin %1'den bile daha düşük olduğunu görürüz.
01:24Şimdiye kadar zaten bugüne kadar bulunmuş stilize cinsiyeti belirtilmiş stilize tek bir erkek figürünü vardı.
01:32Bir de naturalistik üstlükte belirtilmiş vardı ve erkek olarak yani.
01:37Onlarca da kadın figürünü ele geçmişti.
01:40Şimdi bu sene bulduğumuz figürün erkek figürünü ve üzerindeki kostüm açısından diğer figürlerden ayrılıyor.
01:47Ve Göbekli Tepe ile ikonografik olarak bizi bağlıyor.
01:51Göbekli Tepe'deki tey sütunlarda, merkezi tey sütunlarda tey sütunların antropomorfize yani insan biçiminde betimlendiğini görüyoruz.
02:01Ve orada kemer, el ya da giysi gibi detayların yapıldığını görüyoruz.
02:06Ve bu giysi detaylarından belden aşağı inen bir kostümün tilki postu olduğu öne sürülmüştü.
02:13Ve aynısını dört bin sene sonra çünkü bu elimdeki figürün milattan önce altı bine tarihleniyor.
02:19Yani Göbekli'nin milattan önce on bin olduğunu söylersek arada dört bin yıllık bir zaman farkı var.
02:26Ama aynı ikonografiyi bu figürün üzerinde, erkek figürün üzerinde görebiliyoruz.
02:31Bu milattan önce altı bin beş bin sekiz yüz kırk yılları arasında tarihleniyor.
02:35Yani sekiz bin yıllık bir figürün.
02:37Ve şöyle göğüs kısmında, boynu da sarılmış bir şekilde şöyle cinsiyet organına doğru ve cinsel organına doğru bir tilki postunun olduğunu görüyoruz.
02:51Ve yandan çevirirsek de yine kafasında da böyle bir şapka gibi, törensel belki bir şapka gibi bir kıyafetin olduğunu görüyoruz.
02:59Yine çıplak olmadığını, alt kesiminin de giydirilmiş olduğunu görüyoruz.
03:05Ama eğer ne kadar giydirilmiş olsa da fallik ögelerin yani cinsellik organının açıkta bırakıldığını görüyoruz.
03:12Aslında şu da ilginç, kadınların genellikle çıplak betimlendiğini, kadının gücünün iri kalçalar, iri göğüslerle çıplak betimlenmesi,
03:22onun varoluşunu ya da gücünün kudretini, kuvvetini gösterirken,
03:26erkek figürünlerinin genellikle giysili olması muhtemelen avcılık, tilki vs. ya da kafasındaki özel bir şapka,
03:37o giysilerle o gücün ne diyelim, kazandırıldığını görüyoruz.
03:46Önemi aslında biraz önce söylediğim gibi, yani 4000 yıldır hani Doğu, Batı, 4000 yıldır Neolitik içerisinde bu ikonografinin,
03:54aynı ikonografinin ya da aynı kıyafetin ya da erkekle ya da insanla, otoriteyle, güçle ve özdeşleştirilmiş tilki postunun,
04:03mesela bir erkek üzerinde tilki postunun yine 4000 yıl sonra Batı Anadolu'da aynı şekilde karşımıza çıkması.
Yorumlar