Göbeklitepe’nin İzleri, 4 Bin Yıl Sonra İzmir’de

Name: Göbeklitepe’nin İzleri, 4 Bin Yıl Sonra İzmir’de
Uploaded: 2025-08-27T08:02:16+00:00
Duration: 2 min 25 s
Channel: Sözcü Gazetesi

Sözcü Gazetesi

8 ay önce

İZMİR'in Kemalpaşa ilçesindeki Ulucak Höyüğü'nde yapılan kazı çalışmalarında, kilden yapılmış 8 bin yıllık tilki postlu erkek heykelcik (figürin) bulundu. Ulucak Höyük Kazı Başkanı Prof. Dr. Özlem Çevik, "Üslubu, üstündeki kostüm açısından Ulucak'taki diğer figürinlerden ayrılıyor. Şanlıurfa'daki Göbeklitepe'yle ikonografik olarak bizi bağlıyor" dedi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Büyükşehir Belediyesi, Kemalpaşa Belediyesi ve Kemalpaşa Organize Sanayi Bölgesi'nin desteğiyle İzmir'in en eski yerleşimi olan 8 bin 850 yıllık Ulucak Höyüğü'ndeki kazı çalışmaları sürüyor. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Protohistorya ve Ön Asya Arkeolojisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi, Ulucak Höyük Kazı Başkanı Prof. Dr. Özlem Çevik'in 2009'da kazı başkanlığını devraldığı höyükteki bu yılki çalışmalarda 9 santimetre boyunda ve 8 bin yıllık tilki postlu erkek heykelcik bulundu.

'ULUCAK'IN TARİHİ 350 YIL DAHA GERİYE GİTTİ'

İzmir'in ilk köy yerleşimlerinden birinin Ulucak Höyüğü olduğunu belirten Prof. Dr. Özlem Çevik, "Burası 45 kuşak boyunca, sürekli iskan edilmiş Neolitik yerleşim. Batı Anadolu için anahtar yerleşim olduğunu söyleyebiliriz. Çiftçi köy yerleşimi olan bölge, 8 bin 500 yıl öncesine tarihleniyordu. Yaptığımız kazılarla beraber Ulucak'ın tarihi 350 yıl daha geriye gitti. Günümüzden 8 bin 850 yıl öncesine tarihlendi. Batı Anadolu'daki çiftçi köy yerleşim olması, 45 kuşak boyunca, 1150 yıl süresince kesintisiz iskan edilmiş olması; sosyal, ekonomik, toplumsal ve beslenmeye dayalı oluşu gibi her açıdan 1150 yıllık yaşamı görebilmemizi sağlıyor" dedi.

'GÖBEKLİTEPE İLE 4 BİN YILLIK ZAMAN FARKI VAR'

Bu yılki kazılarda ortaya çıkartılan buluntudan bahseden Prof. Dr. Çevik, "Kazılarımızda genelde kilden yapılmış heykelcikler buluyoruz. Yine genellikle kadın figürini oluyor. Cinsiyetsiz heykelciklerle de karşılaşıyoruz. Şimdiye kadar bulunmuş tek bir erkek figürini vardı. Bu sene bir erkek figürini daha bulduk. Üslubu, üstündeki kostüm açısından Ulucak'taki diğer figürinlerden ayrılıyor. Şanlıurfa'daki Göbeklitepe'yle ikonografik olarak bizi bağlıyor. Göbeklitepe'deki merkezi T sütunların, insan biçiminde betimlendiğini görüyoruz. Kemer, el ve giysi gibi detayların yapıldığını görüyoruz. Göbeklitepe'deki buluntuların giysi detaylarından, belden aşağıya tilki postu olduğu belirtiliyordu. Orayla, burası arasında 4 bin yıllık zaman farkı var. Burada bulduğumuz figürinde de bu giysi detayını görebiliyoruz" diye konuştu.

Kategori

🗞

Haberler

Döküm

Tüm video dökümünü görüntüle

00:00Ulucaköyük İzmir'in ilk çiftçi köy yerleşimi olması açısından önemli.

00:04Günümüzden 8850 yıl öncesine tarihleniyor ve 4045 kuşak boyunca sürekli iskan edilmiş bir Neolitik yerleşim.

00:15Batı Anadolu Neolitik içinde anahtar yerleşimi olduğunu söyleyebiliriz.

00:19Daha önce İzmir'deki ilk çiftçi köy yerleşiminin M.Ö. 6500 yani günümüzden 8500 yıl öncesinde tarihlendiği öne sürülüyordu.

00:27Ama Ulucak kızlarıyla birlikte biz bu tarihin 350 yıl daha geriye gittiğini ve M.Ö. 8850 yıllarına tarihlendiğini görüyoruz.

00:36Dolayısıyla hem ilk çiftçi köy yerleşimi olması Batı Anadolu'da hem de 4045 kuşak boyunca 1150 yıl boyunca kesintisiz iskan edilmiş olması

00:48burada sosyal, ekonomik, toplumsal beslenmeye dayalı her açıdan 1100 yıllık yaşamı tesis edebilmemizi ve zaman içerisindeki değişimi görebilmemizi sağlıyor.

01:00Evet biliyorsunuz her yıl Ulucak'ta güzel kilden yapılmış heykelcikler bulunur ve genellikle de kadındır bu heykelcikler.

01:11Ya cinsiyetsizdir ya da kadın ağırlıklıdır.

01:14Erkek temsillerinin %1'den bile daha düşük olduğunu görürüz.

01:19Şimdiye kadar zaten bugüne kadar bulunmuş stilize cinsiyeti belirtilmiş stilize tek bir erkeklik ürünü vardı.

01:25Bir de naturalistik üslupta belirtilmiş vardı ve erkek olarak yani.

01:31Onlarca da kadın figürüne ele geçmişti.

01:34Şimdi bu sene bulduğumuz figürün erkek figürünü ve üzerindeki kostüm açısından diğer figürlerden ayrılıyor ve Göbekli Tepe ile ikonografik olarak bizi bağlıyor.

01:45Göbekli Tepe'deki tey sütunlarda, merkezi tey sütunlarda tey sütunların antropomorfize yani insan biçiminde betimlendiğini görüyoruz.

01:55Ve orada kemer, el ya da giysi gibi detayların yapıldığını görüyoruz.

02:00Ve bu giysi detaylarından belden aşağı inen bir kostümün tilki postu olduğu öne sürülmüştü.

02:08Ve aynısını 4000 sene sonra çünkü bu elimdeki figürün M.Ö. 6000'e tarihleniyor.

02:13Yani Göbekli'nin M.Ö. 10.000 olduğunu söylersek arada 4000 yıllık bir zaman farkı var.

02:19Ama aynı ikonografiyi bu figürün üzerinde, erkek figürün üzerinde görebiliyoruz.