00:00Evet değerli izleyiciler biraz önce de aktardık memurlarla ilgili olarak hakemiyeti zam kararını açıkladığı süreç devam ediyor belli bir noktada resmiyete kavuşana kadar.
00:11Şimdi çok değerli bir isimle ekonomist Murat Ball'la değerlendireceğiz bu kararı.
00:15Murat Bey yayınımıza hoş geldiniz.
00:18Ziya Bey yayınlar diliyorum kolay gelsin.
00:20Teşekkürler.
00:21Evet memurların beklediği görüşme sona erdi.
00:24Karar noktasındaki yorumlama sizce ne olmalı?
00:28Evet sizin de söylediğiniz gibi bugün hakemiyeti toplantısı nihayete erdi.
00:358. Memur Toplu İş Sözleşmesi başarıyla sonuçlandı diyelim ama memurlarımızı tabi ki belli noktalarda memnun etmedi.
00:44Özellikle enflasyon karşısındaki bu alım gücünü koruma noktasında memurlarımızın biraz serzenişi var bu konuda haklı olarak.
00:55Toplamda ne oldu diye bakalım isterseniz.
00:582026 yılı için 11 artı 7 toplamda 18 basit hesapla.
01:062027 yılı için de 4 artı 4'tü.
01:10Onu da 1 puan ilk dönemine 5 artı 4 şeklinde revize etti hakemiyeti.
01:15Şimdi ben burada aslında 2026 yılı için de 1 puanlık bir revizasyon bekliyordum.
01:21Çünkü hedeflenen enflasyon %19 ama burada memur artışlarının %18 şeklinde bir artış oranı var.
01:30Dolayısıyla burada da 1 puanlık bir artış olabilirdi ama hakemiyeti bu şekilde takdir etmedi.
01:36Bir de aynı zamanda taban aylığa yapılacak olan 1000 liralık zamda da ben biraz daha yükselti bekliyordum.
01:44Orada da herhangi bir gelişme olmadı.
01:46Tabi bunlarla birlikte bu tekniklerden bu netleşmeden sonra da memur heyeti de hakem heyeti de terk etti.
01:53Onlar da tepki olarak bunu terk ettiler.
01:58Önümüzdeki süreçte artık bu karar kesin.
02:01Herhangi bir itirazı veyahut da mahkeme yolu yok.
02:04Bunu da belirtelim.
02:06Karar kesinleşti.
02:07Bundan sonrasında artık 2026 yılı için ve 27 yılı için memurların maaş damları ve memur emeklerinin maaş damları bu şekilde gerçekleşmiş oldu.
02:17Şimdi Murat Bey bu beklentinizin karşılanmamasında önemli etken görev alanlarına bağlı olarak mesai farklılığı mıdır sizce?
02:27Oralarda da ciddi düzenlemeler yapıldığı belirtiliyor.
02:3111 hizmet konunda net olarak bu konuda anlaşma sağlandı.
02:34Zaten Sayın Vedat Işıkanlı Çalışma Bakanımızın da yaptığı açıklama bu yöndeydi.
02:39Ama şöyle bir durum var.
02:41Şimdi bakın Mehmet Şimşek'in uyguladığı ekonomik programla da çok alakalı.
02:47Ne demek bu?
02:48Şimdi bizim uyguladığımız ekonomik program her zaman bunun açıklamasını yaptığımız gibi talebi kontrol etmek üzerine kurulu.
02:55Yani talebi kontrol edersek enflasyonu da kontrol etmekte en büyük merhaleyi geçmiş oluruz şeklinde bir görüş var.
03:04Şimdi talebi nasıl kontrol edilebilir?
03:06İşte memur maaşları, emekli maaşları, asgari ücret gibi mikro ölçekte talebi artıran maaş zamlarının mutlaka kontrol altına alınması lazım.
03:17Ve hiçbir maaş zamı hedeflenen enflasyonun üzerinde olmaması lazım şeklinde bir görüş var.
03:24Dikkat ederseniz asgari ücret nasıl arttı?
03:27Hedeflenen enflasyon üzerinden arttı.
03:29En son bir ay önce iki ay önce kamu işçisine yapılan zammı dikkate alın hatırlayın hedeflenen enflasyon üzerinden yapıldı.
03:37Şimdi memurlarla alakalı yine hedeflenen enflasyon üzerinden yapılıyor.
03:42Yani hedeflenen enflasyon üzerinden yapılacak artışlar artık bizim önümüzdeki ana konu olacak.
03:50Artık memurlarla alakalı da işte SSK Bağkur emekliliğiyle de alakalı her zaman bu karşımıza çıkacak.
03:58Bunun da altını çizmek istiyorum.
04:00Hedeflenen enflasyondan şaşmak istemiyor ekonomi yönetimi ve bu çerçevede de zamları buna göre kurguluyor.
04:07Peki bu zamlar tabii ki memurlar ve sendikalar bunu çok net ifade ediyorlar ama bu zamlarla beraber yeni ürün zamları da gelecek midir sizce?
04:18Yani tabii her zaman karşılaştığımız konu burada Ticaret Bakanlığı'nın işte bu fahiş fiyatla mücadele olsun bu fırsatçılara izin vermemesi lazım ama eski dönemdeki gibi gerçekleşen enflasyon üzerinden yüksek bir artış da olmadı.
04:36Yani bunun da altını çizmek istiyorum.
04:38Mutlaka.
04:39Çünkü yani burada hedeflenen enflasyon üzerinden bir artış oldu ama ama bu fırsatçılar her yerde karşımıza çıkıyor.
04:46Devletimizin bir türlü önünü alamıyor.
04:49Maalesef ki halkımızla birlikte ortak bir mücadeleyle anca bu başarıyla sonuçlanabilecek bir mücadele.
04:57İnşallah bu konuda tekrar söylüyorum Ticaret Bakanlığımızın, Sanayi Bakanlığımızın önlemlerini alması gerekiyor.
05:05Bizim vatandaş olarak da duyarlı olmamız gerekiyor.
05:09Yaptırımlar konusunda ne diyorsunuz?
05:10Yani özellikle tamam denetim oluyor fakat cezalar kesiliyor ama bu yaptırımlar sizce yeterli mi?
05:17Hayır değil.
05:18Bu konuda işte hal yasası olsun, normal pelakende yasası olsun mutlaka tekrar ele alınması gerekiyor.
05:26Yani büyük şirketler tabii bunların ele alınmasında birazcık ayak sürüyorlar diyelim tırnak içinde.
05:34Ama bunun halkın faydasına olan bir yasa olduğunu ve fiyatları devlet açısından kontrol edilebilir noktada olacağı için de faydalı olacağını düşünüyorum.
05:44Özellikle tarım ürünlerinde tarladan rafa kadar bir barkot sisteminin, takip sisteminin de getirilmesi elzem.
05:55Bazı konularda bu başladı ama yaygınlaşması gerekiyor.
05:59Yoksa bu fırsatçılarla başa çıkmak çok zor.
06:01Kesinlikle son olarak da şunu sorayım.
06:04Kirayla ilgili nasıl bir düzenleme yapılabilir?
06:06Gerçekten yani bu oranlarla baktığımızda özellikle de sene sonuna yaklaşıyoruz yavaş yavaş ama çok ciddi sıkıntı çeken bir kesim var bu ülkede.
06:17Bunlarla ilgili bir düzenleme tekrar yapmak çok mu zor?
06:21Şimdi Ziya Bey kiraları sabit tutulmasını %25 olarak pandemi zamanında yaptık.
06:28Orada da çok kiracılar memnun kaldı ama mal sahipleri bu sefer onlar da dediler ki eski kiracı yeni kiracı farkları çoğaldı.
06:39Hatırlarsanız mahkemeler dolup taştı.
06:41Evet evet.
06:41Yani mahkemelerde 200-300 bin dosya bir anda açıldı Türkiye çapında.
06:47Yani şöyle bir şey var bakın özellikle depremlerden sonra ülkemizde bir yeni konut talebi var.
06:54Yani hem genç nüfusumuz hem yeni evlenenler hem de yeni konuta ihtiyacı olan bir durum var Türkiye'de.
07:03Bununla alakalı devletin de TOKİ vasıtasıyla işte 500 bin konutu bir an önce devreye alacağını bahsetmişti Sayın Murat Kurum.
07:11Evet.
07:12Sadece kiralama için ben bunun çok önemli olduğunu ağzı aktaracağını düşünüyorum.
07:17Ama bu orta vadede yapılacak bir şey.
07:19Kısa vadede ne yapılabilir diye sorarsanız kısa vadede şu anda yani anca kira artışlarını kontrol noktasında tekrar bir yüzde açıklanabilir.
07:30Ama burada da hükümet siyasi olarak ev sahiplerinden de gelecek olan tepkileri düşünecektir diye düşünüyorum.
07:38Pandemi zamanı bunun bir bahanesi vardı pandemiydi.
07:41Ama şu anda neden yapılıyor diye sorarlar.
07:45Burada da ben nasıl bir karar alacaklar açıkçası bilmiyorum ama kiralar gerçekten büyük şehirlerde özellikle insanların belini büküyor.
07:54Yeni evlenecek çiftleri de çok zora sokuyor.
07:56Yani büyük şehirler, ilçeler, köyler diyelim mahalleler ve bina yapıları, yaşları, metrekareleri belki buna göre farklı bir düzenleme mutlaka gerekiyor.
08:08Çünkü enflasyonun da düşmesinde en büyük sıkıntıyı zaten bu baremler oluşturmuyor mu?
08:14Kira ve gıda.
08:15Aynen öyle.
08:16Yani sonuç olarak bunların düzenlenmesi de çok çok önemli.
08:19Çok teşekkür ediyoruz Murat Bey katılımınız için.
08:22İnşallah tekrar farklı yayınlarda görüşmek üzere.
İlk yorumu siz yapın