- 5 ay önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Müzik
00:00Sevgili izleyiciler Cumhuriyet TV ekranlarından herkese merhaba.
00:18Ne yazık ki Türkiye bir su kriziyle karşı karşıya barajların kuruması ve kuraklık.
00:24Ne yazık ki büyük şehirlerde tehlike çanlarının çalmasına sebep oldu.
00:29Şu anda yayın hattımızda iklim ve çevre uzmanı Önder Algedik var.
00:35Sayın Algedik'ten dinleyeceğiz.
00:36Efendim hoş geldiniz.
00:38Hoş bulduk.
00:39Yayınlar diliyorum.
00:40Teşekkür ediyorum.
00:41Şimdi aslında çok tehlikeli yani susuz kalabiliriz.
00:46Hatta bazı şehirlerde planlı ya da ani su kesintileri yaşanmaya başladı.
00:52Büyük şehirlerde ise özellikle örneğin İstanbul'da 35 ila 120 günlük bir su kaldı söyleniyor.
01:01Efendim siz nasıl değerlendiriyorsunuz konuyu?
01:03Neden bu duruma geldik biz?
01:06Şimdi hatırlarsınız 2007 yılında 2007-2008 bizim kuraklık yaşadık.
01:112014'teki kuraklığı biraz hafif atlattık.
01:14Ve biz 2020'de tekrar bir kuraklık bekliyorduk ve yaşandı.
01:20Ama normalde bir ya da iki yıl süren kuraklık 2020, 21, 22, 24, 25, 2023 hariç ortalamanın altında ciddi altında yağış durumu yaşadık.
01:32Yani bu geleceğe belliydi ve bu dönemde bütün belediyeler temelde su tüketiminin dengesini o yüzden işaret yaptılar.
01:40Şimdi su tüketimde en büyük problem değil biliyor musunuz?
01:43Bir numara problem kayıp kaçak.
01:45Şu an Ankara yılda 500 milyon metreküp su çekiyor.
01:49170-180 milyon metreküpünü borularda kaybediyor.
01:53Kadar 300 milyon metreküpünü halka veriyor.
01:55Yani o kadar büyük kayıp kaçağımız var ki bunu çözmediler.
01:58Bu birinci problemimiz.
01:59İkinci problemimiz çim sulama.
02:02Ya normalde yazın mesela başkentte su tüketimi azalır.
02:05Çünkü tatiller falan başlar.
02:07Biz Antalya gibi değiliz Ankara mesela.
02:09Ankara'da yazın su tüketimi kışı geçiyor.
02:12Çünkü çim sulama diye bir şey var.
02:13Tankerlerle refül sulanır mesela.
02:15Bu da ikinci bir faktör.
02:17Üçüncü bir faktör hiç konuşulmuyor.
02:20Şimdi bakın Erdem Bey.
02:22Çimento üretmek için su harcarsınız.
02:24Onu betona çevmek için su harcarsınız.
02:26Beton olurken de onun fizlenmesi için su harcarsınız.
02:30Türkiye'nin şu an çimento yani inşaat için sadece inşaatların çimento'su için yılda harcadığı su miktarı koca ili kadar.
02:43Yani bizim 11. su tüketen ilimiz beton kent.
02:49Şimdi bunları üstüne koyduğumuz zaman biz burada inşaat durdurduk mu?
02:55Hayır.
02:56Çin sulamayı durdurduk mu?
02:57Hayır.
02:57Kayıp kaçaklığı gibi bir şey yaptık mı?
02:58Hayır.
03:00Bütün bunları bir yana bırakın.
03:01Şimdi kullandığı suyu temizleyip tekrar kullanmanız gerekir.
03:05Mesela iyi temizlerseniz içme suyu olur.
03:07Az temizlerseniz sebze yetişirebilirsiniz.
03:09Daha az temizlerseniz meyve yetişirmeni kullanırsınız.
03:12Ve dolayısıyla birbirini telafi edersiniz.
03:16Türkiye'de tüketilen 20 litre suyun ne kadarı geri dönüşüyor biliyor musunuz?
03:211 litre'si.
03:23Biz bunu zaten...
03:24Daha fazlasını dönüştürebilir miyiz?
03:26Tabii ki.
03:27Tabii ki.
03:27Hatta ben bunu meclisteki bir komisyonda vekillere sordurmuştum.
03:31Çok sağ olsunlar sordu vekilimiz.
03:33O dönem 2021 rakamını söyleyeceğim size.
03:38%2,5 olan kayıp kaçak pardon %2,5 olan geri kullanım oranı %5 yapmak için gerek olan para 100 milyon TL mertebesi.
03:46O günün parasıyla.
03:48Şimdi bakın.
03:49Böyle bir durum söz konusu.
03:51Şimdi bütün bunları topladığım zaman resim çok açık değil mi?
03:54Son bir şey daha ekleyeyim.
03:55Tamamını kapatayım.
03:56Şu an merkezi hükümet ve belediyeler iklim değişikliği ve kuraklığı sertleştirmek için çalışıyor.
04:05Beton dökmek hem iklim değişikliği açısından çok ciddi problem hem de kuraklığı açısından çok ciddi problem verdik rakamını.
04:11Ama sadece sizin çıvanı kullandığınız su değil kapladığınız toprak da kentleri kurutuyor.
04:16Siz artık kentleri kurutuyorsunuz.
04:18Bütün bunları toplayın.
04:20Bütün bunları toplayın.
04:21Yanında da 2023 yılında Cumhurbaşkanı Erdoğan şöyle bir açıklama yaptı.
04:2510 bin tane tesis yaptık.
04:27Su ve sulama konusunda.
04:2950 milyar metreküplük bir şeyimiz oldu.
04:31Yeni kapasitemiz oldu.
04:34Depolama kapasitemiz.
04:36Bunun için harcanan par o günün parası 1.3 trilyon lira.
04:39Yani 60 milyar dolar.
04:41Şimdi bize ne diye anlattılar HES'ler bu çalışmalar.
04:45Bunlar bizi bir kuraklıkta bize koruyacak diye.
04:48Bunlar tamamlandı.
04:492020, 21, 22, 24, 25 kuraklık içinde geçiyor.
04:53Herkes kuraklığı son bir yıllık mesaj olarak alıyor.
04:56Hayır biz 2020'den beri kuraklık yaşıyoruz.
04:58Kimse bu konuya değinmiyor.
05:01Yani hem yerel yönetimlerin hem merkezi yönetimin aslında çok da etkili politikalar uygulamadığını söylüyorsunuz.
05:08Göz göre göre gelen kuraklık hakkında.
05:11Ben daha cesur bir şey söylüyorum.
05:15Yeterli iyi bir şeyi az yaptıklarını falan düşünmüyorum.
05:18Çünkü elimdeki veriler şunu gösteriyor.
05:20Belediyeler iklim değişikliği kuraklıkları hızlandırmak için çalışıyorlar.
05:25Hani iklim değişikliği kuraklıkla engellemek için yarım porsiyon çalışsalardı şu an sizin sorularınızın hiçbirinin yeri olmayacaktı.
05:32Çünkü bakın çok basit bir şey söyleyeceğim.
05:34Türkiye'de kuraklık dediğimiz şey ortalamanın %10 altında yağış demek.
05:41Ama biz Ankara'da tükettiğimiz suyun %50'sini kaybediyoruz.
05:48Neredeyiz?
05:48%50'den fazlasını kaybediyoruz.
05:50Siz kayıp kaçar %10 azalsanız ve burada sadece bu işi yapsanız, yeniden kullanım %10 artırsanız, %10'a getirseniz bu sorun kökten çözülecektir.
06:04Yani dolayısıyla aslında bakarsanız siyasetin umurunda iklim değişikliği yok.
06:10Siyasetin umurunda kuraklık yok.
06:13Efendim bir de şöyle bir durum var.
06:17Bir taraftan kuraklığı konuşuyoruz ama bir taraftan da sürekli maden izinleri görüyoruz ve altın madenleri gibi, kömür madenleri gibi bu madenler de yeraltı kaynaklarını tahrip ediyorlar.
06:28Bu bizim susuzluk, su krizi çekmemizde büyük bir etken oluyor mu maden izinleri ya da maden işletmeleri?
06:35Tabii ki.
06:36Bunu İklim Eserisi kitabında bahsettiğim kollardan bir tanesidir.
06:392021 yılında kuraklık çok ciddi bir sorun olduğu için bugün konuşmuyoruz.
06:45İklim ve kuraklık komisyonu kuruldu ve bu komisyona bir kontrol etmek istiyorum.
06:5084 kişi konuşmacı olarak çağrıldı ve toplam 25 tane toplantı yapıldı.
06:55Bu 25 toplantıda kaç tane çiftçi örgütü çağırdı biliyor musunuz Erdoğan Bey?
07:013-5 değil mi?
07:02Onu bekliyoruz.
07:03Sıfır.
07:03Hiçbir tane çiftçi örgütü çağırılmadı, hiçbir tane tarı köylü çağırılmadı, hiçbir tane tüketici çağırılmadı.
07:11Peki madenciler çağırıldı mı sorunuzun cevabı olarak?
07:1425 günün bir günü 6 tane maden lobisine ayrıldı.
07:19O gün 6 tane maden lobisi geldi ve İklim ve Kuraklık konusunu konuşmacılık yaptı.
07:24Çünkü bugün madenler çok temiz bir maden bloğası.
07:29Çok basit bir örnek vereceğim.
07:31Mesela karayolu için taş, mucur falan topluyorsunuz ya, o tepeleri falan kesiyorsunuz.
07:37Onlar bile o kadar tehlikeli ki sizin yeraltı su rezervlerinizi öldürüyor.
07:41Dolayısıyla madenler acil bir şekilde yasaklanmalı ve madenler şu an Türkiye'deki, kırdaki kuraklıkın başsebebtir.
07:49Yani madenlerde oldukça etkili bizim susuzluk çekmemiz de efendim.
07:54Peki biz bu durumun, ondan önce şunu sorayım hatta.
07:59Özellikle İstanbul'da, Ankara'dan bahsettiniz, Ankara'daki bu yanlış politikalardan bahsettiniz.
08:08Büyük şehirlerde susuzluk yaşayacak mıyız?
08:12Bunu artık engelleyemez miyiz?
08:13Yani bu kaçınılmaz bir hale mi geldi?
08:15Şimdi ben bundan çok emin değilim.
08:20Çünkü medyada bu tartışmalar çok kısaltı tartışılmıyor.
08:24Ankara'nın suyuna bakarsanız eğer depolama hacmini son damlasına kadar tüketmek için 210 gün geçiyor.
08:31Bu araşma netkisiyle bu azalacaktır.
08:33Ama mahşetlerde 3 aylık suyumuz kaldı deniyor.
08:37Ve kimse niye 3 aylık suyumuz kaldı diye tartışmıyor.
08:40Bu çok önemli bir tartışması.
08:41Siz bunu tartışmazsanız onu çözmeyeceksiniz ki bakın asfalt dökülüyorsa, beton dökülüyorsa,
08:46için sunuyorsa Erdem Bey siz insanların bu suyu kesip hijyenine feraget etmesini isteyemezsiniz.
08:52Şu an politika buraya sıkışmış durumda.
08:54Burayı bırakmak zorundayız.
08:55Yani çocuğun temizliği mi önemli, sizin çimento şirketinin karı mı önemli?
09:01Bunu karar vermek zorunda.
09:02Şu an bütün kendilerin caddelerinde çimento kamyonları dolaşıyor öyle değil mi?
09:06Siz 60-70 milyon ton her yıl çimento tüketiyorsunuz ve bunun için 100-150 milyon metre küp yani neredeyse bir koca eli kadar şey tüketiyorsunuz, su tüketiyorsunuz.
09:18Sosyalı yapması gereken şey çok basit.
09:20Bu saatten sonra yaşayacak mıyız?
09:22Eğer çok net söylüyorum, çimento dökmeye devam edersek, asfalt sermeye devam ederse bu sıcaklarda,
09:28çim sulamaya devam edersek, bütün bu politikaya devam edersek %100 ıskalamamız mümkün değil.
09:35Çünkü siz duvara 90 yerine 110'a gitmeye devam ediyorsunuz.
09:39Ama kesin bunları, kesin bunları ve Erdem Bey şimdi rezerv yanlış politika dediniz,
09:44o küçük bir itiraz yapayım.
09:45Bakın bu bahsettiğim şeyleri, anlattığım şeyler 30 yıl evvel çözülmüş olması gereken şeylerdi.
09:50Bunlar en temel şeyler.
09:51Hani ben de hakimleşimine gelmedim, kuraklık meselesine gelmedim.
09:5530 yıl evvel bu bahsettiğim şeyleri önemli bir kısmı çözülmüş olsaydı ki,
09:58bu su yönetiminin ABC'sidir.
10:01Biz buna konuşmuyor olacaktık.
10:03Dolayısıyla böyle devam edersek, kuraklığı yaşayacağız.
10:07Ama siyasetlerin çok acil bir şekilde sulaması kalması lazım.
10:09Çünkü hem çimento dökeyim, hem çim sulayım.
10:12Ama halkımız da musluğundan kessin.
10:15Bu asla bir çözüm değil.
10:16Yani evet, sık sık insanlara işte suyu israf etmeyin, çok kullanmayın diyorlar ama
10:21tabii ki burada sizin dediğiniz gibi şeyi kaçırıyoruz.
10:24Koca koca fabrikalar, koca koca işletmeler.
10:27Tonlarca suyu boşa harcıyorlar.
10:30Ancak bunun faturası yine yurttaşa, vatandaşa kesiliyor.
10:34Efendim peki özellikle Türkiye'nin nasıl bir politika izlemesi lazım ki?
10:39En azından buraya kadar bir hata yaptık.
10:42Bundan sonra bu hataları tekrarlamayalım.
10:44Hem bizim için hem gelecek nesiller için.
10:47Acaba susuz mu kalacağız?
10:49Korkusu ortadan kalksın.
10:51Şimdi ben sorunuzu bir kat daha sertleştireyim isterseniz Erdem Bey.
10:57Hani 2013-14 dedim, 2021 dedim.
11:00Şimdi sonra kuraklık, 2028 kuraklık döngüsü.
11:04Yani şurada kaldı 2026-2027.
11:0730 yıl önce yapmış olmanız gereken şeyleri iki yıla tamamlamak zorundayız.
11:11Dolayısıyla bu birinci nokta.
11:13İkinci nokta, asıl sorun hiç su ile ilgili kuraklık bir şey yapmayın.
11:19Tek bir şey yapın.
11:21Kuraklığa sebebiyet veren bütün işleri askıyalın.
11:24Çim sulamayın.
11:25Doğal bitkilerle peyzaj yapın.
11:28Bunu artık Avrupa'ya geçti.
11:30Asfalt dökmeyin.
11:31Toplaşımaya para harcayın.
11:34Beton dökmeyin.
11:35Zaten Türkiye'de 2 milyonuna yakın, 2 milyondan fazla boş ev var.
11:39Onları hayata katın.
11:41Siz böyle bir durumda otomatikman su tüketiminiz azaldığı gibi daha sağlıklı hale geliyorsunuz.
11:48Ve kayıp kaçak meselesini biraz üzerine çalışsanız, yani bunu bu kadar ötelemeseniz.
11:53Çünkü şöyle bir sıkıntı var.
11:54Su ve kralizasyon işletmeleri Erdem Bey sadece ihale şartlamesini hazırlamaya indirgenmiş durumda.
12:01Hiçbir şekilde suya üretimi yok.
12:03Böyle bir şey olamaz.
12:04Olabilir mi?
12:05Ve insan yaşamı söz konusu.
12:07Bu konuda çok dikkatli haber yapmak lazım.
12:09Çünkü insanı korkutmamak gerekiyor.
12:12Bir bardak suyu muhtaç etmek çok tehlikeli bir şey.
12:15O yüzden doğru tartışmak yapmak lazım.
12:17O yüzden sorunuz için çok teşekkür ediyorum.
12:19Çünkü asıl mesele insanı panikletip buradan prim yapmak yerine biraz sağduyulu olup çözüme gitmek gerekiyor.
12:26Bu noktada yapılması gereken şey çok basit.
12:28Asfalt dökmeyi artık bizim tedaviden kaldırmamız lazım.
12:32Betonu kaldırmamız lazım.
12:33Böyle bir noktaya geçti.
12:34Bırakın gittiğin değişikliği kuraklık olarak geldi karşımıza.
12:37İçini sulamaya bırakmamız gerekiyor.
12:39Kayıp kaçağı durdurmamız gerekiyor.
12:41Bütün HES projeleri durdurulması gerekiyor.
12:43HES'leri nasıl yıkacağız, rahatsız edeceğiz ve HES'lerin bozmuş olduğu bir ekosistemi nasıl kurtaracağız?
12:49Onların çalışması gerekiyor.
12:51Liste çok uzun, yormayayım.
12:53Ama temelde mantığında Allah'a düşündüğü düşünüyorum.
12:55O yüzden de asıl mesele iklim değişikliği değil sorun, kuraklık değil sorun.
13:01İklimi değişiren, kuraklığı artıran politikalar iklim meselesi gibi kuraklıkta bizim meselemiz olmalı diyorum.
13:08Efendim çok teşekkür ediyorum.
13:11Tabii su krizi Türkiye'de olduğu kadar dünyada da aslında geniş yankı buluyor.
13:16Çünkü bütün ülkeler su krizine karşı önlem almaya çalışıyorlar.
13:20Biz de umuyoruz ki dedikleriniz dikkate alınır.
13:24Özellikle büyük fabrikalar, büyük şirketler tarafından israf edilen su miktarları engellenmeye çalışılır.
13:31Tabii çok önemli önerilerde bulundunuz, çok önemli uyarılar yaptınız.
13:35Bizim de temennimiz yetkililer tarafından bunların dikkate alınması.
13:39Çok teşekkür ediyorum.
13:41Sizin de söylediğiniz gibi kimseyi paniğe sevk etmenin gereği yok.
13:45En azından ne olacağına dair bir yol haritası çizmeye çalıştık izleyicilerimize.
13:50İyi ki katıldınız bugün, ağzınıza sağlık.
13:53Çok sağ olun, iyi günler diliyorum.
13:54Teşekkür ediyorum.
13:56Evet sevgili izleyiciler, iklim ve çevre uzmanı Önder Algedik konuğumuzdu.
14:01Türkiye'nin bir su krizi yaşadığı ortada ancak Önder Bey'in de söylediği gibi bunu bir korku iklimine çevirmek yerine sağduyulu yaklaşıp önümüzde neler var, neler göreceğiz, bizi neler bekliyor ve bunları en kısa sürede, en verimli şekilde nasıl çözebiliriz bunları anlattı Sayın Algedik bizlere.
14:21Biz konunun da gündeminde takipçisiyiz ancak şimdilik burada noktalıyoruz.
14:25Başka programlarda yeniden görüşmek ümidiyle.
Yorumlar