- 1 yıl önce
Söyleşi: Faruk Ekici
Çorum’un Başpınar köyünden yetişen 13 erkek bale sanatçısının hikâyesi, Baletler Köyü belgeseliyle sinema perdesine taşındı. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi İletişim Fakültesi öğretim üyesi ve yönetmen Dr. Fatih Diren, belgeselde sektördeki uzun yıllara dayanan deneyimini akademik birikimiyle birleştirerek sıra dışı bir hikâyeyi görünür kıldı.
Yerel bir köyden çıkan evrensel sanat yolculuğunu Baletler Köyü belgeseliyle belgelerken, Türkiye’nin kültürel çeşitliliğine de dikkat çeken Diren; Baletler Köyü’nün hikâyesini, belgesel yapma fikrini ve çekim sürecinde karşılaştığı deneyimleri T24’e anlattı.
Çorum’un Başpınar köyünden yetişen 13 erkek bale sanatçısının hikâyesi, Baletler Köyü belgeseliyle sinema perdesine taşındı. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi İletişim Fakültesi öğretim üyesi ve yönetmen Dr. Fatih Diren, belgeselde sektördeki uzun yıllara dayanan deneyimini akademik birikimiyle birleştirerek sıra dışı bir hikâyeyi görünür kıldı.
Yerel bir köyden çıkan evrensel sanat yolculuğunu Baletler Köyü belgeseliyle belgelerken, Türkiye’nin kültürel çeşitliliğine de dikkat çeken Diren; Baletler Köyü’nün hikâyesini, belgesel yapma fikrini ve çekim sürecinde karşılaştığı deneyimleri T24’e anlattı.
Kategori
🦄
YaratıcılıkDöküm
00:00Hala balet hiçbir şeyden ağlamak.
00:03Ha köyümüzde var, bu işi yapan çocuklar var.
00:14Merhaba, bu bölümümüzde Baletler Köyü belgeselinin yönetmeni ve akademisyen Dr. Fatih Tiren'le birlikteyiz.
00:20Merhabalar, ben Dr. Fatih Tiren, NİDE Ömer Hazreti Üniversitesi İletişim Fakültesi,
00:26Radyo Silema Televizyon bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmaktayım.
00:30Öğretim üyeliğimin dışında da fırsat buldukça belgesel çekiyorum.
00:34Yaklaşık 10 yıl akademiye girmeden önce sektörde çalıştım.
00:37Sinema, dizi ve reklam sektöründe İstanbul'da ses operatörü olarak çalıştım.
00:43Bu belki 6. 7. film bu.
00:45Kısa metraj belgesel çekiyorum.
00:47Hem okul zamanı hem okuldan sonra, üniversiteden sonra da çektim.
00:50Ama en provasyonel, en başarılı film bu diyebilirim.
00:54En provasyonel ekiple çalıştığım film bu diyebilirim.
00:56Ondan önce de çektiğim filmler var.
00:58Beypaz'a vermeye çektim.
01:00Oradan ödül aldığım bütün filmler.
01:01Okulda çektiğim filmler.
01:02Sektörü bıraktıktan sonra 6 yıldır da akademide görev yapmaktayım.
01:07Baletler Köyü belgeseli ne anlatıyor?
01:09Biraz ondan bahsedeyim o zaman İngilizce.
01:11Çorum'un bir köyünden 13 kişi balet olarak yetişiyor.
01:14Erkek balet sanatçısı.
01:16Bu da çok ilginç.
01:17Tek köyden ve Çorum gibi bir, Anadolu'nun bir şehrinin küçük bir köyünden o kadar baletin yetişmesi her yer için çok ilginç bir hikaye.
01:25Sadece Türkiye için değil, dünya için de ilginç bir hikaye.
01:28Baletler Köyü hikayesinden nasıl haberdar oldunuz?
01:31Baletler Köyü'nü bir haberde görmüştüm.
01:34Bir de Çorum Belediyesi'nin çıkarttığı dergide görmüştüm.
01:37Oradan okudum hikayeyi.
01:38Ben de Çorumlu'yum zaten.
01:40Kendi memleketimin hikayesi.
01:42Okuyunca hikayeyi dedim bu hikaye çok ilginç yani.
01:45Hani çok böyle her zaman karşınıza çıkacak bir hikaye değil.
01:49Hemen haber okuduktan sonra baletlere ulaşmıştım.
01:52İlk giren baletlerden birisi olan Erdoğan Şanal'a ulaştım Mersin'den.
01:57Öyle başladı hikaye.
01:58Peki çekmeye nasıl karar verdiniz?
02:00Ben hikayeyi görür görmez zaten belgesel için çok uygun olduğunu düşündüm hikaye.
02:04Çok ilginç bir hikaye.
02:06Hikayeyi duyuyunca hemen işte dediğim gibi Erdoğan Bey'e ulaştım.
02:09Erdoğan Bey'e de dedim ki bu film yapmayız bunu mutlaka.
02:12Tabii dedi o da çok sıcak baktı sağ olsun yardımcı oldu.
02:14Dedim ama abi bunu çekmemiz için şey bir bakanlıktan destek almaya çalışacağım.
02:19Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü'nde.
02:22Eğer bunu alırsam daha kolay çekebiliriz.
02:24Daha profesyonel çekebiliriz.
02:25Ama almasak da ben bunu bir şekilde çekeceğim dedim.
02:27Tamam dedi.
02:28Bakanlığa başvurdu.
02:29Bakanlık desteği çıktı.
02:30Bakanlık desteği çıktıktan sonra süreci daha da hızlandırdık.
02:33İşte Mersin'e gittik, Çorum'a gittim, Çorum'a köye gibi.
02:37Araştırmalara başladım.
02:38Mekanları gördüm.
02:39Kişilerle konuştum.
02:40Araştırmaya başladım.
02:42Ve geçen sene Ağustos ayında, Ağustos sonu eylülün başında Mersin, Çorum ve Ankara'da 3 şehirde çekerek filmi bitirdik.
02:49Başpınar Köyü'nde böyle bir şeyin ilki olmak çevredekiler tarafından nasıl yorumlanıyor ilk başlarda?
02:55Kişilerin başlangıcı Ömer Acar'la, evet.
02:57Ankara'da Ömer Acar bir fırında çalışırken bir hanımefendi geliyor.
03:01Ondan ekmek istiyor, tuzsuz ekmek istiyor birkaç kere.
03:04İşte samimi oluyorlar falan git gel derken.
03:06Ömer Acar'a diyorlar ki seni biz bir yere sokalım okula.
03:09Nereye?
03:10Konservatuara.
03:10O da diyor ki benim yaşım geçti falan benim kardeşimi alın isterseniz diyor.
03:14Alaaddin Acar'a söylüyor.
03:15Alaaddin Acar tamam diyor, kabul ediyor gibi bir şey.
03:17Giriyor okula.
03:19Alaaddin Acar girdikten sonra Erdoğan Şanal gidiyor.
03:21Ondan sonra diğer kişilere giriyor.
03:23Erdoğan abinin kardeşi, Ertan abi.
03:25Şu an Mersin Operabelle Müdürü'nü servet biçer.
03:28Onun en son yeğeni Alperen, bizim filmimizde ana kahramanı diyebiliriz.
03:32O mezunun sözleşme olarak göreve başlıyor.
03:35Alaaddin Acar filmde yok.
03:36Çünkü kendisi filmde olmak istemedi.
03:38Saygı duyuyoruz.
03:39Birkaç kişi daha var, onlar da olmak istemediler.
03:41Buna da buradan cevap vereyim.
03:42Hani bazı eleştiriler olmuş filmle ilgili.
03:45Niye herkes filmde yer almadı?
03:47Veya şunlar yer almadı, bunlar yer almadı.
03:49Sadece bu kişilerin hikayesi anlatılıyor gibi bir eleştiri olmuş.
03:52Bu doğru değil.
03:53Çünkü biz herkese teklif sunduk.
03:55Hani filmde yer alır mısınız dedik.
03:57Ve birkaç kişi kabul etmedi.
03:59Tabii kabul etmeyince de yapacağımız bir şey yok.
04:01Biz kabul edenlerle filmi çektik.
04:03O konuda yani eleştiriler çok doğru değil.
04:05Köyden çıkan kişiler genelde çok olumsuz tepki görmemişler.
04:09Hani çorum gibi bir yerde, bir köyde erkek dansı yetişmesi ilk etapta bizim bir önyargımız var.
04:15Tabii nedir?
04:15Bunlar dışlanmıştır ya da işte dans geçilmiştir, eleştirilmiştir gibi düşünüyor ama kendileri çok böyle büyük olumsuz bir tepki görmemişler.
04:23Bu da ilginç bir nokta aslında.
04:25Ve tabii ki memur olup Ankara'da başarılı bir şekilde çalışmaları da daha sonra köylüler tarafından da olumlu karşılanmış.
04:33Çocuklarını Ankara'ya gönderen, konservatuara gönderen köylülerin temel motivasyonu neydi?
04:39İlk girenler yatılı okulda okuyorlarmış Ankara'da ve devlet okutuyor tabii.
04:44Bitir mezun olana kadar parasız yatılı okuyorlar Ankara'da.
04:47Bunun bir etkisi var ve bitirdikten sonra da memur olma garantisi var gibi bir şey.
04:51Çünkü o zaman balya sanatçısı az olduğu için bitirenlerin çoğu sınavda olsa daha kolay girebiliyorlardı memurluğa.
04:58Bunun etkisi olmuş ama diğer daha genç nesil tabii daha bilinçli olarak bu sanatı bilerek girmişler.
05:04Onların memur olması da daha zor tabii ama buna rağmen 13 kişi birbirini takip ederek balet olmuşlar.
05:09İzlerken biraz dökü durama diye izledim.
05:12Çünkü girişinde böyle küçük bir kurgu var galiba siz bir senaryo yazmışsınız.
05:16Ne kadarı gerçek onu sormak istemiştim.
05:19Filmde gerçek dışı hiçbir şey yok, kurgu yok yani.
05:22Tamamen gerçek hikayeden boşan bir film.
05:24Yalnız başında ve sonunda mitolojiden bir hikayeden yararlanıp böyle bir giriş yapmak istedik.
05:30Bir de baletin yani Alperen'in kareografisiyle beraber bir hikaye orayı daha yaratıcı hale getirmeye çalıştık.
05:36Yani çok böyle insanları oturtalım konuşturalım sadece bir değil de daha yaratıcı bir kurguyla içerikle oluşturmak istedik.
05:44Belgeselde bir köylü benim oğlum da girdi kazanamadı diyor.
05:47Biz aslında 13 kişiden bahsediyoruz da daha çokları var kazanamayan ya da sahne arkasında çalışan galiba doğru mu yok?
05:55Tabii ki dediğiniz gibi yani her başvuran kazanmış, her başvuran gitmiş, balet olmuş gibi şey yok.
06:02Birkaç kişi de kazanamamış.
06:03Bu şimdi insanlar şey düşünecek, 11 kişi girmiş bunlar büyük ihtimal birbirini torpilde almış gibi izlerim oluşuyor ama öyle değil.
06:09Gene de yetenekli olmanız gerekiyor, sizi bir teşvik edip çalıştırması gerekiyor ki öyle kolay değil yani balet olmak.
06:16Giremeyen, kazanamayanlar da var ama onun dışında Opera Ballet'e, Samsun'da teknik alanda çalışan kişiler de var.
06:23Terzi gibi, sahne çalışanların gibi ama tam sayısını bilmiyorum gerçekten.
06:285-10 civarı da yine çalışan var diye biliyorum.
06:31Ben biraz galayı sormak istiyorum.
06:33İlk defa balet izleyen köylüler ve sonrasında sizin belgeseliniz izlemeleri nasıl bir tepkiyle karşılaştınız ona?
06:39Sonrasında izleyenlerin tepkisini ölçme gibi bir imkanınız oldu mu?
06:43Tabii çoğu baleyi anca televizyonda denk geldilerse belki birkaç saat videodan izlemiştik ama çok böyle canlı izlendiğini düşünmüyorum.
06:52Zaten hala filmin içinde bile biz birkaç kişiye sorduk köyde, filmi izlediğinizi biliyorum.
06:57İşte orada bale nedir, ben baleden anlamam diyen kişiler var hala o köyde yaşayan.
07:02Onların akrabaları, tanıdıkları, komşuları ama ben baleden anlamam mıyım, biz bunun biraz da espri olsun diye koyduk o filmin içine.
07:08Öyle kişiler çok hala baleyi izlememiş olan.
07:11Orada Çorum'da bir gala yaptık.
07:13Çorum, deli değil seyrede, belediye başkanımıza da teşekkür ederiz.
07:15Çok güzel bir gala oldu.
07:17Açık havada bir film izledik.
07:19Sağ olsun Opera Bale Genel Müdürümüz Tansıha Türk Bey de geldi.
07:22Onun gelmesiyle ilgi daha da arttı.
07:24Filmi tabii izleyenler sağ olsunlar çok beğendiler.
07:27Orada bir kısa bir bale gösterisi yapıldı.
07:29Onu da çok beğendiler.
07:31Filmden sonra birkaç röportaj yapıldı.
07:33Ben kendi sayfamda da paylaştım.
07:34Samsun Opera Bale'den Ozan Arkadaşımız çekti sağ olsun röportajlar.
07:39Tabii hem filmi hem de bale gösterisini çok beğendiklerini söylediler.
07:43Olumsuz hiçbir tepki almadık.
07:45Aksine birçok kişi filmi de bale gösterisinde çok beğendiğini ifade ettiler.
07:50Uluslararası alanlarda nasıl karşılandı?
07:53Ödül törenlerine gitme fırsatınız olmuştur.
07:55Belki orada nasıl tepkilerle karşılaştınız?
07:58Şu an film festivallerde ve yurt dışında daha çok bilgi görüyor film.
08:02Türkiye'de görmüyor değil.
08:03Türkiye'deki festivaller daha çok başlamadı.
08:05Ama Türkiye'deki en prestijli festivallerden biri soru.
08:08Safran Bolot Film Festivali en iyi belgesel ödülünü aldı.
08:11Müzikçi çok önemliydi.
08:12Türkiye'de belgesel açısından en önemli festivallerdi.
08:14Onu da en iyi film ödülünü aldı.
08:16Onun dışında şu an yurt dışı daha hızlı ilerliyor.
08:19Şimdi yani önümde de açıkçasıdan bakıyorum.
08:21İşte Arnavutluk'ta, Yunanistan'da, Karadağ'da ödüller aldı.
08:25Onun dışında Amerika'da yine iki kere gösterilecek.
08:29Rusya, İtalya, Makedonya'da başka, Fransa.
08:33Birçok ülkede film seçildi.
08:34Eylül ayında Rusya'ya gideceğim inşallah.
08:36Rusya'da gösterilecek.
08:38Oraya davet edildik.
08:39Yurt dışına açıkçası çok gidemiyoruz.
08:41Yani bazı festivallerin de bütçesi düşük.
08:43Çok davet edemiyorlar.
08:45Biz de memur olarak malum her yere gidemiyoruz.
08:47Kendimi kendi aramızda.
08:48Öyle bir şey var.
08:50Sıkıntı var ama Rusya'ya gideceğiz inşallah.
08:52Aslında festival şeyde 5-6 aylık bir süreç.
08:54Daha yeni.
08:55Bu filmlerin genelde 2 yıl en az festival süreci oluyor.
08:59Yani yeni başladık diyebiliriz.
09:01festivaller ama aşağı yukarı 20-30 civarında festivalden gösterim aldık ve birkaçından ödül aldık.
09:08Bu da işte bu süre içinde gerçekten çok iyi.
09:11Hani yurt dışında bir filmin, hele Türkiye'den bir filmin seçilmesi demek, yani finale kalması, official selection yani finale kalması demek ödül gibi bir şey bizim için.
09:20Binlerce film içinden dünyada orada finale kalıyorsunuz.
09:24Bu bizim gibi yönetmenler için Türkiye'den gerçekten ödül sayılıyor.
09:28Hani orada ödül almak tabii daha büyük bir şey ama finale kalmak bile ödül gibi bizim için.
09:33O yüzden mutluyuz gerçekten özellikle yurt dışı için şu an.
09:36Türkiye'de de işte altın kozayı bekliyoruz inşallah.
09:38Belli olacak.
09:39İzmir Film Festivali gibi, Ankara, İstanbul Film Festivali, TRT Belgesel gibi.
09:43Oralar bizim için önemli.
09:45İnşallah seçilir oralarda.
09:46Daha yolu uzun diyebiliriz yani festival süreci.
09:48Şimdi şöyle bir sıkıntımız var bizim belgeselciler olarak.
09:51Kısa film festivallerinde bazı festivaller kurmaca ve belgesel ayrımı yapmıyor.
09:56Sadece kısa film olarak seçiyorlar.
09:58Bunların da %90'ını kurmaca film olarak belirliyorlar.
10:01Belgesel filmler ikinci planda kalıyor.
10:03Sizin belgeseliniz ne kadar iyi de olsa kurmaca filmlerin önüne geçemiyor.
10:07Bu da zaten zor şartlarda film çeken belgeselcileri daha da zora sokuyor.
10:11Üzüyorum.
10:12Yani bazı festivallere direkt kategori ayrımı olmadığı için başvuru bile yapmıyoruz.
10:16Çünkü üzüyor gerçekten bizi yani orada seçilmemek.
10:20Bunlarda da festivali düzenleyenler bunlara dikkat ederse belgesel çekmek de gerçekten zor.
10:25Kısa film kurmaca çekmek de zor.
10:27Belgesel daha da zor.
10:28Çünkü maddi destek bulmak çok zor Türkiye'de.
10:31Buna da dikkat ederlerse seviniz.
10:33Peki festival süreci bittikten sonra aklınızda bir şey var mı?
10:38Yani belgeseli belki şu platformda izleyebilirler ya da bir vizyona gireriz gibi bir şey var mı?
10:44Bu filmin kurmaca uzun metrajını çekmek istiyoruz.
10:47Bu süreç bittikten sonra kurmaca bir hikaye.
10:49Gerçek hikayeden yol açıp kurmaca bir uzun metraj filmini çekmek istiyoruz.
10:53Bunun için de yavaş yavaş çalışmalara başladık.
10:55Senaryo çalışmalarına başladık diyebiliriz.
10:58Tabi bunu çekmek kolay değil.
10:59Yine bir dönemden de geçilecek baletlerin yaşadığı gençliği bir dönem filmi olacak yarı yarıya neredeyse.
11:06Bütçeler çok yüksek.
11:07Burada bizim yine Kültür Bakanlığı'ndan destek almamız gerekiyor.
11:10Yapımcı bulmamız gerekiyor.
11:11Bunlar belgesel kalan kolay değil.
11:13Siz de işin içindesinizdir.
11:15Yani belki 25-30 milyonluk bir bütçe gerekiyor.
11:18Buradan yapımcılara duyuralım yani.
11:20Bu filmi gören, duyan varsa görüşürüz.
11:23Güzel bir iş çıkacağını düşünüyorum.
11:25Buna benzer yurt dışında bir film vardı.
11:27Şimdi ben hatırlayamadım.
11:29Bir baletin yine böyle kırsaldan çıkıp ünlü olması ile alakalı benzer bir yurt dışında film vardı.
11:35Bu da başarılı bir film.
11:36Yapabilsek bunu yapacağız.
11:37Onun dışında yine başka proje düşüklerimiz de var.
11:40Tabi bunlar zamanlar olacaktır.
Yorumlar