00:00Çünkü Ali Yon gevşek dizeminde dolaşma şekliyle kayalardan, taşlarda dolaşma şekliyle birbirinden bir saat devam ettiği durumlar var yavaş depremlerde.
00:16Sürünme dediğimiz şeylerde böyle atfaf oluşarak büyük depremi engeller mesela.
00:22Her depremden sonra yapılması gerekenlerini sık sık konuşuyoruz.
00:25Nedeni şu, Türk insanında dayanışma kültürü var ama henüz afet kültürü yok.
00:32Afet kültürü olmadığı için her küçük depremde bile ne yapacağımızı tartışıyoruz.
00:38Ülkemizin depremselliğine karşı bilgilendirmek, ne yapacaklarını öğretmek, yapılarımızı da buna göre güçlendirmek esas olmalıdır.
00:47Türkiye güçlü bir ülke.
00:49Yasalar konusunda, yapılanlar konusunda hayırlı şey yapıldı.
00:52Ama maalesef yapılanların yeterli olmadığını ondan sonraki depremlerde anladık.
00:59Ne gibi?
01:00İşte en son 2023 depremlerini yaşadığımızda bu yapılanların yeterli olmadığı ortada.
01:07Yani dirençli depreme dirençli şehirler yaratmamız gerekiyor.
01:111970'den beri Batı Anadolu'da deprem yoktu.
01:14En son Gediz depremi vardı.
01:16Dolayısıyla beklenebilecek bir depremdi.
01:20Büyük yıkımlar olmadı.
01:21Metruk binalarda yıkımlar meydana geldi.
01:25Ama
01:25Sındırgı depremi tek olmayacak.
01:28Bundan sonra da Batı Anadolu'da depremler olabilir.
01:31Bir defa evde çöp kapan tutun yapmadan önce binanın salam olduğunu bilmemiz gerekiyor.
01:38Eğer düzgün yapıldığı takdirde köy evleri bile yıkılmaz.
01:41Hem yönetmeliğe uzun hem de malzemelerin iyi olması gerekiyor.
01:45Türkiye'de depremden etkilenmeyecek hiçbir yerleşim alanı yok.
01:50Dolayısıyla gelecekte yine büyük depremler meydana gelecek.
01:54Birinin çıkıp büyük bir deprem olmayacak demesini beklemek hayal.
01:58Dolayısıyla yeni depremlere hazırlanmamız gerekiyor.
02:01Bu korkulacak değil.
02:03Afet kültürünü geliştirdiğimiz zaman, yapı stoklarını güçlü yaptığımız zaman herhangi bir zarar olmayacaktır.
02:0999 depreminden sonra Kocaeli'nde önlemler almaya çalıştık ama yeterli önlemler almıştık.
02:15En azından şunu öğrenmiş olduk.
02:21Kocaeli bölgesi depremde zemin açısından büyük hasarlar oluşturacak nitelikteki bir bölge.
02:27Jeolojik ortam olarak tanımladığımız, zeminlerin özellikleri olarak tanımladığımız ve fain aktivitesinin en büyük yansımasının olduğu bölge olarak değerlendirdiğimiz alan olduğu için
02:41burada bunlarla karşı karşıya kalacağımızı en azından öğrendik.
02:46Yeterli adımlar atıldı mı?
02:48Aslında planlamaya dönük bazı şeyler yaptık ama özellikle zemin yapı ilişkisine dönük değerlendirmeleri yaptık ama yeterli değil.
02:57kentsel dönüşüm olarak tanımlanan ya da binaların, yapıların yenilenmesi, planlamanın tekrar ele alınması,
03:04ona göre yapı ve yerleşim planlaması ve yapı üretimi kavramını bir noktaya getirdik ama yeterli düzeye ulaşamadık.
03:15Ama bu bir dezavantaj değil. Bunlardan aslında bir yol çizip daha iyi şeyler, daha planlı, daha dirençli kentler üretebiliriz, yapabiliriz.
03:27Tabii zemin ve yapı durumunu değiştirmedi. Aslında zemini değiştirme imkanı yok.
03:32Zeminin özellikleri belli. Zeminle ilgili parametreleri ortaya koyabiliyoruz ama o zemine uygun yapıyı üretme konusunda biraz daha ileri adım attık.
03:44Zemine uygun yapı, zemine tütlerinin ciddiyetinin anlaşılması, buna bağlı olarak yapı boyutlarının belirlenmesiyle ilgili adımlarımız oldu.
03:57Yeterli mi? Maalesef yeterli değil. Bu eksiklikleri tekrar değerlendirmemiz, ele almamız gerekiyor.
04:03Okyanusta olan depremler gibi şiddetli bir tsunami'den bahsetmek mümkün değil ama özellikle deniz içerisindeki fayların aktivitesine bağlı olarak
04:13kıyı bölgelerinde bir su baskını benzeri, yer yer tutusundan benzeri hareketlerin olma olasılığı yüksek, onu söyleyebilirim.
04:22Marmara Denizi'nde olan bir depremde bu etkileri görebiliriz. Bunlarla ilgili önlemler ve değerlendirmemi almamız gerekiyor.
04:31Tarihsel depremlerde benzer kayıtlar olmuştur. Bununla ilgili değerlendirmeler var.
04:37Bu konu ile ilgili Koca Üniversitesi'nde çalışan birçok öğretim üyesi arkadaşımız var.
04:44Onların değerlendirmeleri bu konu ile ilgili var. Onları el almak gerekiyor.
04:50Ne söylediysem hepsi ciddi. Biz kahin miyiz? Hayır. Oranın kaç yüzyıldan beri deprem oluşturmadı.
04:57Bilmemişlik gerçekte. Son olarak şunu söyleyeyim, on bir ilde dediniz, iki bin yirmi üç depremlerine yüz yılın depremi diyorlar. Yanlış.
05:10Son bin yılın en önemli yıkılma. Dünyanın hiçbir yerinde on bir ili yıkan bir afete bidahat etmek hiç kolay değil.
05:21Yani bu bakımdan Türkiye'yi küçümseyemeyelim. Eksikler yok mu? Binlerce eksik var.
05:27Ama kendi gücümüzde yok saymayalım. Düşünün. Normal şartlar altında hat aylama araştırdıklar deprem olsaydı ne yapacaktık?
05:36Mersin'den gelecekti. Adana'dan gelecekti. Hadayaman'dan insanlar gelecekti.
05:41Kurtaneye katkı verecektik. E oralarda yıkıldı. Bu işte hala uğraştığımıza inanamıyorum.
05:46Biz güçlü bir ülkeyiz. İnsanlarımız da öyle. E biz bu işin üstesinden geliriz. Neye gelemiyoruz? Bunu anlamış değilim.
05:55E gidip sel yatağına ev yapıyoruz. Heylanın altına ev yapıyoruz. Deprem bölgesine ev yapıyoruz.
06:00Felaketin senaryonun en kötüsü konuşulur.
06:04E Marmara'da yeniden bir işte deprem her anı varmış.
06:08Üstelik biz Marmara denizin içinden geçen Kuzey Anadolu payının kuzey kolunu konuşuyoruz.
06:17Güney kimse konuşmuyor. Güneyde de yediye varan depremler olabilir.
Yorumlar