00:00Kesinlikle beklenen bir depremdi.
00:03Depremin verileri daha önceden biliniyordu.
00:07Şöyle ki biliniyordu.
00:09Güneyden gelen bir stres transferi vardı.
00:12Güney Ege'den başka deyişle Girit, Rodos tarafından sürekli olarak bu istikamete bir stres transferi vardı.
00:21Bu stres transferinin de anlamı şu, 4-5 büyüklüğündeki depremlerle Muğla'dan Uşak tarafına doğru sürekli olarak daha doğrusu güneyden kuzeye doğru bir stres transferi vardı.
00:34Şimdi bakın bu depremin olduğu yer Uşak bloğu.
00:41Ege bölgesine baktığınız zaman bölgenin aktif faylarla bloklara bölünmüş olduğunu görürsünüz.
00:48Bunlardan en büyük de Uşak bloğudur.
00:52Uşak bloğu kuzeyden Simav fayı, güneyden Gediz fayıyla sınırlandırılan bölgenin en büyük deprem bloğudur.
01:01Deprem oluşturan bloğudur.
01:04Şimdi Sındırgı depremi bu bloğun kuzeyindeki Simav fayının kuzey batısında oldu.
01:116.1'lik bir deprem oldu.
01:13Fakat Uşak bloğunun geçmişine bakarsanız Uşak bloğu sürekli olarak deprem üretiyor.
01:21Ben bunu sürekli gündeme getiriyorum ve bu depremler Uşak bloğu üzerinde bir deprem kümesi oluşturdur.
01:28Ne zaman başladı bu olay bildiğimiz kadarıyla 1969 ile 2025 yılı arasında Uşak bloğu üzerinde 6 büyük yani 6 ile 7 arasında 6 tane deprem gelişti.
01:45Son olan depremle birlikte 6 tane deprem oldu bu blok üzerinde.
01:50Depremler Uşak bloğunun karşılıklı fayları üzerinde stres transferileriyle gerçekleşti.
01:59Bunu nereden anlıyoruz?
02:00Olaya bakalım 1969 yılına gidelim.
02:03Yani Uşak bloğunun güneyindeki Gediz fayına bakalım.
02:101969'da Alaşehir depremi oluyor.
02:136 ile 7 arasında büyük bir deprem.
02:15Bu depremin stres transferiyle bloğun hemen kuzeyinde bir yıl sonra bakın bir yıl sonra Gediz depremi oluyor.
02:25O da 6 ile 7 arasında bir deprem.
02:29Deprem durmuyor.
02:311971 yılında Uşak bloğunun güneyine doğru iniyoruz.
02:36Burdur depremini yaşıyoruz.
02:38Yine büyük bir deprem.
02:40Deprem yine durmuyor.
02:421995'te bloğun içerisinde Diner depremi.
02:45Devam ediyoruz.
02:482002'de de Afyon depremi bloğun.
02:50Afyon bloğun kuzey doğusunda Afyon depremini yaşıyoruz.
02:55Yine o da 6 ile 7 arasında bir deprem.
02:58Ve nihayet bugün 2025'e geldiğimiz zaman bloğun kuzey batısında Sındırgı'da 6.1'lik son depremi yaşıyoruz.
03:06Şimdi soru şu.
03:08Bu deprem Afyon bloğunun Uşak bloğunun son depremi midir?
03:14Hayır.
03:15Bu buradaki deprem bir bakın dikkat ederseniz 69'dan günümüze kadar bir tümör gibi büyüdü.
03:22Ve genişledi.
03:23Genişlemeye de devam edecek.
03:27Yani Uşak bloğunun etrafındaki faylar zaman içerisinde tetiklenecek, etkilenecek, deformasyona uğrayacak.
03:36Ve bu tümör, deprem tümörü veya deprem kümesi genişlemeye devam edecek.
03:42Nasıl ki 1969'dan günümüze kadar 6 deprem ürettiyse bu durum devam edecek.
03:51Niçin devam edecek?
03:53Çünkü Uşak deformasyonu süreklidir.
03:56Türkiye'nin deformasyonu süreklidir.
03:59Kuzeyde Avrazya, Güneyde Arap Lavası ve Afrika Lavaları Arsını Sıkışan, Anadolu'nun deformasyonu süreklidir.
04:07Bu süreklilik devam ettiği sürece bölgedeki bu tür depremler de devam edecek.
04:15Netice itibariyle benim şu anda yansıda gördüğüm kadarıyla 6 büyüklüğünde bir deprem uluslararası standartlarda bir yıkıntı veyahut da bir zarar vermemesi gerekirken
04:29maalesef yapı stoklarının deprem yönetmenliğine uygun olmaması, yapı stoklarının çok zayıf olması nedeniyle bazı evlerde hasar görülmüştü.
04:41Ama tekrar ediyorum bu tür depremler, yıkıcı depremler sayılmaz artık.
04:47Bugünkü teknolojide yapı stoklarının geliştirmesinde yapılan çalışmalar, gelişmelere bağlı olarak artık 6 büyüklüğündeki bir depremin biz hasarından söz etmememiz lazım.
05:02Kaldı ki Japonya, Amerika gibi daha gelişmiş ülkeler 7 büyüklüğündeki bir depremin hasarından söz etmiyorlar.
05:10Onlar çok daha dayanıklı binalar yapılıyor depreme karşı.
05:13Ama elbette ki yapı stoklarının gelişmesi vatandaşın ekonomik durumu, ülkenin ekonomik koşullarına bağlı.
05:22Maalesef biz bu sıkıntıları biraz daha yaşayacağız.
05:26Yani Türkiye ekonomik olarak geliştiği sürece, vatandaşların ekonomik durumu da geliştiği sürece depreme dayanıklı binaların artışı devam edecek.
05:38Görülen şu, depremden korkan insanlar çoğunlukla depreme dayanıksız binalarda yaşayan insanlar.
05:47Onların da korkması gayet doğal.
05:49İşte yansıda gördük biraz önce.
05:52Köyde tuğlalar üzerine kurulmuş, kendiliğinden zaten yıkılan binalar.
05:58Burada can kaybı olmaması gerçekten bizi sevindirdi.
06:05Bu bir ikazdır.
06:07Bu tür depremler yaşanacaktır, devam edecektir.
06:11Özellikle Uşak bloğunun batısında, biraz önce söyledim, bu depremsellik bir tümör gibi çevreye yayılacak.
06:20Niçin yayılacak?
06:21Çünkü bakın 6 tane büyük depremin enerjisi yer altına gitti.
06:26Bu enerji çevreye yayılıyor.
06:29Artı bölgedeki deformasyon sürekli olarak devam ediyor.
06:33Dolayısıyla Uşak bloğunun batısında Manisa, İzmir, güneyinde Aydın, Muğla, doğusunda İsparta, Antalya tarafları,
06:44Kuzeyde, Kütahya tarafları, buralarda doğru bu deprem tümörü diyelim veya kümesi genişlemeye çalışacak.
06:55Bu zaman alacak.
06:56Ama bize bir fırsat veriyor.
06:59Diyor ki depremlerin tekrarlanması, mesela bu bölgede Uşak bloğu üzerinde depremlerin tetiklemesi bir ile beş yıl arasında değişiyor.
07:09Örneğin 1969 Alaşehir depremi ile 1970 Gediz depremi arasında bir yıl var.
07:18Yine 1970 Gediz depremi ile 1971 Burdur depremi arasında yine bir yıl var.
07:25Ama 95'te olan diğer deprem arasında epey bir zaman farkı var.
07:31Biz buna gecikmeli stres transferi diyoruz.
07:34Yani deprem iki türlü stres transferi yapar.
07:38Bir deprem anında olan stres transferi ki anında deprem tetiklemesi olur.
07:44İkincisi zamana bağlı olan stres transferi.
07:48Bu zamana bağlı derken bu birkaç saat de olabilir.
07:51Örneğin Maraş depreminde yaşandığı gibi birkaç saat arayla, altı saat arayla depremler oluşabilir.
07:58Veya İzmit'te yaşandığı gibi İzmit Düzce'de yaşandığı gibi üç ay arayla depremler tetiklenebilir.
08:07Veya başka bir yerde birkaç yıl arayla işte görüyoruz Alaşehir, Gediz depreminde olduğu gibi bir yıl arayla depremler tetiklenebilir.
08:18Netice itibariyle bu bölgedeki depremlerin etkilerini biz zaman içerisinde göreceğiz.
08:24Ama bugün ama yarın.
08:25Dolayısıyla bu bir fırsattır. Depreme hazırlık için bir fırsattır.
08:31Her depremden bizler bilim insanları bir şeyler öğreniyoruz ama ilgililer de bir uyarı alıyor.
08:38Bu uyarıları dikkate almamız lazım.
08:40Yani bizim deprem yönetmenliğimiz gelişmiş ülkelerden farklı değil, çok daha da ileri.
08:47Ancak bu deprem yönetmenliklerinin uygulamasında çok zorluğumuz var.
08:53Sıkıntı burada. Kanun yapmak, yönetmenlik yapmak kolay.
08:58Ama önemli olan bu kanunu yönetmenlikleri uygulamaktır.
09:02Maalesef biraz önce de söyledim.
09:04Bu uygulamanın önünde en büyük engel Türkiye'nin ekonomik koşullarıdır.
09:09Veya vatandaşın ekonomik koşullarıdır.
09:12Netice itibariyle deprem doğal bir olay ama depreme karşı önlem almak bilgi ister, bilinç ister ama her şeyden önce de ekonomik koşulların uygun olması gerekir.
09:30Ben tekrar geçmiş olsun diyorum.
09:34Sayın Bektaş, şimdi önemli değerlendirmelerde bulundunuz.
09:40Uşak bloğunun batı kısmında aslında bundan sonra dikkat etmemiz gereken noktalar olduğunu ifade ettiniz yorumlarınızda.
09:50Tabii burada sizin de belirttiğiniz gibi bu bloğun batısında Manisa, İzmir, Aydın, Muğla gibi büyük şehirler söz konusu ve önemli nüfuslar barındırıyor.
10:02Tabii özellikle yaz aylarında bu bahsettiğimiz şehirlerin nüfuslarının çok daha fazla arttığını da söyleyebiliriz.
10:09Siz aslında tam anlamıyla geçmişten örnek verdiniz, 69'da başlayan ve 70-71'de devam eden sıralı depremlerden bahsettiniz.
10:20Şimdi sizin yorumlarınızdan şunu mu anlıyorum?
10:23Uşak bloğunun batısında bu depremden sonra yakın bir zamanda bir tehlikenin olduğunu mu düşünüyorsunuz?
10:32Yani Manisa, İzmir, Muğla ve Aydın illeri için?
10:39Evet, yani ben tehlikenin olduğunu söylüyorum ama zaman hakkında bir şey söyleyemiyorum.
10:45Bakın neye bağlı, olabilecek olan deprem neye bağlı?
10:52Oradaki fayların şu anda ne kadar stresle yüklü olduğunu bilmiyoruz.
10:58Eğer depreme hazır faylar varsa faylar tetiklenebilir.
11:06Fakat biz dediğim gibi fayların şu anda tetiklenme durumunda mı diyeyim onu bilemiyorum.
11:12Örnek vereyim.
11:13Alaşehir depreminden bir yıl sonra Gediz depremi oldu.
11:19Niye Gediz depremi oldu?
11:20Çünkü Gediz simav fayı depreme hazırdı.
11:25Tetikleme olabilmesi için oradaki fayın depreme hazır olması lazım.
11:30Yani gerilmelerin artması lazım.
11:32Ben sadece şunu söylüyorum diyorum ki...
11:34Sayın Bektaş, Gediz depreminden bahsettiniz yanılmıyorsam.
11:3928 Mart 1970 tarihinde gerçekleşen deprem 7.2 şiddetinde bir depremdi.
11:45Çok da büyük şiddetli bir depremden bahsediyoruz.
11:48Tabii peki bu sizin dikkat çektiğiniz Uşak bloğunun batısında olması muhtemel depremin boyutunun da bu seviyelerde olduğunu öngörebilir misiniz?
12:00Şöyle diyeyim, Ege bölgesinin depremleri 6 ile 7.2, o 7 civarında diyoruz.
12:08Yani netice itibariyle mesela Kuzey Anadolu fay üzerinde 7.4'lük depremler var.
12:15Doğrultu atımlı fay üzerinde, Doğrultu atımlı fay üzerinde var ama Ege bölgesinin tektonik özelliği itibariyle genel istatistik duruma baktığımız zaman depremlerin normal faylara bağlı olduğunu,
12:29normal fay ve doğrultu atımlı faylara bağlı olarak geliştiğini ve istatistiksel olarak depremlerin 6 ile 7 arasında olduğunu söylüyoruz.
12:38Şimdi bakın Uşak bloğu üzerinde olan depremler, biraz önce siz söylediniz 7.2'lik deprem var ama onun yanında Alaşehir 6.5,
12:48efendim Dinar 6.5, yani 6.5 büyültüğünde depremler de var, 7.2'ye kadar çıkan depremler de var ama bu kesin bir şey değil.
12:58Önemli olan şu, bu bloğun çevresinde deprem tehlikesi var ama bunun zamanı hakkında bir şey söyleyemeyiz.
13:09Görünen şu, 69'dan günümüze kadar bir tümör gibi bu depremler büyüyor.
13:166 tane deprem olmuş 69, yani yaklaşık 70 yıl içerisinde her 10 yılda bir deprem oluyor.
13:22Netice itiboyla bu olay, bu sistem, bu proses devam edecek, genişleyecek.
13:28Nereye genişleyecek?
13:30Zaten Muğla tarafı sürekli alarm veriyor.
13:33Biraz önce bahsettim, güneyde Afrika lavhasının, Anadolu lavhasının altına dalmasıyla en büyük stres kaynağı orada gelişiyor.
13:42Ve Girit-Rodos fay sistemiyle kuzeye doğru, yani Ege bölgesine, yani Afyon tarafına doğru veya Uşak tarafına doğru sürekli bir stres transferi var.
13:54Bu deformasyonlar devam ettiği müddetçe Muğla her zaman tehlike altında.
14:00Muğla, Aydın ama bu ne zaman olur?
14:03Buradaki fayların şu anda stres yükü nedir?
14:09Kayma durumu, yani kayabilecek durumda mı, tetiklenebilecek durumda mı onu bilemiyoruz.
14:15Fakat şu gerçek ki, Uşak merkezli bir büyüme var bölgede ve bu sürekli olarak etrafa yayılıyor, genişliyor.
14:25En son işte Sındırgı'da.
14:27Şimdi bu Uşak bloğunun batısı çok bakir.
14:31Yani hemen hemen Uşak bloğunun kuzeyi, doğusu, batısı, kuzeyi, doğusu, güneyinde bir deprem yaşanmış.
14:39Ama Akisar tarafı da şu anda bir deprem yok.
14:44Orada en önemli kısım orası.
14:46Niye önemli?
14:47Çünkü bir blok deformasyona uğradığı zaman bu bloğun her tarafı deform olur.
14:52Dolayısıyla kuzeyi, doğusu, güneyi deforme olmuşsa bunun batısı da yani Akisar, Manisa tarafı da deforme olması veya deprem üretmesi gayet doğal veya onun bitişindeki fayların deforme olması gayet doğal.
15:08Sonuçta şunu söyleyelim, bölge yeni depremlere açıktır.
15:16Gerekli önlemleri almamız lazım.
15:18Özellikle Muğla'yı, Manisa tarafını, Akisar tarafını daha riskli görüyorum.
15:24Ama risk derken bu depremin zamanı hakkında, büyüklüğü hakkında bir şey söylemek mümkün değil.
15:30İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar