00:00May mungkahi ang Department of Agriculture na taasa ng taripa sa importo na bigas.
00:05At kaugnay niyan, kausapin natin si Department of Agriculture Spokesperson, Asek Arnel de Mesa.
00:10Magandang umaga at welcome po sa Balitang Hali.
00:14Hi Rafi, magandang umaga, magandang umaga po sa lahat ng taga-subirable.
00:18Paano po nakarating yung Department of Agriculture sa rekomendasyon na itaas yung taripa sa mga imported na bigas?
00:25Rafi, kung titignan kasi natin ngayon, ang laki na nang ibinabaan ng presyo sa international market ng presyo ng imported na bigas.
00:37Umabot yan ng $700 per metric tax. Ngayon meron ng mga 350 na presyo ng imported na bigas.
00:46Plus, yung ating harvest noong first semester ay nagtala tayo ng record harvest na 9.08 million metric tax na harvest na palay.
00:57So record harvest yan. Ang India, record harvest din sila ngayon, pati ang Vietnam.
01:02Kaya talagang napakarami ng supply. Hindi lang sa Pilipinas kung hindi sa buong mundo na bigas.
01:08Marami ho bang nag-i-import pa rin dahil sa mas mura yung bigas na ini-import at nagsasuffer naman yung ating lokal na bigas?
01:16As of end July, Rafi, ang pumasok na bigas na sa atin ay nasa 2.5 million metric tax.
01:23At merong dalawang buwan na medyo mataas yung level ng importation natin.
01:29Yung buwan ng April, alas 500,000 metric tax yan.
01:33At yung May, more than 500,000 metric tax din yan.
01:37So talagang medyo marami yan.
01:40Compared to the regular na pumapasok sa atin na 300,000 to 350,000 metric tax.
01:46Eh may mungkahi rin kayong import ban tuwing harvest season.
01:49Paano po ito makakatulong sa mga magsasaka?
01:52Rafi, kailangan talaga ng careful balance para sa ating mga magsasaka at sa ating mga consumers.
01:58Dahil nga maraming bigas ngayon, both local at saka ng ating imported.
02:03Ayon na rin sa Republic Act 12708 under Section 3 nung nasabing batas.
02:10Kapag talagang maraming bigas na umiikot na nagdudulot ng pagbaba ng presyo, lalo na ng farm gate,
02:18the President may terminate temporarily the importation of rice.
02:23At timing din naman, dahil mag-harvest ngayon, actually sa ibang lugar dito sa Norte, lalo na sa Nueva Ecija,
02:31mid-August magsisimula na ang aniyan.
02:33At mag-tipik yan September-October.
02:36So this will be very timely para makasulong sa ating mga magsasaka na may taas muli yung presyo ng farm gate.
02:44Pero syempre, kailangan ding balance yun.
02:46Yung huling datos ng PSA naman ay bumaba ng 15.9%, negative 15.9% yung inflation dahil sa bigas.
02:54Opo, hindi naman po ba magmamahalang presyo ng bigas dahil sa mga panukala?
03:01Ang magandang dito, Rafi, dahil nasa dami ng imported na bigas, plus yung ating local production.
03:08Ang temporary ba naman, again, for a very limited period,
03:12dahil sa maraming bigas pa na pumasok, siguro pag pinatigil na uli or mag-start na uli ng importation,
03:20marami pa rin tayong bigas na nabili ng mas mura.
03:24At hindi na po ito dadaan sa consultations at deliberations.
03:27At may timeline na ho ba kay tinitinan niya para rito?
03:32Kagaya ng nabanggit ng ating kalihim sa PCO,
03:36This is an urgent matter now.
03:38At isa yan sa pag-uusapan sa mga sidelines sa meetings sa India,
03:42kasama ng ating Pangulo at ng iba pang economic managers.
03:46Opo, nabanggit nyo, record harvest po tayo.
03:49Sa pang matagalan, ano pong target ng DA?
03:51Ma-achieve pa rin po ba natin yung self-sufficiency pagdating sa bigas?
03:56Isa yan sa mga pwede natin gawin.
03:59Pero sa ngayon, talagang malaki pa rin yung ating kinakailangan na import
04:05dahil sa patuloy na paglago ng ating populasyon.
04:09Pero dahil nga sa mga intervention ngayon sa technologies,
04:13patuloy rin na tumataas at yung intervention sa sektor ng pagpapalay,
04:17ay tumataas din naman yung ating volume of production.
04:21We're expecting record harvest for the entire year of 20.4 million metric tons ng panay.
04:26Very quickly po, nababawasan ba yung ating mga sakahan
04:29dahil sa progress na rin sa mga kanayunan?
04:35May mga record of course ng mga conversion to other usage
04:39from agricultural to residential.
04:42Pero yung huling datos ng PSA
04:45ay tumahas ng bahagya naman yung taniman ng pala,
04:49yung pinatawag natin na harvested area ng pala.
04:52Okay, sige po. Maraming salamat po.
04:54Sa oras na binahagi nyo po sa balitang hali.
04:57Maraming salamat, Raffi. Good morning.
04:59Si DA Spokesperson Asek Arnel de Mesa.
