00:00Mula pa noong taong 1945, nagsimula ang tradisyon ng State of the Nation Address sa ilalim ni Pangulo Manuel El Quezon
00:08kung saan inilalahad ng Pangulo ang kalagayan ng bansa at mga plano ng pamalaan sa harap ng Kongreso.
00:17Sa paglipas ng panahon, naging salaminto ng bawat administrasyon, hindi lang ito simpleng talumpati.
00:22Isa itong constitutional obligation, ang pagkakataon para sa Pangulo na magulat,
00:27maglatag ng mga panukala at magbigay ng direksyon sa bayan.
00:32At para pag-usapan po mga inaasamang ngyari sa 4th State of the Nation Address ni Pangulong Ferdinand R. Marcos, Sr.,
00:39makakasama po natin isa sa mga dati na roon.
00:41Rep. Roman Romulo, magandang umaga po sa inyo.
00:45Yes, magandang umaga. 50 and Rod, at sa lahat na nakikinunod, magandang umaga po sa ating lahat.
00:50Alright, Rep. Romulo, kasama rin po natin si Audie Gorsett at ako po si Diane Kerr. Go ahead, Audie.
00:55Yes, Sir Kong. Good morning. Ano pong oras inaasahan na magsisimula ang Sona ng ating Pangulo?
01:01At ano ba yung dapat nating asahan sa kanyang magiging ikaapat na Sona?
01:06Well, unang-una, ito na yung pangapat na Sona ni President BPM natin.
01:10At nakita rin po natin sa unang tatlong Sona po niya, ay talagang very focused naman.
01:16At nakita po natin yung mahalagang issue ay laging napag-uusapan.
01:21Isa po dun, para sa akin, from the very first Sona po niya up to, and hopefully today, sigurado ko naman mababanggit,
01:29ay tungkol po sa ating education system.
01:33Alam natin na si President BPM ay talagang nakatutok sa ating edukasyon.
01:37At nakita po natin, in the last three years, napakarami na po talaga ng reforms ang nagawa ng ating Pangulo
01:45at ng ating Education Department. At umaasa po tayo na masusustain ito at bibigyan tayo ng direksyon kung saan tayo talagang patutungo pa sa bagay na ito.
01:57Kung this is Professor Fifi, may mga pagbabago po ba sa venue at setup kumpara sa mga nakaraang taon?
02:04As sa pagkaalam ko po, hindi naman ako parte nung tungkol dun sa physical setup,
02:10pero sa pagkaalam ko po ay pareho lang naman ngayon hapon magaganap.
02:15Dahil ngayon umaga po ay separately magkakaroon ng kanya, mag-uopen ng session ang House of Representatives
02:21at sa parte naman ng Senado ay mag-uopen din sila ng kanilang 20th Congress ngayon umaga.
02:29Sa hapon po, pareho kaming magpupulong sa bahay ng House of Representatives
02:35para doon ay makinig kami sa mga sasabihin sa atin, direksyon, polisiya,
02:43na gustong magawa ng Presidente itong next year at syempre hanggang sa next three years.
02:49Kung Romulo, this is Rod Laguzad po, bukod dun sa issue ng edukasyo,
02:55meron po bang ibang issue o topic na gusto ko yung marinig personally po para sa mamayang sona po ng Pangulo?
03:02Well, sa totoo, talagang kasama po, kakambal po ng edukasyo natin ay tungkol po sa trabaho.
03:08Talagang sa totoo, gusto natin talaga ay malaman rin yung reforms,
03:15papano natin mabivisualize, papano natin papapaliwanag sa taong bayan,
03:20na itong mga reforms na ginagawa natin.
03:23Dalawa po yung reforms talaga na mahalaga dyan.
03:25Hindi lamang sa ating academic education setup,
03:30pero kasama rin po yung tech book natin.
03:32Kasi mahalaga po ang tech book.
03:34Sa totoo po, globally, tech book po is the now, the future po talaga ng bawat bansa.
03:40At nakikita natin, dito may kita, pagka na-convert po natin itong reforms into reality,
03:46ay may kita po natin na yung trabaho na talagang gusto naman,
03:49yung quality jobs na gusto ng ating sambayan ng Pilipino ay ating makakamit.
03:54At dito natin may iting direction ngayon hapon.
03:56Kung lo-lo, Diane Kirer po ito, nabanggit niyo po kanina na marami ng mga napagtagumpaya,
04:02na mga reformang na ipatupad sa sektor ng edukasyon na alam po namin
04:05ay malapit rin po sa puso po na talaga itong sektor na ito.
04:09Now, when it comes to those reforms, ano-ano po kaya itong mga napagtagumpaya na nga po
04:13ng administasyon ito patungkol po sa sektor ng edukasyon
04:16na posibleng mababanggit po ng ating Pangulo mamaya?
04:19Unang-una po, marami po talaga, pero mabanggit niyo po yung para sa medyo talagang para sa akin
04:25yung mga pinaka-importante.
04:26Unang-una po, nakikita po natin under President BBM
04:31ay inaayos po ng Department of Education yung pag-decongest ng ating kurikulum.
04:37Kasi nakita rin po natin, throughout the years,
04:40ay isa sa mga challenges natin ay yung tinatawag na functional literacy.
04:44Ibig sabihin, marunong magbasa, pero minsan hindi na iintindihan yung binabasa.
04:49Yun, alam natin, ang cost nun talaga ay masasabi natin
04:52dahil congested ang kurikulum.
04:55Itong academic calendar pa lang na ito,
04:57nagpilot sila simula last year.
04:59May kita po natin na inuumpisahan na yung pag-decongest ng kurikulum.
05:03Mahalaga po yan na nakatutok talaga tayo sa functional literacy,
05:06yung reading, reading, reading, marunong mag...
05:09yung reading comprehension.
05:10Pangalawa po, at kung papayagan po ninyo,
05:13isang mahalaga po talaga na...
05:15na mahalaga ang component po talaga ng education sector
05:18ay syempre yung ating mga guro.
05:20So, overwork po yung ating mga guro.
05:22Nakita natin na kulang una-una yung number of principals,
05:26kulang rin yung number of teachers.
05:28Nakita rin po natin.
05:30Sa totoo lang, napakaraming...
05:31dahil sa congested kurikulum, marami silang ginagawa.
05:34Talagang overwork.
05:35Dito po, makita natin, throughout these three years,
05:38inumpisan na po nila una-una yung pagbukas ng mga bagong items
05:43para magkaroon principles tayo,
05:44magkaroon ng non-teaching personnel, yung admin work,
05:48para ma-unload na sa mga teachers
05:50yung ginagawa nilang non-teaching functions nila.
05:54At syempre, gusto ko rin po mabanggit,
05:55napirmahan na rin po yung Early Childhood Care and Development Act.
06:01Alam natin, sinasabi po nung lahat,
06:02ang pinakamahalaga po talaga ay yung below 5 years old,
06:05yung nutrition po nung bata below 5.
06:08Yan po, nagawa na rin,
06:09magpirmahan na po ng Pangulo yan.
06:11Hindi lang po napirmahan,
06:13meron na siyang linaan na budget doon
06:14para yung mga 4, 5, 6 municipalities natin
06:17ay makapagtayo ng mga CDCs o daycare centers
06:22para matutukan po natin yung nutrition,
06:24yung health ng ating below 5 years old.
06:27Marami pa pong iba,
06:28pero yun na muna po ang babanggiting ko.
06:30Oo, naalala ko dati sa zona ng Pangulo,
06:32sinabi nga niya,
06:33wala nang teacher na mag-re-reter as teacher one.
06:35Nabanggit yan ng Pangulo dati,
06:37at sya ka yung kalidad talaga
06:38ng ating edukasyon talagang
06:40naka-base highly yan sa mga guru.
06:42Kaya tama talagang mag-invest sa kanila.
06:44Well, Congressman,
06:45ang katanong,
06:46balikan ko lamang po yung
06:47binanggit nyo kanina yung TechVoc.
06:49Well, inform po ba ang ating Pangulo
06:51tungkol sa mga gusto nyong mabago
06:54sa TechVoc
06:56para na rin sa improvement
06:57ng workforce ng ating bansa?
07:00Una-una,
07:01mahita po natin
07:02nung tinalaga rin po niya
07:03sa bilang bagong kalihim
07:05ng TESDA
07:06ay si Secretary,
07:08si Director General Kiko Pinites
07:11na alam natin
07:12ay very familiar
07:13with yung education system natin dito
07:15including TechVoc.
07:17Nakita natin
07:17na meron na kaagad-agad
07:19na mga inawang hakpang.
07:20Una,
07:21alam natin po
07:21na isa sa mga mahalaga po natin
07:23yung sa daycare centers.
07:24Kailangan yung mga daycare center teachers natin,
07:28yung child development teachers,
07:31child development workers
07:32ay talagang dalubasa.
07:34Alam nila yung kanilang ma-upskill
07:36yung kanilang kaalaman doon.
07:39Kita po natin agad-agad,
07:41beginning of this year pa lang,
07:42naglaan na rin po ng bagong mga NC,
07:45hanggang NC3 ang TESDA
07:47para siguraduhin na yung sa TechVoc natin
07:50ay mapigyan po talaga ng upskilling.
07:52Kasi alam nyo po talaga,
07:54minsan na nakukulang lang po talaga tayo
07:56yung pagklaro sa taong bayan
07:58na ang TechVoc
07:59ay pareho sa academic po yan.
08:03Ang trabaho po niyan,
08:04may dignidad pareho.
08:06Pareho po yan
08:06pagka na-upskill natin
08:08yung ating mga CDWs,
08:10yung iba natin mga TechVoc workers
08:12ay yung trabaho na nakuha nila
08:14kasing kalidad ng isang
08:15nakakapagtapos ng kolehyo.
08:18Equal footing na po talaga
08:19ang skills work natin
08:21at yung academic institutions.
08:23Representative Romulo,
08:25I remember last year,
08:26sinabi ng Pangulo na
08:27the administration continues to do steps
08:30para ma-address yung
08:31classroom and digital gap.
08:34Ano po kaya yung mga achievements natin
08:36regarding these issues, sir?
08:38Well, una-una nakita naman po natin,
08:40the Department of Education
08:42has been, umiikot po siya
08:44especially sa mga last mile schools natin
08:47sa mga probinsya
08:48na medyo
08:49yung connectivity
08:51ay wala talagang connectivity.
08:53Hindi lang erratic,
08:54pero wala talagang connectivity.
08:56Una-una dahil
08:57walang
08:58wifi.
08:59Pangalawa,
09:00wala naman mga laptop.
09:01Nakita po natin
09:02this last year
09:03ay talagang
09:04umiikot po talaga
09:05sa mga last mile schools,
09:06sa mga lugar na
09:07walang connectivity
09:09para masigurado
09:11na magkaroon ng connectivity
09:12at magkaroon ng mga
09:13tamang equipment
09:14yung ating mga laptop,
09:16computer
09:17para magamit nila.
09:18Especially po,
09:19aminin natin ang totoo,
09:21ang pinakamalaga
09:21face-to-face talaga.
09:23Pero dahil
09:24ang Pilipinas,
09:25dadalawa lang naman
09:26yung ating
09:26panahon.
09:29In either case po,
09:31talagang
09:31nagkakaroon,
09:32ito po,
09:33last week,
09:33halos
09:33one week
09:34walang pasok.
09:35So talagang
09:36nag-shift po talaga
09:37ang mode of teaching
09:39from face-to-face,
09:41yung iba gumamit
09:42ng connectivity,
09:43yung iba gumamit
09:44ng modules.
09:45So again,
09:46in either case,
09:47kailangan po talaga
09:48na ma-upgrade natin
09:49yung ating
09:50technology.
09:52At nakita po natin,
09:53talagang
09:54puspusan yung
09:55sa front na yun
09:56ang ginagawa
09:57ng ating
09:57Department of Education.
10:00Alright,
10:00on that note,
10:01maraming salamat po
10:02sa inyong oras.
10:03Muli atin po nakasama
10:04si Representative
10:05Roman Romulo.
10:06In regards po,
10:07kay Maam Shalani.
10:08Hello.
